Μέρος 1

Το Κάπνισμα θα Συνεχίζεται;

ΠΟΛΛΟΙ άνθρωποι επάνω στη γη ή καπνίζουν ή, κάποτε, είναι εκτεθειμένοι στο κάπνισμα των άλλων. Σχεδόν οπουδήποτε ζουν άνθρωποι, το κάπνισμα τσιγάρων ιδιαίτερα είναι μια καθιερωμένη συνήθεια.

Έτσι λοιπόν, όταν ανακαλύφθηκε η φυλή Τάσαντεϋ σ’ ένα βροχερό δάσος των Φιλιππίνων πριν από λίγα χρόνια, το ότι δεν γνώριζαν το κάπνισμα, θεωρήθηκε σαν μια ισχυρή απόδειξις υπερβολικής απομονώσεως. Εν τούτοις, τα τσιγάρα σχετικά έχουν σύντομη ιστορία.

Μια Σύντομη Ιστορία

Πριν από 500 χρόνια σχεδόν, ο Χριστόφορος Κολόμβος έγινε ο πρώτος Ευρωπαίος που συνάντησε τη συνήθεια του καπνίσματος. Οι Ινδοί του Νέου Κόσμου κάπνιζαν καπνό σε πίπες. Ως τη δεκαετία του 1600 οι Ευρωπαίοι κάπνιζαν τσιγάρα τυλιγμένα με το χέρι. Κατόπιν, στη δεκαετία του 1880, εφευρέθηκε η πρώτη αποδοτική μηχανή κατασκευής τσιγάρων.

Ιδιαίτερα στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το κάπνισμα τσιγάρων απέκτησε ευρύτατη δημοτικότητα. Και μόνο στα τελευταία 40 χρόνια περίπου οι γυναίκες γενικά άρχισαν να καπνίζουν. Τώρα είναι αφάνταστο το πόσοι άνθρωποι καπνίζουν.

Μια Ευημερούσα Βιομηχανία

Στη διάρκεια του έτους 1978 παρήχθησαν περίπου 4.200.000.000.000 τσιγάρα! Αυτός ο αριθμός τσιγάρων είναι αρκετός για να καπνίζη κάθε άνδρας, γυναίκα και παιδί στη γη σχεδόν τρία τσιγάρα κάθε μέρα, δηλαδή 1.000 τσιγάρα το έτος! Εφόσον περίπου το μισό του πληθυσμού της γης είναι άτομα κάτω των 20 ετών, αναλογούν 2.000 τσιγάρα το έτος για κάθε ενήλικο μέλος της ανθρώπινης οικογενείας!

Στην Κίνα μόνο εκατοντάδες εκατομμυρίων άνθρωποι καπνίζουν. Επίσης, πάνω από 55 εκατομμύρια καπνίζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, 34 εκατομμύρια στην Ιαπωνία, 18 εκατομμύρια στη Βρεταννία, και λοιπά. Δεν είναι ασύνηθες για ένα άτομο να καπνίζη 10.000 ή και περισσότερα τσιγάρα το έτος. Ασφαλώς, μπορείτε να συμπεράνετε ότι μια τόσο δημοφιλής συνήθεια πρόκειται να παραμείνη. Μερικοί όμως άλλα πιστεύουν.

Ένας διαχειριστής βιομηχανίας τσιγάρων είπε: «Προετοιμαζόμεθα να εκσυγχρονίσωμε τον καπνό. Όχι το προσεχές έτος, αλλά ίσως σε 20 χρόνια.» Οι εταιρίες τσιγάρων των Ηνωμένων Πολιτειών επίσης εστράφησαν σ’ άλλες επιχειρήσεις. Όλες αυτές απέρριψαν τη λέξι καπνός από τα εταιρικά τους ονόματα.

Ο Τζων Πίννεϋ, διευθυντής του Γραφείου Καπνίσματος και Υγείας των Η.Π., ισχυρίζεται ότι το κάπνισμα απαρχαιώθηκε. Γιατί θα το έλεγε αυτό για μια συνήθεια στην οποία ένα μέγα μέρος της ανθρωπίνης οικογενείας επιδίδεται;

Παρουσίασις ενός Φονέως

«Είμεθα σ’ ένα νέο αιώνα πανδημίας,» έγραψε ο Δρ Ζαν Μέγιερ. Σχεδόν οι μισοί άνθρωποι των Δυτικών χωρών πεθαίνουν από καρδιακά νοσήματα, και ο καρκίνος φονεύει πολλούς από τους υπόλοιπους. Το κάπνισμα τσιγάρων, όπως αποκαλύπτουν οι ενδείξεις, είναι μια μεγάλη αιτία αυτών των φοβερών πληγών.

Το Βρεταννικό Βασιλικό Κολλέγιο των Ιατρών χαρακτήρισε το κάπνισμα «μια τόσο σοβαρή αιτία θανάτου όσο ήσαν και οι μεγάλες επιδημικές νόσοι όπως είναι ο τυφοειδής πυρετός, η χολέρα, και η φυματίωσις.» Η Υπηρεσία Δημοσίας Υγείας των Η.Π. λέει ότι το κάπνισμα είναι η πρώτιστη αιτία νόσων και θανάτου που μπορεί να προληφθή.

Οι ενδείξεις συνεχώς συσσωρεύονται. Τον Ιανουάριο του 1979, ο γενικός χειρουργός των Η.Π. εξέδωσε μια έκθεσι για το κάπνισμα, αναφέροντας 30.000 φύλλα ερεύνης ως ενδεικτικές παραπομπές. «Το κάπνισμα τσιγάρων,» έλεγε η έκθεσις, «είναι ο μόνος συντελεστής που μπορεί να εμποδισθή παρά ο συντελεστής του περιβάλλοντος που συμβάλλει στις ασθένειες, στην ανικανότητα, και στο θάνατο στις Ηνωμένες Πολιτείες.» Η εφημερίδα Τάιμς της Νέας Υόρκης, σχολιάζοντας σε κύριο άρθρο την έκθεσι παρατήρησε τα εξής: «Τα αγριοβότανα θανατώνουν πάνω από 350.000 Αμερικανούς κάθε χρόνο.»

Η έκθεσις του γενικού χειρουργού των Η.Π. στο έτος 1980 εξήρε τα καταστρεπτικά αποτελέσματα από το κάπνισμα των γυναικών, που άρχισαν πιο πρόσφατα να καπνίζουν ομαδικά. «Τα πρώτα σημεία της επιδημίας νόσων που σχετίζονται με το κάπνισμα μεταξύ γυναικών εμφανίζονται τώρα,» είπε. «Μέσα σε τρία χρόνια, το μέγεθος καρκίνου του πνεύμονος αναμένεται να ξεπεράση το μέγεθος του καρκίνου των μαστών.»

Ο Δρ Χάφνταν Μάλερ, γενικός διευθυντής της Παγκοσμίου Οργανώσεως Υγείας, είπε τον περασμένο Μάρτιο: «Το κάπνισμα είναι ίσως η μεγαλύτερη μοναδική αιτία της κακής υγείας του κόσμου που μπορεί να εμποδισθή.»

Αν είσθε ένας καπνιστής και σας έλεγαν εκατοντάδες σεβαστοί κορυφαίοι ιατροί τέτοια πράγματα για τη συνήθειά σας, τι θα κάνατε σεις;

Απαρχαιώνονται;

Δεκάδες εκατομμύρια καπνιστές, ανταποκρινόμενοι στις ενδείξεις, σταμάτησαν να καπνίζουν. Στις Ηνωμένες Πολιτείες και μόνο υπάρχουν περίπου 30 εκατομμύρια πρώην καπνιστές. Πολλοί άνθρωποι στις Η.Π. κάπνιζαν το έτος 1965, αλλά ως το 1979 κάπνιζαν σε λιγότερο ποσοστό από 37 τοις εκατό. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, ακόμη και ο αριθμός των γυναικών καπνιστών μετέπεσε από 32 τοις εκατό σε 28 τοις εκατό. Περισσότεροι από τους μισούς ενηλίκους κατοίκους του Καναδά κάπνιζαν στο έτος 1965· τώρα καπνίζουν λιγότεροι από τους 42 τοις εκατό.

Πολλοί καπνιστές βοηθήθηκαν να σταματήσουν το κάπνισμα. Στο έτος 1978, 2.000.000.000 λιγότερα τσιγάρα καταναλώθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες από όσα το προηγούμενο έτος. Με αισιοδοξία, ο Δανιήλ Χορν του Εθνικού Ινστιτούτου Καπνίσματος και Υγείας διακήρυξε: «Ο πόλεμος εναντίον του καπνίσματος κερδήθηκε. Ό,τι απομένει είναι το σφουγγάρισμα.» Αλλά είναι αληθές αυτό;

Όχι σε μεγάλο βαθμό! Όπως απάντησε ένα αξιωματούχος Καπνικού Ινστιτούτου; «Δεν πρόκειται να μείνωμε άεργοι και να παρακολουθούμε την καταστροφή της βιομηχανίας μας.» Γι’ αυτό δαπανήθηκαν 875 εκατομμύρια δολλάρια (Η.Π.) σ’ ένα από τα τελευταία χρόνια για διαφήμισι τσιγάρων, δηλαδή περισσότερα απ’ όσα δαπανήθηκαν για οποιοδήποτε άλλο προϊόν που πωλήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πραγματικά, τα 2.000.000.000 λιγότερα τσιγάρα που καταναλώθηκαν στις Η.Π. ήταν μόνο από 617 δισεκατομμύρια τσιγάρα σε 615 δισεκατομμύρια, δηλαδή μείωσις λιγότερο από το ένα τρίτο του 1 τοις εκατό.

Γεγονός είναι ότι η βιομηχανία τσιγάρων εξακολουθεί να αναπτύσσεται, καθώς γίνεται εκμετάλλευσις νέων αγορών στις χώρες του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου. Σ’ ένα από τα τελευταία χρόνια οι Η.Π. αύξησαν τις εξαγωγές καπνού κατά 20 τοις εκατό και πλέον! Έτσι, 100 δισεκατομμύρια περισσότερα τσιγάρα παρήχθησαν σε όλο τον κόσμο στο έτος 1978 από όσα είχαν παραχθή στο 1977.

Για να βεβαιωθή ότι το κάπνισμα δεν έχει απαρχαιωθή, η βιομηχανία καπνών εκμεταλλεύθηκε άλλη μια αγορά—τους νεαρούς. Όπως εξηγεί ο ψυχολόγος Δρ Ρόναλντ Σορ: «Οι νεαροί κάτω των είκοσι ετών προσπαθούν να βρουν ουσιαστικές ομοιότητες με τους ενηλίκους και προσπαθούν να βρουν ένα τρόπο να ζουν ευτυχισμένη και φυσιολογική ζωή ενηλίκων χωρίς να θέλουν να εγκαταλείψουν και το νεανικό τους πνεύμα. Αυτό ακριβώς λένε οι διαφημίσεις τσιγάρων ότι μπορείτε να κάνετε για τον εαυτό σας αν είσθε ένας καπνιστής.»

Έξι εκατομμύρια νεαροί Αμερικανοί κάτω των είκοσι ετών καπνίζουν τώρα. Ένα μεγαλύτερο ποσοστό νεαρών προφανώς καπνίζουν στις άλλες χώρες, όπως παρατηρεί το περιοδικό Παγκόσμιος Υγεία: «Στο Βέλγιο, 50 τοις εκατό των νεαρών καπνίζουν στην ηλικία των 15 ετών. Στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, 36 τοις εκατό των παιδιών 10 ως 12 ετών είναι ήδη δηλωμένοι τακτικοί καπνιστές.»

Και γιατί δεν απαγορεύεται ένα προϊόν που είναι γνωστό ότι προξενεί φοβερά νοσήματα, αντί να το διαφημίζουν κραυγαλέα ως ένα καλό προϊόν για σας; Και, αν οι κίνδυνοι του καπνίσματος είναι τόσο καλά καθωρισμένοι, γιατί εξακολουθούν να καπνίζουν τόσα εκατομμύρια άνθρωποι;

[Εικόνες στη σελίδα 6]

«Τα πρώτα σημάδια μιας επιδημικής αρρώστειας που συνδέεται με το κάπνισμα παρουσιάζονται τώρα μεταξύ των γυναικών»

Νεαροί εφηβικής ηλικίας, που επιζητούν ταυτότητες ενηλίκων, τυγχάνουν εκμεταλλεύσεως από τις βιομηχανίες καπνού