Ωφεληθείτε από την Πείρα του Ιωνά
ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΕΙΡΑ ΤΟΥ ΙΩΝΑ;
Ο Ισραηλίτης προφήτης Ιωνάς παίρνει εντολή από τον Ιεχωβά Θεό να πάη στην πόλι Νινευή και να προειδοποιήση τους κατοίκους της για την καταστροφή που θα υποστούν λόγω της πονηρίας των. Αλλ’ αντί να υπακούση, ο Ιωνάς πηγαίνει στην αντίθετη κατεύθυνσι με ένα πλοίο που πήγαινε στην Ισπανία. Ο Ιεχωβά προκάλεσε μια μεγάλη θύελλα και οι ναύτες ρίχνουν κλήρους για να διαπιστώσουν ποιος μπορεί να ήταν υπεύθυνος γι’ αυτή τη θύελλα. Ο κλήρος πέφτει στον Ιωνά. Ομολογεί την ενοχή του και τους ζητεί να τον ρίψουν έξω από το πλοίο διαβεβαιώνοντάς τους ότι η θύελλα θα κοπάση. Υπακούουν χωρίς προθυμία και προς έκπληξί τους η θύελλα κοπάζει.
Αλλά ο Ιωνάς δεν πνίγεται. Ο Ιεχωβά έχει έργο που πρέπει να κάμη ο Ιωνάς και γι’ αυτό κατευθύνει ένα τεράστιο κήτος να τον καταπιή. Μετά από τρεις ημέρες το κήτος τον εξεμεί στην ξηρά. Πάλι ο Ιωνάς παίρνει την εντολή να προειδοποιήση τους Νινευίτες. Αυτή φορά υπακούει, πηγαίνει στη Νινευή και προειδοποιεί τους κατοίκους της ότι μέσα σε σαράντα μέρες θα καταστραφούν λόγω της κακίας των. Αλλά, θαύμα θαυμάτων, όλοι μετανοούν, από τον πιο μεγάλο ως τον πιο μικρό! Γι’ αυτό ο Θεός αλλάζει την απόφασί του. Ο Ιωνάς δυσαρεστείται πολύ με τη στροφή των γεγονότων και βγαίνει έξω από την πόλι σκυθρωπός και περιμένοντας να δη τι θα συμβή στην πόλι. Όταν καταλαβαίνη ότι ο Θεός έχει πραγματικά αλλάξει την απόφασί του, δυσαρεστείται, και γι’ αυτή τη στάσι του ο Ιεχωβά τον επιπλήττει.
ΕΙΝΑΙ Η ΠΕΙΡΑ ΤΟΥ ΙΩΝΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ;
Για να εξετάσωμε την αξία που έχει για μας η πείρα του Ιωνά, πρέπει πρώτα ν’ απαντήσωμε στο ερώτημα: Έζησε πράγματι ο Ιωνάς και πέρασε όλα όσα αναφέρονται στο βιβλίο της Αγίας Γραφής που έχει το όνομά του; Αν δεν συμβαίνει αυτό, το δίδαγμα του βιβλίου του Ιωνά θα χάση πολύ από την αξία του και τη δύναμί του για μας.
Πολλοί σύγχρονοι θρησκευτικοί λόγιοι αμφισβητούν την αληθινότητα της πείρας του Ιωνά. Γι’ αυτό ένας Διαμαρτυρόμενος θεολόγος ρωτά: «Είναι δυνατόν να συμβαίνουν τέτοια πράγματα σ’ ένα κόσμο σαν τον δικό μας;» Και μια ομάς Ρωμαιοκαθολικών λογίων λέγει ότι το βιβλίο του Ιωνά είναι μια «κωμική περιπέτεια» που αποτελείται από μια «διαδοχική σειρά αστεϊσμών από μέρους του Θεού προς τον προφήτη του» και ότι το βιβλίο «έχει σκοπό να διασκεδάση» καθώς και να διδάξη. Αρκούν αυτές οι δύο γνώμες, οι οποίες είναι χαρακτηριστικές πολλών άλλων.
Αλλά το να υποστηρίζωμε ότι το βιβλίο του Ιωνά δεν είναι ιστορική αφήγησις, επειδή τέτοια πράγματα δεν συμβαίνουν στην εποχή μας, είναι κάτι που δεν συμφωνεί ούτε με τα γεγονότα ούτε με την υπόλοιπη Αγία Γραφή. Η Γραφή αρχίζει με την αφήγησι της δημιουργίας. Βλέπομε σήμερα να λαμβάνη χώραν δημιουργία κάποιου είδους; Η Γραφή επίσης αναφέρει θαύματα από τη Γένεσι μέχρι την Αποκάλυψι. Μήπως το γεγονός ότι σήμερα δεν βλέπομε να συμβαίνουν τέτοια θαύματα σημαίνει ότι αυτά τα θαύματα δεν συνέβησαν ποτέ; Τα βιβλία της Γραφής εγράφησαν κάτω από θεία έμπνευσι, αλλά βλέπομε κάποια όμοια θεία έμπνευσι να ενεργή στις ημέρες μας; Χωρίς αμφιβολία, ο Ιεχωβά Θεός είναι ο μόνος αρμόδιος για να εκλέξη το χρόνο και τον τρόπο που θα ασκήση τη θεία του δύναμι.
Όσο για τους λόγους που μας κάνουν να θεωρούμε το βιβλίο του Ιωνά ως μια ιστορική αφήγησι, σημειώστε τα εξής: Το βιβλίο του Ιωνά αρχίζει με τον ίδιο τρόπο που αρχίζουν και τα βιβλία πέντε άλλων «μικρών» προφητών: «Και έγεινε λόγος Ιεχωβά προς Ιωνάν.» (Ιωνάς 1:1, ΜΝΚ) Οι αρχαίοι Εβραίοι λόγιοι εδέχοντο το βιβλίο του Ιωνά ως γνήσιο, ως ιστορικό. Χωρίς αμφιβολία δεν θα το έκαναν αυτό έχοντας υπ’ όψιν τα πολλά παράξενα γεγονότα που αναφέρει αυτό το βιβλίο, εκτός αν είχαν πεισθή για την αυθεντικότητά του. Η ευθύτης και η ειλικρίνεια του βιβλίου υποστηρίζουν την αληθινότητά του. Ο Ιωνάς δεν εκάλυψε τις αδυναμίες του ούτε πριν ούτε μετά το κήρυγμά του προς τους Νινευίτες. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι στη διάρκεια της βασιλείας του Ιεροβοάμ του Β΄ (9ος αιών π.Χ.) ο Ιωνάς, ο υιός του Αμαθί, είπε μια προφητεία που εξεπληρώθη. (2 Βασ. 14:23-25) Στις Εβραϊκές Γραφές τα ονόματα του Ιωνά και του πατρός του συναντώνται μόνο εκεί και στο εδάφιο Ιωνάς 1:1. Φαίνεται, επομένως, ότι ο Ιωνάς που αναφέρεται στο βιβλίο του Ιωνά 1:1 είναι το ίδιο πρόσωπο με αυτόν που αναφέρεται στο 2 Βασ. 14:25, και αυτό αποδεικνύει επιπρόσθετα ότι ο Ιωνάς πραγματικά έζησε.
Το πιο σπουδαίο απ’ όλα είναι το γεγονός ότι ο Ιησούς Χριστός αναφέρθηκε στην αφήγησι του Ιωνά και κατ’ επανάληψιν συνέδεσε αυτή την αφήγησι με γεγονότα των οποίων η ιστορικότης δεν αμφισβητείται καθόλου. Έτσι είπε σε κάποια ευκαιρία: «Διότι ως ο Ιωνάς ήτο εν τη κοιλία του κήτους τρεις ημέρας και τρεις νύκτας, ούτω θέλει είσθαι ο υιός του ανθρώπου εν τη καρδία της γης τρεις ημέρας και τρεις νύκτας.» (Ματθ. 12:39, 40) Τι αξία θα είχε να κάμη μια τέτοια σύγκρισι, αν ο Ιωνάς δεν είχε ζήσει ποτέ ή αν δεν είχε περάσει τρεις μέρες και τρεις νύχτες μέσα στην κοιλιά εκείνου του κήτους!
Ο Ιησούς Χριστός είπε, επίσης, ότι οι κάτοικοι της Νινευή θα κατέκριναν τους Ιουδαίους των ημερών του, διότι οι Νινευίτες άκουσαν τον Ιωνά και μετενόησαν ενώ οι Ιουδαίοι, οι μεταξύ των, δεν τον άκουσαν. (Ματθ. 12:41) Πώς θα μπορούσε ο Ιησούς να παραβάλη την πορεία των Ιουδαίων των ημερών του με την πορεία ανθρώπων που δεν έζησαν ποτέ; Είναι ακατανόητο. Αλλά δεν είναι μόνον αυτό! Κάνοντας μια παρόμοια σύγκρισι ο Ιησούς επέκρινε τους Ιουδαίους της εποχής του επειδή δεν τον άκουαν ενώ η βασίλισσα της Σεβά ταξίδεψε μια μεγάλη απόστασι για ν’ ακούση τον Βασιλέα Σολομώντα, που δεν ήταν βέβαια τόσο μεγάλος όσο ο Ιησούς. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Ιησούς, ο πιο σοφός και πιο καλά πληροφορημένος άνθρωπος που έζησε ποτέ, θεωρούσε την αφήγησι του βιβλίου του Ιωνά τόσο ιστορική όσο και την αφήγησι σχετικά με τον Βασιλέα Σολομώντα και τη βασίλισσα της Σεβά. Αυτές οι αφηγήσεις περιγράφουν ανθρώπους που πραγματικά έζησαν και γεγονότα που πραγματικά έλαβαν χώραν.—Ματθ. 12:42.
ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΙΩΝΑ
Τι είδους άνθρωπος ήταν ο Ιωνάς; Είναι πολύ πιθανόν ότι ήταν άτολμος κι εστερείτο αυτοπεποιθήσεως. Μερικοί τον έχουν χαρακτηρίσει ως δειλό και ντροπαλό. Πράγματι, έτσι φαίνεται πως ήταν, αφού έφυγε «από προσώπου του Ιεχωβά,» αντί να εκπληρώση την αποστολή του. Αλλ’ ας εξετάσωμε πρώτα τη φύσι της αποστολής που του είχε αναθέσει ο Ιεχωβά. Του είχε δοθή εντολή να πάη στη Νινευή. Πόσο μακριά ήταν η Νινευή; Εξακόσια μίλια και πλέον κατ’ ευθείαν. Εφόσον εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν κατ’ ευθείαν οδοί από το Ισραήλ προς την Ασσυρία, θα έπρεπε ίσως να διανύση περίπου επτακόσια έως οκτακόσια μίλια. Και με τι τρόπο; Με τα πόδια! Διανύοντας εικοσιπέντε μίλια περίπου την ημέρα, θα χρειαζόταν ένα μήνα σχεδόν για να φθάση στη Νινευή. Τι είδους πόλις ήταν η Νινευή; Ήταν η πρωτεύουσα της παγκοσμίου αυτοκρατορίας της Ασσυρίας, και απετελείτο από 120.000 ειδωλολάτρες, που ήσαν φημισμένοι για την ασέβεια των εκείνο τον καιρό. Δεν είναι επομένως εκπληκτικό ότι η σκέψις να πάη εκεί και να κηρύξη το προειδοποιητικό μήνυμα του Ιεχωβά φαινόταν να είναι μια τεράστια αποστολή!
Ο τρόπος με τον οποίο ο Ιωνάς αντέδρασε στο ότι ο Ιεχωβά Θεός άλλαξε την απόφασί του όταν οι Νινευίτες μετενόησαν, φαινομενικά θέτει τον Ιωνά σε μειονεκτική θέσι. Αλλ’ ήταν πράγματι τόσο κακός ώστε να σκέπτεται μόνο τον εαυτό του; Στην πραγματικότητα όχι. Ο Ιωνάς φαίνεται ότι ήταν ειλικρινής πολλές φορές μέσα στην αφήγησί του. Σ’ ολόκληρη την αφήγησι την οποία έγραψε χωρίς αμφιβολία ο ίδιος, δεν δικαιολογεί τον εαυτό του, αλλ’ αποκαλύπτει τις αδυναμίες του και τις ατέλειες του. Εν τούτοις αυτό είναι ένα μόνο χαρακτηριστικό. Ο Ιωνάς ήταν επίσης ένας πιστός μάρτυς του Ιεχωβά Θεού, διότι όταν οι άπιστοι ναύται τον ρώτησαν ποιος είναι, αυτός θαρρετά απήντησε: «Εγώ είμαι Εβραίος· και σέβομαι Ιεχωβά τον Θεόν του ουρανού, όστις εποίησε την θάλασσαν και την ξηράν.» Είχε το θάρρος να το ομολογήση σε καιρό δοκιμασίας και επίσης να τους πη ειλικρινά ότι είχε απομακρυνθή από την αποστολή που του είχε δώσει ο Ιεχωβά.—Ιωνάς 1:9, ΜΝΚ.
Εξ άλλου δεν ήταν μόνο αυτό. Όταν ο κλήρος έπεσε σ’ αυτόν, κατάλαβε, ότι ήταν από τον Ιεχωβά, διότι ασφαλώς εγνώριζε τι έλεγε ο λόγος του Θεού για τους κλήρους. (Παροιμ. 16:33· 18:18) Έτσι, επειδή δεν ήθελε να δη τους αθώους ναύτες να πνίγωνται εξ αιτίας του, ο Ιωνάς τους είπε: «Σηκώσατέ με και ρίψατέ με εις την θάλασσαν, και η θάλασσα θέλει ησυχάσει αφ’ υμών.» (Ιωνάς 1:12) Αν ήταν ιδιοτελής, χωρίς αμφιβολία θα είχε παραμείνει σιωπηλός, ελπίζοντας ότι με κάποιο τρόπο αυτός και οι υπόλοιποι άνδρες επάνω στο καράβι θα μπορούσαν ν’ ανθέξουν στην καταιγίδα. Παρεμπιπτόντως, μπορεί να σημειωθή ότι η μαρτυρία του υπέρ του αληθινού Θεού Ιεχωβά έφερε αποτελέσματα, διότι όταν κόπασε η θύελλα, οι ναυτικοί προσέφεραν θυσία στον Ιεχωβά και έκαμαν ευχές σ’ Αυτόν.
Έχομε επίσης λόγους να πιστεύομε ότι ο Ιωνάς ήταν πράος και ευδίδακτος. Οι πράοι άνθρωποι έχουν ήπια διάθεσι και είναι πρόθυμοι να διδαχθούν, όπως διαβάζομε: «Θέλει [ο Ιεχωβά] οδηγήσει τους πράους εν κρίσει.» (Ψαλμ. 25:9) Ο Ιωνάς δεν εσκλήρυνε την καρδιά του αλλά μετενόησε. Έδειξε ότι μπορούσε να δεχθή μια τόσο μεγάλη τιμωρία που του επέβαλε ο Θεός. Αυτό είναι φανερό από την προσευχή που έκαμε ενώ ήταν μέσα στην κοιλιά του κήτους, η οποία επίσης δείχνει ότι ο Ιωνάς εγνώριζε το βιβλίο των Ψαλμών. Μεταξύ άλλων πραγμάτων προσευχήθηκε τα εξής: «Ενώ ήτο εκλείπουσα εν εμοί η ψυχή μου, ενεθυμήθην τον Ιεχωβά· και η προσευχή μου εισήλθε προς σε, εις τον ναόν τον άγιόν σου. . . . Αλλ’ εγώ θέλω θυσιάσει προς σε μετά φωνής αινέσεως· θέλω αποδώσει όσα ηυχήθην· η σωτηρία είναι παρά του Ιεχωβά.»—Ιωνάς 2:7, 10, ΜΝΚ· Ψαλμ. 50:14· 3:8.
ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΙΡΑ ΤΟΥ ΙΩΝΑ
Τι μπορούμε να μάθωμε από την πείρα του Ιωνά; Πάρα πολλά πράγματα! Η αφήγησις μεγαλύνει την υπέροχη δύναμι του Ιεχωβά, δείχνοντας, επί παραδείγματι, πώς μπορεί να προκαλέση μια μεγάλη θύελλα για να εξυπηρετήση το σκοπό του και κατόπιν να την κάμη να κοπάση σύμφωνα με το θέλημά του. Μεγαλύνει επίσης το ενδιαφέρον του Ιεχωβά, ακόμη και για μια πόλι γεμάτη από ειδωλολάτρες, και το μεγάλο έλεος που μπορεί να δείξη σ’ αυτούς τους ανθρώπους. Μπορούμε επίσης να διακρίνωμε πόσο μακρόθυμος ήταν ο Ιεχωβά με τον προφήτη Ιωνά, δίνοντας του μαθήματα που του ήσαν πολύ αναγκαία.—Ιώβ 37:23· Πράξ. 10: 34, 35· Έξοδ. 34:6, 7· Ρωμ. 2:4.
Από την πείρα του Ιωνά μαθαίνομε επίσης ότι είναι σοφή η πορεία να υπακούωμε στις εντολές του Ιεχωβά. Επίσης, βοηθούμεθα να εκτιμήσωμε περισσότερο ότι το θέλημα του Ιεχωβά είναι να δείχνωμε έλεος στους άλλους. Αυτό μπορούμε να το κάνωμε με το να τους γνωρίσωμε τον σκοπό του Ιεχωβά σχετικά με τη γη και με τον άνθρωπο, έχοντας πεποίθησί ότι μερικοί μπορεί ν’ ανταποκριθούν όπως ακριβώς οι αρχαίοι Νινευίτες ανταποκρίθηκαν στο κήρυγμα του Ιωνά. Και αν, κατά καιρούς, ανυπέρβλητα εμπόδια φαίνωνται να βρίσκωνται στο δρόμο μας, θα πρέπει να εμπιστευώμεθα στον Ιεχωβά, όπως έκαμε ο Ιωνάς μέσα στην κοιλιά του κήτους, ότι θα μας βοηθήση να τα υπερνικήσωμε και να συνεχίσωμε να εκπληρώνωμε την αποστολή μας.—Ιακ. 3:17· Ματθ. 5:7· Λουκ. 6:35, 36· 17:5, 6.
Μπορούμε επίσης να μάθωμε πολλά από την πείρα του Ιωνά σχετικά με το πώς πρέπει να ενεργούμε και πώς δεν πρέπει να ενεργούμε. Κατ’ αρχήν, δεν πρέπει να παραιτούμεθα όταν μας δίδεται ένας δύσκολος διορισμός ή προνόμιο υπηρεσίας. Όπως και ο Ιωνάς, μπορεί να διαπιστώσουμε αργότερα ότι δεν ήταν πραγματικά τόσο δύσκολο να το διεκπεραιώσουμε. Μερικοί έχουν κάμει τη σκέψι ότι πιθανόν ο Ιωνάς να απεφάσισε να πάη στη Θαρσείς για κάποιο εμπορικό λόγο. Έτσι μπορούμε να κάμωμε την ερώτησι, Μήπως κατά καιρούς επιδιώκομε κοσμικά συμφέροντα, ενώ θα έπρεπε να είμεθα απασχολημένοι ‘στο έργον του Κυρίου’; Επίσης, μήπως είμεθα εκλεκτικοί σχετικά με τους ανθρώπους στους οποίους θα κηρύξωμε ή με τον τομέα που θα πάμε να κηρύξωμε όπως ήταν προφανώς ο Ιωνάς; Αν ο Ιεχωβά είχε προστάξει τον Ιωνά να δώση ένα προειδοποιητικό άγγελμα στους κατοίκους μιας πόλεως του Ιούδα, χωρίς αμφιβολία δεν θα είχε διστάσει. Έτσι, μήπως κι εμείς όπως και ο Ιωνάς αφήνομε το φόβο των ανθρώπων να μας εμποδίση από το να κάμωμε εκείνο που πρέπει να κάμωμε;—Εβρ. 12:25· Ιακ. 4:13-15· 1 Κορ. 15:58· Ψαλμ. 118:6.
Ας μη παραβλέψωμε το γεγονός ότι ο Ιωνάς είχε μερικές θαυμαστές ιδιότητες που όλοι θα κάμωμε καλά να μιμηθούμε. Είμεθα εμείς τόσο ειλικρινείς και έντιμοι στην καθημερινή μας ζωή όπως ήταν ο Ιωνάς, τόσο στη συνομιλία του με τους ναύτες όσο και στην καταγραφή όλων όσων συνέβησαν; Είμεθα πάντοτε έτοιμοι να παραδεχθούμε ότι είμεθα μάρτυρες του Ιεχωβά, όπως έκανε ο Ιωνάς; Είμεθα πρόθυμοι να θέτωμε την ευημερία των άλλων πριν από τη δική μας, όπως έκαμε ο Ιωνάς όταν ενήργησε για τη σωτηρία εκείνων των ναυτών με το να τους ζητήση να τον ρίξουν από το πλοίο, πράγμα, που όπως ο Ιωνάς μπορούσε να γνωρίζη πολύ καλά, θα εσήμαινε μόνο τον ξαφνικό του θάνατο μέσα στα βαθειά νερά;—Ψαλμ. 11:7· 1 Πέτρ. 3:15· Φιλιππ. 2:3, 4.
Πραγματικά, η πείρα του Ιωνά είναι γεμάτη από μαθήματα για μας και μπορούμε να ωφεληθούμε απ’ αυτά. Απ’ αυτή μαθαίνομε τι πρέπει και δεν πρέπει να κάνωμε. Μαθαίνομε ότι πρέπει να μιμούμεθα τις καλές ιδιότητες που έδειξε ο Ιωνάς και ν’ αποφεύγωμε τα σφάλματά του. Ενθαρρυνόμεθα να μιμούμεθα τις θαυμαστές ιδιότητες του Ιεχωβά Θεού και ιδιαίτερα το έλεός του, τη μακροθυμία του και την αγάπη του. Η δραματική ιστορία του Ιωνά έχει χωρίς αμφιβολία εξαιρετική σημασία για μας, διότι ο Ιωνάς στην πραγματικότητα έζησε όλα αυτά τα πράγματα!—Ρωμ. 15:4.