Ιερουσαλήμ—Η Φημισμένη Πόλις
ΚΑΜΜΙΑ άλλη πόλις στη Βιβλική ιστορία δεν στέκει σε τόσο εξέχουσα θέσι όπως η Ιερουσαλήμ. Επί χίλια και πλέον χρόνια, αφότου την εκυρίευσε ο Δαβίδ, υπήρξε το κέντρον της θρησκευτικής ζωής για τον λαόν, με τον οποίον είχε κάμει διαθήκη ο Θεός, τον Ισραήλ. Εδώ ήταν, όπου η ιερά κιβωτός της διαθήκης εφέρθη από τον Δαβίδ, και εδώ ήταν όπου ένας μεγαλοπρεπής ναός εκτίσθη από τον Σολομώντα. Σ’ αυτή την πόλι απητείτο να έλθη κάθε άρρην Ισραηλίτης τρεις φορές κάθε έτος για να παρακολουθήση περιόδους εορτών. Αυτό ήταν το μέρος, όπου διέμεναν οι βασιλείς του Ιούδα και κυβερνούσαν τους υπηκόους των. Στη διάρκεια του καιρού, που οι δώδεκα φυλές του Ισραήλ ήσαν διχασμένες σε δύο βασίλεια, τα περισσότερα από τα σπουδαία γεγονότα στην ιστορία του νοτίου βασιλείου, του Βασιλείου του Ιούδα, έλαβαν χώραν πλησίον της Ιερουσαλήμ, που ήταν η πρωτεύουσα.
Η ιστορία της Ιερουσαλήμ φθάνει τόσο μακριά πίσω στην αρχαιότητα, ώστε η ηλικία της και η αρχή της χάνονται μέσα στον χρόνο. Πάνω από 1.900 χρόνια προ της ελεύσεως του Ιησού Χριστού ήταν μια πόλις γνωστή ως Σαλήμ. Ο Αβραάμ έφθασε κοντά σ’ αυτή και προσέφερε δώρα στο βασιλέα της, τον Μελχισεδέκ, που ήταν ιερεύς του Ιεχωβά Θεού. (Γέν. 14:17-20) Τελικά, κατέληξε να καταληφθή από τους Ιεβουσαίους, που την ωνόμασαν Ιεβούς.
Μολονότι η πόλις έπαυσε να ονομάζεται Ιεβούς αφότου την κατέλαβε ο Δαβίδ, το όνομα «Ιερουσαλήμ» προφανώς δεν εδόθη σ’ αυτή από τους Ισραηλίτας. Το όνομα τούτο φαίνεται ότι είχε συνδεθή με την πόλι αυτή προτού αυτοί εισέλθουν στη Γη της Επαγγελίας. Οι επιστολές Τελ ελ-Αμάρνα, που εστάλησαν από ωρισμένους άρχοντας της Χαναάν προς τους Αιγυπτίους γύρω στο χρόνο της εισβολής των Ισραηλιτών στη χώρα, περιέχουν το όνομα αυτό για την πόλι. Χρησιμοποιούν τη μορφή «Γιουρουσαλήμ».
Η Ιερουσαλήμ κείται επάνω σ’ ένα οροπέδιο, που απέχει τριάντα και πλέον μίλια από τη Μεσόγειο Θάλασσα και σε υψόμετρο 2.550 ποδών περίπου. Υπάρχουν κοιλάδες, που από το παραλιακό πεδίον κατευθύνονται ψηλά προς αυτήν και οι οποίες διασχίζουν την Σεφήλα ή πρόποδες, που είναι μεταξύ του οροπεδίου της Ιουδαίας και του παραλιακού πεδίου. Επί αιώνες δύο ή τρεις απ’ αυτές τις κοιλάδες υπήρξαν σπουδαίες ταξιδιωτικές αρτηρίες μεταξύ της Ιερουσαλήμ και της ακτής της θαλάσσης. Αυτές υπήρξαν, επίσης, οι τοποθεσίες πολλών μαχών είτε λόγω του ότι στρατεύματα επετίθεντο εναντίον των ορεινών μερών της Ιουδαίας δια μέσου αυτών, είτε λόγω στρατευμάτων που κατήρχοντο ορμητικά απ’ αυτά τα ορεινά μέρη για να επιτεθούν εναντίον των κατοίκων των πεδινών μερών.
Η σπουδαιότερη απ’ αυτές τις οδικές αρτηρίες είναι η Κοιλάς Αιαλών. Είναι μια ευρεία πεδιάδα, που προμηθεύει μια εύκολη ανάβασι στην ορεινή χώρα. Διάφοροι δρόμοι οδηγούν από την κοιλάδα ψηλά στο οροπέδιο της Γαβαών, η οποία βρίσκεται λίγα μόλις μίλια προς βορράν της Ιερουσαλήμ. Κατωτέρω από τους δρόμους αυτούς και δια μέσου της Κοιλάδος Αιαλών υπήρχε πάντοτε ο ευκολώτερος ταξιδιωτικός δρόμος από την Ιερουσαλήμ προς την πόλι της Ιόππης στο χείλος της Μεσογείου Θαλάσσης. Η Κοιλάς Αιαλών ήταν όπου ο Ιησούς του Ναυή, ενώ πολεμούσε κατά των Αμορραίων, επεκαλέσθη τον Ιεχωβά να κάμη τον ήλιο να σταθή ακίνητος. (Ιησ. Ναυή 10:5, 12) Το 66 μ.Χ., όταν ο Ρωμαίος Κυβερνήτης Γάιος Κέστιος Γάλλος υπανεχώρησε από την πολιορκία της Ιερουσαλήμ, οι Ιουδαίοι προξένησαν μεγάλες απώλειες στο στρατό του καθώς υποχωρούσε κάτω προς τους δρόμους που περνούσαν μέσα από τις χαράδρες, οι οποίες κατηυθύνοντο προς την Κοιλάδα Αιαλών. Λόγω αυτών των χαραδρών, η πορεία προς την Ιερουσαλήμ ήταν επικίνδυνη για μια στρατιωτική δύναμι. Λίγοι άνδρες σε κατάλληλες θέσεις μπορούσαν ν’ αποκλείσουν τη διάβασι. Η Κοιλάς Σωρήκ, ο άλλος σπουδαίος ταξιδιωτικός δρόμος, είναι λίγο προς νότον της Κοιλάδος Αιαλών και με όμοιο τρόπο απεκλείετο εύκολα από το στρατό που υπερήσπιζε την Ιερουσαλήμ. Όταν αυτές οι φυσικές πύλες από δυσμάς προς τους λόφους της Ιουδαίας εκλείνοντο, η Ιερουσαλήμ ήταν λογικά ασφαλής από τα εχθρικά στρατεύματα που κατά περιόδους εξεχύνοντο δια μέσου των παραλιακών πεδιάδων.
Ο δρόμος προς τα ανατολικά της Ιερουσαλήμ, που τη συνέδεε με την Ιεριχώ, περνούσε δια μέσου της ερημωμένης αγόνου γης της Ιουδαίας. Οι βαθιές χαράδρες της περιοχής αυτής, η απότομος ανωφέρεια των 3.300 ποδών από την Ιεριχώ προς την Ιερουσαλήμ σε απόστασι δεκαπέντε μιλίων και η έλλειψις νερού έκαναν την προσπέλασι προς την πόλι επικίνδυνη για ένα στράτευμα που ενεργούσε επίθεσι.
Ο ταξιδιωτικός δρόμος, που περνούσε δια μέσου της Ιερουσαλήμ από βορρά προς νότον, ήταν από τους κυριωτέρους. Προς βορράν της πόλεως ο δρόμος περνούσε δια μέσου της Συχέμ της Σαμαρείας, και τελικά συνεδέετο με την κυρία υπεραστική οδό που άρχιζε από τη Δαμασκό και περνούσε κοντά στη Θάλασσα της Γαλιλαίας καθώς προχωρούσε στην πολυσύχναστη παραλιακή υπεραστική οδό. Προς νότον της Ιερουσαλήμ η κεντρική υπεραστική οδός περνούσε δια μέσου της Βηθλεέμ, της Χεβρών και της προς νότον πόλεως Βηρ-σαβεέ. Τότε εξωρμούσε προς την έρημο, διέσχιζε τη Σιναϊτική Χερσόνησο και εισήρχετο στην Αίγυπτο. Μια άλλη υπεραστική ερημική οδός εισήρχετο στη Βηρ-σαβεέ από την Ερυθρά Θάλασσα. Τοιουτοτρόπως η κεντρική υπεραστική οδός συνέδεε την Ιερουσαλήμ με την Αίγυπτο και τον λιμένα της Ερυθράς Θαλάσσης Εσιών-γάβερ προς νότον, προς βορράν δε με την πολυσύχναστη εμπορική οδό που περνούσε δια μέσου της Δαμασκού και κατηυθύνετο προς τη Μεσοποταμία.
Φυσικά οχυρώματα, που την έκαναν μια πόλι δύσκολα δυναμένη να εκπορθηθή, ήσαν σε όλες τις πλευρές πλην της βορείας. Αυτή ήταν η πλευρά που προσέβαλλαν συνήθως τα εχθρικά στρατεύματα. Κατά μήκος της ανατολικής πλευράς της πόλεως είναι η Κοιλάς των Κέδρων, που στρέφεται νοτιοανατολικά και εξέρχεται προς την Έρημο της Ιουδαίας. Στη δυτική πλευρά είναι η Κοιλάς του Εννώμ που κάνει στροφή προς τη νοτία πλευρά για να συναντήση την Κοιλάδα των Κέδρων. Αυτές οι βαθιές χαράδρες προσέδιδαν στην πόλι μια φυσική ισχύ, επιπρόσθετα προς εκείνη που είχε εκ του ότι ήταν σε ορεινή περιοχή, στην οποία δεν μπορούσε εύκολα να φθάση ένα στράτευμα. Οι χαράδρες δεν είναι σήμερα τόσο βαθιές όσο ήσαν κάποτε, λόγω των ερειπίων, που έπεσαν από την πόλι στην πορεία των αιώνων.
Στη διάρκεια της μακράς της ιστορίας, η Ιερουσαλήμ ευρέθη κάτω από πολιορκία πολλές φορές και κατεστράφη περισσότερες από μια φορές, αλλά δεν υπάρχει αναγραφή ότι οι κάτοικοί της υπέφεραν οποτεδήποτε από έλλειψι νερού. Δεξαμενές μέσα στους πύργους, διάφορα αποθέματα νερού και η πηγή Γιών στην Κοιλάδα των Κέδρων την διατηρούσαν εφωδιασμένη με νερό. Στην αρχή της ιστορίας της πόλεως ανεσκάφη μια σήραγξ δια μέσου του βράχου μέχρι του σημείου όπου ένα πηγάδι βάθους σαράντα ποδών κατήρχετο σε μια λεκάνη, στην οποία έρρεε το νερό της πηγής. Με τα μέσα αυτά οι κάτοικοι μπορούσαν εκ του ασφαλούς να προμηθευθούν το απόθεμά τους σε νερό.
Ένεκα του γεγονότος ότι η Ιερουσαλήμ ήταν η πόλις, που ο Ιεχωβά Θεός είχε διαλέξει για να είναι η έδρα της τυπικής του θεοκρατίας και η θέσις για τον ναό του, έγινε μια εξέχουσα πόλις στην ανθρώπινη ιστορία. Αλλά δεν έχει πλέον την εύνοια του Ιεχωβά Θεού. Επειδή οι κάτοικοι αυτής απέρριψαν κι εφόνευσαν τον Υιόν του, ο Ιεχωβά την έχει εγκαταλείψει. (Ματθ. 23:37, 38) Αν και τώρα είναι φημισμένη για την αρχαιότητά της και τη μοναδική της ιστορία και μολονότι οι κάτοικοί της μπορούν ατομικώς να εκλέξουν να υπηρετούν τον αληθινό Θεό, δεν έχει πια την τιμητική διάκρισι να είναι η θέσις που έχει εκλέξει ο Ιεχωβά για να κατοική εκεί το όνομά του.