Τι Κάνει η Τηλεόρασις στα Παιδιά;
Η επίδρασις της τηλεοράσεως στους ενηλίκους μπορεί να είναι σημαντική. Αλλά η επίδρασίς της στα παιδιά είναι πολύ μεγαλύτερη.
Κανένα άλλο τεχνολογικό επίτευγμα στην ιστορία δεν έχει επηρεάσει τόσο άμεσα αυτό το πιο ευπρόσδεκτο μέρος του πληθυσμού όσο η τηλεόρασις. Πράγματι, μια έρευνα μεταξύ παιδιών του σχολείου στο Σίδνεϋ της Αυστραλίας αποκαλύπτει ότι η τηλεόρασις ίσως έχει ήδη αντικαταστήσει το σχολείο, τη θρησκεία και την οικογένεια ως την κυρία επιρροή στις αξίες που διδάσκονται πολλά παιδιά.
Ξεπερνά τα Όρια
Σε χώρες όπου είναι πολύ διαδεδομένη, η τηλεόρασις καταναλίσκει περισσότερες ώρες της ημέρας του μέσου παιδιού απ’ οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα.
Επί παραδείγματι, το μέσο παιδί στην Αμερική θα έχη δαπανήσει από 15.000 έως 20.000 ώρες στην τηλεόρασι μέχρις ότου γίνη 16 ετών. Αυτό παραβάλλεται με 11.000 ώρες περίπου διδασκαλίας στην τάξι. Πολλά παιδιά βλέπουν τώρα τηλεόρασι πέντε, έξη, επτά ή περισσότερες ώρες την ημέρα, ιδιαίτερα τις ημέρες που δεν έχουν σχολείο.
Θα άφηνε ο μέσος γονεύς τα παιδιά του να πηγαίνουν σε δύο ή τρεις κινηματογραφικές παραστάσεις την ημέρα στον τοπικό κινηματογράφο; Πιθανώς αυτό θα απεκλείετο, ακόμη και αν δεν λάβη κανείς υπ’ όψι τα έξοδα. Αλλά η χωρίς έλεγχο παρακολούθησις τηλεοράσεως στο σπίτι είναι, λίγο πολύ, το ίδιο πράγμα.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πολλά παιδιά παρακολουθούν υπερβολικά τηλεόρασι. Γιατί τότε τόσο πολλοί γονείς το επιτρέπουν αυτό; Πολλοί χρησιμοποιούν την τηλεόρασι ως ‘μπέιμπυ-σίττερ.’ Στην πραγματικότητα, λένε στα παιδιά σας, ‘Εδώ, κάθισε μπροστά στην τηλεόρασι και μη μ’ ενοχλής.’ Όπως παραδέχθηκε μια μητέρα τριών παιδιών: «Με τρομάζει η σκέψις να μην έχω μια συσκευή τηλεοράσεως, μολονότι γνωρίζω ότι τα παιδιά πιθανώς θα ήσαν καλύτερα χωρίς αυτή. Δεν μπορώ να φαντασθώ ότι θα τα καταφέρω χωρίς αυτήν. Μου έχει γίνει απαραίτητη.» Αλλά, φυσικά, επί χιλιάδες χρόνια οι γονείς τα κατάφερναν χωρίς τηλεόρασι.
«Σχεδόν Υπνωτισμένα»
Πολλοί γονείς λένε ότι τα παιδιά τους «σχεδόν υπνωτίζονται» απ’ την τηλεόρασι. Κάποια είπε για το μικρό της γιο: «Παρακολουθεί σε πραγματική κατάστασι εκστάσεως. Είναι σχεδόν αδύνατον να του αποσπάση κανείς την προσοχή του. Παρακολουθεί έτσι για ώρες, αν τον αφήσω. Φαίνεται σαν υπνωτισμένος.»
Το βιβλίο το Ναρκωτικό της Πρίζας δηλώνει: «Επανειλημμένως γονείς περιγράφουν, συχνά με αρκετή αγωνία, τον εκστατικό τρόπο με τον οποίον τα παιδιά τους παρακολουθούν τηλεόρασι. Η έκφρασις του προσώπου του παιδιού μεταβάλλεται. Το σαγόνι χαλαρώνει και κρέμεται ελαφρά ανοικτό· . . . Τα μάτια έχουν ένα γυάλινο, κενό βλέμμα. . . . Σίγουρα οι ενδείξεις ότι το παιδί είναι διανοητικά δραστήριο και άγρυπνο είναι ελάχιστες. Έτσι, δικαιολογημένα η επικεφαλίδα στην εφημερίδα Σταρ του Τορόντο έλεγε: «ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΚΛΑΒΟΙ ΤΗΣ TV.»
Η κοινή λογική μάς λέγει ότι ένα παιδί που κάθεται πολλές ώρες κάθε μέρα μπροστά στην τηλεόρασι σε τέτοια διανοητική κατάστασι, χωρίς να επικοινωνή με κανένα, δεν μπορεί να κάνη καλό στον εαυτό του. Δεν είναι δυνατόν να εκτίθεται μια νεαρή διάνοια χιλιάδες ώρες στα προγράμματα της τηλεοράσεως, από τα οποία πολλά περιέχουν βία, διαφθορά και ανηθικότητα, και να μην επηρεάζεται δυσμενώς.
Προβλήματα Υγείας
Ένα αποτέλεσμα της υπέρμετρης παρακολουθήσεως τηλεοράσεως, ιδιαίτερα μέχρι αργά το βράδυ, παρατηρείται στις αίθουσες διδασκαλίας. Στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, ο Καθηγητής Χάιντ-Ρόλφ Λόυκερτ του Πανεπιστημίου του Μονάχου λέγει: «Ωχρά πρόσωπα, κουρασμένα, εξαντλημένα μάτια και απαθείς εκφράσεις είναι κάτι συνηθισμένο στην αρχή της ημέρας. Εκτός του ότι επηρεάζει την σωματική τους υγεία, η απώλεια του ύπνου σημαίνει ότι δεν είναι ζωηρά στο σχολείο—και δεν μαθαίνουν τόσο εύκολα όσο οι συμμαθητές τους που απήλαυσαν ένα καλό βραδυνό ύπνο.»
Όταν η παρακολούθησις τηλεοράσεως περιεκόπη δραστικά ή καταργήθηκε τελείως, οι περισσότερες περιπτώσεις τέτοιας χρονίας κοπώσεως, εξαφανίσθηκαν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Φυσικά, η υπερβολική παρακολούθησις τηλεοράσεως δεν είναι η μόνη αιτία της κοπώσεως, αλλά σίγουρα έχει συντελέσει κατά πολύ στο πρόβλημα. Παρεμπιπτόντως, εκείνα τα παιδιά που επανήλθαν στην υπερβολική παρακολούθησι τηλεοράσεως, διεπίστωσαν ότι τα συμπτώματα κοπώσεως επανήλθαν.
Άλλα συμπτώματα της ανεξέλεγκτης παρακολουθήσεως τηλεοράσεως, που έγιναν χειρότερα σε μερικά παιδιά, ήσαν απώλεια της ορέξεως, πονοκέφαλοι, εμετοί και οξυθυμία. Ως σύμπτωμα αναφέρεται επίσης και η έλλειψις καταλλήλου ασκήσεως, διότι μπορεί να οδηγήση σε εκφυλισμό των τακτικών δραστηριοτήτων του σώματος.
Οι διαφημήσεις της τηλεοράσεως μπορούν να βλάψουν την υγεία των παιδιών μ’ έναν άλλο τρόπο. Διαρκώς βομβαρδίζονται με διαφημίσεις που λανσάρουν τροφές με μικρή θρεπτική αξία. Πολλές τροφές, εμπλουτισμένες με ζάχαρη παρουσιάζονται μ’ ελκυστικό τρόπο, αλλά βλάπτουν την υγεία. Ένας παρατηρητής είπε ότι το παιδί «εξαπατάται να πιστεύση ότι οι τροφές που είναι πιο βλαβερές γι’ αυτό, είναι αυτές που πρέπει να παίρνη.»
Ειδικοί στα θέματα της οράσεως λέγουν ότι η υπερβολική παρακολούθησις τηλεοράσεως μπορεί να βλάψη τα μάτια, επειδή δεν τους παρέχει την κατάλληλη άσκησι, που είναι αναγκαία. Αντί ν’ αναπτύξουν καλό συντονισμό των ματιών, κάνοντας πράγματα που απαιτούν «τρισδιάστατη» όρασι, τα παιδιά κοιτάζουν την «δύο διαστάσεων» οθόνη της τηλεοράσεως για πάρα πολύ χρόνο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες υπολογίζεται ότι μέχρι το 30 τοις εκατό των παιδιών που παρακολουθούν τηλεόρασι έχουν προβλήματα με τα μάτια τους. Μερικοί γιατροί αναφέρονται στα «αδέξια μάτια» που δεν μπορούν να παρακολουθήσουν μια τυπωμένη γραμμή, αλλά κομπιάζουν, παραλείποντας λέξεις και φράσεις.
Διανοητικά Προβλήματα
Η υπερβολική παρακολούθησις τηλεοράσεως υποκλέπτει τον χρόνο που τα παιδιά θα μπορούσαν να διαθέσουν καλύτερα διαβάζοντας, κατασκευάζοντας πράγματα, μιλώντας με άλλους ή παίζοντας. Ένας βιβλιοθηκάριος σχολείου είπε για τα παιδιά που έχουν ‘εθισθή’ στην τηλεόρασι: «Δεν παίρνουν πρωτοβουλία παρουσιάζοντας ιδέες ή δραστηριότητες. Δεν μπορούν να σκεφθούν τίποτε. Θέλουν τα πάντα έτοιμα ώστε εκείνα απλώς να παρακολουθούν ή να κάνουν ό,τι τους πεις.»
Ένας καθηγητής σχολείου στοιχειώδους εκπαιδεύσεως της Νέας Υόρκης παρετήρησε: «Τα παιδιά δεν παίζουν με τον τρόπο που συνήθως έπαιζαν. . . . Δεν φαίνονται να έχουν τόσο πολλή φαντασία, τόσο στην λεκτική έκφρασι όσο και στους τρόπους με τους οποίους παίζουν ή στα πράγματα που κάνουν.» Ένας άλλος, με πείρα 35 ετών, πρόσθεσε: «Υπάρχει μεγαλύτερη παθητικότης στο παιγνίδι τους. Θα ενδιαφερθούν για κάτι, αλλά έπειτα, αν αυτό σημαίνη ότι πρέπει οι ίδιοι να κάνουν κάτι, θα χάσουν το ενδιαφέρον τους.» Αυτοί οι δάσκαλοι λέγουν ότι η υπερβολική παρακολούθησις τηλεοράσεως ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό γι’ αυτό.
Οι εκπαιδευτές σημειώνουν ότι οι ικανότητες αναγνώσεως αναπτύσσονται λιγώτερο απ’ ό,τι πριν από χρόνια. Αλλά δεν θα μπορούσε η κατάστασις να είναι διαφορετική, αφού επιτρέπουν στα παιδιά ν’ αντικαταστήσουν το διάβασμα με τόσα μη εκπαιδευτικά προγράμματα. Και επειδή το διάβασμα χρειάζεται προσπάθεια ενώ η τηλεόρασις δεν χρειάζεται, είναι προφανές τι θα προτιμήση το παιδί αν αφεθή να αποφασίση μόνο του.
Όχι μόνο εμποδίζεται η ικανότης της αναγνώσεως, αλλά τα παιδιά που έχουν ‘εθισθή’ στην τηλεόρασι συχνά έχουν και μεγαλύτερη δυσκολία ν’ ανταποκριθούν σε αληθινά πρόσωπα. Γιατί; Επειδή τα αληθινά πρόσωπα δεν διεγείρουν το ίδιο ενδιαφέρον που εγείρει ο τηλεοπτικός χαρακτήρας. Και συχνά αυτό που το παιδί μαθαίνει από την τηλεόρασι σχετικά με τις ανθρώπινες σχέσεις έχει πολύ μικρή εφαρμογή στην πραγματική ζωή.
Αυτό συμβαίνει επίσης και μέσα στον οικογενειακό κύκλο. Η καλή σχέσις με τα άλλα μέλη της οικογενείας πρέπει να διδαχθή, να γίνη εμπειρία με το να κάνη κανείς πράγματα, να συζητά, να συνεργάζεται. Το παιδί έχει μεγάλη ανάγκη να αναπτύξη τέτοιες ικανότητες ώστε να μπορέση και το ίδιο να γίνη καλός γονεύς. Τίποτε δεν μπορεί να αποκαταστήση το ‘δούναι και λαβείν’ της μητέρας, του πατέρα και των αδελφών.
Είναι ανάγκη να επικοινωνή συνεχώς το παιδί με την οικογένεια έτσι ώστε να λαμβάνουν απάντησι τα ερωτήματα του, να διορθωθούν οι εσφαλμένες απόψεις του και να ενθαρρυνθούν οι ορθές. Αλλά έχουμε τις ενδείξεις ότι η υπερβολική παρακολούθησις τηλεοράσεως έχει μια καταστροφική επίδρασι στις διάφορες απόψεις. Και θα προξενήση μεγαλύτερη καταστροφή αργότερα, όταν τα σημερινά παιδιά της τηλεοράσεως αποκτήσουν τους δικούς τους απογόνους.
Τι Μπορεί να Κάνη η Βία
Μια απ’ τις πιο τρομακτικές απόψεις του τι κάνει η τηλεόρασις στα παιδιά αφορά τη βία. Στη μια χώρα μετά την άλλη, συσσωρεύονται ενδείξεις ότι πολλά παιδιά που βλέπουν πάρα πολλή βία στην τηλεόρασι, δείχνουν περισσότερη βιαιότητα στην καθημερινή τους συμπεριφορά. Και είναι επίσης περισσότερο ανεκτικά στη βία που πλήττει τους άλλους.
Ένα άρθρο στην Εφημερίδα του Αμερικάνικου Ιατρικού Συνδέσμου δείχνει ότι το μέσο παιδί της Αμερικής μέχρις ότου αποφοιτήση απ’ το γυμνάσιο «θα έχη παραστή μάρτυς σε 18.000 φόνους και σε αμέτρητα πολύ λεπτομερή περιστατικά ληστείας, εμπρησμού, βομβιστικών ενεργειών, πλαστογραφήσεων, κλοπής, ξυλοδαρμού και βασανισμού.» Ανέφερε ότι υπάρχει περίπου μια πράξις βίας το λεπτό στα στερεότυπα τηλεοπτικά κινούμενα σχέδια για παιδιά ηλικίας κάτω των 10 ετών.
Μερικοί γονείς παρατηρούν μια άμεση αντίδρασι όταν τα παιδιά τους παρακολουθούν πάρα πολλή βία στην τηλεόρασι. Ένας είπε: «Υπάρχει μια άμεση άνοδος στην ανικανότητα να ελέγχουν τον εαυτό τους. Μεμψιμοιρούν, εκνευρίζονται, οπισθοχωρούν σε όλα . . . χρειάζονται αρκετή ώρα μέχρις ότου επανέλθουν στην ομαλότητα.»
Αλλά τα αποτελέσματα μπορεί, να είναι περισσότερο από μια απλή προσωρινή έξαρσι θυμού. Επί παραδείγματι, σκεφθήτε ότι 146 επιστημονικά τεκμήρια, αναφερόμενα σε έρευνες που περιέλαβαν 10.000 παιδιά, όλα κατέληξαν σε παρόμοια συμπεράσματα. Έδειξαν ότι η τηλεοπτική βία παρήγαγε στα παιδιά αύξησι της επιθετικής συμπεριφοράς που μπορεί να διαρκέση πολύ.
Αυτή η κατάστασις δεν συμβαίνει μόνο στην Αμερική. Μια επικεφαλίδα στην Σάουθ Τσάινα Μόρνιν Ποστ του Χονγκ-Κονγκ έλεγε: «Η ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΒΙΑ ΒΛΑΠΤΕΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ—ΕΙΔΙΚΟΙ.» Η εφημερίδα ανέφερε: «Τα παιδιά στο Χονγκ-Κονγκ είναι ιδιαίτερα πιθανόν να επηρεασθούν από τα βίαια τηλεοπτικά προγράμματα, είπαν εκπαιδευτές, κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχίατροι και ψυχολόγοι.» Και μια έκθεσις από την Ιαπωνία που εμφανίσθηκε στο περιοδικό Άτλας, δείχνει ότι στα παιδιά εκεί «προσφέρεται σχεδόν απεριόριστο αίμα και βία» στην τηλεόρασι.
Στον Καναδά μια έκθεσις 91 σελίδων από το Εκπαιδευτικό Συμβούλιο του Χάμιλτον του Οντάριο προς τη Βασιλική Επιτροπή της Κυβερνήσεως επί της Βίας των Μέσων Ενημερώσεως, έλεγε: «Η βία στην τηλεόρασι μπορεί να δημιουργήση αντικοινωνική συμπεριφορά, αβάσιμους φόβους και να καυτηριάση τα αισθήματα των παιδιών σε σχέσι με τον κόσμο που τα περιβάλλει.»
Στην Επιτροπή ελέχθη επίσης ότι η επίδρασις της τηλεοπτικής βίας στα παιδιά θα μπορούσε να παραβληθή με την τοποθέτησι μιας βόμβας που θα μπορούσε να εκραγή μέσα σε 10 έως 20 χρόνια. Η έκθεσις έλεγε: «Κάθε φόνος ή πράξις βίας, στην οποία παρίσταται μάρτυς ένα παιδί στην τηλεόρασι, είναι σαν ένα μικροσκοπικό βάρος που τοποθετείται στη ζυγαριά . . . κανένας ψυχολόγος δεν θα μπορούσε να εγγυηθή ότι η ισορροπία δεν θα ανατραπή αποτελώντας το έναυσμα για βίαιες πράξεις από ανθρώπους που εμφανίζονται καθ’ όλα ομαλοί.»
Στην Αγγλία μια διετής μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κακά τηλεοπτικά προγράμματα προκαλούσαν στην πραγματικότητα μια αύξησι στη νεανική εγκληματικότητα. Μια άλλη μελέτη σε μια εξαετή περίοδο, που περιελάμβανε 1.565 αγόρια ηλικίας από 13 έως 16 ετών, διεπίστωσε ότι τα αγόρια που παρακολουθούσαν τις τηλεοπτικές βιαιότητες συχνά ήταν περίπου 50 τοις εκατό πιθανώτερο να καταφύγουν στη βία απ’ ό,τι τ’ αγόρια που δεν έβλεπαν κατά κανόνα τέτοια προγράμματα.
Σε παρόμοιο συμπέρασμα κατέληξαν έρευνες που διεξήχθησαν υπό την αιγίδα του Υπουργού Υγείας των Ηνωμένων Πολιτειών. Απ’ την παρακολούθησι τηλεοπτικής βίας, τα παιδιά έμαθαν να ενεργούν περισσότερο βίαια. Αυτό ήταν αληθινό, άσχετα με την οικονομική κατάστασι του παιδιού, τα χαρακτηριστικά της οικογενείας ή τη γειτονιά.
Σχετικά μ’ ένα πείραμα 10 ετών, το Σάιενς Νταϊτζέστ ανέφερε τα ακόλουθα: «Η επιθετικότης ενός αγοριού στην ηλικία των 19 ετών σχετιζόταν άμεσα και σημαντικά με τον αριθμό προγραμμάτων βίας που έβλεπε στην τηλεόρασι όταν ήταν οκτώ χρονών, άσχετα με το αρχικό επίπεδο επιθετικότητος, κοινωνικής θέσεως, διανοητικής ικανότητος ή τη συμπεριφορά των γονέων.» Αυτό το δημοσίευμα προειδοποιούσε: «Οι επιστήμονες ανακαλύπτουν ότι ωρισμένα αποτελέσματα, ειδικά η αυξημένη επιθετικότης μπορούν να διαρκέσουν μια ολόκληρη ζωή.»
Πολλοί γονείς είχαν εμπειρίες όμοιες μ’ αυτή που έγραψε κάποιος στην εφημερίδα Washington Post:
«Έχω παρατηρήσει την επίδρασι της τηλεοράσεως στο παιδί μου και δεν μ’ αρέσουν μερικά απ’ όσα βλέπω. Το λεξιλόγιο του, επί παραδείγματι, γίνεται ολοένα και πιο βίαιο.
«Πάντοτε με ‘σκοτώνει’ ή ‘σκοτώνεται’ ή ‘πυροβολεί’ κάτι ή κάποιον με οποιοδήποτε αντικείμενο του νοικοκυριού που και στο ελάχιστο μοιάζει με όπλο.
«Μερικές φορές γίνεται τέρας ή πειρατής ή απλώς ένα κακό παιδί. Μιλά για τη φυλακή και το βράδυ, όταν σβήνουν τα φώτα παράξενα πλάσματα τον επισκέπτονται.»
Οι δικαστές βλέπουν τώρα τις αποδείξεις αυτής της πωρώσεως έναντι της βίας. Ο Δικαστής του Δικαστηρίου Ανηλίκων της Πενσυλβανίας Πάτρικ Ταμίλλια λέγει ότι οι νεαροί παραβάτες έχουν σκληρυνθή περισσότερο απ’ το έγκλημα της τηλεοράσεως. Αναφέρει: «Τα παιδιά δεν κλαίνε πολύ πια στο δικαστήριο· η σκληρότης της καρδιάς είναι σχεδόν απίστευτη. Βλέπουν την βία στην τηλεόρασι όπου δεν εμφανίζονται αισθήματα τύψεως. Έτσι, όταν κτυπούν κάποιον άλλο δεν αισθάνονται ότι το έκαναν αυτό σε ένα ανθρώπινο πλάσμα!
Τα αστυνομικά μητρώα δείχνουν ότι οι νεαροί που μιμούνται τα τηλεοπτικά εγκλήματα είναι πολυπληθέστεροι απ’ όσο νομίζουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Επί παραδείγματι ένα 17χρονο αγόρι παραδέχθηκε ότι σκότωσε μια νέα γυναίκα σε σχεδιασμένη αναπαράστασι ενός τηλεοπτικού προγράμματος που είχε δει. Ένα επτάχρονο αγόρι που βρέθηκε να πασπαλίζη γυαλί στο αρνί φρικασέ της οικογενείας είπε ότι πήρε την ιδέα από ένα πρόγραμμα της τηλεοράσεως. Δύο αγόρια που απεπειράθησαν να αποσπάσουν 500 δολλάρια από μια εταιρία με την απειλή μιας βόμβας, πήραν την ιδέα απ’ την τηλεόρασι. Ένα εννιάχρονο αγόρι που έδωσε στον δάσκαλο του ένα κουτί με δηλητηριασμένα γλυκά για τα Χριστούγεννα είπε ότι το έμαθε από ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα στο οποίο ένας άνδρας σκότωσε τη γυναίκα του μ’ αυτόν τον τρόπο χωρίς να συλληφθή. Ένας εξαετής γιος ενός αστυνόμου ζήτησε απ’ τον πατέρα του αληθινές σφαίρες για να κάνη την μικρή του αδελφή να «πεθάνη στ’ αληθινά,» όπως νόμιζε ότι συνέβαινε στους ανθρώπους της τηλεοράσεως.
Ένας αριθμός σεξουαλικών επιθέσεων που προκλήθηκαν από νεαρά άτομα ήσαν σχεδόν πανομοιότυπες μ’ αυτές που είχαν αναπαραστήσει τα τηλεοπτικά προγράμματα με αποτέλεσμα ένας γονεύς να μηνύση ένα τηλεοπτικό δίκτυο. Και μια μητέρα που ήταν αδιάφορη για την τηλεοπτική βία άλλαξε γνώμη όταν ο τετραετής της γιος επεχείρησε να πνίξη τον σκύλο της οικογενείας μ’ ένα μαξιλάρι ευθύς αφού είχε δει έναν άνδρα να το κάνη αυτό σ’ ένα άλλο πρόσωπο στην τηλεόρασι.
Παιδιά έχουν επίσης θέσει τη ζωή τους σε κίνδυνο ως άμεσο αποτέλεσμα της παρακολουθήσεως τηλεοράσεως. Στο Περθ της Αυστραλίας ένα τετραετές κορίτσι αποπειράθηκε να κρεμασθή μιμούμενη ένα κρέμασμα σ’ ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα κινουμένων σχεδίων. Παιδιά έχουν σπάσει κόκκαλα ή έχουν τραυματισθή μ’ άλλον τρόπο πηδώντας από ύψη για να μιμηθούν τηλεοπτικούς χαρακτήρες του τύπου «σούπερμαν» (υπεράνθρωπος) ή «μπάτμαν» (άνθρωπος νυχτερίδα). Νεαροί με ποδήλατα έχουν υποστή πολυάριθμους τραυματισμούς προσπαθώντας ‘να μιμηθούν τους ακροβατικούς μοτοσυκλετιστές της τηλεοράσεως.
Έτσι όλο και περισσότερες μελέτες πάνω σε βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα οδηγούν στο συμπέρασμα που σημειώθηκε στο περιοδικό Παρέντ: «Η τηλεοπτική βία . . . είναι βλαβερή για τα παιδιά με τρεις τρόπους: Μαθαίνουν και θυμούνται—και πολλά αντιγράφουν—την επιθετική συμπεριφορά τους· είναι ευκολώτερο να είναι βίαια και αισθάνονται λιγώτερο ανήσυχα γι’ αυτό· χειροτερεύει μάλλον παρά βελτιώνει την επιθετικότητα τους.»
Φυσικά είναι αλήθεια ότι η επιθετικότης και η βία εμφανίζονται μεταξύ των νέων ανθρώπων επί αιώνες. Αλλά γεγονός παραμένει ωστόσο ότι όσο κακή κι αν ήταν η κατάστασι προηγουμένως μια σταθερή δίαιτα με ακατάλληλα τηλεοπτικά προγράμματα χειροτερεύει την κατάστασι.
Τι, τότε μπορούν να κάνουν οι γονείς για ν’ αντιμετωπίσουν αυτές τις τάσεις; Τι θα έπρεπε να κάνουν οι ενήλικες για τους εαυτούς τους για ν’ αποφύγουν την κακή επίδρασι των πτωχών τηλεοπτικών προγραμμάτων;
[Εικόνα στη σελίδα 13]
Πόσες ώρες έχει δαπανήσει το παιδί σας παρακολουθώντας βία στην τηλεόρασι;