Οι Νεαροί Ρωτούν . . .

Τι το Κακό Υπάρχει στο να Βλαστημάω Πού και Πού;

«Βρισιές. Όλοι βρίζουν. . . . Μπορεί να ξεκινήσει σιγά-σιγά, απλώς με μερικές λέξεις που ξεσηκώνεις από τα ‘ξηγημένα’ παιδιά στο σχολείο, σύντομα όμως εξελίσσεται σε ολόκληρη γλώσσα, και γίνεται ολοένα δυσκολότερο να την ελέγξεις».—Λόρα, 14 ετών.

ΒΡΙΣΙΕΣ. Κατάρες. Βλαστήμιες. Οι νεαροί είναι εκτεθειμένοι σ’ έναν πραγματικό καταιγισμό απ’ όλα αυτά. Το περιοδικό U.S.News & World Report παρατήρησε: «Το μάτι καθώς και το αφτί υφίστανται επιθέσεις από βλαστήμιες, που υπάρχουν άφθονες σε αυτοκόλλητα για προφυλακτήρες, σε κουμπιά και σε μπλουζάκια». Επίσης, οι χυδαίες λέξεις έρχονται στα αφτιά μας από τα ραδιόφωνα, και περιέχονται τακτικά σε άρθρα περιοδικών, σε τηλεοπτικά προγράμματα και σε κινηματογραφικές ταινίες. Πολιτικοί και διασημότητες ανταλλάσσουν ασύστολα βρισιές—και το ίδιο κάνουν ακόμα και οι γονείς και οι συνομήλικοι.

Ο συγγραφέας Άλφρεντ Λουμπράνο λέει: «Οι βρισιές έχουν γίνει μόνιμο λεξιλόγιο για πολλούς ανθρώπους στο γραφείο, στα εστιατόρια, στο μπέιζμπολ». Μάλιστα, η βλαστήμια έχει γίνει τόσο κοινή ώστε μερικοί πιστεύουν πως έχει χάσει πια τη δύναμη να σοκάρει. Μπορεί λοιπόν να αναρωτιέσαι αν υπάρχει τίποτα κακό στο να ‘πετάει’ κανείς μερικές φορές λέξεις που «δίνουν χρώμα», ειδικά όταν αντιμετωπίζει κάποια κατάσταση που τον αναστατώνει.

Γιατί Βρίζουν οι Νέοι

Ο ψυχολόγος Τσέιτορ Μέισον υποστηρίζει: «Οι βλαστήμιες είναι η πεμπτουσία της ανθρώπινης ύπαρξης. Όπως το ξύσιμο, έτσι κι αυτές ανακουφίζουν από την ένταση». Και είναι ενδιαφέρον το ότι όταν δημοσιογράφοι από το περιοδικό Children’s Express έκαναν σε αρκετούς νεαρούς την ερώτηση, «Γιατί βρίζουν τα παιδιά;» οι απαντήσεις που πήραν ήταν παρόμοιες με τις εξής: «Βρίζω γιατί είμαι έξω φρενών». «Το κάνω μόνο όταν με πιάνουν τα μπουρίνια μου». «Με κάνει να νιώθω καλύτερα, είναι μια ανακούφιση».

Εφόσον ζούμε σε καιρούς στους οποίους το κλίμα είναι ασυνήθιστα τεταμένο, αυτή η ανάγκη να ανακουφιστείς από την ένταση μπορεί να έρχεται αρκετά συχνά. Πράγματι, ο Τόμας Κοτλ, λέκτορας ψυχιατρικής στο Χάρβαρντ, εκλαμβάνει την τάση τού να ‘θεωρούνται φυσιολογικές’ οι βλαστήμιες ως απόδειξη «μιας πολύ μεγάλης αλλαγής στην αμερικανική κουλτούρα». Ο Κοτλ λέει: «Οι άνθρωποι βρίσκουν τη ζωή τους ψεύτικη, μη ικανοποιητική, και εξοργίζονται. Μας φοβίζουν τα πράγματα που είναι αληθινά και μας εξοργίζουν τα πράγματα που είναι πολύ, πολύ αληθινά. Πίσω απ’ αυτή την οργή καραδοκεί η επιθετικότητα».

Πάντως, είναι αλήθεια ότι οι αλλαγές στις οποίες αναφέρεται ο κ. Κοτλ έχουν λάβει χώρα σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Ο απόστολος Παύλος προέβλεψε ότι στον καιρό μας οι άνθρωποι θα ήταν ‘αδιάλλακτοι, συκοφάντες, χωρίς αυτοέλεγχο, άγριοι, χωρίς αγάπη για την καλοσύνη’. (2 Τιμόθεον 3:1, 3, ΜΝΚ) Δεν είναι απορίας άξιο λοιπόν το ότι, σαν αντίδραση στις αυξανόμενες πιέσεις, πολλοί νεαροί γίνονται επιθετικοί με τις κουβέντες τους. Αυτοί ‘ακονίζουν σαν ρομφαία τη γλώσσα τους’ και ‘ετοιμάζουν σαν βέλη λόγια πικρά’.—Ψαλμός 64:3.

Αποτελεσματική Ανακούφιση;

Ωστόσο, πόσο αποτελεσματικά σε ανακουφίζει στ’ αλήθεια από την ένταση το να εξακοντίζεις βλαστήμιες; Ο Ράινχολντ Άχμαν, λόγιος σε γλωσσικά θέματα, λέει ότι το να χρησιμοποιεί κανείς βρισιές βοηθάει στην «εκτόνωση του θυμού». Ισχυρίζεται μάλιστα ότι χωρίς τη συναισθηματική ανακούφιση που προσφέρουν οι βρισιές, οι άνθρωποι είναι εκτεθειμένοι σε «στομαχικά έλκη, πονοκεφάλους, αιμορραγίες στα έντερα». Ποιο είναι το συμπέρασμά του; «Μια βρισιά την ημέρα το γιατρό τον κάνει πέρα».

Ας πούμε πως, σε μερικές στιγμές μεγάλης έντασης, το να ξεστομίσεις μια βρισιά μπορεί να φαίνεται ότι σε βοηθάει να ‘ξεθυμάνεις κάπως’. Όμως η Αγία Γραφή σαφώς το καταδικάζει αυτό. Το εδάφιο Εφεσίους 4:29, Απόδοση Π. Ν. Τρεμπέλα λέει: «Κάθε λόγος βρωμερός ας μη βγαίνη από το στόμα σας». Η μετάφραση The New English Bible (Η Νέα Αγγλική Βίβλος) αποδίδει αυτό το εδάφιο: «Δεν πρέπει να περνάει από τα χείλια σας άσχημη γλώσσα, παρά μόνο αυτό που είναι καλό και ωφέλιμο για την περίσταση». Υπάρχουν βάσιμοι λόγοι γι’ αυτή τη νουθεσία.

Πρώτα απ’ όλα, αντί να είναι ‘καλή και ωφέλιμη για την περίσταση’, η κουβέντα που λέγεται από θυμό συνήθως καταφέρνει απλώς και μόνο να σε θυμώνει περισσότερο. Κι όπως το θέτει μια παροιμία: ‘Αυτός που γρήγορα θυμώνει θα κάνει κάποια ανοησία’. (Παροιμίαι 14:17, ΜΝΚ· 15:18) Αυτό κάνει τα πράγματα χειρότερα, γιατί οι άνθρωποι σπάνια ανταποκρίνονται ευνοϊκά σε οργισμένα, δηκτικά λόγια. Το εδάφιο Παροιμίαι 15:1 λέει: «Η γλυκεία απόκρισις καταπραΰνει θυμόν· αλλ’ ο λυπηρός λόγος διεγείρει οργήν». Κι όταν κάποιος το έχει συνήθεια να μουρμουρίζει χυδαίες κουβέντες με την παραμικρή πρόκληση, τα άσχημα λόγια είναι εύκολο να ξεφύγουν σε λάθος στιγμή—ή σε λάθος άτομο, λόγου χάρη στο δάσκαλο ή στο γονέα.

Αντί λοιπόν να ανακουφίζει αποτελεσματικά από την ένταση, η ακάθαρτη γλώσσα απλούστατα προκαλεί ένταση αυτή η ίδια. Αντί να λύνει τα προβλήματά σου, απλώς μεταθέτει γι’ αργότερα τη στιγμή που θα πρέπει να τα αντιμετωπίσεις με ευθύτητα.

Δίνουν Χρώμα Ή Εξαχρειώνουν;

Δεν ξεστομίζονται όλες οι βρισιές από θυμό. Το βιβλίο Exploring Language (Εξερεύνηση της Γλώσσας) εξηγεί: «Οι έφηβοι χρησιμοποιούν συχνά βρωμοκουβέντες για να αφηγούνται ιστορίες που υστερούν σε χρώμα . . . Καθώς το σώμα τους αναπτύσσεται και αλλάζει, τόσο τα αγόρια όσο και τα κορίτσια αναρωτιούνται για διάφορα πράγματα και ανησυχούν. Για να μην καταπονούνται απ’ αυτούς τους φόβους, τους μετατρέπουν σε αστεία ή ιστορίες που περιέχουν βρωμοκουβέντες». Μάλιστα μερικοί νέοι πιστεύουν ότι οι βλαστήμιες προσθέτουν χρώμα στην κουβέντα τους ή τους κάνουν να φαίνονται ώριμοι.

Όμως οι βρωμοκουβέντες τείνουν να περιγράφουν τις φυσιολογικές σωματικές λειτουργίες και τις σεξουαλικές δραστηριότητες μ’ έναν εξαχρειωτικό, εξευτελιστικό τρόπο. Αναφερόμενη σε μερικούς από τους όρους που χρησιμοποιούνται κοινώς για να περιγράψουν τη σεξουαλική πράξη, η Μπάρμπαρα Λόρενς, βοηθός καθηγητή στις κλασικές σπουδές λέει ότι «οι λέξεις αυτές, όσον αφορά τη ρίζα τους και τις εικόνες που μεταφέρουν, αναντίρρητα εμπεριέχουν δυσάρεστα, αν όχι σαδιστικά, υπονοούμενα».

Πόσο μεγάλη αντίθεση παρουσιάζει αυτό σε σχέση με τον ευγενή και αξιοπρεπή τρόπο με τον οποίο μιλάει για τα σεξουαλικά ζητήματα η Αγία Γραφή! (Παροιμίαι 5:15-23) Οι χυδαίες κουβέντες διδάσκουν μια διεφθαρμένη και διεστραμμένη άποψη για το σεξ και το γάμο. Οι βρώμικες λέξεις είναι για το στόμα ό,τι είναι η πορνογραφία για το μάτι. Όπως συμβαίνει με την πορνογραφία, το να μιλάς για το σεξ μ’ έναν εξαχρειωτικό τρόπο μπορεί να διεγείρει ακατάλληλες σκέψεις στην καρδιά. Από τη στιγμή που θα φυτευτεί ο σπόρος των εσφαλμένων επιθυμιών, το μόνο που χρειάζεται είναι η ευκαιρία για να εκπληρωθούν αυτές οι επιθυμίες.—Ιακώβου 1:14, 15.

Επιπλέον, αντί να δίνουν χρώμα στην ομιλία, οι βλαστήμιες την κάνουν σκανδαλώδη και προσβλητική. Ένα 13χρονο κορίτσι, που έδωσε συνέντευξη στο περιοδικό Children’s Express, είπε: «Έχω αναπτύξει αλλεργία στην ακάθαρτη γλώσσα. . . . Υπάρχουν μερικά πράγματα που δεν μπορείς να συνηθίσεις». Ο σοφός άντρας Σολομών ‘ζητούσε να βρει ευάρεστα λόγια’ για να εκφράσει τις σκέψεις του. (Εκκλησιαστής 12:10) Μπορείς κι εσύ να εκφράζεις τις απόψεις σου απλώς με το να κάνεις καλή επιλογή λέξεων. Δεν χρειάζεται να καταφεύγεις σε κουβέντες που σοκάρουν.

Τέλος, μερικές χυδαίες λέξεις φέρνουν μομφή στον ίδιο τον Θεό! Σίγουρα το μόνο που θα κατάφερνε αυτό είναι να φέρει την αποδοκιμασία του. (Έξοδος 20:7, ΜΝΚ) Ενόψει όλων αυτών, η Αγία Γραφή παροτρύνει: ‘Κάθε είδους πορνεία και ακαθαρσία ή πλεονεξία ούτε καν να αναφέρεται ανάμεσά σας, ακριβώς όπως αρμόζει σε άγιους ανθρώπους· ούτε αδιάντροπη διαγωγή ούτε ανόητη ομιλία ούτε χυδαία αστεία, πράγματα που δεν είναι πρέποντα’.—Εφεσίους 5:3, 4, ΜΝΚ.

Πίεση από Μέρους των Συνομηλίκων

Ένας ακόμα λόγος για τον οποίο μερικοί νεαροί χρησιμοποιούν βρώμικη γλώσσα είναι η πίεση από μέρους των συνομηλίκων. Όπως το θέτει ένας Χριστιανός νεαρός: «Οι περισσότεροι νεαροί δεν θέλουν να τους θεωρούν οι άλλοι ‘χαλβάδες’ ή ‘μπούφους’. Θέλουν να συγκαταλέγονται σ’ αυτούς που είναι μέσα στα πράγματα. Αν λοιπόν το να βλαστημάς είναι κάτι που υποτίθεται ότι πρέπει να κάνεις, το κάνεις».

Η πίεση των συνομηλίκων μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονη σε δραστηριότητες όπως τα αθλήματα στο σχολείο. Εκεί, η βλαστήμια μερικές φορές προάγεται σκόπιμα από τους προπονητές των ομάδων. Έτσι, ένας νεαρός ονόματι Κίνι εξηγεί ότι οι βλαστήμιες είναι διαδεδομένες στα αποδυτήρια πριν από έναν αγώνα μπάσκετ, επειδή «κουρντίζουν τον άλλον και τον κάνουν να είναι έτοιμος να εκραγεί».

Όμως ποια είναι συχνά τα αποτελέσματα, όταν τα συναισθήματα διεγείρονται μ’ αυτόν τον τρόπο σε σημείο παροξυσμού; Τότε το άθλημα δεν είναι πια παιχνίδι, αλλά άσκηση εχθρότητας και άγριου ανταγωνισμού. Οι καβγάδες και οι τραυματισμοί είναι κοινό φαινόμενο. Κι ένας νεαρός ονόματι Τάιρον παραδέχεται: «Όταν συνεπαίρνονται όλοι από το παιχνίδι και κάποιος, που του έχει γίνει φάουλ, γίνεται έξω φρενών και βλαστημάει τον αντίπαλό του ή το διαιτητή, τότε αυτό μπορεί να σου κολλήσει κι εσένα».

Όμως είναι φανερό ότι το να χρησιμοποιείς βλαστήμιες είναι κακή συνήθεια, δεν είναι κάτι που πρέπει «να σου κολλήσει κι εσένα». Η Αγία Γραφή λέει: ‘Ο ασύνετος αφήνει να ξεσπάσουν όλα του τα νεύρα, αλλά αυτός που είναι σοφός διατηρείται ήρεμος ως το τέλος’. (Παροιμίαι 29:11, ΜΝΚ) Πώς όμως μπορείς να ‘φυλάς το στόμα σου με χαλινάρι’ όταν κάτι σε πιέζει να βλαστημήσεις; (Ψαλμός 39:1) Ένα μελλοντικό άρθρο θα το εξετάσει αυτό.

[Εικόνα στη σελίδα 23]

Κάποιος που έχει τη συνήθεια να ξεστομίζει χυδαίες κουβέντες μπορεί να φτάσει στο σημείο να τις χρησιμοποιήσει δημόσια