Τι θα Λεχθή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Σήμερα;
«Υπάρχει μια παγκόσμια αυξανόμενη κατάχρησις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με τόσο διαδεδομένες παραβιάσεις των διεθνών κανόνων ώστε αντιμετωπίζομε κρίσι στα ανθρώπινα δικαιώματα.»
Αυτά είπε ο Ντόναλντ Μ. Φρέιζερ, μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μερικοί, διαβάζοντας αυτά τα λόγια, μπορεί να εκπλαγούν. Μπορεί να νομίζουν ότι έχει γίνει μεγάλη πρόοδος στη γνωστοποίησι και τήρησι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο σύγχρονο κόσμο. Ποια άποψις είναι ορθή;
Πρόοδος στους Σύγχρονους Καιρούς
Αυτή η γενεά παρέστη μάρτυς μεγάλης διεθνούς δραστηριότητας υπέρ των δικαιωμάτων διαφόρων ομάδων—ασφαλώς περισσότερο απ’ ό,τι οι προηγούμενες γενεές, Τα Ηνωμένα Έθνη προσπάθησαν να εγκαθιδρύσουν ένα διεθνή κανόνα με το να εισαγάγουν το 1948, τη Διεθνή Διακήρυξι των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το γεγονός αυτό ακολούθησαν δύο σύμφωνα: το Διεθνές Σύμφωνο επί των Οικονομικών, Κοινωνικών και Μορφωτικών Δικαιωμάτων, και το Διεθνές Σύμφωνο επί των Διοικητικών και Πολιτικών Δικαιωμάτων.
Η Διεθνής Διακήρυξις ήταν απλώς μια δήλωσις στόχων, και, επομένως, την υπέγραψαν τα περισσότερα από τα τότε μέλη των Ηνωμένων Εθνών. Τα δύο σύμφωνα, όμως, προωρίζοντο να εισαγάγουν αυτούς τους στόχους σε διεθνή νομοθεσία, δεσμεύοντας τους υπογράφοντες. Τα έθνη ήσαν πολύ πιο διστακτικά ως προς την υπογραφή αυτών των συμφώνων.
Εκτός απ’ αυτό, τα Ηνωμένα Έθνη έχουν συζητήσει ζητήματα όπως η γενοκτονία, οι πρόσφυγες, τα πολιτικά δικαιώματα των γυναικών, τα δικαιώματα των παιδιών και η παγκόσμια υγεία.
Εκτός από τα Ηνωμένα Έθνη, και άλλοι διεθνείς οργανισμοί—όπως η Διεθνής Αμνηστία—εργάζονται για να ενθαρρύνουν την τήρησι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σ’ όλο τον κόσμο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ιδρύθηκε για να χειρίζεται τις προφάσεις παραβιάσεων. Ο Διεθνής Οργανισμός Εργασίας εργάσθηκε για να καταργήση πράγματα όπως η εξαναγκαστική εργασία και να εμποδίση την ανεργία.
Πολλές εθνικές κυβερνήσεις έχουν ψηφίσει νόμους που προστατεύουν τα δικαιώματα και τους κανόνες ζωής των εργαζομένων. Ακόμη και οι ηγέτες του Χριστιανικού κόσμου μιλούν ευνοϊκά υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Και, πιο πρόσφατα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κάνει τα ανθρώπινα δικαιώματα κύριο μέρος της εξωτερικής πολιτικής τους, ελπίζοντας να χρησιμοποιήσουν την οικονομική και πολιτική δύναμι τους για να ενθαρρύνουν άλλες χώρες να τηρούν τα δικαιώματα των πολιτών τους.
Προβλήματα που Παραμένουν Ακόμη
Μήπως όλη αυτή η δραστηριότης σημαίνει ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα θα εξασφαλισθούν στον καιρό μας, ή σ’ αυτό το υπάρχον παγκόσμιο σύστημα πραγμάτων; Δυστυχώς, ακόμη ακούμε για παραβιάσεις σε πολλές χώρες, όπως δήλωσε ο Βουλευτής Φρέιζερ. Το 1976, ο τότε Υπουργός των Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών αναφέρθηκε στο ζήτημα λέγοντας: «Καμμιά χώρα, κανένας λαός, γι’ αυτό το ζήτημα κανένα πολιτικό σύστημα, δεν μπορεί να ισχυρισθή τέλεια εφαρμογή στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.»
Με την ευκαιρία της 30-ετούς επετείου της Διεθνούς Διακηρύξεως των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ο II αναφερόμενος στο ζήτημα είπε: «Ο κόσμος στον οποίο ζούμε σήμερα προσφέρει πάρα πολλά παραδείγματα αδικίας και καταπιέσεως.» Ένα σχόλιο της Διεθνούς Αμνηστίας αναγράφηκε στους Τάιμς της Καμπέρρα: «Τα Ανθρώπινα Δικαιώματα παραβιάζονται στις περισσότερες χώρες, κάτω απ’ όλα τα είδη πολιτικών καθεστώτων και ιδεολογιών.» Γιατί συμβαίνει αυτό;
Ένα πρόβλημα είναι ότι μερικές παραβιάσεις δεν ελέγχονται από τις εθνικές κυβερνήσεις. Καμμιά κυβέρνησις δεν επιθυμεί να βλέπη τα δικαιώματα των πολιτών της να παραβιάζωνται από εγκληματίες, κι ωστόσο, στις περισσότερες χώρες σήμερα, η «προσωπική ασφάλεια» πολλών έχει παραβιασθή λόγω της ανερχόμενης παλίρροιας του εγκλήματος.
Ένα άλλο πρόβλημα το οποίο είναι πολύ δύσκολο να λυθή, είναι η παγκόσμια πείνα. Εκατομμύρια ανθρώπων ζουν σε επίπεδο λιμοκτονίας, και, επομένως, απολαμβάνουν πολύ ελάχιστα δικαιώματα. Όπως εκφράσθηκε ένα άτομο: «Πώς θα μπορούσαν οι άνθρωποι ν’ απολαμβάνουν το δικαίωμά τους να ζουν πλήρως και καλά αν υπάρχη φτώχεια και πείνα;»
Κύριο χαρακτηριστικό των ειδήσεων τους πρόσφατους μήνες είναι οι λεγόμενοι «άνθρωποι με τις βάρκες», ή πρόσφυγες από το Βιετνάμ. Οι περισσότεροι θα παραδεχθούν ότι, σύμφωνα με το Άρθρο 14 της Διεθνούς Διακηρύξεως, αυτοί οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα «να ζητούν και ν’ απολαμβάνουν σε άλλες χώρες άσυλο από διωγμό.» Ωστόσο, η εμφάνισίς τους στις ακτές μερικών χωρών έχει προκαλέσει πολύ τρόμο. Προφανώς, απειλούν την οικονομία αυτών των χωρών, και υπάρχουν ειδήσεις σχετικά με την εκδίωξί τους απ’ αυτές τις χώρες, μερικές φορές με τραγικά αποτελέσματα.
Ένα άλλο πρόβλημα είναι οι συγκρούσεις των συμφερόντων ή δικαιωμάτων. Ο Φιλιππινέζος εκπαιδευτικός Ρουβήν Σάντος Κουγιουγκέν το εξήγησε αυτό ως εξής: «Η προστασία των μορφωτικών δικαιωμάτων μιας μειονότητας, μπορεί να βρεθή αντιμέτωπη με τις ανάγκες αναπτύξεως της μεγαλύτερης κοινότητας ή της περιοχής. Ομοίως, η προστασία των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας μιας πλεονεκτικής ομάδας, θα μπορούσε να καταστείλη τα δικαιώματα των μειονεκτικών ή στερημένων ομάδων.»
Τι ήθελε να πη; Φαντασθήτε μια χώρα όπου ο μεγαλύτερος πλούτος βρίσκεται στα χέρια των ελαχίστων προνομιούχων, ενώ η μεγάλη πλειονότης βρίσκεται σε φτώχεια. Προσπαθώντας ν’ ανυψώση το βιοτικό επίπεδο της πλειονότητας, και, επομένως, να προστατεύση τα δικαιώματά τους, η κυβέρνησις μπορεί, να προσπαθήση να ανακατανείμη τον πλούτο της χώρας. Ωστόσο, κάνοντάς το αυτό, μπορεί να παραβιάση τα εξ ίσου ισχυρά δικαιώματα της πλούσιας μειονότητας.
Τελικά, υπάρχει το ζήτημα της ερμηνείας. Μερικές Δυτικές χώρες συχνά τονίζουν ότι οι πολίτες τους απολαμβάνουν δικαιώματα, ωστόσο κατηγορούνται από μερικά Ανατολικά έθνη για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όπως υποστήριξε ο Φιντέλ Κάστρο πρόσφατα, σύμφωνα με τους Τάιμς της Νέας Υόρκης, η λεγόμενη ελευθερία της Δύσεως δεν είναι τίποτε περισσότερο από το δικαίωμα του αστού να εκμεταλλεύεται τον άνθρωπο και να διατηρή το ταξικό σύστημα.
Αφ’ ετέρου, μερικές μη Κομμουνιστικές χώρες ελκύουν την προσοχή σε πολλές, όπως ισχυρίζονται παραβιάσεις δικαιωμάτων στις Κομμουνιστικές χώρες, όπως οι ειδήσεις για στρατόπεδα καταναγκαστικών έργων, και η πολυσυζητημένη κατάστασις των διισταμένων. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Γαλλική εφημερίδα Λα Κρουά, «η Σοβιετική Ένωσις . . . προτίμησε να κάνη μια μεγάλη γιορτή γι’ αυτή την επέτειο (της Διεθνούς Διακηρύξεως των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) εξυμνώντας . . . τα εξαιρετικά δικαιώματα που απολαμβάνουν οι πολίτες της.»
Μπορεί να φαίνεται σαν να μιλούν για διαφορετικά πράγματα, και ίσως αυτό να κάνουν. Όπως είπε πρόσφατα ο Δρ Έντουαρντ Νόρμαν, κοσμήτωρ του Πανεπιστημίου Καίμπριτζ της Αγγλίας: «Οι Δυτικές δημοκρατίες ενθαρρύνουν αυτά τα είδη των ηθικών αντιρρήσεων (σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα) στα κριτικά τους άρθρα για τα απολυταρχικά καθεστώτα . . . Τα σοσιαλιστικά κράτη αντιδρούν ακριβώς με τον ίδιο στόμφο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς αποκρούουν τον Δυτικό φιλελευθερισμό. Υπάρχει ένα κοινό λεξιλόγιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά το περιεχόμενο διαφέρει ανάλογα με την ιδεολογία ή την τάξι.»
Βασανιστήρια και Γενοκτονία
Ίσως χειρότερες κι από τα παραπάνω κοινωνικά προβλήματα και τις ιδεολογικές διαφορές, είναι οι πολλές περιπτώσεις όπου οι κυβερνήσεις ακολουθούν πολιτική καταπιέσεως του λαού τους. Όπως ανέφερε το περιοδικό Τάιμ, πριν από δύο χρόνια, η Διεθνής Αμνηστία είπε ότι την προηγούμενη δεκαετία, ασκούντο επισήμως βασανιστήρια σε 60 χώρες. Το 1975 μόνο, υπήρχαν 40 χώρες που κατηγορούντο ότι βασάνιζαν τους πολίτες τους. Εκτός αυτού, αρκετές χώρες κατηγορούνται ότι έχουν στις φυλακές πολιτικούς κρατουμένους.
Μετά τον τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο, ο κόσμος τρομοκρατήθηκε όταν έμαθε τον σφαγιασμό έξη εκατομμυρίων Ιουδαίων, καθώς επίσης και εκατομμυρίων άλλων, στην Ευρώπη. Πολλοί είπαν, «Ποτέ δεν πρέπει να συμβή αυτό πάλι!» Ωστόσο ακόμη και τώρα, διαβάζομε ειδήσεις για σφαγές σε μεγάλη κλίμακα, που συμβαίνουν σε διάφορα μέρη του κόσμου. Η κυβέρνησις μιας μικρής Αφρικανικής χώρας κατηγορείται ότι προξένησε τον θάνατο του ενός έκτου του πληθυσμού της. Σ’ ένα τροπικό νησί, υποστηρίζεται ότι 100.000 πέθαναν σε μια πρόσφατη εισβολή. Σε μια Ασιατική χώρα, μερικές ειδήσεις λέγουν ότι δολοφονήθηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο άτομα για πολιτικούς λόγους.
Ίσως, όταν διαβάσατε αυτές τις ειδήσεις, να ρωτήσατε: ‘Γιατί δεν κάνει κάποιος κάτι; Γιατί δεν μπορεί κάποιος να επέμβη, να ελέγξη αν αυτά τα πράγματα είναι αλήθεια, και να τα σταματήση;’ Η απάντησις βρίσκεται σ’ αυτό που ο Βρεταννός δικηγόρος Λόρδος Γουίλμπερφορς ωνόμασε το «άλυτο δίλημμα στα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων—αφ’ ενός μεν ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα από τη Διεθνή Διακήρυξι έχουν γίνει διεθνούς ενδιαφέροντος—αφ’ ετέρου ότι ο τρόπος με τον οποίον ένα Κράτος χειρίζεται τους υπηκόους του είναι ζήτημα αποκλειστικά εθνικού ενδιαφέροντος.»
Ο καθηγητής Γ. Τζ. Στάνκιβιξ, του Πανεπιστημίου της Βρεταννικής Κολομβίας, το ανέλυσε αυτό ακόμη περισσότερο. «Προφανώς, ακόμη κι αν μια χώρα φρονή ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα παραβιάζονται σ’ ένα άλλο κράτος, οι διεθνείς νόμοι δεν της επιτρέπουν να καταγγείλη τον παραβιαστή, είτε το κάνει αυτό μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλα κράτη. Πραγματικά, η ενέργεια που προορίζεται να σταματήση την παραβίασι ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θα ήταν ενέργεια επιθέσεως, σύμφωνα με τους διεθνείς νόμους. Τα ανθρώπινα δικαιώματα υπάρχουν και είναι αναγνωρισμένα, αλλά η προστασία τους είναι σχεδόν αδύνατη.»
Τι Χρειάζεται για να Εξασφαλισθούν τα Ανθρώπινα Δικαιώματα;
Εν όψει αυτού του γεγονότος, είναι δύσκολο να διαπιστώσωμε πώς, κάτω από το παρόν σύστημα πραγμάτων, τα ανθρώπινα δικαιώματα θα μπορούσαν ποτέ να εξασφαλισθούν πλήρως. Υπάρχει κάποιος τρόπος, λοιπόν ώστε να εξασφαλισθούν αυτά τα δικαιώματα; Εξετάζοντας την παρελθούσα και παρούσα ιστορία των αγώνων που έκανε ο άνθρωπος για τα δικαιώματά του, φαίνεται ότι τουλάχιστον δύο πράγματα είναι απαραίτητα.
Πρώτον, χρειάζεται να υπάρχη μια αληθινά ηθική κοινότητα, μια κοινότητα όπου ο κάθε ένας δεν θ’ απολαμβάνη μόνο τα δικά του δικαιώματα, αλλά ανιδιοτελώς θα σέβεται τα δικαιώματα του πλησίον του. Δεύτερον, πρέπει να υπάρχη μια εξουσία με αρκετή σοφία, ώστε να μπορή ν’ αποφασίζη δίκαια πώς να ισορροπή τα δικαιώματα των διαφόρων ομάδων, και να εξομαλύνη τις συγκρουόμενες ιδεολογίες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτή η εξουσία είναι ανάγκη επίσης να έχει αρκετή δύναμι για να επιλύη κοινωνικά προβλήματα όπως το έγκλημα και η φτώχεια, τα οποία οδηγούν στο να στερούνται οι άνθρωποι τα δικαιώματά τους. Χρειάζεται επίσης να είναι υπερεθνική, δηλαδή, να έχη εξουσία σ’ όλα τα έθνη, ώστε καμμιά επίγεια δύναμις να μη μπορή να σφαγιάζη, να βασανίζη, να φυλακίζη άδικα ή να καταπιέζη με κάποιον άλλο τρόπο τους πολίτες της.
Είναι ανώφελο να πούμε ότι καμμιά τέτοια κοινότητα και καμμιά τέτοια εξουσία δεν υπάρχει κάτω από το παρόν σύστημα πραγμάτων του κόσμου. Μήπως αυτό σημαίνει, λοιπόν, ότι το να ελπίζη κανείς ότι θα εξασφαλισθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι απλώς ένας ανεφάρμοστος ιδεαλισμός; Όχι. Υπάρχει βέβαιη ελπίδα ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα θα πραγματοποιηθούν σ’ όλο τον κόσμο—και αυτό θα γίνη στο εγγύς μέλλον. Εξετάστε τα γεγονότα που παρουσιάζονται στο επόμενο άρθρο.
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 9]
«Καμμιά χώρα, κανένας λαός, γι’ αυτό το ζήτημα κανένα πολιτικό σύστημα, δεν μπορεί να ισχυρισθή τέλεια εφαρμογή στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.»
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 10]
«Πώς θα μπορούσαν οι άνθρωποι ν’ απολαμβάνουν το δικαίωμά τους να ζουν πλήρως και καλά, αν υπάρχη φτώχεια και πείνα;»
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 11]
Πρώτον, χρειάζεται να υπάρχη μια αληθινά ηθική κοινότητα . . .
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 11]
Δεύτερον, πρέπει να υπάρχη μια εξουσία με αρκετή σοφία, ώστε να μπορή ν’ αποφασίζη δίκαια πώς να ισορροπή τα δικαιώματα των διαφόρων ομάδων.