Μαθαίνοντας να Ρυθμίζωμε τα Ακουστικά Προβλήματα
ΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ αυτί είναι φτιαγμένο για να ακούη. Αυτό το όργανο μας δίνει τη δυνατότητα ν’ απολαμβάνουμε το κελάδημα των πουλιών, το βουητό ενός καταρράκτη, το θρόισμα των φύλλων στον άνεμο—όλους τους ευχάριστους ήχους που μεγαλώνουν την εκτίμησί μας για το ότι είμαστε ζωντανοί.
Λόγω της ικανότητάς του να συγκεντρώνη τον ήχο και να τον μεταδίδη στον εγκέφαλο, το αυτί είναι πράγματι ένα θαύμα. Αλλά κάνει πολύ περισσότερα από το να επιτρέπη απλώς σε κάποιον να συλλαμβάνη ήχους. Η πλήρης χρήσις του φαίνεται όταν ακούη κανείς και συμμετέχη σε κάποια συνομιλία. Η ικανότητά του να ακούη του δίνει τη δυνατότητα να παρακολουθή την εναλλαγή των αισθημάτων, τις ανησυχίες και τις συγκινήσεις. Έτσι, όταν χαθή η αίσθησις της ακοής, μπορεί να προκύψη το αίσθημα της εγκαταλείψεως, της απογοητεύσεως ακόμη και του θυμού.
Ένα παράδειγμα: Πώς θα σας φαινόταν αν ακούγατε το ίδιο τις λέξεις «κάνω», «πάνω» και «φτάνω»; Πώς θα σας φαινόταν, αν ο μόνος τρόπος για να καταλάβετε τι σας λένε, ήταν να κοιτάζετε τον ομιλητή στα χείλη καθώς προφέρει τη λέξι; Πώς θα νοιώθατε; Ασφαλώς απογοήτευσι.
Για να καταλάβετε τα αποτελέσματα των ακουστικών προβλημάτων, διαβάστε την ακόλουθη φράσι δυνατά: Ο Ιη---ς -δε τον -απ—στην κο——του Όρου-—να. Μήπως χρειάσθηκε να διαβάσατε την πρότασι αρκετές φορές για να ‘πιάσετε’ το νόημά της συμπληρώνοντας τα γράμματα ή τους φθόγγους που λείπουν; Πράγματι, αυτοί οι φθόγγοι που λείπουν είναι απαραίτητοι για να καταλάβετε το νόημα. Η φράσις είναι, Ο Ιησούς [του Ναυή] είδε τον καπνό στην κορυφή του Όρους Σινά.
Τα παραπάνω δείχνουν το συνηθισμένο πρόβλημα που αντιμετωπίζει το άτομο που χάνει την ακουστική του ικανότητα. Σπάνια το άτομο χάνει κάθε αίσθησι ακοής. Το πιο συνηθισμένο πρόβλημα δημιουργείται όταν δεν είναι σε θέσι ν’ ακούση καλά όλους τους ήχους. Έτσι, αυτό που ακούει ηχεί διαστρεβλωμένο και συγκεχυμένο. Κάποιος που είναι θύμα αυτού του είδους απώλειας της ακοής, παρατήρησε τα εξής:
«Νομίζομε ότι έχομε καταλάβει, αλλά δεν έχομε καταλάβει. Για παράδειγμα, όταν φλέρταρα με τη γυναίκα μου, την άκουσα να με ρωτά ‘Σου αρέσουν οι άνθρωποι;’ (πήπλ)—εξεζητημένη φράσι που απεχθάνομαι να απαντώ. Απάντησα αόριστα και, προφανώς, λίγο απότομα. Εκείνη με κοίταξε ξαφνιασμένη. Αυτό που είχε πει στην πραγματικότητα, όπως έμαθα λίγα λεπτά αργότερα, ήταν πολύ πιο ευχάριστο: ‘Σου αρέσει η πίτσα;’
«Το αποτέλεσμα τέτοιων παρανοήσεων—που συμβαίνουν πολύ συχνά σε μας—είναι συνήθως ακράτητο γέλιο, καλοπροαίρετα πειράγματα και η αφήγησις του περιστατικού σαν ανέκδοτο. Αλλά το αποτέλεσμα μπορεί επίσης να είναι σοβαρή δυσκολία επικοινωνίας, ασαφής δυσκολία αντιλήψεως ή αδιαφορία και το τέλος ακόμη και φιλίας.»
Αντλώντας από την προσωπική του πείρα, ένας κουφός συγγραφέας λέει τα ακόλουθα για το μειονέκτημά του:
«Στις ομαδικές συζητήσεις μόνο εσύ είσαι κουφός, δεν υπάρχεις. Επειδή δεν μπορείς να παρουσιάσης τις ιδέες σου με τον τρόπο που όλοι έχουν συνηθίσει, κανείς δεν περιμένει, και βέβαια δεν σου ζητάει να συμμετάσχης στη συζήτησι. Επειδή είσαι κουφός, κι αυτοί γίνονται κουφοί. Κάνε απλώς αυτό που σου λένε οι γονείς σου, οι φίλοι, οι συνεργάτες—που μπορούν κι ακούνε. . . Ενώ όλοι μιλούν και γελούν, εσύ απέχεις όσο ο μοναχικός Άραβας στην έρημο που απλώνεται σε κάθε ορίζοντα. Όλοι και όλα είναι σαν μια οφθαλμαπάτη· τα βλέπεις αλλά δεν μπορείς να τα αγγίξης ή να γίνης μέρος τους. Πνίγεσαι μέσα σου αλλά δεν μπορείς να πης σε κανέναν γι’ αυτό το τρομερό αίσθημα. Δεν ξέρεις και πώς να το πης. Έχεις την εντύπωσι πως κανείς δεν καταλαβαίνει, κανείς δεν ενδιαφέρεται.»
Τι θα Λεχθή για τα Ακουστικά Βαρηκοΐας
Ένα άτομο χωρίς προβλήματα ακοής μπορεί να νομίζη ότι τα ακουστικά βαρηκοΐας θα ήταν ασφαλώς η λύσις για το πρόβλημα. Μολονότι τα ακουστικά μπορεί να είναι βοηθητικά, έχουν και περιορισμούς.
Ένας ειδικός στον τομέα αυτό, ο Χάγιες Νιούμπαϋ, γράφει: «Τα ακουστικά βαρηκοΐας είναι ακριβά όργανα και θα περίμενε κανείς ότι, αφού ο ασθενής πλήρωσε τόσα, θα πιέση και τον εαυτό του να μάθη να τα χειρίζεται και να προσαρμόζεται σ’ αυτά.» Αλλά είναι έτσι; «Πολλά ακουστικά βαρηκοΐας» συνεχίζει ο Νιούμπαϋ, «παραμένουν αχρησιμοποίητα στο συρτάρι.»
Ίσως να γνωρίζετε κάποιον που αγόρασε ακουστικά. Ίσως μάλιστα να είναι ακόμη και ο γαμήλιος σύντροφός σας. Ίσως, ακόμη, να μη φοράη τα ακουστικά του. Αυτό μπορεί να δημιουργήση απογοήτευσι σ’ αυτούς που δεν έχουν προβλήματα ακοής. Μπορεί να λένε, «Αν φορούσε τα ακουστικά του, θα μπορούσαμε να επικοινωνούμε πολύ καλύτερα.»
Ωστόσο, κάποιος λόγος πρέπει να υπάρχη που δεν φοράη τα ακουστικά του. Σχολιάζοντας το πρόβλημα αυτό, ο Χάγιες Νιούμπαϋ λέει: «Πάρα πολλοί ασθενείς περιμένουν ότι τα ακουστικά θα είναι η απάντησις σ’ όλα τους τα προβλήματα ακοής και ότι, όταν αρχίσουν να φορούν τα ακουστικά θα μπορούν ν’ ακούνε το ίδιο καλά όπως όταν η ακοή τους ήταν φυσιολογική. Δυστυχώς, αυτό δεν αληθεύει. . .τα ακουστικά είναι ένας ενισχυτής και μάλιστα όχι υψηλής πιστότητας. Μπορεί να χρησιμεύση στο να κάνη αυτόν που τα φορά να μιλά πιο δυνατά, αλλά δεν μπορεί να κάνη την ακοή πιο καθαρή.
Ώστε το πρώτο πρόβλημα βρίσκεται στα ίδια τα ακουστικά. Υπάρχουν περιορισμοί ως προς την ποικιλία των ήχων που μπορεί να παραγάγουν. Ενώ σε κάποιο βαθμό τονίζουν εκλεκτικά ωρισμένους ήχους και αμβλύνουν άλλους, τα ακουστικά δεν μπορούν ωστόσο να δυναμώσουν αυτούς τους ήχους χωρίς κάποια παραμόρφωσι. Στην καλύτερη περίπτωσι, η ποιότης των ενισχυμένων ήχων μοιάζει πιο πολύ μ’ αυτή των ήχων του τηλεφώνου παρά μ’ εκείνη των ήχων ενός μαγνητοφώνου υψηλής πιστότητας.
Ένα δεύτερο πρόβλημα είναι ότι τα άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα ακοής διαφέρουν τελείως. Ποτέ δυο αυτιά δεν είναι όμοια ούτε και ακούνε ακριβώς το ίδιο. Έτσι, ένας ενισχυμένος ήχος που φαίνεται πολύ δυνατός σ’ ένα άτομο, είναι ευχάριστος σε κάποιον άλλον.
Αυτό μπορεί να φανή στην περίπτωσι ατόμων με «φυσιολογική» ακοή. Μερικοί νεαροί ανοίγουν την έντασι του πικ-απ, ή του ραδιοφώνου και φαίνονται να ακούνε τελείως ευχάριστα. Οι γονείς, όμως, διαμαρτύρονται ότι η μουσική είναι πολύ δυνατή. Και οι γονείς και τα παιδιά μπορεί ν’ ακούνε την ίδια έντασι, αλλά δεν μπορούν όλοι να τα υποφέρουν στον ίδιο βαθμό.
Επειδή τα ακουστικά βαρηκοΐας έχουν την τάσι να ενισχύουν όλους τους ήχους, το πόσο μπορεί να τα υποφέρη κανείς παίζει μεγάλο ρόλο στην αποτελεσματικότητά τους. Αν τα χρησιμοποιή σε «άνετο» σημείο εντάσεως μάλλον παρά σε σημείο «ακοής,» δεν θα ωφελήται πλήρως από την ικανότητα του οργάνου να ενισχύη τον ήχο. Τα ακουστικά μπορεί να είναι «ανοικτά», αλλά όχι αρκετά «δυνατά», για να τον βοηθούν να καταλαβαίνη την ομιλία.
Τι Μπορεί να Κάνει Κάποιος που Χρησιμοποιεί Ακουστικά;
Εν όψει αυτών των παραγόντων, τι μπορεί να κάνη κάποιος που χρησιμοποιεί ακουστικά βαρηκοΐας; Κατ’ αρχήν, πρέπει να παραχωρήση χρόνο στον εαυτό του για να εκπαιδευθή και να συνηθίση στο «καινούργιο του αυτί,» και να μην περιμένη από τα ακουστικά του περισσότερα απ’ όσα μπορούν να δώσουν. Η αρχική δυσκολία μοιάζει μ’ αυτή που δοκιμάζει κανείς όταν βάζη ψεύτικα δόντια ή διεστιακά γυαλιά. Σιγά-σιγά η δυσκολία μειώνεται καθώς αυτός που χρησιμοποιεί τα ακουστικά προσαρμόζεται στη νέα αντίληψι του ήχου.
Είναι φανερό ότι, αν ένα άτομο δεν έχη ακούση ωρισμένους ήχους επί πολύν καιρό, συνηθίζει να μην ακούη. Ακόμη και το κελάδημα των πουλιών ή το θρόισμα των φύλλων μπορεί να είναι ενοχλητικό αν κανείς δεν έχει ακούσει αυτούς τους ήχους λίγο καιρό. Αυτός λοιπόν που χρησιμοποιεί τα ακουστικά μπορεί να νομίζη ότι ο θόρυβος είναι πολύ δυνατός, και ν’ αρνηθή να συνεχίση τη χρήσι τους. Αλλ’ αυτό δεν θα τον βοηθήση ν’ ακούη καλύτερα. Η μόνη λύσις είναι να μάθη να δέχεται το θόρυβο, να αγνοή τους ανεπιθύμητους θορύβους και να συγκεντρώνεται στους ήχους που θέλει να ακούση.
Για ν’ αποφύγη την αποθάρρυνση, αυτός που χρησιμοποιεί ακουστικά πρέπει επίσης να θυμάται ότι υπάρχουν περιπτώσεις, οπότε, ακόμη κι εκείνοι που έχουν φυσιολογική ακοή, δεν ακούνε πολλά απ’ όσα λέγονται. Συνεπώς και ο ίδιος πρέπει να περιμένη ότι δεν θάχη πάντα καλά αποτελέσματα.
Αν λοιπόν, αυτός που χρησιμοποιεί ακουστικά, κατανοή αυτούς τους περιορισμούς και δεν τους αφήνει να τον αποθαρρύνουν, μπορεί να έχη καλά αποτελέσματα. Ασφαλώς, χρειάζεται αυτοπειθαρχία για να μάθη κανείς να χρησιμοποιή με επιτυχία τα ακουστικά του.
Πώς Μπορείτε να Βοηθήσετε
Εκείνοι που συνδέονται μ’ ένα άτομο που έχει δυσκολία στην ακοή, μπορούν να τον βοηθήσουν με το να δείχνουν κατανόηση. Θα κάνουν καλά να θυμούνται ότι αυτός που μαθαίνει να φορά ακουστικά, αντιμετωπίζει προβλήματα και δυσκολίες.
Κι ενώ μπορεί να είναι δοκιμασία το να μιλά κανείς, με κάποιον που υποφέρει από βαρηκοΐα, η συνομιλία δεν πρέπει να σταματά. Το πιο κατάλληλο είναι να μιλά κανείς, με την κανονική του φωνή και με τη συνήθη έντασι. Αν μιλάτε πιο δυνατά, η ομιλία μπορεί ν’ ακουσθή παραμορφωμένη απ’ αυτόν που φορά ακουστικά. Το καλύτερο είναι να τραβήξετε την προσοχή του και να του μιλάτε πρόσωπο προς πρόσωπο ώστε να μπορή να βλέπη τα χείλη σας και το πρόσωπό σας, και να «διαβάζη» οπτικά τα χείλη και τις εκφράσεις του προσώπου για ένδειξι των όσων λέγονται. Αν δεν καταλαβαίνη κάτι, ίσως είναι καλύτερα να το πήτε με άλλες φράσεις παρά να το επαναλάβετε απλώς. Για παράδειγμα, αν δεν καταλάβη εύκολα τη φράσι «Θες νάρθης στα μαγαζιά;» πρέπει να του δώσετε περισσότερες νύξεις. Ίσως θα μπορούσατε να πήτε: «Πάμε κάτω να ψωνίσωμε. Θα ήθελες να έλθης μαζί μας;»
Διαφυλάττοντας την Ικανότητα Ακοής
Ίσως, προσωπικά, να μην αντιμετωπίζετε πρόβλημα ακοής. Ωστόσο, είναι φρόνιμο να κάνωμε ό,τι μπορούμε για να διατηρήσωμε την ικανότητά μας ακοής στη θορυβώδη, βιομηχανοποιημένη κοινωνία μας.
Είναι γενικά παραδεκτό ότι η έκθεσις σε δυνατό θόρυβο επί μακρά διαστήματα, μπορεί να προξενήση βλάβη στον ακουστικό μηχανισμό. Αυτό το είδος βαρηκοΐας δεν διορθώνεται. Αν κανείς εργάζεται σε τόπο όπου ο θόρυβος είναι πολύ δυνατός (οποιοδήποτε περιβάλλον όπου η συνομιλία δεν μπορεί να διεξαχθή σε κανονικό επίπεδο), πρέπει να ελέγχη τα αυτιά του σε τακτικά διαστήματα για να διαπιστώση αν ο θόρυβος επηρεάζη την ακοή του. Είναι πολύ καλύτερο να κάμη τις αναγκαίες αλλαγές για να προλάβη τη βαρηκοΐα, παρά να τη διορθώση με ακουστικά. Και, σε περίπτωσι ασθένειας, δεν πρέπει κανείς να καθυστερή τη θεραπεία χωρίς λόγο.
Αληθινά, η ακοή είναι πολύτιμη—ένα δώρο από τον Δημιουργό. Η εκτίμησίς μας για την αξία της πρέπει να μας υποκινή να δείχνουμε κατανόησι σ’ εκείνους που αντιμετωπίζουν προβλήματα ακοής, και να κάνουμε λογικές προσπάθειες να προστατεύσωμε την ακοή που απολαμβάνομε τώρα.