Ένα Πολύμορφο Λαχανικό

Από τον ανταποκριτή του «Ξύπνα» στην Αυστραλία

ΠΩΣ σας φαίνεται η ιδέα να φυτέψετε ένα λαχανικό που θα προμήθευε σε σας και την οικογένειά σας ένα μέρος της τροφής σας μέχρι 20 χρόνια, και μάλιστα χωρίς ξαναφύτεμα ή πολλή φροντίδα; Δεν θα ήταν επίσης ευχάριστο αν το φυτό αυτό απέδιδε όταν τα άλλα λαχανικά παύουν να υπάρχουν; Αυτό το πολύμορφο λαχανικό είναι το σπαράγγι! Και γι’ αυτή τη μακροχρόνια τροφοδότησι, μια οικογένεια από πέντε άτομα θα χρειαζόταν μόνο 12 κεφαλές σπαραγγιού.

Αναρωτιέσθε για τη θρεπτική του αξία; Λοιπόν, το σπαράγγι περιέχει διάφορες ποσότητες ασβεστίου, φωσφόρου, νατρίου, καλίου και σιδήρου, καθώς επίσης και βιταμίνες A, B₁, B₂, C και νιασίνη—όλα αναγκαία για ένα υγιεινό διαιτολόγιο. Αυτό και μόνο είναι εύλογη αιτία για να περιλάβετε το σπαράγγι, στο σπιτικό σας κήπο!

Αυτός ο εύγευστος συγγενής του βασιλικού κρίνου, προσθέτει ενδιαφέρον στα γεύματα από τότε που οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι άρχισαν να τον καλλιεργούν. Κατά το 200 π.Χ., οι Ρωμαίοι κατέγραψαν πληροφορίες για την καλλιέργειά του.

Μολονότι πολλοί, θεωρούν το σπαράγγι σαν κοινό λαχανικό, άλλοι το κατατάσσουν στις πολυτελείς νοστιμιές. Αν και συνήθως πωλείται σε κονσερβοποιημένη μορφή, τα φρέσκα βλαστάρια είναι επίσης απολαυστικά νόστιμα. Καλλιεργούνται και τα λευκά και τα πράσινα σπαράγγια, αλλά τα πράσινα είναι, ίσως καλύτερα για τον ερασιτέχνη κηπουρό, διότι συνδυάζουν μεγαλύτερη θρεπτική αξία με περισσότερη γευστικότητα.

Στην καλλιέργεια των λευκών σπαραγγιών, οι κεφαλές φυτεύονται σε αυλάκια και πάνω τους συσσωρεύεται χώμα για να λευκανθούν τα βλαστάρια πριν βγουν από το έδαφος. Για τα πράσινα σπαράγγια, δεν χρειάζεται συσσώρευσις χώματος. Οι βλαστοί κόβονται όταν είναι επτά ως εννέα ίντσες (18 ως 23 εκατοστά) πάνω από το έδαφος.

Καλλιέργεια του Σπαραγγιού

Το σπαράγγια μπορούν να φυτρώσουν από σπόρους, ή μπορεί κανείς ν’ αγοράση τις κεφαλές από ένα φυτώριο. Είναι σημαντικό ότι τα αρσενικά φυτά αποδίδουν πολύ μεγαλύτερη σοδειά από τα θηλυκά φυτά. Η διαφορά ανάμεσα στα δύο μπορεί να φανή στη διάρκεια της δεύτερης σαιζόν, οπότε τα θηλυκά φυτά παράγουν σπόρο. Τα σπαράγγια δεν περιορίζονται σ’ ένα είδος εδάφους. Ωστόσο, το έδαφος πρέπει να είναι καλά στραγγισμένο (ιδιαίτερα αν είναι βαρύ) και καλά ποτισμένο αν είναι αμμώδες.

Η προετοιμασία πρέπει να περιλαμβάνη την ανάμιξι ζωικής κοπριάς ή κοπροχώματος. Οι κεφαλές πρέπει να φυτευθούν σε απόστασι 30 ιντσών (76 εκατοστών), σ’ ένα μικρό σωρό χώματος, σ’ ένα αυλάκι, βάθους οκτώ ιντσών (20 εκατοστών) και πλάτους 12 ιντσών (30 εκατοστών) (προηγουμένως το χώμα πρέπει να έχη λιπανθή με πλήρες λίπασμα). Οι κεφαλές πρέπει να σκεπασθούν με δυο ίντσες (5 εκατοστά) χώμα, και οι βραγιές πρέπει να φροντίζωνται καλά ώσπου να εμφανισθούν οι πρώτοι βλαστοί. Καθώς αναπτύσσονται τα φυτά, τα αυλάκι πρέπει, να γεμίζεται σιγά-σιγά με χώμα. Αν πρόκειται για λευκά σπαράγγια, η συσσώρευσις του χώματος πρέπει να φθάνη στις 12 ίντσες (23 ως 30 εκατοστά.)

Αν έχουν λιπανθή καλά, τα φυτά παρουσιάζουν εμφάνισι όμοια με φτέρη πάνω από το έδαφος και δυνατές, γερές κεφαλές κάτω από την επιφάνεια. Πολύ σπουδαίος παράγων είναι η καταστροφή των πολυετών ζιζανίων από τις βραγιές, στη διάρκεια της προετοιμασίας, καθώς επίσης και ο έλεγχος των ζιζανίων στη διάρκεια της αναπτύξεως των φυτών. Ωστόσο, η χρήσις ζιζανιοκτόνων μπορεί να προκαλέση ζημιά, αν χρησιμοποιούνται περισσότερο από μια φορά, σε κάθε ‘σαιζόν.’

Συγκομιδή

Αφού τακτοποιήσετε τις βραγιές σας με τα σπαράγγια, η υπομονή είναι ουσιώδης. Οι βλαστοί δεν πρέπει να μαζευθούν στη διάρκεια της πρώτης σαιζόν. Μάλλον, αφήστε τα στεφάνια ν’ αναπτυχθούν. Ελαφρά, επίσης, πρέπει να μαζευθούν στη διάρκεια της δεύτερης σαιζόν—όχι περισσότερο από δυο βδομάδες. Αλλά ύστερα από τρία χρόνια μετά το φύτεμα, μπορείτε άφοβα να δρέψετε τους καρπούς των κόπων σας.

Ελέγχετε τις βραγιές κάθε μέρα στη διάρκεια της εποχής της συγκομιδής. Αν τα βλαστάρια μεγαλώσουν πολύ, θα γίνουν σκληρά. Τα λευκά σπαράγγια κόβονται με το να βάλετε ένα μαχαίρι στο συσσωρευμένο χώμα, οκτώ ή εννιά ίντσες (20 ως 23 εκατοστά) κάτω από την άκρη του βλαστού, στο σημείο όπου βγαίνει από το έδαφος. Τα πράσινα σπαράγγια κόβονται ακριβώς κάτω από την επιφάνεια, όταν η κορυφή είναι επτά ως εννιά ίντσες (18 ως 23 εκατοστά) πάνω από το έδαφος και πριν αρχίσουν ν’ ανοίγουν τα ‘ματάκια’ στην κορυφή.

Σε μια ώριμη βραγιά, η περίοδος της συγκομιδής διαρκεί τρεις μήνες και στο τέλος αυτής της περιόδου φαίνεται μια αλλαγή στην ανάπτυξι των βλαστών. Σ’ αυτό το στάδιο φαίνονται κατσιασμένοι και αυτό είναι το σήμα για να σταματήση η συγκομιδή και να μπορέση η βραγιά να συμπληρώση τον κύκλο της αναπτύξεως. Το τελικό φτεροειδές φυτό, που δεν έχει καμμιά θρεπτική αξία, πρέπει να κοπή προς τα τέλη του φθινοπώρου ή στις αρχές του χειμώνα, ακριβώς πριν από την πλήρη ωρίμανσι του καρπού. Αυτά καίγονται ή γίνονται λίπασμα. Η περίοδος της αναπτύξεως των κορυφών προέχει χρόνο στο σύστημα των ριζών, ν’ αποθηκεύση δυνάμεις για την ανάπτυξι, της επομένης ‘σαιζόν.’

Παρασκευή για το Τραπέζι

«Τι να φάμε;» Αυτό το πολύμορφο λαχανικό μπορεί να είναι ακριβώς εκείνο που χρειάζεται, για απάντησι στο γνωστό ερώτημα. Είτε η περίστασις απαιτεί ένα γρήγορο, πρόχειρο φαγητό, ή ένα μπωλ με ζεστή σούπα, τα σπαράγγια μπορεί να ανταποκρίνωνται στη γεύσι σας. Βράστε απλώς μερικά, αργά σε μια μικρή ποσότητα αλατισμένου νερού όπου έχει προστεθή λίγο ξύδι. Αυτός ο τρόπος παράγει νόστιμα σπαράγγια που θα τα φάτε σκέτα, σερβιρισμένα είτε σε ζεστό, βουτυρωμένο τοστ, ή με τη σαλάτα. Για να είναι πιο ευχάριστα στην εμφάνισι όταν θα τα σερβίρετε, δεν πρέπει να σπάσετε τις κορυφές των βλαστών. Το προσεκτικό μαγείρεμα θα το εμποδίση αυτό. Ίσως προτιμάτε να μαγειρέψετε τα βλαστάρια σ’ ένα σκεύος όπου θα μπορούν να σταθούν όρθια, με τις κορυφές προς τα πάνω, επειδή το κάτω μέρος των βλαστών απαιτεί περισσότερο βράσιμο.

Μήπως κάνει κρύο; Αν ναι, ίσως ένα μπωλ με ζεστή σούπα θα είναι πιο ευπρόσδεκτο από ένα κρύο γεύμα. Για να πλουτίσετε το μενού σας, μπορείτε να προετοιμάσετε μια πολύ θρεπτική σούπα χρησιμοποιώντας περίπου 8 ουγγιές (227 γραμμάρια) σπαράγγια βρασμένα σε 1-1⁄2 πίντες (0,71 λίτρα) νερού, με ψιλοκομμένο κρεμμύδι, σέλινο και κράμβη, αν θέλετε. Όταν τα λαχανικά μαλακώσουν (σε 30 λεπτά περίπου), τα περνάτε από το μύλο των χορταρικών ή τα αλέθετε στο ‘μπλέντερ.’ Κατόπιν δένετε το ζωμό με 1-1⁄2 ουγγιές (43 γραμμάρια) αλεύρι και 2 ουγγιές (58 γραμμάρια) βούτυρο, ανακατεύετε με 1 πίντα (0,47 λίτρα) γάλα και βράζετε επί πέντε λεπτά. Προσθέτετε, επίσης, όσο αλάτι και πιπέρι θέλετε. Στη συνέχεια, σερβίρετε τη σούπα ζεστή, γαρνιρισμένη με ψιλοκομμένο μαϊντανό.

Την άλλη φορά, λοιπόν, που θα σας ρωτήσουν «τι θα φάμε;» μπορείτε να σκεφθήτε τα σπαράγγια. Ίσως αυτό το πολύμορφο λαχανικό να γίνη ένα θρεπτικό και απολαυστικό συμπλήρωμα στο ‘μενού’ σας.