Γιόγκα—Είναι για Σας;

Του ανταποκριτή του Ξύπνα! στην Ινδία

Ο Πόνος από το κάτω μέρος της πλάτης μέχρι το πόδι της βασανίζει την Άννα. Για ανακούφιση γονατίζει με το κορμί όρθιο από τη μέση και πάνω καθισμένη πάνω στις φτέρνες της και απλώνει εμπρός της το δεξί της χέρι με το δείκτη υψωμένο. Η Άννα τώρα βρίσκεται στη στάση της γιόγκα που ονομάζετε κεραυνός (Βάζρα Ασάνα στη Σανσκριτική) γιατί πιστεύει ότι η στάση αυτή είναι θεραπευτική για το ισχιακό της νεύρο που της δημιουργεί προβλήματα. Η Άννα θα μπορούσε να είναι οποιαδήποτε από τα εκατομμύρια που κάνουν γιόγκα για μη θρησκευτικούς σκοπούς.

Γιατί έχει γίνει η γιόγκα παγκόσμια δημοφιλής; ‘Γιατί η γιόγκα βελτιώνει την υγεία μου’, θα απαντούσαν πολλοί. Αλλά είναι η γιόγκα κατά κύριο λόγο θεραπευτική; Μερικοί λένε ότι απελευθερώνει κρυμμένα ταλέντα. Συμβαίνει αυτό; Άλλοι πιστεύουν ότι η γιόγκα προάγει μια ήρεμη κατάσταση διανοίας ή ανακουφίζει από τις εντάσεις της απογοητεύσεως. Είναι η γιόγκα μια συνήθεια χωρίς συνέπειες όπως νομίζουν εκατομμύρια άνθρωποι; Τι είναι η γιόγκα; Αν η γιόγκα είναι δημοφιλής στη χώρα σας, ή σκέφτεστε να αρχίσετε γιόγκα για λόγους υγείας, τότε ασφαλώς θα πρέπει να γνωρίζεται τι είναι.

Η γιόγκα είναι από κάθε άποψη Ινδουιστική. Είναι ένα σύνθετο σύστημα Ινδουιστικής φιλοσοφίας. Το «Γιόγκα» προέρχεται από τη Σανσκριτική ρίζα γιούζ, που σημαίνει «ενώνω στον ίδιο ζυγό». Στο τεύχος Δεκεμβρίου 1981 του Δη Βεντάντα Κεσάρι, περιοδικό της ιεραποστολής Ραμακρίσνα από την Ινδία, ο Δρ Μπ. Σ. Σούρτι γράφει: «Ο κύριος σκοπός της φιλοσοφίας Γιόγκα είναι να διδάξει τα μέσα με τα οποία η ανθρώπινη ψυχή μπορεί να ενωθεί τελείως με το υπέρτατο πνεύμα.» Εξηγώντας και καθορίζοντας παραπέρα τη Γιόγκα, ο Ινδουιστής Σουαμί Χαρσανάντα λέει: «Η Γιόγκα, δηλαδή η ένωση του ατόμου με το υπέρτατο ον θα προέλθει μέσω της Γιόγκα ή της Σαμαντχί [έκσταση Γιόγκα], όταν αυτές [οι διανοητικές συγκρούσεις] ελέγχονται, καταστέλλονται και εξαλείφονται, με το σωστό είδος πειθαρχήσεως και εκπαιδεύσεως. Η πειθάρχηση αυτή και η εκπαίδευση είναι επίσης Γιόγκα.» Με λίγα λόγια, για τους Ινδουιστές η γιόγκα είναι η ένωση του καθενός με τον Θεό.

Το Ινδουιστικό ιερό βιβλίο Μπαγκαβάντ-Τζίτα λέγεται ότι είναι ο πιο επαρκής οδηγός πάνω στη «Γιόγκα», και το καθένα από τα δεκαοχτώ κεφάλαιά του πραγματεύεται μια διαφορετική μορφή γιόγκα. Μια απ’ αυτές τις μορφές, η καλούμενη Χάτα Γιόγκα, τονίζει τη φυσική άσκηση και την αναπνοή και. γενικά συνιστάται σαν ωφέλιμη στην υγεία.

Ένα άτομο που κάνει Γιόγκα ονομάζεται Γιόγκι. Ο κύριος ήρωας της Τζίτα, ο Αρζούνα, προτρέπεται: «Γίνε Γιόγκι». Εφαρμόζοντας τη συμβουλή αυτή στους Ινδουιστές, ο Ινδός Σουαμί Χιντανάντα δηλώνει: «Αυτό είναι το κύριο καθήκον σας. Αυτός είναι ο ανώτατος Ντάρμα σας [ιερός νόμος]. Σ’ αυτό βρίσκεται η αληθινή και διαρκής σας ευημερία.»

Ο θεός των Ινδουιστών Σίβα αποκαλείται ο «κύριος των Γιόγκι». Και ο Σίβα λέγεται ότι είναι ο δημιουργός των 84 σωματικών στάσεων στη Γιόγκα. Συνεπώς, η όλη αντίληψη που υπάρχει πίσω από τη Γιόγκα είναι βαθιά ριζωμένη σε μη Χριστιανική θρησκεία και στους Ανατολικούς θεούς.

Τι θα Πούμε για τη Γιόγκα που Γίνεται για την Υγεία;

Ο αρχαίος Ινδός σοφός Παταντζάλι λέγεται ότι συστηματοποίησε τη φιλοσοφία Γιόγκα απαριθμώντας τα οχτώ βήματα για την επίτευξη της ενώσεως κάτω από ένα ζυγό μαζί με το «Άπειρο». Και η ένωση αυτή λέγεται ότι καταλήγει σε καλή υγεία. Σύμφωνα με την Ινδουιστική πίστη, ο Παντατζάλι κατέγραφε 14 εμπόδια για ν’ αποχτήσεις το σκοπό της Γιόγκα, δύο από τα οποία περιλάμβαναν τη σωματική αρρώστια και τα άκρα που δεν μένουν ήρεμα». Γιαυτό, η υγεία και η σωματική στάση αποτελεί βασικό στοιχείο της φιλοσοφίας Γιόγκα. Η Ασάνα, δηλαδή η στάση είναι το τρίτο από τα οχτώ αυτά βήματα και είναι εκείνο που τραβάει τόσο πολύ την προσοχή του Δυτικού κόσμου. Ο έλεγχος της αναπνοής, η συγκέντρωση και αυτοσυγκέντρωση είναι άλλα βήματα που κατακλύζουν τη Δυτική γιόγκα.

Παρόλ’ αυτά η σωματική υγεία δεν είναι ο κύριος σκοπός της Γιόγκα. Ο Ινδουιστής συγγραφέας Σουαχανάντα λέει: «Οι πνευματικοί αναζητητές θεωρούν πάντα ότι οι ωφέλειες στην υγεία έρχονται σαν δευτερεύουσες ωφέλειες, υποταγμένες στον κύριο Σκοπό τους, που είναι η συνειδητοποίηση του Εγώ ή του Θεού».

‘Μα Εγώ δεν είμαι πνευματικός αναζητητής· το μόνο που θέλω είναι καλή υγεία’, μπορεί να σκεφτείτε. Τότε εξετάστε αυτά που έγραψε ένας οπαδός της Γιόγκα ο Σιντχιναθανάντα γύρω από την υγεία και τη Γιόγκα. Στο Ινδικό περιοδικό της Γιόγκα Δη Βεντάντα Κεσάρι δήλωσε: «Η δυνατότητα που έχει να παρέχει καλή κατάσταση στο σώμα συμβάλλει επίσης στη λαϊκή της αποδοχή. Αλλά το να χρησιμοποιείς τη Γιόγκα για οποιοδήποτε άλλο σκοπό και όχι για πνευματικό είναι μια κακή χρήση.»

Μήπως η Γιόγκα απελευθερώνει λανθάνουσες δυνάμεις όπως υποστηρίζουν; Και αν ναι, μπορούν αυτές να ωφελήσουν τους αληθινούς Χριστιανούς; Για απάντηση, σημειώστε την προειδοποίηση του Ινδουιστή Ταπασιανάντα: «Υπάρχει ωστόσο ένα σημείο στο οποίο ο Γιόγκι πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεχτικός. Όταν ασκείται η Γιόγκα εμφανίζονται [υπερφυσικά κατορθώματα]». Κατόπιν αναφέρει τα κατορθώματα αυτά όπως είναι οι δυνάμεις της τηλεπαθητικής οράσεως και ακοής και η έλλειψη βαρύτητας, και προσθέτει: «Η δύναμη γίνεται ένα τέρας του Φρανκενστάιν που εξολοθρεύει το δημιουργό του».

Επίσης το βιβλίο Ολοκληρωμένη Γιόγκα του Χάριντας Τσαουντχούρι δηλώνει: «Η κεντρική ψυχοσωματική δύναμη που είναι λανθάνουσα μέσα στον άνθρωπο ονομάζεται Κουνταλίνη, η συσπειρωμένη δύναμη (η οφιοειδής ενέργεια). Όταν η Κουνταλίνη, πρέπει να ενεργοποιηθεί, το άτομο δοκιμάζει μια τρομακτική υπερχείλιση ενέργειας από τα μέσα. Ενεργοποιούνται τα κέντρα εξωαισθητήριας αντιλήψεως. Είναι αυτό το είδος της ενέργειας που θέλετε να αντλήσετε, έστω και αν σας φέρει κάποιες ωφέλειες στην υγεία σας;

Είναι η Γιόγκα για Σας;

Η απάντηση εξαρτάται από δύο πράγματα: Πρώτο, το σκοπό σας στη ζωή, και δεύτερο, τις πνευματικές αξίες και αρχές σας. Προτού αρχίσετε να κάνετε γιόγκα, ή αποφασίσετε αν θα συνεχίσετε να κάνετε γιόγκα, πρέπει να καθορίσετε την ταυτότητα του «Άπειρου» με το οποίο θα ενωθείτε κάτω από τον ίδιο ζυγό. Θα θέλατε να έρθετε σε σύγκρουση με υπερφυσικές πνευματικές δυνάμεις που επιδιώκουν να σας ελέγξουν; Ένας που κάνει γιόγκα πρέπει να ετοιμαστεί για τη δυνατότητα αυτή. Ναι, κάνοντας γιόγκα, μπορεί να έρθετε σε σύγκρουση με τον αποκρυφισμό. Ένας Δυτικός που έκανε πρώτα γιόγκα είπε: «Νομίζεις ότι ελέγχεις άλλες, κρυμμένες δυνάμεις στο σύμπαν. Αλλά, όσο τρομακτικό κι αν είναι αυτό, πιστεύω τώρα ότι αυτές είναι που ελέγχουν εσένα.»

Εξωαισθητήρια αντίληψη, τηλεπαθητική όραση και ακοή και μετεωρισμός—όλα αυτά συνδέονται με τον πνευματισμό. Η Βίβλος συνδέει τον πνευματισμό με μια επικίνδυνη πηγή—τις κακές πνευματικές δυνάμεις, ή δαίμονες. (Δευτερονόμιον 18:10-12· Πράξεις 16:16-18) Συνεπώς, πώς μπορεί ο Χριστιανός να θεωρήσει μια θεραπεία της σωματικής υγείας ωφέλιμη όταν έχει τέτοιες δυνατότητες να βλάψει την πνευματική ευημερία του;

Μερικοί μπορεί να νομίσουν ότι μπορούν να ξεχωρίσουν τα πιθανά αβλαβή στοιχεία της γιόγκα από τα βλαβερά. Σύμφωνα με την ακόλουθη δήλωση που κάνει το Ένα Λεξικό του Ινδουισμού αυτό μοιάζει απίθανο: «Κανένα σύστημα γιόγκα δεν υπάρχει από μόνο του, το καθένα είναι συνδυασμένο με στοιχεία κάποιου άλλου». Ώστε πρέπει να απορούμε που μερικοί συμπεραίνουν ότι το να κάνεις γιόγκα ισοδυναμεί με το να στέλνεις μια πρόσκληση στα δαιμονικά πνεύματα;

Σαν παράδειγμα του πώς οι άνθρωποι μπορούν χωρίς να το θέλουν να εμπλακούν σε επιβλαβείς συνήθειες, αναλογιστείτε αυτό το αρχαίο παράδειγμα. Το έθνος Ισραήλ λάτρευε τον Θεό της Βίβλου, τον Ιεχωβά, ο οποίος ‘αξίωνε αποκλειστική αφοσίωση’. (Έξοδος 20:5) Οι Ισραηλίτες εγκαταστάθηκαν σε μια χώρα όπου περιβάλλονταν από λάτρεις του Χαναναίου θεού της βροχής και της ευφορίας, του Βάαλ. Και τους είχαν δοθεί σαφείς προειδοποιήσεις να μην αναμιχθούν στην ψεύτικη αυτή λατρεία. Ωστόσο οι Ισραηλίτες αναμίχθηκαν. Πώς θα συνέβαινε αυτό, αν ήξεραν ότι ο Βάαλ δεν ήταν τίποτα περισσότερο παρά ένα ανθρωποποίητο άγαλμα;

Επειδή οι Ισραηλίτες είχαν αγροτική κοινωνία, το ενδιαφέρον τους για να βελτιώσουν την αγροκαλλιέργεια και την αγροτική οικονομία τους ήταν φυσικό. Αλλά απέβλεψαν σε εσφαλμένη πηγή για βοήθεια—στους Χαναναίους. Προοδευτικά άρχισαν να μιμούνται τους Χαναναίους και να αποβλέπουν στον Βάαλ σαν μέσο για την εξασφάλιση της γονιμότητας των κοπαδιών τους και της σοδειάς τους. Σιγά-σιγά η σφήνα της υλιστικής επιθυμίας μπήκε ανάμεσα σ’ αυτούς και στην αποκλειστική τους λατρεία στον Ιεχωβά μέχρις ότου αποσκίρτησαν τελείως στη λατρεία του Βάαλ—ολοκληρωτική αποστασία! (Κριταί 2:11-13) Αν είστε Χριστιανός, θα επιτρέψετε στις επιθυμίες σας για καλή υγεία να διαβρώσουν τις σχέσεις σας με τον Θεό;

Είναι λογικό ότι η τακτική άσκηση του σώματος αναπτύσσει τον μυϊκό τόνο, απελευθερώνει από την ένταση, βελτιώνει τη νηφαλιότητα και βοηθάει την αναπνοή. Η Βίβλος συμφωνεί ότι η σωματική άσκηση μπορεί να έχει αξία. Αλλά, διαφορετικά από τη γιόγκα, διαχωρίζει τη σωματική αυτή άσκηση από τη θρησκεία, λέγοντας: «Η σωματική γυμνασία είναι προς ολίγον ωφέλιμος, αλλ’ η ευσέβεια είναι προς πάντα ωφέλιμος, έχουσα επαγγελία της παρούσης ζωής και της μελλούσης.»—1 Τιμόθεον 4:8.

Ενώ είναι προσωπικό ζήτημα η επιλογή των ασκήσεων και των θεραπευτικών αγωγών, ο Χριστιανός θα πρέπει να επιλέγει στη ζωή του τις δραστηριότητες που ευχαριστούν τον Ιεχωβά Θεό και να απέχει από εκείνες που θα τον ένωναν κάτω από τον ίδιο ζυγό με θρησκευτικές ιδέες που δεν συμβιβάζονται με τη λατρεία του Ιεχωβά. Έτσι ο τρόπος ζωής του Χριστιανού θα εναρμονιστεί με την πρόσκληση του Ιησού Χριστού στους ακολούθους του: «Άρατε τον ζυγόν μου εφ’ υμάς και μάθετε απ’ εμού, διότι πράος είμαι και ταπεινός την καρδίαν, και θέλετε ευρεί ανάπαυσιν εν ταις ψυχαίς υμών· διότι ο ζυγός μου είναι καλός και το φορτίον μου ελαφρόν.»—Ματθαίος 11:29, 30.

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 13]

«Η χρήση της για οποιονδήποτε σκοπό πέρα από τον πνευματικό είναι κακή χρήση»

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 14]

‘Νομίζεις ότι ελέγχεις κρυμμένες δυνάμεις. Αλλά πιστεύω ότι εκείνες ελέγχουν εσένα’