Βοηθεί Πράγματι η Άσκησις;

Από τον ανταποκριτή του «Ξύπνα!» στην Ιαπωνία

Εκατομμύρια ανθρώπων έτσι νομίζουν!

Τι κάνουν μερικοί για να διατηρούνται σε φόρμα;

ΓΙΑ να συμφωνήση κανείς ότι στην εποχή μας οι άνθρωποι ενδιαφέρονται για τη σωματική τους κατάστασι, δεν έχει παρά να κοιτάξη τα πλήθη των ανθρώπων που κάνουν τζόγκινγκ (ελαφρό τρέξιμο), ποδήλατο ή ασχολούνται με ενθουσιασμό σε κάποιο άθλημα. Τα πρόσφατα χρόνια άνθρωποι κάθε ηλικίας έκαναν μια αυτοεξέτασι και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι αν ασκούντο περισσότερο θα μπορούσαν να βελτιώσουν την υγεία τους, την εμφάνισί τους και την ποιότητα της ζωής τους.

Γιατί; Απλούστατα διότι, σ’ αυτή την εποχή, με τις σύγχρονες ευκολίες και τις μηχανές, πολλά άτομα δεν χρειάζεται πια να ασκούν το σώμα τους στην καθημερινή τους ρουτίνα. Πολλές δουλειές είναι καθιστικές, και σε μερικές χώρες ακόμη κι εκείνες που δεν είναι, όπως η δουλειά της νοικοκυράς, έχουν χάσει την εντατική τους μορφή. Αυτό κάνει πάρα πολλούς ανθρώπους, αν και έχουν σώματα σχεδιασμένα για σωματική δραστηριότητα, να μην ασκούνται επαρκώς με κανένα τρόπο στις φυσιολογικές καθημερινές τους ενασχολήσεις.

Τι Είναι η Φυσική Υγεία;

Η φυσική υγεία όπως ορίζεται από την Ιαπωνική Εταιρία Αθλητικής Ιατρικής, περιλαμβάνει όλες τις ιδιότητες του σώματος, τη σωματική κατάστασι, τις λειτουργίες του σώματος, και τη διανοητική ικανότητά του. Ένα άτομο που είναι σε καλή σωματική κατάστασι πρέπει να μπορή να εργάζεται για πολύ ή να ασκήται χωρίς να κουράζεται υπερβολικά. Η φυσική κατάστασις δεν εξαρτάται από το σθένος αλλά, μάλλον, από τη γενική υγεία του σώματος, ιδιαίτερα μάλιστα του καρδιαγγειακού συστήματος.

Η σωματική άσκησις μπορεί απλώς να διαιρεθή σε δυο βασικές ομάδες. Τις αερόβιες ασκήσεις (ελαφρό τρέξιμο, τέννις και αθλοπαιδιές όπου χρειάζεται παροχή οξυγόνου σ’ όλο το σώμα με γρήγορο ρυθμό για να παραχθή ενέργεια), και τις μυοτονικές (που περιλαμβάνουν τις περισσότερες μορφές γυμναστικής εξασκήσεως, τις ισομετρικές και τις θεραπευτικές ασκήσεις).

Η θεωρία λέει ότι η γενική υγεία εξαρτάται περισσότερο από τις αερόβιες ασκήσεις διότι μ’ αυτές χρησιμοποιούνται όλες οι δυνάμεις του σώματος, και αποστέλλεται το ζωοπάροχο οξυγόνο σ’ όλα τα μέρη του σώματος. Ωστόσο, και οι μυοτονικές ασκήσεις έχουν τη θέσι τους στη διατήρησι της σωματικής υγείας.

Τα Οφέλη

Όταν ασκήται κανείς τακτικά λέγεται ότι βελτιώνει, όχι μόνο τη λειτουργική ικανότητα της καρδιάς και των πνευμόνων, αλλά και την κατάστασι των άλλων οργάνων του σώματος. Η κυκλοφορία του αίματος και η γενική υγεία βελτιώνονται γιατί παρέχεται περισσότερο οξυγόνο στα κύτταρα του σώματος. Επί πλέον, σε μια πειραματική μελέτη του Ιαπωνικού Υπουργείου Παιδείας, διαπιστώθηκε ότι οι άνδρες που γυμνάζονταν τακτικά είχαν τη σωματική αντοχή ανδρών δέκα χρόνια νεώτερων και οι γυναίκες, γυναικών πέντε χρόνια νεώτερων. Αυτό ωδήγησε στο συμπέρασμα ότι όσοι δεν ασκούνται γερνούν πιο γρήγορα απ’ όσους ασκούνται τακτικά.

Συνοψίζοντας τη δική του πείρα και τα οφέλη που προκύπτουν από την άσκησι, ένας ψυχολόγος είπε ότι «οι σωματικές αλλαγές είναι προφανείς αλλά, . . . η αλλαγή της διαθέσεως του ατόμου είναι το μεγάλο κέρδος. Ακόμη και στη δουλειά. Έχω μια δουλειά που με απογοητεύει, τώρα όμως την αγαπώ. Έμαθα να χαλαρώνω. Μπορώ και επιτυγχάνω πολύ περισσότερα πράγματα, επίσης κάνω πολύ περισσότερα χωρίς άγχος ή κούρασι, και μπορώ να συστήσω την άσκησι σε οποιονδήποτε αισθάνεται κατάθλιψι.» Αυτός όχι μόνο κοιμόταν καλύτερα τη νύχτα, αλλά εργαζόταν και καλύτερα στη διάρκεια της ημέρας.

Επί πλέον οι μυς γίνονται πιο ισχυροί και σταθεροί, τα παραπάνω κιλά πέφτουν και αποκτάτε μια ιδέα για μερικά από τα οφέλη που προκύπτουν από τη σωματική άσκησι.

Τι Κάνουν Μερικοί Γι’ Αυτό

Το ενδιαφέρον για την καλή φυσική κατάστασι δεν είναι κάτι καινούργιο στην Ιαπωνία. Όταν οι γιατροί στη Δύσι συνιστούσαν ανάπαυσι στο κρεββάτι για την αντιμετώπισι «αυτού του αισθήματος κοπώσεως,» οι Γιαπωνέζοι έκαναν κάμψεις πρηνηδόν στην ύπαιθρο για να καταπολεμήσουν την κούρασι. Μάλιστα, το πρόγραμμα εκείνο που σημειώνει τη μεγαλύτερη επιτυχία στο εθνικό ραδιοφωνικό δίκτυο ΝΗΚ είναι το Ράντιο Τάιζο (Άσκησις) που το γνωρίζει όλο το έθνος· το εκτιμούν πάρα πολύ. Το πρόγραμμα καθιερώθηκε το 1928 και, με μια μικρή διακοπή μεταπολεμικά, συνεχίζει καθημερινά μέχρι σήμερα, τώρα δε συμπληρώνεται μ’ ένα καθημερινό τηλεοπτικό πρόγραμμα αφιερωμένο κι αυτό στην απόκτησι καλής φυσικής καταστάσεως και λέγεται, Η Υγεία Σήμερα.

Έχοντας αντιληφθή την αναγκαιότητα της ασκήσεως, πολλά άτομα σήμερα έχουν αρχίσει να ασχολούνται με κάποιο πρόγραμμα βελτιώσεως της φυσικής τους καταστάσεως. Ακόμη και μεγάλες επιχειρήσεις το κάνουν αυτό. Επί χρόνια τώρα, πολλές μεγάλες εταιρίες αρχίζουν κάθε εργάσιμη ημέρα με ομαδικές ασκήσεις στις οποίες παίρνουν μέρος όλοι οι εργαζόμενοι. Καθώς βαδίζει κανείς σ’ ένα δρόμο στη βιομηχανική περιοχή οποιασδήποτε Γιαπωνέζικης πόλεως, δεν είναι ασυνήθιστο να βλέπη ομάδες ανθρώπων με τις φόρμες της εταιρίας τους να κάνουν γυμναστική.

Ωστόσο, τα πρόσφατα χρόνια, λόγω του αυξημένου ενδιαφέροντος για τη σωματική κατάστασι και τη σχέσι της με την γενικώτερη υγεία, μερικές μεγάλες εταιρίες έχουν καθιερώσει μερικά πρόσθετα προγράμματα για να βοηθήσουν το προσωπικό τους. Ένα τέτοιο πρόγραμμα, που λέγεται ΤΡΙΜ, καθιερώθηκε πριν από τρία περίπου χρόνια από την Τράπεζα Μιτσούι Ε.Π.Ε. Ας δούμε περί τίνος πρόκειται.

ΤΡΙΜ

Η λέξις «ΤΡΙΜ» προέρχεται από τη Νορβηγική φρασεολογία των ναυπηγείων και σημαίνει, κρατώ ισορροπία στη θάλασσα. Αλλά, σε σχέσι μ’ αυτό το πρόγραμμα ασκήσεων και σε αρμονία με τη γενικώτερη σημασία της υγείας, σημαίνει: δημιουργώ ένα υγιές σώμα και διατηρώ σωματική και διανοητική ισορροπία.

Μ’ αυτό το σκοπό υπ’ όψιν, έχει επινοηθή ένα σύστημα βαθμών για να βοηθηθούν όλοι όσοι συμμετέχουν να αποκτήσουν και να διατηρήσουν—μια καλή σωματική υγεία. Παράλληλα με το σύστημα βαθμολογίας, υπάρχουν ειδικές οδηγίες για καλή υγεία που απευθύνονται σε άτομα όλων των ηλικιών και απασχολήσεων. Το σύστημα βασίζεται στην προϋπόθεσι ότι ο καθένας είναι ανάγκη να ασκήται.

Παραδείγματος χάριν, οι ηλικιωμένοι ενθαρρύνονται να βγαίνουν έξω και να περπατούν. Υπάρχει ένα ρητό στην Ιαπωνία που λέει ότι «τα γηρατειά αρχίζουν από τα πόδια και ανεβαίνουν,» γι’ αυτό για να καταπολεμηθή αυτή η διαδικασία, στους ηλικιωμένους δίνεται η συμβουλή να χρησιμοποιούν τα πόδια τους όσο το δυνατόν περισσότερο. Το να ασχοληθή κανείς μ’ ένα καινούριο άθλημα μπορεί να είναι επικίνδυνο, αλλά σχεδόν όλοι μπορούν να περπατούν. «Στο κάτω-κάτω μην κάθεστε στο σπίτι με σταυρωμένα χέρια,» είναι η συμβουλή που δίδεται στους ηλικιωμένους πολίτες, «διότι αυτό είναι βέβαιο ότι σας γερνά.»

Όσοι εργάζονται σε γραφεία ή οδηγούν ενθαρρύνονται να κάνουν τουλάχιστον πέντε λεπτά έντονη άσκησι μέχρι να ιδρώσουν, και το πρωί και το βράδυ, και να χρησιμοποιούν το χρόνο που δεν εργάζονται, όχι για να κάθωνται μπροστά στην τηλεόρασι, αλλά για να βγαίνουν και να περπατούν έξω. Η ενασχόλησις σ’ ένα άθλημα όπως το γκολφ ή το τέννις όσο γίνεται πιο συχνά θεωρείται ιδεώδης. Επίσης κάτι ακόμη πιο επωφελές θα ήταν λίγα λεπτά τζόγκινγκ (ελαφρό τρέξιμο) κάθε μέρα κοντά στο σπίτι. Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά, που τακτικά ασχολούνται σε επισκέψεις από σπίτι σε σπίτι στα πλαίσια της Βιβλικής εκπαιδεύσεως που παρέχουν, ασκούνται καλά μ’ αυτό τον τρόπο.

Στα άτομα που έχουν ακανόνιστο ωράριο εργασίας, είτε κάνουν καθιστική εργασία είτε όχι, τους δίδεται η συμβουλή να καθορίσουν μια συγκεκριμένη ποσότητα χρόνου κάθε μέρα και να την αφιερώνουν για ν’ ασκούνται έντονα, κατά προτίμησιν την ίδια ώρα κάθε μέρα.

Το σύστημα βαθμολογίας που επινοήθηκε από το πρόγραμμα ΤΡΙΜ συνιστά στον καθένα να πετυχαίνη τρεις βαθμούς κάθε μέρα με όποια άσκησι εξυπηρετείται καλύτερα. Φυσικά, αυτοί οι βαθμοί μπορούν να αυξηθούν τόσο όσο το άτομο θεωρεί κατάλληλο. Μερικές από τις υποδείξεις για τους βαθμούς αυτούς φαίνονται στον παραπάνω πίνακα.

Οι υπάλληλοι της Μιτσούι αναφέρουν ότι η υποβοήθησις που τους παρέχει το πρόγραμμα ΤΡΙΜ είναι πολύ ευχάριστη και έχει θαυμάσια αποτελέσματα.

Προσοχή

Παράλληλα με το σύστημα βαθμολογίας, το πρόγραμμα ΤΡΙΜ δίνει μερικά υποβοηθητικά στοιχεία και προειδοποιήσεις για τους συμμετέχοντες. Ενθαρρύνει να γίνεται ένα ‘τσεκ-απ’ υγείας πριν ασκηθή κανείς με οποιοδήποτε πρόγραμμα ασκήσεων και να ακολουθείται η συμβουλή του γιατρού. Αν είσθε ασθενής, αν σας λείπη ύπνος ή πεινάτε, σας προειδοποιούν να μην εξαναγκάζετε τον εαυτό σας να ασκήται. Η άσκησις πρέπει να εξισορροπήται με κατάλληλη ξεκούρασι. Επίσης, σε όσους ασχολούνται με έντονες ασκήσεις, συνιστώνται ασκήσεις για προθέρμανσι και στο τέλος για χαλάρωσι. Να φοράτε ελαφρά ρούχα ώστε η κυκλοφορία του αίματος να μην εμποδίζεται και διαλέξτε ένα πρόγραμμα που σας ταιριάζει όσον αφορά το ρυθμό και τη διάρκεια της ασκήσεως. Μην ξεχνάτε, η άσκησις πρέπει να είναι ευχάριστη, και όχι δοκιμασία υπομονής. Να ασκήσθε δραστήρια και συνεχώς, μην παραιτείστε!

Θεραπευτικές Ασκήσεις

Δεν πρέπει να παραβλέπωνται οι μυοτονικές και ανορθωτικές για την υγεία ασκήσεις. Αυτές είναι κατάλληλες για όσους θέλουν να ενισχύσουν ένα συγκεκριμένο μέρος του σώματος ή απλώς να κομψύνουν τη μέση τους. Έχουν επινοηθή ομάδες ασκήσεων για να βοηθήσουν την ενίσχυσι σχεδόν κάθε μυός ή μέλους του σώματος. Αλλά όσοι έχουν ένα τραύμα ή προβλήματα υγείας πρέπει να συμβουλεύωνται το γιατρό τους για το ποιες ασκήσεις πρέπει να κάνουν.

Επειδή οι πόνοι στο κάτω μέρος της ράχης φαίνεται ν’ αποτελούν ένα από τα πιο συνήθη προβλήματα υγείας σήμερα, έχομε περιλάβει εδώ μερικές από τις ασκήσεις που συνιστά το πρόγραμμα Η Υγεία Σήμερα, το οποίο αναφέραμε προηγουμένως. Αλλά πριν αποπειραθήτε να τις κάνετε θα ήταν φρόνιμο να βεβαιωθήτε για την αιτία του προβλήματός σας.

Όσο κι αν ωφεληθήτε από την άσκησι, πρέπει να παραδεχθήτε ότι η άσκησις δεν αποτελεί τη θεραπεία όλων των ασθενειών. Πολλοί άλλοι παράγοντες όπως η δίαιτα και η γεμάτη υγεία ισορροπημένη ζωή, είναι επίσης ουσιώδη για τη διατήρησι της υγείας, αλλά φαίνεται ότι όσοι ασκούνται με κάποιο τρόπο απλώς αισθάνονται καλύτερα εν γένει παρά εκείνοι που δεν ασκούνται.

Βοηθεί λοιπόν, πράγματι η άσκησις; Ναι, απαντούν τα διαθέσιμα στοιχεία. Βοηθεί στη διατήρησι μιας καλής φυσικής καταστάσεως και γενικά στη διατήρησι μιας καλής υγείας. Και για να χρησιμοποιήσωμε τα λόγια ενός συντάκτη της εφημερίδας Ημερήσια Νέα του Μαϊνίκι, ο οποίος σηκώνεται κάθε μέρα στις 6 π.μ. και πηγαίνει στο τοπικό πάρκο για να κάνη τις ασκήσεις του Ράντιο Τάιζο, «Εκτός από ένα ελαφρό τσίμπημα στους μυς κάπου-κάπου, ποτέ δεν ένοιωθα καλύτερα!»

[Πλαίσιο στη σελίδα 18]

ΤΡΕΙΣ ΒΑΘΜΟΙ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ

ΕΙΔΟΣ ΑΣΚΗΣΕΩΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΒΑΘΜΟΙ

1. Τροχάδην επί τόπου 100 φορές 1

2. Ζωηρό βάδισμα 2 χλμ.a 1

3. Τρέξιμο 1 χλμ. 1

3 χλμ. 4

5 χλμ. 10

4. Ανέβασμα σκαλιών 100 σκαλιά 1

(ανά δύο) (2)

5. Σχοινάκι 100 φορές 1

6. Βαθύ κάθισμα 20 1

7. Κάμψεις πρηνηδόν 10 1

8. Βόλλεϋ·

Μπάσκετ 30 λεπτά 1

9. Μπέιζμπωλ· σόφτμπωλ 1 παιγνίδι 2

10. Επιτραπέζιο τέννις·

τέννις· 30 λεπτά 1

11. Γκολφ 1 γύρος 3

12. Σκι 1 μέρα 4

13. Κολύμπι 100 μέτραb 1

14. Ποδήλατο 30 λεπτά 1

15. Κάτσμπωλ

ή μπάντμιντον 30 λεπτά 1

[Υποσημειώσεις]

[Πλαίσιο/Εικόνα στη σελίδα 19]

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΡΑΧΗΣ

1. Σταθήτε όρθιος με τα πόδια σε απόστασι περίπου 30 εκατοστών (12 ιντσών) μεταξύ τους. Κρατώντας τη ράχη σας όρθια και τις φτέρνες στο έδαφος, λυγίστε τα γόνατα όπως στη στάσι οκλαδόν.

2. Με το αριστερό πόδι πίσω, λυγίστε το δεξιό γόνατο και τεντώστε τα χέρια σας για να αγγίξετε τον τοίχο. Σπρώξτε τον τοίχο, χωρίς να κάμψετε το αριστερό πόδι έχοντας τις φτέρνες στο έδαφος. Κάνετε το ίδιο εναλλάσσοντας το πόδι.

3. Σταθήτε όρθιος με σταυρωμένα τα πόδια. Αγγίξτε τα δάχτυλα του ποδιού, κρατώντας άκαμπτο το πίσω πόδι και λυγίζοντας ελαφρά αυτό που είναι μπροστά.

4. Ξαπλώστε κάτω ακουμπώντας τη ράχι σας και σηκώστε τα γόνατα ώστε να σχηματίσουν τα πόδια ένα Λ. Βάλτε τα χέρια στις παρειές και παίρνετε βαθειές εισπνοές, εισπνέοντας με τη μύτη και εκπνέοντας αργά από το στόμα. Απ’ αυτή τη θέσι χαλαρώσεως ανασηκώστε αργά-αργά το σώμα μέχρι που η ράχη να απέχη 25 εκατοστά από το έδαφος, μείνετε σ’ αυτή τη θέσι 5 δευτερόλεπτα και μετά αργά-αργά ξαναγυρίστε στη θέσι χαλαρώσεως. Να αναπνέετε βαθιά από το διάφραγμα.

5. Συστρέφοντας το σώμα, ανακαθίστε και προσπαθήστε να ακουμπήσετε το δεξιό γόνατο με το αριστερό σας χέρι. Μετά, το αριστερό γόνατο με το δεξί χέρι.

6. Πιάστε τα γόνατα σας και, ανοίγοντας τα πόδια, φέρτε τα γόνατα κάτω από τις μασχάλες.

7. Βάλτε τα χέρια στους γοφούς. Πιέστε τη σπονδυλική στήλη στο πάτωμα και, ρουφώντας το στομάχι, σηκώστε λίγο το κεφάλι. Κοιτάζοντας το στομάχι, σηκώστε τους γλουτούς από το έδαφος.

8. Ξαπλώστε με τη ράχη και τα χέρια στους γοφούς. Ενώ εισπνέετε, σταυρώστε τα πόδια, κρατώντας τους ώμους στο πάτωμα. Εκπνεύστε καθώς στρέφετε το σώμα μέχρις ότου το γόνατο ακουμπήση στο έδαφος. Κάνετε το ίδιο με το άλλο πόδι.

9. Καθίστε στην άκρη της καρέκλας με τα χέρια να πιέζουν τους γοφούς. Αργά κινήστε τους ώμους προς τα πίσω.

10. Καθίστε στην άκρη της καρέκλας. Πιάστε σφιχτά το ένα γόνατο και με τα δυο χέρια και σηκώστε το κάτω από τη μασχάλη. Κάνετε το ίδιο και με το άλλο γόνατο. Κάνετε κάθε άσκησι 3 ως 5 φορές.

[Εικόνα στη σελίδα 17]

Όσοι κάνουν τις αναγκαίες ασκήσεις κοιμούνται καλύτερα και εργάζονται καλύτερα