Αυτοκτονία—η Μάστιγα των Νέων

ΣΑΝ να μην έφταναν οι πόλεμοι, οι φόνοι και οι ωμότητες που αφανίζουν τους νέους μας, υπάρχει και η αυτοκαταστροφή των νέων η οποία εκδηλώνεται με τη μορφή της αυτοκτονίας. Η χρήση ναρκωτικών και η κατάχρηση αλκοόλ καταστρέφουν το νου και το σώμα των νέων, με αποτέλεσμα να προξενούνται πολλοί θάνατοι νεαρών ατόμων. Έτσι, η αιτία θανάτου που ακούγεται όλο και πιο συχνά είναι η υπερβολική δόση ναρκωτικών—είτε εσκεμμένα είτε κατά λάθος.

Το περιοδικό Εβδομαδιαία Έκθεση για τη Νοσηρότητα και τη Θνησιμότητα (Morbidity and Mortality Weekly Report), με ημερομηνία 28 Απριλίου 1995, έλεγε ότι «η αυτοκτονία είναι η τρίτη κατά σειρά αιτία θανάτου για τους έφηβους ηλικίας 15 ως 19 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες». Ο Δρ Τζ. Τζ. Μαν γράφει στο έντυπο Η Δεκαετία του Εγκεφάλου (The Decade of the Brain): «Τριάντα χιλιάδες και πλέον [το 1995 ο αριθμός ήταν 31.284] Αμερικανοί αυτοκτονούν κάθε χρόνο. Το τραγικό είναι ότι τα θύματα είναι συνήθως νέοι άνθρωποι . . . Δέκα φορές περισσότεροι από αυτούς τους 30.000 αποπειρώνται να αυτοκτονήσουν αλλά επιζούν. . . . Ο καθορισμός των ασθενών που διατρέχουν τον κίνδυνο να αυτοκτονήσουν αποτελεί μείζον νοσηλευτικό πρόβλημα επειδή οι νοσηλευτές δεν μπορούν να διακρίνουν εύκολα ποιοι από τους αρρώστους με βαριά κατάθλιψη θα αποπειραθούν να αυτοκτονήσουν και ποιοι όχι».

Ο Σάιμον Σόμπο, διευθυντής ψυχιατρικής στο Νοσοκομείο Νιου Μίλφορντ στο Κονέκτικατ των Η.Π.Α., παρατήρησε: «Έγιναν περισσότερες απόπειρες αυτοκτονίας τη φετινή άνοιξη [1995] από όσες έχω δει στα 13 χρόνια που βρίσκομαι εδώ». Στις Ηνωμένες Πολιτείες, χιλιάδες έφηβοι αποπειρώνται να αυτοκτονήσουν κάθε χρόνο. Κάθε απόπειρα είναι μια κραυγή για βοήθεια και προσοχή. Ποιος θα βρεθεί εκεί για να δώσει ένα χέρι βοήθειας πριν να είναι πολύ αργά;

Ένα Παγκόσμιο Πρόβλημα

Η εικόνα δεν διαφέρει αισθητά σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου. Στην Ινδία, σύμφωνα με το περιοδικό Η Ινδία Σήμερα (India Today), αυτοκτόνησαν γύρω στους 30.000 νέους το 1990. Στη Γαλλία, στην Ελβετία, στην Ισπανία, στο Ισραήλ, στον Καναδά, στη Νέα Ζηλανδία, στην Ολλανδία, στην Ταϋλάνδη και στη Φινλανδία τα ποσοστά των αυτοκτονιών στους νέους έχουν αυξηθεί. Μια έκθεση του 1996 από το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Παιδιά (UNICEF) αναφέρει ότι τα υψηλότερα ποσοστά αυτοκτονιών μεταξύ των νέων υπάρχουν στη Λετονία, στη Λιθουανία, στη Νέα Ζηλανδία, στη Ρωσία, στη Σλοβενία και στη Φινλανδία.

Στην Αυστραλία επίσης το ποσοστό των αυτοκτονιών μεταξύ των νέων είναι ένα από τα υψηλότερα στον κόσμο. Στη χώρα αυτή το 1995, το 25 τοις εκατό από όλους τους θανάτους των νέων αντρών και το 17 τοις εκατό των θανάτων των νέων γυναικών οφείλονταν σε αυτοκτονίες, σύμφωνα με ένα δημοσίευμα στην εφημερίδα Δε Καμπέρα Τάιμς (The Canberra Times). Το ποσοστό των «επιτυχημένων» αυτοκτονιών μεταξύ των αγοριών στην Αυστραλία είναι περίπου πέντε φορές μεγαλύτερο από εκείνο των κοριτσιών. Παρόμοιο ποσοστό διαπιστώνεται ότι υπάρχει στις περισσότερες χώρες.

Μήπως αυτό σημαίνει ότι τα αγόρια έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αποπειραθούν να αυτοκτονήσουν από ό,τι τα κορίτσια; Όχι κατ’ ανάγκη. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι, όσον αφορά τη συχνότητα στις απόπειρες αυτοκτονίας, υπάρχει ελάχιστη διαφορά μεταξύ των φύλων. Ωστόσο, «αυτοκτονούν περίπου τέσσερις φορές περισσότεροι νεαροί από ό,τι νεαρές στις βιομηχανοποιημένες χώρες, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας [WHO]».—Η Πρόοδος των Εθνών (The Progress of Nations), έκδοση της UNICEF.

Αλλά ακόμη και αυτά τα μακάβρια στατιστικά στοιχεία μπορεί να μην αποκαλύπτουν όλη την έκταση του προβλήματος. Κατά παράδοξο τρόπο, τα στατιστικά στοιχεία για τις αυτοκτονίες των νέων, διατυπωμένα με ιατρικούς και αναλυτικούς όρους, είναι εύκολο να διαβαστούν. Συχνά, όμως, δεν υπολογίζονται και δεν φαίνονται πίσω από κάθε ψυχρή στατιστική οι συντετριμμένες οικογένειες καθώς και η μεγάλη στενοχώρια, η δυστυχία, ο πόνος και η απόγνωση εκείνων που μένουν πίσω αναζητώντας τις αιτίες.

Μπορούν, λοιπόν, τραγωδίες όπως οι αυτοκτονίες των νέων να αποτραπούν; Έχουν εντοπιστεί μερικοί βασικοί παράγοντες οι οποίοι θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αποφυγή αυτής της θλιβερής κατάστασης.

[Πλαίσιο στη σελίδα 5]

Κίνητρα για Αυτοκτονία

Υπάρχουν πολλές θεωρίες όσον αφορά τα κίνητρα για αυτοκτονία. «Η αυτοκτονία είναι αποτέλεσμα της αντίδρασης του ατόμου σε κάποιο πρόβλημα το οποίο θεωρεί υπερβολικά πιεστικό, όπως είναι ο κοινωνικός αποκλεισμός, ο θάνατος κάποιου αγαπημένου προσώπου (ιδιαίτερα του/της συζύγου), ένα διαλυμένο σπίτι κατά την παιδική ηλικία, κάποια σοβαρή σωματική ασθένεια, τα γεράματα, η ανεργία, τα οικονομικά προβλήματα και η χρήση ναρκωτικών».—Η Ιατρική Εγκυκλοπαίδεια του Αμερικανικού Ιατρικού Συλλόγου (The American Medical Association Encyclopedia of Medicine).

Σύμφωνα με τον κοινωνιολόγο Εμίλ Ντιρκέμ, υπάρχουν τέσσερις βασικοί τύποι αυτοκτονίας:

1. Εγωιστική αυτοκτονία—Αυτή «θεωρείται ότι οφείλεται στη μη ένταξη του ατόμου στην κοινωνία. Επειδή κλείνονται στον εαυτό τους, τα θύματα της εγωιστικής αυτοκτονίας ούτε συνδέονται με την κοινότητά τους ούτε εξαρτώνται από αυτήν». Πρόκειται συνήθως για μοναχικά άτομα.

2. Αλτρουιστική αυτοκτονία—«Το άτομο συνδέεται τόσο στενά με κάποια ομάδα ώστε νιώθει ότι καμιά θυσία δεν είναι πολύ μεγάλη». Τέτοια παραδείγματα είναι οι Ιάπωνες πιλότοι καμικάζι στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ορισμένοι θρησκευόμενοι εξτρεμιστές οι οποίοι ανατινάζονται οι ίδιοι καθώς σκοτώνουν τους υποτιθέμενους εχθρούς τους. Άλλα παραδείγματα αφορούν άτομα που πέθαναν θυσιάζοντας τον εαυτό τους προκειμένου να τραβήξουν την προσοχή σε κάποιο σκοπό.

3. Ανομική αυτοκτονία—«Το θύμα της ανομικής αυτοκτονίας δεν είναι ικανό να χειριστεί κάποια κρίση με λογικό τρόπο και επιλέγει την αυτοκτονία ως τη λύση του προβλήματος. [Αυτό] συμβαίνει όταν η συνηθισμένη σχέση του ατόμου με την κοινωνία αλλάζει ξαφνικά και συνταρακτικά».

4. Μοιρολατρική αυτοκτονία—«Λέγεται ότι προξενείται από την υπερβολική κοινωνική παρέμβαση η οποία περιορίζει ουσιαστικά την ελευθερία του ατόμου». Αυτά τα θύματα «πιστεύουν ότι δεν έχουν βιώσιμο μέλλον».—Εφηβικές Αυτοκτονίες: Εκτίμηση και Πρόληψη (Adolescent Suicide: Assessment and Intervention), των Άλαν Λ. Μπέρμαν και Ντέιβιντ Α. Τζομπς.

[Εικόνα στη σελίδα 5]

Μερικές βλαβερές συνήθειες που μπορούν να οδηγήσουν στην αυτοκτονία των νέων