Οι Νεαροί Ρωτούν . . .
Τι θα Πούμε για τα Μουσικά Βίντεο;
«Έχετε δει το νέο τραγούδι του . . . ;» «Κρατήστε τα μάτια σας πάνω στη μουσική!»
ΠΑΡΑΞΕΝΑ σχόλια; Όχι, βέβαια, χάρη στην «πολύ καυτή» καινούργια τέχνη στη μουσική επιχείρηση τα βίντεο. Αυτές οι μίνι ταινίες (συνήθως τρία ως πέντε λεπτά μήκος), «μετατρέπουν ένα τραγούδι σε ένα απρόσμενο θέαμα», όπως τοποθετούσε το θέμα, το περιοδικό Σεβεντίιν.
Γιατί υπάρχει όλη αυτή η άνθιση γύρω από τα βίντεο; Γιατί τα βίντεο ξαφνικά έχουν γίνει «μια ισχυρή δύναμη στο εμπόριο της μουσικής», σύμφωνα με το περιοδικό Ρόλλιν Στόουν; Γιατί οι καλλιτέχνες και οι εταιρίες ηχογράφησης δαπανούν χιλιάδες, μάλιστα εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια, για να φτιάξουν μία βιντεοταινία ενός τραγουδιού; Είναι απλό: τα βίντεο πουλάνε δίσκους. Και αυτό είναι εκείνο που μετράει για τις βιομηχανίες δίσκων, οι οποίες στις Ηνωμένες Πολιτείες πρόσφατα γνώριζαν μια τετράχρονη πτώση στα έσοδα τους.
Αλλά υπάρχει κι ένας ακόμη λόγος για την έκρηξη αυτή των βίντεο. Τα βίντεο συχνά προωθούν την καριέρα ενός καινούργιου καλλιτέχνη. Στα περασμένα δυο χρόνια, αρκετοί νέοι καλλιτέχνες, που αγωνίζονταν να προβληθούν, έφτασαν στην κορυφή των πωλήσεων χάρη κυρίως στη δύναμη που είχαν τα βίντεο τους. Σε μια περίπτωση, ένας καλλιτέχνης είχε ένα δίσκο που επί οχτώ χρόνια δεν είχε φτάσει στην κορυφή πωλήσεων μέχρι που προβλήθηκε το βίντεο του σ’ ένα κανάλι βιντεοτηλεόρασης. Το αποτέλεσμα; Οι πωλήσεις του δίσκου εξακοντίστηκαν στα ύψη.
Γιατί αρέσουν στους νεαρούς τα βίντεο; «Έχουν πράγματα που ελκύουν τους νεαρούς ωραία αυτοκίνητα, αρκετά καλή μουσική», εξηγεί ο 19χρονος Άντριου. «Μου αρέσει ο χορός», προσθέτει η Σέρρυ, η οποία είναι επίσης 19 ετών. Πολλοί νεαροί, αφού ακούσουν το τραγούδι που τους αρέσει, αδημονούν να δουν το βίντεο. Γιατί; Όπως εξηγεί ο 17χρονος Ντέηβ: «Το βίντεο είναι ένας τρόπος για να εκφράσει το τραγούδι ο καλλιτέχνης. Σου περιγράφει το τραγούδι».
Ναι, τα βίντεο έχουν αναζωογονήσει τη βιομηχανία δίσκων. Αλλά τι είναι αυτές οι μίνι ταινίες μήκους τριών ως πέντε λεπτών; Είναι πάντα μια αβλαβής μορφή διασκέδασης; Ή υπάρχει κάποιος λόγος για κάποια προσεχτική τουλάχιστον, επιλογή;
Βίντεο—Τι Περιέχουν;
Κατά βάση υπάρχουν δυο είδη βίντεο: τα βίντεο κονσέρτου, που είναι ηχογραφημένες εκτελέσεις του καλλιτέχνη που τραγουδάει/-παίζει το τραγούδι του, και τα βίντεο σύλληψης, τα οποία είναι μια ερμηνεία του τραγουδιού, που λένε μια ιστορία μαζί με τη μουσική. Μήπως η ιστορία έχει τίποτα να κάνει με τους στίχους του τραγουδιού; Όχι πάντα. Μήπως ενοχλεί αυτό; Όχι βέβαια—αν κρίνουμε από την αντίδραση των ακροατών.
Δεν πρέπει να απορούμε, λοιπόν, που τα βίντεο συχνά είναι παράξενα. Για παράδειγμα, σημειώστε πώς περιέγραψε ένα βίντεο ο Φρεντ Μπρούνιν γράφοντας στο Μακλήνς: «Ένας τραγουδιστής πανκ στέκεται στην οροφή αυτού που μοιάζει ότι είναι ένας προϊστορικός ουρανοξύστης, ενώ άνθρωποι με ράκη γαντζώνονται με χέρια και με πόδια ανεβαίνοντας από τον τοίχο. Τελικά, οι λεγεώνες των ρακένδυτων φτάνουν στην οροφή, όπου ηλεκτρικές κενώσεις που παράγονται όταν ο τραγουδιστής χρησιμοποιεί το σώμα του για να βραχυκυκλώνει ένα δυναμό τους πετάνε κάτω από το κτίριο. Στο βάθος, βλέπουμε τη σιλουέτα μιας γυμνής γυναίκας δεμένης με σκοινί, που αγωνίζεται στο ρυθμό της μουσικής. Μια τελευταία κένωση χτυπάει τον εξαντλημένο εκτελεστή, τους ρακένδυτους, οι οποίοι, πράγμα απίστευτο, έχουν αναρριχηθεί στο κτίριο για δεύτερη φορά και μια τεράστια οθόνη γεμάτη με το συνοφρυωμένο πρόσωπο μιας γυναίκας, την οποία πρωτοείδαμε σαν ένα τατουάζ πάνω στο χέρι του τραγουδιστή».
Πέρα από το παράξενο, ωστόσο, ένας αριθμός από βίντεο έχουν και κάποιο άλλο θέμα: σεξ και βία. Έτσι, το Νιούσγουηκ σημειώνει ότι «αρκετές μίνι ταινίες [βίντεο] δείχνουν γυναίκες με δερμάτινα ρούχα να συμμετέχουν σε σκηνές βασανιστηρίων, δουλείας και βίας». Όπως προσθέτει το Ρόλλιν Στόουν: «Ο πιο βέβαιος τρόπος για να κάνεις μια μίνι ταινία βίντεο που θα τη θυμούνται όλοι είναι να βάλεις μια πλούσια δόση σεξ, βίας ή και τα δυο μαζί».
Ποιο αποτέλεσμα μπορούν να έχουν τα βίντεο αυτά πάνω σου; Κατ’ αρχή, προσκολλούνται στη διάνοια σου σαν μια οπτική μετάφραση του τραγουδιού. Κατόπιν, κάθε φορά που ακούς το τραγούδι αυτό, πιθανόν θα θυμάσαι αυτά που είδες στο βίντεο. Όπως εξηγεί ο Ντέηβ: «Υπήρχε το τραγούδι αυτό που μου άρεσε. Κατόπιν είδα το βίντεο. Έδειχνε την τραγουδίστρια να καταδιώκεται από αυτό που σε μένα φαινόταν ότι είναι ένας βιαστής. Μετά από αυτό, κάθε φορά που άκουγα το τραγούδι αυτό, ερχόταν στο νου μου αυτό το βίντεο».
Όπως είναι ευνόητο, πολλοί άνθρωποι ανησυχούν. Ο Σιου Στάινμπεργκ, πρώην παραγωγός ενός καναλιού τηλεόρασης κλειστού κυκλώματος, όπως γράφει το Ρόλλιν Στόουν, είπε ότι αντιτίθεται στη «βία προς τις γυναίκες. . . . Φαίνεται ότι θέλουν να δουν ως πού μπορούν να φτάσουν. Και φτάνουν όλο στο χειρότερο».
Ποιο είναι ένα άλλο δημοφιλές θέμα στα βίντεο; Οι μακάβριοι. Το Φιλμ εντ Κόμεντ περιγράφει ένα βίντεο, στο οποίο ο καλλιτέχνης υποδύεται το «δισταχτικό γαμπρό, που έχει χάσει το θάρρος του και έχει την παραίσθηση ότι όλοι στη γαμήλια γιορτή, ακόμη και η νύφη έχουν γίνει ήρωες της Νύχτας των Βρυκολάκων, βρυκόλακες ανήσυχοι να τον προσθέσουν στις τάξεις τους μέσω της ιερής κοινωνίας του γάμου».
Βέβαια όλα τα βίντεο δεν παριστάνουν σεξ, βία ή μακαβριότητα. Μερικά προσπαθούν να διδάξουν ένα μάθημα όπως η αδελφοσύνη ή η αποχή από τη βία. Με κάθε εντιμότητα, ωστόσο, θα πρέπει να παραδεχτεί κανείς ότι τα βίντεο αυτά είναι η εξαίρεση και όχι ο κανόνας.
«Ποτέ δε θα το Ξανακάνω!»
Σε ένα άλλο δημοφιλές βίντεο, στο Θρίλλερ, ο εκτελεστής μετατρέπεται στην αρχή σε «άνθρωπο-γάτα», κατόπιν σε ένα «τέρας» που χορεύει. Προφανώς μη θέλοντας να συμπεράνουν οι θεατές ότι προάγει τον πνευματισμό, το φιλμ αρχίζει με την εξής διευκρίνιση: «Εξαιτίας των ισχυρών ατομικών μου πεποιθήσεων, θέλω να τονίσω ότι το φιλμ αυτό με κανένα τρόπο δεν προάγει την πίστη στον αποκρυφισμό.—Μάικλ Τζάκσον». Παρ’ όλα αυτά, ήταν τόσο ρεαλιστικό ώστε μερικοί που το είδαν παραδέχτηκαν ότι τρομοκρατήθηκαν αρχικά. Τι είχε σκοπό να μεταδώσει στο θεατή το μίνι αυτό φιλμ; Και πώς αισθάνεται ο εκτελεστής, Μάικλ Τζάκσον, σχετικά με αυτό τώρα;
«Ποτέ δε θα το ξανακάνω!» λέει ο Τζάκσον. «Πρόθεση μου ήταν να κάνω ένα καλό, αστείο μίνι φιλμ, και να μη φέρω επίτηδες πάνω στη σκηνή κάτι για να τρομοκρατήσω τους ανθρώπους ή να κάνω οτιδήποτε κακό. Θέλω να κάνω αυτό που είναι σωστό. Ποτέ μου δε θα ξανακάνω κάτι σαν κι αυτό». Γιατί όχι; «Γιατί πολλοί άνθρωποι προσβλήθηκαν από αυτό», εξηγεί ο Τζάκσον. «Αυτό με κάνει να αισθάνομαι άσχημα. Δε θέλω να αισθάνονται μ’ αυτό τον τρόπο. Τώρα συνειδητοποιώ ότι δεν ήταν καλή ιδέα. Ποτέ ξανά δε θα κάνω ένα βίντεο σαν και εκείνο!» Συνεχίζει: «Πράγματι, έχω σταματήσει την περαιτέρω διανομή τού φιλμ πάνω στην οποία έχω τον έλεγχο, περιλαμβανομένης και της προβολής του σε μερικές άλλες χώρες. Πάρα πολλές εταιρίες προβολών μου ζητάνε το Θρίλλερ. Αλλά εγώ τους λέω, ‘Όχι, όχι, όχι. Δε θέλω να έχω καμιά σχέση με το Θρίλλερ. Τέλος το Θρίλλερ’».
Εσύ τι θα Κάνεις;
Ώστε, λοιπόν, τι θα πούμε για τα βίντεο; Είναι μήπως έντιμο να συμπεράνουμε ότι όλα τα βίντεο είναι κακά και συνεπώς δεν πρέπει να τα βλέπουμε; Όχι, όπως δεν θα μπορούσες να πεις ότι όλες οι κινηματογραφικές ταινίες, ή όλα τα τραγούδια, ή όλα τα τηλεοπτικά προγράμματα είναι κακά. Αλλά ένα πράγμα είναι βέβαιο. Όπως συμβαίνει με τις κινηματογραφικές ταινίες, τα τραγούδια και τα τηλεοπτικά προγράμματα, ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΠΡΟΣΕΧΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ.
Όμως αυτό μπορεί να παρουσιάζει μια αληθινή πρόκληση. Όπως εξηγεί ο 20χρονος Μπράιαν: «Ποτέ σου δεν ξέρεις τι πρόκειται να προβληθεί μετά. Ίσως θες να δεις το βίντεο, ενός συγκεκριμένου καλλιτέχνη, αλλά μπορεί να δείξουν άλλα βίντεο άλλων καλλιτεχνών πιο πριν καλά και κακά. Είναι πολύ πιο δύσκολο να είσαι επιλεκτικός με τα βίντεο στην τηλεόραση κλειστού κυκλώματος».
Τι μπορεί να σε βοηθήσει να αποφασίσεις αν κάποιο ιδιαίτερο βίντεο θα πρέπει να το βλέπεις σαν διασκέδαση; Ένας καλός δείκτης είναι να αναρωτηθείς: Πώς συμβιβάζεται αυτό με τις Βιβλικές αρχές; Εξέτασε ένα ή δυο παραδείγματα.
Σχετικά με το ανήθικο σεξ, η Βίβλος λέει: ‘Εφόσον σεις είστε λαός του Θεού, δεν είναι σωστό ούτε καν να αναφέρονται αναμεταξύ σας οποιαδήποτε θέματα σεξουαλικής ανηθικότητας ή απρέπειας ή απληστίας’. (Εφεσίους 5:3, 4, Σημερινή Αγγλική Μετάφραση) Εφόσον τα πράγματα αυτά δεν πρέπει ‘ούτε καν να αναφέρονται ανάμεσα’ στο λαό του Θεού, τι νομίζεις εσύ σχετικά με τα βίντεο τα οποία απεικονίζουν θέματα που υπαινίσσονται σεξουαλική ανηθικότητα;
Σχετικά με τη βία, η Βίβλος λέει: ‘Ο Ιεχωβά ο ίδιος εξετάζει τον δίκαιο, καθώς και τον κακό, και οποιονδήποτε αγαπάει τη βία, η ψυχή Του ασφαλώς τον μισεί’. (Ψαλμός 11:5) Αν παρακολουθούμε ελεύθερα βίντεο, τα οποία περιέχουν αχαλίνωτη βία, μπορούμε να αξιώσουμε ότι δεν ‘αγαπάμε’ τη βία;
Ενώ δεν καταδικάζουμε όλα τα βίντεο, δε συμφωνείς ότι οι γνήσιοι Χριστιανοί θα πρέπει ορθά να απορρίπτουν οποιαδήποτε βίντεο (και κάθε άλλη μορφή διασκέδασης) που απεικονίζουν σεξ, βία, αποκρυφισμό ή οποιοδήποτε άλλο θέμα, το οποίο είναι σαφώς αντίθετο με τις αρχές που παρατίθενται στο Λόγο τού Θεού, τη Βίβλο; Και γιατί να θαυμάζουμε υπερβολικά αυτούς που παράγουν τέτοια πράγματα;
Εσύ τι θα κάνεις; Ίσως αυτό συνοψίστηκε άριστα από το νεαρό Μπομπ, ο οποίος είπε: «Να είσαι πολύ επιλεκτικός. Να προσέχεις τόσο τα τραγούδια όσο και τα βίντεο. Να είσαι έτοιμος να αλλάξεις κανάλι».
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 18]
Τα βίντεο «μετατρέπουν ένα τραγούδι σ’ ένα απρόσμενο θέαμα»
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 19]
Τα βίντεο συχνά είναι παράξενα
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 19]
«Ο πιο βέβαιος τρόπος για να φτιάξεις ένα βίντεο που θα το θυμούνται όλοι φαίνεται να είναι να χρησιμοποιήσεις μια πλούσια δόση από σεξ, βία, ή και τα δυο μαζί»
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 20]
«Ποτέ πια δε θα κάνω ένα βίντεο σαν και εκείνο!»—Μάικλ Τζάκσον
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 20]
«Να είσαι πολύ επιλεκτικός. Να είσαι προσεχτικός τόσο σε σχέση με τα τραγούδια όσο και με τα βίντεο»