Πώς η Τηλεόρασις Μπορεί να Βλάψη
ΚΑΠΟΤΕ μερικοί ερευνηταί πίστευαν ότι τα προγράμματα της τηλεοράσεως δεν είχαν καμμιά μόνιμη αρνητική επιρροή. Μερικοί μάλιστα ισχυρίζοντο ότι τα προγράμματα που χαρακτηρίζοντο από βία θα μπορούσαν να βοηθήσουν, χρησιμεύοντας σαν «βαλβίδες ασφαλείας» που θα βοηθούσαν τους ανθρώπους να ελέγχουν τέτοιες τάσεις.
Αλλ’ αυτό συνέβαινε πριν δοθή αρκετός χρόνος για ν’ αναλυθούν τ’ αποτελέσματα παρακολουθήσεως προγραμμάτων στην τηλεόρασι επί χρόνια. Τώρα, οι εκτενείς μελέτες συμφωνούν σχεδόν ομόφωνα ότι, η τηλεόρασις μπορεί να βλάψη, και μάλιστα άσχημα, όταν δεν χρησιμοποιήται με κατάλληλο τρόπο.
Πράγματι Επηρεάζει
Ο ισχυρισμός ότι μια σταθερή παρακολούθησι προγραμμάτων της τηλεοράσεως που χαρακτηρίζονται από βία, διαφθορά και ανηθικότητα, έχει μικρή ή και καθόλου επίδρασι, δεν αντέχει σε προσεκτική έρευνα. Αν συμβαίνη αυτό, τότε γιατί οι εταιρίες δαπανούν δισεκατομμύρια δολλάρια διαφημίζοντας τα προϊόντα τους και τις υπηρεσίες τους στην τηλεόρασι;
Αυτοί οι διαφημιστές γνωρίζουν ότι η τηλεόρασις, επιδρά βαθιά σαν μέσον επικοινωνίας. Οι διαφημίσεις τους προδιαθέτουν διανοητικώς τους ανθρώπους με τρόπο ώστε ν’ αγοράσουν τα προϊόντα τους. Ασφαλώς, οι έμποροι και οι ηγέτες του κόσμου δεν είναι τόσο αφελείς ώστε να πετούν τα χρήματα τους αν οι διαφημίσεις στη τηλεόρασι είχαν μικρή ή καθόλου επίδρασι.
Το ίδιο συμβαίνει και στην περίπτωσι του περιεχομένου των προγραμμάτων της τηλεοράσεως. Οι άνθρωποι θα επηρεασθούν οπωσδήποτε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, αφού δαπανούν πολλές ώρες παρακολουθώντας αυτά τα προγράμματα.
Το να λέμε ότι η σταθερή παρακολούθησις κακών προγραμμάτων στην τηλεόρασι έχει μικρή επίδρασι στη διάνοια, είναι σαν να λέμε ότι η σταθερή δίαιτα με κακή τροφή έχει μικρή επίδρασι στην υγεία του σώματος. Η υγεία του σώματος σας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την καλή τροφή. Όταν τρέφεσθε με κακή τροφή για αρκετό διάστημα, η υγεία σας θα κλονισθή. Κατά τον ίδιο τρόπο, η διανοητική σας υγεία εξαρτάται κατά πολύ από το πώς τρέφετε τη διάνοια σας. Η πολύ κακή διανοητική τροφή για αρκετό χρόνο, μπορεί να επηρεάση αρνητικά τη διάνοια σας.
Τα γεγονότα δείχνουν ότι αυτά που βλέπει ένας άνθρωπος στην τηλεόρασι τον επηρεάζουν πράγματι. Το περιοδικό TV Γκάιντ αναγνωρίζει: «Αν και μερικές από τις πρώτες επιστημονικές μελέτες υπεστήριζαν ότι η βία στην τηλεόρασι μπορεί πραγματικά να κάνη τους θεατές λιγώτερο επιθετικούς, με το να τους βοηθήση ν’ αποβάλουν ή να ‘εκτονώσουν’ το συγκρατημένο μίσος τους, οι μετέπειτα έρευνες απέρριψαν αυτή τη θεωρία.»
Συνεπώς, υπάρχουν σοβαροί λόγοι για τις κατακρίσεις που εκφέρονται εναντίον της τηλεοράσεως. Υπάρχει γνήσιο ενδιαφέρον για τη μόλυνσι της διανοίας, όπως ακριβώς υπάρχει γνήσιο ενδιαφέρον για την κατά γράμμα μόλυνσι του αέρος, του νερού και της τροφής.
Εν τούτοις, παρά το ενδιαφέρον αυτό, η σταθερή παρακολούθησις κακών προγραμμάτων στην τηλεόρασι συνεχίζεται. Οι νεαροί θεατές μπορεί να μην είναι σε θέσι να διακρίνουν την επιδείνωσι που συμβαίνει στα προγράμματα, αλλά οι μεγάλοι μπορούν να κάνουν τη σύγκρισι. Για παράδειγμα, όταν ο συγγραφεύς Μάικλ Ντην επέστρεψε στην Αυστραλία μετά από μεγάλη απουσία, έγραψε στο εβδομαδιαίο περιοδικό του Σίδνεϋ, Δη Ωστράλιαν: «Το να δη κανείς τηλεόρασι στην Αυστραλία πάλι, ύστερ’ από δεκατρία χρόνια, είναι ένα καίριο κτύπημα στην έμφυτη αισιοδοξία του. Είναι σαν να ξαναγύριζε ο Χανς Άντερσεν στη λίμνη της παιδικής του ηλικίας, για να δη ότι το ασχημόπαπο είχε γίνει ένας ακόμη ασχημότερος κύκνος.»
Είναι αλήθεια ότι η βία, το έγκλημα, η ανηθικότης και η διαφθορά δεν επινοήθηκαν από την τηλεόρασι. Εν τούτοις, οι αποδείξεις δείχνουν ότι αυτά τα πράγματα έγιναν χειρότερα με την τηλεόρασι. Αυτό αληθεύει ιδιαίτερα για τις χώρες όπου η εμπορική πλευρά της τηλεοράσεως δεν ελέγχεται, ή όπου η λογοκρισία είναι χαλαρή, επιτρέποντας να παρουσιάζωνται πράγματα που πριν από δεκάδες χρόνια ήσαν ανήκουστα.
Ένας Τρόπος με τον Οποίον Βλάπτει
Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί να βλάψη η κακή τηλεόρασις. Ένας τρόπος αφορά τη σωματική υγεία του ανθρώπου.
Η Αμερικανική Ιατρική Ένωσις δηλώνει ότι η διαφθορά και η βία της τηλεοράσεως μπορεί να κάνη μερικούς ανθρώπους ν’ ασθενήσουν σωματικώς. Πολλοί από τους γιατρούς που ερωτήθησαν είπαν ότι τα αποτελέσματα τέτοιων προγραμμάτων της τηλεοράσεως, γίνονται φανερά στα γραφεία τους και στα νοσοκομεία. Ομοίως, περισσότεροι από 22.000 γιατροί της Καλιφόρνιας—η πλειοψηφία των γιατρών αυτής της πολιτείας—βεβαίωσαν την ίδια άποψι σε συνεδρίασι υποστηρίζοντας τη διάγνωσι ότι η βία και η διαφθορά στην τηλεόρασι αποτελούν «κίνδυνο για την υγεία.» Μπορεί να επηρεάση τα συναισθήματα μ’ ένα άσχημο τρόπο, δημιουργώντας κατά γράμμα σωματικά προβλήματα.
Μια άλλη βλάβη που προκαλείται στην υγεία είναι το ότι η παρακολούθησις τηλεοράσεως δεν ζητά τίποτε από τα σώμα. Αλλά οι παρατεταμένες χρονικές περίοδοι αδρανείας είναι άσχημες για τη σωματική υγεία. Η έλλειψις ασκήσεων είναι θανατηφόρος. Επίσης, πολλοί άνθρωποι τρώγουν καθώς παρακολουθούν τηλεόρασι, πράγμα που συμβάλλει στο πρόβλημα του υπερβολικού βάρους.
Οι γιατροί, διαπιστώνουν ότι πολλοί ασθενείς με θρομβώσεις αίματος, παρακολουθούσαν πάρα πολλή τηλεόρασι. Μια τέτοια παρατεταμένη αδράνεια δεν διενεργεί αρκετές συσπάσεις στους μυς των κάτω άκρων. Οι εσωτερικές φλέβες των μηρών και των κνημών, όταν δεν κινητοποιούνται από τις μυϊκές συσπάσεις, πράγμα που συμβαίνει με το περπάτημα και την άσκησι, μπορούν να δημιουργήσουν θρομβώσεις στο αίμα, οι οποίες μπορούν να θανατώσουν ένα άτομο.
Ένα άλλο βλαβερό αποτέλεσμα που προέρχεται από την παρακολούθησι πολλής τηλεοράσεως, είναι η έλλειψις αρκετού ύπνου. Η τηλεόρασις έχει ένα είδος ‘υπνωτικής δυνάμεως,’ κατά το ότι από το ένα πρόγραμμα συχνά οδηγείται κανείς στο άλλο. Ως αποτέλεσμα, πολλοί άνθρωποι, παρακολουθούν τηλεόρασι μέχρι αργά το βράδυ, ενώ θα έπρεπε να βρίσκονται στο κρεββάτι τους για να κοιμηθούν. Την επόμενη μέρα πρέπει να σηκωθούν την ίδια ώρα για να πάνε στην εργασία τους, πράγμα που σημαίνει απώλεια ύπνου. Η έλλειψις ύπνου δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο για την υγεία.
Επίσης, μερικά προγράμματα διεγείρουν τη διάνοια σε βαθμό που όταν ένα άτομο πηγαίνη να κοιμηθή, συχνά διαπιστώνει ότι αργεί πολύ να τον πιάση ο ύπνος. Μια ομάδα εργατών από τη Σοβιετική Ένωσι όπου η τηλεόρασις ελέγχεται από το κράτος, όταν προσεκλήθησαν να επισκεφθούν τις Ηνωμένες Πολιτείες, είπαν: «Η τηλεόρασις ήταν μια ακόμη απογοήτευσις. Παρακολουθήσαμε τηλεόρασι την πρώτη νύχτα που ήμαστε εκεί και ύστερα δεν μπορούσαμε να κοιμηθούμε από τους φόνους που είδαμε.»
Ενθαρρύνει η Τηλεόρασις τη Βία;
Ένα σοβαρό αποτέλεσμα των κακών προγραμμάτων της τηλεοράσεως, σχετίζεται με τη βία. Το περιοδικό TV Γκάιντ λέγει: «Κάποιος καθηγητής της ψυχολογίας πρόσφατα συνώψισε τις αποδείξεις λέγοντας, ‘Λίγη αμφιβολία υπάρχει ότι, με το να παρουσιάζουν μορφές επιθέσεως ή πρότυπα εγκληματικής και βιαίας συμπεριφοράς, τα μέσα ενημερώσεως «διδάσκουν» και οι άνθρωποι «μαθαίνουν.»’»
Σ’ ένα χαρακτηριστικό πείραμα, μια ομάδα ενηλίκων είδε προγράμματα στην τηλεόρασι τα οποία είχαν στόχο να ενθαρρύνουν τις καλές σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους. Μια άλλη ομάδα είδε προγράμματα με τη συνήθη βία και διαφθορά. Στο τέλος του χρόνου του πειράματος, οι ερευνητές είπαν ότι τα αποτελέσματα ήσαν «τρομακτικά.» Εκείνοι που παρακολουθούσαν διαρκώς τα άσχημα προγράμματα έγιναν ακόμη πιο πολύ εχθρικοί και επιθετικοί. Τα έβαζαν με τις οικογένειες τους, ήσαν λιγώτερο ανεκτικοί με τα παιδιά τους και, γενικά, εξεδήλωναν πιο κακή συμπεριφορά.
Στον Καναδά, μια έρευνα της κυβερνήσεως υποστήριξε ότι το 20 τοις εκατό ή και περισσότερο ακόμη, των επιθέσεων και της βίας στην κοινωνία του Καναδά, θα μπορούσε ν’ αποδοθή στα άμεσα αποτελέσματα τέτοιων τηλεοπτικών προγραμμάτων. Επί πλέον, ένα 10 τοις εκατό απεδόθη στα έμμεσα αποτελέσματα. Η είδησις λέγει: «Η παρακολούθησις βίας αυξάνει τη διάθεσι επιθέσεως και μπορεί να υποδαυλίση βίαιες επιθέσεις.» Προειδοποίησε: «Μολονότι οι επιθετικές τάσεις υποκινούνται μόνο σ’ ένα μικρό ποσοστό θεατών, αν ληφθή υπ’ όψιν ότι 40 εκατομμύρια άνθρωποι παρακολουθούν τις σκηνές βίας, το αποτέλεσμα θα είναι ότι πολλοί θα επηρεασθούν.»
Αυτή η μελέτη απορρίπτει επίσης την ιδέα ότι ένα άτομο μπορεί να ‘ξεθυμάνη’ παρατηρώντας βίαια προγράμματα. Αντιθέτως, δήλωσε ότι «η παρατήρησις της βίας τείνει ν’ αυξήση τις συνέπειες της επιθετικότητος.»
Επί πλέον, σε μερικούς ανθρώπους δημιουργεί μια διανοητική κατάστασι που τους δυσκολεύει να ξεχωρίσουν τον μύθο από την πραγματικότητα. Έτσι, όταν ένας ασθενής σ’ ένα ψυχιατρείο κτύπησε έναν υπάλληλο στο κεφάλι μ’ ένα κοντάρι, ξαφνιάσθηκε λόγω του ότι ο υπάλληλος έπεσε κάτω και δεν ξανασηκώθηκε. Ο ασθενής δεν μπορούσε να καταλάβη γιατί ο υπάλληλος ήταν αναίσθητος, διότι στην τηλεόρασι οι άνθρωποι συχνά ξανασηκώνονται αφού δεχθούν κάποιο κτύπημα στο κεφάλι.
Οι κατάδικοι παραδέχονται ότι παίρνουν ιδέες για εγκλήματα παρακολουθώντας προγράμματα τηλεοράσεως στη φυλακή. Είναι εκπληκτικό ότι το 90 τοις εκατό που ρωτήθηκαν σε μια έρευνα είπαν ότι πράγματι είχαν μάθει τρόπους για να βελτιώσουν τις εγκληματικές μεθόδους των. Οι τέσσερις στους 10 είπαν ότι είχαν ήδη επιχειρήσει ωρισμένα εγκλήματα τα οποία είδαν για πρώτη φορά στην τηλεόρασι. Ο ένας δήλωσε: «Η τηλεόρασις με δίδαξε πώς να κλέβω αυτοκίνητα, πώς να ανοίγω κτίρια, πώς να ληστεύω τους ανθρώπους, ακόμη και πώς να κλέβω από ένα μεθυσμένο . . . ο καθένας παίρνει κάτι απ’ ό,τι προσφέρει η τηλεόρασις.»
Η Ανοχή της Βίας
Μια άλλη φρικτή όψις της βίας στην τηλεόρασι παρατηρήθηκε από επιστήμονες που μελετούν τα θέματα συμπεριφοράς. Αυτοί πιστεύουν τώρα ότι, μια σταθερή παρακολούθησις βίας στη τηλεόρασι, όχι μόνο κάνει πολλούς ανθρώπους πιο επιθετικούς, αλλά επίσης τους κάνει πιο αναίσθητους στη βία που διαπράττεται εναντίον άλλων.
Η αρθρογράφος της εφημερίδος Ποστ της Νέας Υόρκης Χάρριετ Βαν Χορν έγραψε: «Κάτι τρομερό συνέβη στους ευπρεπείς συνήθεις ανθρώπους. Κάτι επαίσχυντο, ανησυχητικό.» Σχολίασε ότι όταν πολλοί άνθρωποι βλέπουν στην πραγματικότητα μια πράξι βίας εναντίον κάποιου άλλου, «παρακολουθούν απλώς χωρίς να κάνουν τίποτε απολύτως» σαν να παρακολουθούσαν το συμβάν αυτό στην τηλεόρασι. Δεν κάνουν τίποτε απολύτως, ούτε να καλέσουν ακόμη την αστυνομία.
Είναι αλήθεια ότι πάντοτε υπήρχαν άτομα που δεν ήθελαν να μπουν σε φασαρία. Αλλά μήπως η τηλεόρασις κάνει το πρόβλημα ακόμη χειρότερο; Η αρθρογράφος Βαν Χορν καταλήγει στο εξής συμπέρασμα: «Η βία, ο πόνος και ο θάνατος δεν μας συγκλονίζουν όπως κάποτε . . . Μήπως τα 20 χρόνια της τηλεοράσεως έφθειραν μέσα μας τον καλό Σαμαρείτη; Δυστυχώς αυτό ακριβώς συμβαίνει.»
Καταστροφή των Οικογενειακών Σχέσεων
Ένα άλλο κακό αποτέλεσμα είναι ότι η πολλή παρακολούθησις κακών προγραμμάτων της τηλεοράσεως μπορεί να βλάψη τις σχέσεις της οικογένειας. Στην πραγματικότητα, μπορεί αυτό να συμβή με την υπερβολική παρακολούθησι κάθε προγράμματος.
Είναι αλήθεια ότι σε μια οικογένεια μπορεί όλα τα μέλη να παρακολουθούν μαζί, αλλ’ αυτό δεν προάγει στενώτερη, διανοητική, συναισθηματική ή πνευματική ενότητα. Πολλά μέλη οικογενειών συμφωνούν ότι αισθάνονται ένα χάσμα να δημιουργήται ανάμεσα τους όταν δαπανούν πάρα πολλή ώρα παρακολουθώντας τηλεόρασι. Υπάρχει ήδη ένα χάσμα επικοινωνίας σε πολλές οικογένειες, το οποίο διευρύνεται με την τηλεόρασι. Στην πραγματικότητα, μερικοί λέγουν ακόμη ότι η τηλεόρασις είναι η κύρια αιτία αυτού του χάσματος σε πολλά σπίτια.
Όχι μόνον η παρακολούθησις τηλεοράσεως δεν αφήνει χρόνο, ο οποίος θα μπορούσε να δαπανηθή στη φυσική οικογενειακή επικοινωνία, αλλά κάνει πιο δύσκολες για μερικούς ανθρώπους τις σχέσεις με τους άλλους. Όπως αναφέρεται στο βιβλίο Δη Πλαγκ-ιν Ντραγκ, μια γυναίκα είπε: «Είναι δύσκολο να κινηθώ και να συναναστραφώ με πραγματικούς ανθρώπους όταν παρακολουθώ μερικές ώρες τηλεόρασι. Είναι δύσκολο να μεταφερθή κανείς από την παρακολούθησι τηλεοράσεως σε μια πραγματική σχέσι. Υποθέτω ότι αυτό συμβαίνει λόγω του ότι δεν απαιτείται καμμιά προσπάθεια όταν παρακολουθώ τηλεόρασι, ενώ η συναναστροφή με πραγματικούς ανθρώπους απαιτεί οπωσδήποτε κάποια προσπάθεια. Φαντασθήτε, λοιπόν, πόσο πιο δύσκολα θα είναι τα πράγματα για ένα μικρό παιδί, ιδιαίτερα όταν αυτό παρακολουθή πολλή τηλεόρασι κάθε μέρα.»
Όλο και πιο πολλά προγράμματα της τηλεοράσεως εξευτελίζουν την οικογενειακή ζωή. Στην καθημερινή εφημερίδα Ελ Νασιονάλ του Καράκας της Βενεζουέλας, ο Χοζέ Ρικάρντο Ελιάσεβ είπε για δύο ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς των οποίων τα προγράμματα είναι γεμάτα με «[νόθα] παιδιά, άγνωστους πατέρες και άγνωστους αδελφούς.» Παρατηρεί ότι, σ’ αυτά τα προγράμματα, «τα παιδιά δεν είναι πλάσματα που αξίζουν αγάπη και απεριόριστη τρυφερότητα. Αντιθέτως γίνονται θύματα των ενηλίκων—τ’ απάγουν, τα εγκαταλείπουν, τα αποκηρύσσουν, ή τα καταπιέζουν κάπως αλλιώς.» Φθάνει στο συμπέρασμα: «Η οικογενειακή δομή, τουλάχιστον ως προς τις Χριστιανικές αρχές, καταστρέφεται.»
Και αυτό είναι ένα από τα πράγματα που ιδιαίτερα ενοχλεί τους θεοφοβούμενους ανθρώπους. Στενοχωριούνται, επίσης λόγω του ότι πολλά προγράμματα της τηλεοράσεως υποσκάπτουν τις υψηλές αρχές της ηθικής. Τα προγράμματα συγχωρούν την πορνεία, τη μοιχεία, την ομοφυλοφιλία και, συχνά, προάγουν αθεϊστικές απόψεις.
Σχετικά μ’ αυτό, το κύριο άρθρο ενός προσφάτου τεύχους του U.S. Νιούς εντ Ουώρλντ Ρηπόρτ διεκήρυξε:
«Οι διευθυνταί της τηλεοράσεως μπορούν να δικαιολογήσουν ακόμη και τα πιο χυδαία προγράμματα με τον ισχυρισμό ότι το κοινό θα τους ‘λιντσάρη’ αν δεν του προσφέρουν εκείνο που φαίνεται ότι επιθυμεί. Αλλά είναι αξιοκατάκριτοι. Θα μπορούσαν τουλάχιστον να επιδείξουν θάρρος και φαντασία στο να μελετήσουν τι πρέπει να παρουσιάσουν στο κοινό, αντί να προσπαθούν να ξεπεράσουν ο ένας τον άλλο με ανόητες φλυαρίες και κακό γούστο. . . .
«Το Κονγκρέσσο δεν θα ησύχαζε ούτε ένα δευτερόλεπτο, αν μια μεγάλη βιομηχανία ‘τσέπωνε’ ένα εκατομμύριο δολλάρια ως αφορολόγητα κέρδη—όπως έκανε το περασμένο έτος η εμπορική ραδιοφωνία—ενώ διοχετεύει μολυσμένα βιομηχανικά κατάλοιπα μέσα στους ποταμούς και τις λίμνες μας. Όμως, ούτε το Κονγκρέσσο, ούτε η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών εκφράζει ανησυχία, καθ’ ην στιγμήν οι εμπορικοί σταθμοί τηλεοράσεως διοχετεύουν τα χοντροκομμένα απορρίμματα της ‘ψυχαγωγίας’ τους στα Αμερικάνικα σπίτια, μολύνοντας τις διάνοιες μας.»
Αλλά η διανοητική μόλυνσις συνεχίζεται. Και πουθενά αλλού τ’ αποτελέσματα δεν είναι πιο δυσάρεστα, ακόμη και καταστρεπτικά, απ’ ό,τι στις διάνοιες εκείνες οι οποίες δεν μπορούν ν’ αντισταθούν σ’ αυτή τη μόλυνσι. Αυτές είναι οι διάνοιες των παιδιών.
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 10]
Υπάρχει ήδη ένα χάσμα επικοινωνίας σε πολλές οικογένειες, το οποίο διευρύνεται με την τηλεόρασι.
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 11]
Πολλά τηλεοπτικά προγράμματα υποσκάπτουν τους υψηλούς κανόνες της ηθικής, συγχωρώντας την πορνεία, την μοιχεία και την ομοφυλοφιλία.
[Εικόνα στη σελίδα 9]
Η υπερβολική παρακολούθησις τηλεοράσεως στερεί από τον άνθρωπο τη δραστηριότητα που είναι αναγκαία για τη διατήρησι καλής υγείας—είναι επικίνδυνη διανοητικώς και σωματικώς