Η Δύναμη της Διαφήμισης

ΠΡΙΝ από πολύ καιρό, ένα τηλεοπτικό διαφημιστικό διάλειμμα θα προαναγγελλόταν με τα εξής λόγια: «Και τώρα, λίγα λόγια από το χορηγό μας». Οι χορηγοί είναι εταιρίες οι οποίες πληρώνουν για να διαφημιστούν τα προϊόντα τους. Ενώ τα «λίγα λόγια από το χορηγό μας» έχουν γίνει χείμαρρος, οι χορηγοί εξακολουθούν να συντηρούν οικονομικά τα μέσα ενημέρωσης και ψυχαγωγίας—την τηλεόραση, τα περιοδικά, τις εφημερίδες και το ραδιόφωνο. Ως εκ τούτου, οι χορηγοί προσπαθούν να ελέγχουν τι θα εμφανιστεί στα μέσα ενημέρωσης και τι όχι.

Να ένα παράδειγμα: Το 1993 μια εταιρία που κατασκευάζει ένα γερμανικό πολυτελές αυτοκίνητο έγραψε σε 30 περιοδικά απαιτώντας να παρουσιάζονται οι διαφημίσεις του αυτοκινήτου της «μόνο σε κατάλληλο περιβάλλον κειμένου». Η επιστολή εξηγούσε ότι τα τεύχη των περιοδικών που θα περιέχουν τις διαφημίσεις της δεν θα πρέπει να παρουσιάζουν ύλη που θα επικρίνει αυτό το αυτοκίνητο, τα γερμανικά προϊόντα ή την ίδια τη Γερμανία. Ασφαλώς, δεν είναι παράξενο το ότι αυτή η εταιρία, η οποία δαπανάει 15 εκατομμύρια δολάρια (περ. 4,6 δισ. δρχ.) για διαφημίσεις σε περιοδικά, αναμένει ένα «κατάλληλο περιβάλλον κειμένου».

Επίσης, δεν είναι παράξενο ότι περιοδικά τα οποία διαφημίζουν καινούρια νυφικά δεν δέχονται διαφημίσεις για μεταχειρισμένα νυφικά ή ότι εφημερίδες που διαφημίζουν μεσίτες δεν σας λένε πώς να αγοράσετε σπίτι μόνοι σας. Παρόμοια, δεν πρέπει να μας φαίνεται παράξενο το ότι τα μέσα ενημέρωσης που διαφημίζουν τσιγάρα ή λαχεία δεν επικρίνουν το κάπνισμα ή τα τυχερά παιχνίδια.

Καταναλωτική Νοοτροπία

Η δύναμη της διαφήμισης, λοιπόν, προχωράει πέρα από την πώληση αγαθών. Προωθεί έναν καταναλωτικό τρόπο ζωής, μια παγκόσμια νοοτροπία η οποία επικεντρώνεται σε υλικά πράγματα.

Υπάρχει κάτι κακό σε αυτό; Η απάντηση εξαρτάται από το ποιον ρωτάτε. Οι διαφημιστές ισχυρίζονται ότι στους ανθρώπους αρέσει να αγοράζουν και να έχουν διάφορα πράγματα· η διαφήμιση εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους. Επιπλέον, λένε, η διαφήμιση δημιουργεί θέσεις εργασίας, χρηματοδοτεί αθλητικά και πολιτιστικά γεγονότα, βοηθάει ώστε τα μέσα ενημέρωσης να είναι προσιτά από οικονομική άποψη, ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό, βελτιώνει τα προϊόντα, διατηρεί τις τιμές χαμηλές και βοηθάει τους ανθρώπους να κάνουν αγορές κατόπιν ενημέρωσης.

Άλλοι ισχυρίζονται ότι η διαφήμιση κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν ανήσυχοι και ανικανοποίητοι με αυτά που έχουν, υποθάλποντας και δημιουργώντας ατέλειωτες επιθυμίες. Ο ερευνητής Άλαν Ντιούρινγκ γράφει: «Οι διαφημίσεις, όπως και η εποχή μας, είναι ευμετάβλητες και ηδονιστικές, δημιουργούν πρότυπα και κατευθύνονται από τις μόδες· εξυμνούν το άτομο, εξιδανικεύουν την κατανάλωση ως το δρόμο για την προσωπική ολοκλήρωση και δηλώνουν ότι η τεχνολογική πρόοδος είναι η κινητήρια δύναμη για το μέλλον του καθενός».

Η Δύναμη που Ασκεί Πάνω Σας

Βοηθάει άραγε η εμπορική διαφήμιση να διαμορφώσουμε το τι είμαστε και το τι θέλουμε; Πιθανώς. Ωστόσο, το αν αυτή η επιρροή είναι μεγάλη ή μικρή εξαρτάται από άλλες επιρροές.

Αν καθοδηγούμαστε από τις Γραφικές αρχές και αξίες, θα αναγνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει τίποτα το εσφαλμένο στο να έχει κάποιος στην κατοχή του υλικά πράγματα. Άλλωστε, ο Θεός ευλόγησε τον Αβραάμ, τον Ιώβ, τον Σολομώντα και άλλους με αμύθητα πλούτη.

Από την άλλη μεριά, αν εφαρμόζουμε τις Γραφικές αρχές, θα αποφεύγουμε την έλλειψη ικανοποίησης που νιώθουν εκείνοι οι οποίοι αναζητούν την εκπλήρωση και την ευτυχία σε μια διαρκή προσπάθεια απόκτησης υλικών πραγμάτων. Το άγγελμα της Αγίας Γραφής δεν είναι: «Να ψωνίζετε μανιωδώς». Αντίθετα, αυτή μας λέει:

Να εμπιστεύεστε στον Θεό. «Να παραγγέλλεις σε εκείνους που είναι πλούσιοι στο παρόν σύστημα πραγμάτων να μην είναι υψηλόφρονες, και να στηρίζουν την ελπίδα τους, όχι σε αβέβαιο πλούτο, αλλά στον Θεό, ο οποίος χορηγεί τα πάντα πλουσιοπάροχα για την απόλαυσή μας».—1 Τιμόθεο 6:17.

Να είστε ικανοποιημένοι. «Δεν φέραμε τίποτα στον κόσμο ούτε και μπορούμε να πάρουμε μαζί μας τίποτα. Έτσι λοιπόν, έχοντας διατροφή, ενδύματα και στέγη, θα είμαστε ικανοποιημένοι με αυτά».—1 Τιμόθεο 6:7, 8.

Να είστε μετριόφρονες. «Θέλω οι γυναίκες να στολίζονται με εύτακτη ενδυμασία, με σεμνότητα και σωφροσύνη, όχι με πλεξίματα των μαλλιών και χρυσάφι ή μαργαριτάρια ή πολύ ακριβά ρούχα, αλλά όπως αρμόζει σε γυναίκες που ισχυρίζονται ότι έχουν ευλάβεια για τον Θεό, δηλαδή μέσω καλών έργων».—1 Τιμόθεο 2:9, 10.

Να αναγνωρίζετε ότι η θεϊκή σοφία είναι ανώτερη από τα πλούτη. «Ευτυχισμένος είναι ο άνθρωπος που βρήκε σοφία και ο άνθρωπος που αποκτάει διάκριση, γιατί αυτή αποτελεί κέρδος καλύτερο από το ασήμι και σοδειά καλύτερη και από το χρυσάφι. Είναι πολυτιμότερη από τα κοράλλια, και όλα τα άλλα πράγματα που σου φέρνουν ευχαρίστηση δεν είναι ισάξιά της. Μακρότητα ημερών είναι στα δεξιά της· στα αριστερά της, πλούτος και δόξα. Οι οδοί της είναι οδοί τερπνότητας, και όλοι οι δρόμοι της ειρήνη. Είναι δέντρο ζωής για όσους την αγκαλιάζουν, και όσοι την κρατούν σφιχτά θα αποκαλούνται ευτυχισμένοι».—Παροιμίες 3:13-18.

Να δίνετε. «Υπάρχει περισσότερη ευτυχία στο να δίνει κανείς παρά στο να λαβαίνει».—Πράξεις 20:35.

Κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι αυτή η σειρά των άρθρων είναι από μόνη της ένα είδος διαφήμισης, μια διαφήμιση η οποία «πουλάει» την ιδέα ότι οι πνευματικές αξίες δεν θα πρέπει να παραμερίζονται από τις υλικές αξίες. Αναμφίβολα θα συμφωνείτε με αυτό το συμπέρασμα.

[Πλαίσιο στη σελίδα 9]

Διαφήμιση της Βασιλείας του Θεού

Ποιος είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για να πλησιάσετε τους ανθρώπους με ένα πειστικό άγγελμα; Το βιβλίο Διαφήμιση: Αρχές και Πρακτική (Advertising: Principles and Practice) λέει: «Σε έναν ιδανικό κόσμο ο κάθε κατασκευαστής θα μπορούσε να μιλάει αυτοπροσώπως στον κάθε καταναλωτή για το προϊόν ή την υπηρεσία που πουλάει». Εθελοντικά, οι αληθινοί Χριστιανοί κάνουν δημόσια γνωστή τη Βασιλεία του Θεού με αυτόν τον τρόπο εδώ και 2.000 χρόνια περίπου. (Ματθαίος 24:14· Πράξεις 20:20) Γιατί είναι λίγες οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν αυτόν τον τρόπο για να πλησιάσουν τους ανθρώπους; Το βιβλίο εξηγεί: «Κοστίζει πολύ ακριβά. Οι επισκέψεις από πωλητές μπορεί κάλλιστα να κοστίζουν πάνω από 150 δολάρια [περ. 46.500 δρχ.] η μία». Οι Χριστιανοί ασφαλώς «διαφημίζουν» τη Βασιλεία του Θεού σε εθελοντική βάση. Αυτό είναι μέρος της λατρείας τους.

[Εικόνες στη σελίδα 8]

Το άγγελμα της Αγίας Γραφής δεν είναι: «Να ψωνίζετε μανιωδώς»