Ένα Βλέμμα στις Ινδουιστικές Απόψεις Περί Ζωής και Θανάτου

Ο ΠΑΤΕΡΑΣ μου, ένας γνωστός επιχειρηματίας στο Τζαμνάγκαρ, στην Ινδία, ήταν σοβαρά ασθενής. Επί χρόνια, έπασχε από την καρδιά του, αλλά κατόπιν παρουσιάσθηκαν επιπλοκές.

Τον Φεβρουάριο του 1976, ο μεγαλύτερος αδελφός μου, που ζη στη Νέα Υόρκη, έλαβε την εξής κλήσι: ‘Έλα στο σπίτι όσο πιο γρήγορα μπορείς· όχι αργότερα από μια εβδομάδα.’ Με πληροφόρησε αμέσως και σε δύο ημέρες επιβιβαζόμαστε σ’ ένα αεροπλάνο στο Αεροδρόμιο Κέννεντυ της Νέας Υόρκης.

Αρκετά πράγματα είχαν συμβή από την τελευταία μου επίσκεψι στην πατρίδα πριν οχτώ χρόνια. Έτσι, καθώς έγειρα πίσω στο κάθισμα για τη μακρυνή πτήσι, πολλές σκέψεις πέρασαν από τη διάνοιά μου.

Παρελθόν και Σκέψεις

Ο πατέρας με είχε στείλει στο κολλέγιο στις Ηνωμένες Πολιτείες στην αρχή της δεκαετίας του 1960. Μολονότι είχα μεγαλώσει ως Ινδουιστής, μετά την αποφοίτησί μου οι θρησκευτικές μου απόψεις άρχισαν ν’ αλλάζουν όταν άρχισα να μελετώ την Αγία Γραφή. Με τον καιρό, ο πατέρας κι εγώ αλληλογραφούσαμε αρκετά σχετικά μ’ αυτό. Ο πατέρας ήταν πολύ θρησκευόμενος· είχε μάλιστα κι έναν προσωπικό γκουρού. Όταν ήμουν μικρός, θυμάμαι ότι ο πατέρας έφευγε από το σπίτι αρκετές εβδομάδες κάθε χρόνο για να επισκεφθή τον γκουρού του στα Ιμαλάια.

Έτσι, καθώς το αεροπλάνο μας θορυβούσε μέσα στη νύχτα, στις σκέψεις μου δέσποζε η κατάστασις του πατέρα. Διερωτόμουν: Τι σκεπτόταν τώρα για τη ζωή πέρα απ’ αυτή την παρούσα ύπαρξι; Πόσο ισχυρές θα ήσαν οι πεποιθήσεις του τώρα που ήταν σοβαρά ασθενής;

Σκεπτόμουν τα πράγματα που μου είχε γράψει ο πατέρας. Παραδείγματος χάριν, σε μια επιστολή του τον Αύγουστο του 1973 μου έγραψε: «Η δύναμις που προέρχεται από τη γνώσι του Βραχμάνου ή της Ανωτάτης Πραγματικότητος είναι ανώτερη από οποιαδήποτε άλλη δύναμι. . . . Η πραγματική δύναμις είναι εκείνη που δεν εξασθενεί ακόμη κι εν όψει του θανάτου, γνωρίζοντας πλήρως ότι ο θάνατος είναι μόνο μια αλλαγή που επηρεάζει το φυσικό περίβλημα. Ο εαυτός κάθε ατόμου δεν πεθαίνει, διότι ποτέ δεν γεννήθηκε. . . .

«Το άτομο που έχει αυτή τη γνώσι δέχεται τη σταύρωσι με χαμόγελο και προσεύχεται για τους βασανιστάς του. Όταν έρχεται ο θάνατος, θα είναι σκληρός σαν πέτρα, διότι έχει ‘αγγίσει τα πόδια του Θεού.’ . . . Επομένως, ο φυσικός θάνατος ενός ανθρώπου με γνώσι περιγράφεται ως μαχάτ-σαμαντί, ή η ‘μεγαλύτερη έκστασις,’ στην Ινδουιστική γλώσσα.»

Ο πατέρας πίστευε, όπως όλοι οι Ινδουισταί, στην αθανασία ενός ‘εσωτερικού εαυτού’ ή ψυχής. Αυτή η ψυχή, πίστευε, είναι απλώς κλεισμένη μέσα στο φυσικό σώμα, ή ‘εξωτερικό εαυτό.’ Στον θάνατο, ο ‘πραγματικός εαυτός’ απελευθερώνεται για να «μετενσαρκωθή» ή να μπη σε άλλο σώμα. Ο πατέρας πίστευε ότι αν η διαγωγή του ατόμου ήταν καλή και κατάλληλη, στον θάνατο η ψυχή του θα εισήρχετο σε μια ανώτερη ύπαρξι, αλλ’ αν η διαγωγή του ήταν κακή, ο ‘πραγματικός εαυτός’ του μπορεί και να εισήρχετο σ’ ένα κατώτερο ζώο.

Τώρα που ο πατέρας αντιμετώπιζε τον θάνατο, διερωτόμουν πώς οι πεποιθήσεις του θα τον ενίσχυαν και θα τον βοηθούσαν. Οι σκέψεις μου επίσης εστράφησαν και σε άλλα μέλη της οικογενείας και στη ζωή στην πατρίδα.

Ο νεώτερος αδελφός μου και η νεώτερη αδελφή μου είχαν νυμφευθή και οι δύο από τότε που τους είχα ιδεί για τελευταία φορά. Είχαν εκλέξει οι ίδιοι τους γαμήλιους συντρόφους των, μια παρέκκλισι στην Ινδική συνήθεια. Γνώριζα ότι είχαν συμβή αλλαγές στις κοινωνικές συνήθειες, αλλά ήμουν περίεργος τώρα και ήθελα να εξακριβώσω μόνος μου την κατάστασι.

Παραδείγματος χάριν, όταν μεγάλωσα στο Τζαμνάγκαρ δεν ήταν κοινωνικώς παραδεκτό για έναν άνδρα να βλέπη το πρόσωπο της νύφης του ούτε η γυναίκα μπορούσε να ομιλή απ’ ευθείας στον πεθερό της. Έτσι, ο παππούς μου, που ζούσε μαζί μας, δεν κύτταζε τη μητέρα μου κατά πρόσωπο. Και όταν ο παππούς μου της μιλούσε, η μητέρα ποτέ δεν απαντούσε απ’ ευθείας, ούτε ακόμη και στο τηλέφωνο, αλλά μετεβίβαζε το μήνυμα μέσω κάποιου άλλου. Ποτέ δεν ήσαν μόνοι τους στο ίδιο δωμάτιο.

Επίσης, δεν ήταν κοινωνικώς παραδεκτό για τους άγαμους νεαρούς, αγόρια και κορίτσια, να κρατώνται από το χέρι ούτε να μιλούν ο ένας στον άλλο. Ποτέ δεν είδα να γίνεται κάτι τέτοιο στους δρόμους του Τζαμνάγκαρ. Ούτε κι εγώ δεν μιλούσα ποτέ σε κάποια ανύπαντρη γυναίκα, έξω από τον άμεσα οικογενειακό μου κύκλο, όταν ζούσα εκεί. Δεν ήταν κοινωνικώς παραδεκτό. Αλλά τι εγίνετο τώρα μ’ αυτές τις συνήθειες ;

Άφιξις στο Τζαμνάγκαρ

Το αεροπλάνο μας προσγειώθηκε στη Βομβάη, στην Ινδία, το απόγευμα της 27ης Φεβρουαρίου. Επειδή είχε γίνει κάποιο λάθος στο κλείσιμο θέσεων για την πτήσι στο Τζαμνάγκαρ, έπρεπε να πάρωμε το αεροπλάνο για τη Ραζκότ, μια πόλι περίπου πενήντα μίλια (80 χιλιόμετρα) από το σπίτι μας. Κατόπιν πήραμε ένα ταξί για να κάνωμε την υπόλοιπη διαδρομή.

Καθώς πηγαίναμε, πολλές αναμνήσεις ήλθαν στο μυαλό μου. Προς το τέλος της δεκαετίας του 1950, ο παππούς μου ήταν υπουργός γεωργίας στην Πολιτεία Σαουράστρα, που είναι τώρα τμήμα της Πολιτείας Γκουτζάρατ. Στη διάρκεια των διακοπών μου από το γυμνάσιο, μ’ έπαιρνε συχνά μαζί του σε επίσημες επισκέψεις σε χωριά μερικά απ’ αυτά που περνούσαμε τώρα. Σε μακρυνή απόστασι έβλεπα την αίθουσα συγκεντρώσεων στο Ντρολ, όπου συνήθιζε να μιλή ο παππούς στους αγρότες.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 οι περισσότεροι άνθρωποι στα χωριά ζούσαν σε καλύβες από ένα δωμάτιο, που ήσαν φτιαγμένες από λάσπη αναμεμιγμένη με κοπριά αγελάδας. Το πάτωμα ήταν φτιαγμένο από το ίδιο υλικό. Μοιάζει με αποξηραμένη ακαθαρσία. Οι γυναίκες μετέφεραν νερό από το πηγάδι του χωριού σε μεγάλα κανάτια που τα ισορροπούσαν στο κεφάλι τους. Απ’ ό,τι έβλεπα, οι συνθήκες δεν είχαν αλλάξει, πολύ.

Στο Νοσοκομείο

Όταν φθάσαμε, ο πατέρας ήταν στο τοπικό νοσοκομείο. Μας ανεγνώρισε και χάρηκε που ήμαστε εκεί, αλλά ήταν τόσο αδύνατος ώστε η επικοινωνία μεταξύ μας ήταν σχεδόν αδύνατη. Τα νοσοκομεία στην Ινδία δεν διαφέρουν πολύ από τα νοσοκομεία των Ηνωμένων Πολιτειών. Η οικογένεια του ασθενούς παρέχει το φαγητό και το μεγαλύτερο μέρος της φροντίδος που χρειάζεται ο ασθενής. Ήταν ευχαρίστησίς μου να προσφέρω αυτές τις υπηρεσίες στον πατέρα τις επόμενες εννέα ημέρες.

Το απόγευμα πήγαινα στο νοσοκομείο και περνούσα τη νύχτα κοντά στον πατέρα. Ετρέφετο ενδοφλεβίως, αλλά μερικές φορές τον ταΐζαμε με το κουτάλι. Όταν έδειχνε πώς δεν αισθανόταν άνετα, τον γυρίζαμε σε μια πιο άνετη θέσι. Ήλπιζα ότι θ’ ανελάμβανε δυνάμεις και θα μπορούσαμε ίσως να μιλήσωμε, αλλά δεν συνέβη αυτό.

Ενώ καθόμουν κοντά στον πατέρα, δαπανούσα τον χρόνο μου διαβάζοντας την Αγία Γραφή και την έκδοσι Βοήθημα προς Κατανόησι της Βίβλου. Η νύφη μου μ’ έβλεπε και ήταν περίεργη. Όταν παντρεύθηκε τον μικρότερο αδελφό μου πριν από τρία χρόνια, μετακόμισε στο πολύ μεγάλο σπίτι της οικογενείας μου και μπορούσα ν’ αντιληφθώ ότι είχε αγαπήσει τον πατέρα μου πάρα πολύ.

Υπήρχε μεγάλη αβεβαιότης ως προς το τι να κάνωμε στον πατέρα· εν τούτοις, παρ’ όσα κάναμε, επρόκειτο να πεθάνη. Ένα βράδυ που η νύφη μου κι εγώ ήμαστε μόνοι στο νοσοκομείο, με ρώτησε: «Αισθάνεσαι κι εσύ, όπως οι άλλοι, συγχυσμένος και σαστισμένος;»

Στην αρχή νόμισα ότι ανεφέρετο στο μέλλον του πατέρα μου, κι έτσι είπα: «Όχι.» Ήθελε να μάθη γιατί. Είπα ότι αυτό ωφείλετο σ’ αυτό το βιβλίο, την Αγία Γραφή, που μας βοηθεί ν’ αντιληφθούμε τους σκοπούς του Δημιουργού μας. Μου είπε ότι όταν είχα αφήσει τη Βίβλο μου στο νοσοκομείο, την πήρε και διάβασε τμήματα της Γενέσεως, αλλά δεν τα κατάλαβε. Ρώτησε: «Ποιος είναι ο Δημιουργός;»

Και οι δύο γνωρίζαμε ότι, σύμφωνα με την Ινδουιστική θρησκεία υπάρχουν πολλοί θεοί· μερικοί είναι δημιουργοί και άλλοι καταστροφείς. Έτσι, άνοιξα τη Βίβλο μου στον Ψαλμό 83:18 και της ζήτησα να το διαβάση. Η προφορά της στα Αγγλικά ήταν αρκετά καλή: «Και ας γνωρίσωσιν ότι συ του οποίου το όνομα είναι Ιεχωβά, είσαι ο μόνος Ύψιστος επί πάσαν την γην.» (ΜΝΚ)

Εν τούτοις, το όνομα Ιεχωβά ήταν καινούργιο για κείνη· δεν ήξερε πώς να το προφέρη. Αλλ’ αντιλήφθηκε ότι ο Θεός της Βίβλου έχει ένα όνομα. Εντυπωσιάσθηκε από το γεγονός ότι η Βίβλος διδάσκει ότι υπάρχει ένας ανώτερος Ιεχωβά, ο οποίος δημιούργησε τα πάντα, και ότι αυτός δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος.—Αποκάλ. 4:11· Ψαλμ. 90:1, 2.

Η οικογένεια μου ήδη εγνώριζε ότι είχα γίνει Χριστιανός. Τους είχα γράψει για το ολοχρόνιο έργο κηρύγματος που είχα αναλάβει ως ένας Μάρτυς του Ιεχωβά. Έτσι, στη διάρκεια αυτών των ημερών μεγάλης ανησυχίας για τον πατέρα μου, πολλές συζητήσεις έγιναν σχετικά με τον θάνατο και την προοπτική για ζωή μετά τον θάνατο.

Η Ψυχή και η Αγάπη του Θεού

Όπως ο πατέρας μου, και οι άλλοι συγγενείς διακρατούσαν την Ινδουιστική πεποίθησι ότι η ψυχή είναι αθάνατη—ότι ο ‘εσωτερικός εαυτός,’ ή ‘πραγματικός εαυτός,’ συνεχίζει να υπάρχη σε κάποια άλλη μορφή μετά τον θάνατο. Αλλά η νύφη μου, που είναι γιατρός, αποτελούσε κατά κάποιον τρόπο εξαίρεσι σ’ αυτό, διότι δεν δεχόταν πλήρως αυτή την Ινδουιστική άποψι. Έτσι αντιλαμβανόταν εκείνο που λέγει η Αγία Γραφή.

Της εξήγησα ότι, σύμφωνα με την Αγία Γραφή, η ανθρώπινη ψυχή είσθε ΣΕΙΣ—ολόκληρο το άτομο—και ότι δεν υπάρχει κάποια ξεχωριστή, αόρατη ψυχή που επιζή μετά τον θάνατο. «Η ψυχή η αμαρτήσασα, αυτή θέλει αποθάνει,» λέγει η Αγία Γραφή. Και η Γραφή επίσης διδάσκει τα εξής: «Οι νεκροί δεν γνωρίζουσιν ουδέν, ουδέ έχουσι πλέον απόλαυσιν.» (Ιεζ. 18:4, 20· Εκκλησ. 9:5) Αυτές οι σκέψεις ήσαν καινούργιες γι’ αυτήν, αλλά ταίριαζαν περισσότερο με ό,τι είχε ιδεί κι έτσι φάνηκε να τις δέχεται.

Μια μέρα είχα την ευκαιρία να ρωτήσω τον γαμπρό μου, ο οποίος είναι κι αυτός γιατρός: «Ποιο πράγμα καθορίζει αν η μετενσάρκωσις της ψυχής θα είναι για μια καλύτερη ζωή ή για μια πιο άθλια ζωή; Πρέπει να υπάρχη κάποια εξωτερική δύναμις,» παρετήρησα, «που καθορίζει το αν η ψυχή θα έχη ανώτερη ή κατώτερη υπαρξι ζωής.»

Απήντησε ότι θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο «Θεός» έχει ένα γιγαντιαίο ηλεκτρικό υπολογιστή, και εξήγησε: «Κρατεί υπόμνημα των έργων ή των κάρμα ενός ατόμου. Αν τα καλά έργα του υπερτερούν των κακών έργων του, τότε η αναγέννησίς του θα γίνη σε μια ευνοϊκή κατάστασι. Αλλ’ αν τα κακά έργα του υπερτερούν των καλών τότε η αναγέννησις θα γίνη κάτω από δυσμενείς συνθήκες.»

Έτσι όπως εξηγήθηκε, αυτά που κάνει το άτομο στη διάρκεια όλης της ζωής του θα καθορίσουν το αν θα έχη μια ευνοϊκή ή δυσμενή αναγέννησι.’ Ρώτησα: «Πώς μπορούμε να καθορίσωμε τότε το αν ο πατέρας μου θα έχη μια ευνοϊκή ή μια δυσμενή αναγέννησι;»

Είπε ότι δεν μπορούσαμε να το γνωρίζωμε αυτό, διότι δεν γνωρίζαμε τον πατέρα μου σ’ όλη του τη ζωή. Τότε έστρεψα την προσοχή στη διδασκαλία της Αγίας Γραφής λέγοντας: «Ο Ιεχωβά Θεός δεν είναι ένας Θεός που κρατεί υπόμνημα όλης της πορείας της ζωής μας. Ίσως έχομε κάνει πολλά άσχημα πράγματα, αλλ’ αν μετανοήσωμε και αλλάξωμε πορεία, τότε η παρελθούσα πορεία μας λησμονείται. Και αυτό που είναι σπουδαίο ενώπιον του Ιεχωβά Θεού είναι αυτό που κάνομε απ’ εκείνο το σημείο κι έπειτα.»

Η Αγία Γραφή λέγει τα εξής για την πολιτεία του Ιεχωβά με τον λαό του: «Όσο απέχει η ανατολή από της δύσεως, τόσον εμάκρυνεν αφ’ ημών τας ανομίας ημών. Καθώς σπλαγχνίζεται ο πατήρ τα τέκνα, ούτως ο Ιεχωβά σπλαγχνίζεται τους φοβουμένους αυτόν.» (Ψαλμ. 103:12, 13, ΜΝΚ) Αυτός ο τρόπος πολιτείας του Θεού με το ανθρώπινο γένος εντυπωσίασε πολύ τον γαμπρό μου, διότι δεν είχε ποτέ σκεφθή τον Θεό έτσι.

Η νύφη μου ιδιαίτερα ήταν περίεργη να μάθη τις διδασκαλίες της Αγίας Γραφής. Ήθελε να μάθη ποιος είναι ο σκοπός του Θεού για τη γη και το ανθρώπινο γένος. Της έδειξα την υπόσχεσι του Θεού να ιδρύση μια «νέαν γην,» η οποία θ’ αποτελήται από ανθρώπους που κάνουν το θέλημα του Θεού. (2 Πέτρ. 3:13) Όπως λέγει η Βίβλος: «Οι πραείς όμως θέλουσι κληρονομήσει την γην και θέλουσι κατατρυφά εν πολλή ειρήνη.»—Ψαλμ. 37:11.

Οι συνθήκες στη γη που θα επικρατούν μεταξύ των ανθρώπων θα είναι τελείως διαφορετικές, παρετήρησα, και της διάβασα τα εδάφια Αποκάλυψις 21:3, 4: «Ο Θεός θέλει είσθαι μετ’ αυτών Θεός αυτών· και θέλει εξαλείψει ο Θεός παν δάκρυον από των οφθαλμών αυτών, και ο θάνατος δεν θέλει υπάρχει πλέον, ούτε πένθος ούτε κραυγή ούτε πόνος δεν θέλουσιν υπάρχει πλέον· διότι τα πρώτα παρήλθον.» Αυτές οι υποσχέσεις της Αγίας Γραφής την κατέπληξαν. Ενδιαφέρετο πραγματικά και ήθελε να μάθη περισσότερα.

Αλλαγή στις Συνήθειες

Μετά από λίγες μέρες στο σπίτι, η αλλαγή στις κοινωνικές συνήθειες έγινε φανερά αισθητή. Η νύφη μου, παραδείγματος χάριν, εφέρετο στους ανθρώπους σχεδόν όπως εφέροντο οι γυναίκες στον Δυτικό κόσμο. Μιλούσε στον πατέρα και σ’ εμένα πρόσωπο προς πρόσωπο. Εφόσον είμαι ένας από τους μεγαλύτερους αδελφούς του συζύγου της, αν ζούσαμε πριν από είκοσι χρόνια προφανώς θα έστρεφε το κεφάλι της ή θα έκρυβε το πρόσωπό της στο σαρί της όταν μου μιλούσε. Και προφανώς δεν θα έμενε ποτέ μόνη μαζί μου στο δωμάτιο.

Προφανώς οι άγαμοι νεαροί, άνδρες και γυναίκες, μιλούν τώρα ο ένας στον άλλον, αφού έχει γίνει τώρα συνηθισμένο να εκλέγουν μόνοι τους τούς γαμήλιους συντρόφους των. Στην πραγματικότητα, έμαθα ότι οι μαθηταί πηγαίνουν εκδρομές μαζί, κάτι ανήκουστο όταν πήγαινα εγώ σχολείο. Από την άλλη πλευρά, παρετήρησα ότι η μητέρα μου και οι μεγαλύτερες γυναίκες τηρούν ακόμη τις παλαιές συνήθειες.

Ο Θάνατος του Πατέρα

Εν τω μεταξύ, η κατάστασις του πατέρα χειροτέρευε συνεχώς κι έτσι τον μεταφέραμε σπίτι για να πεθάνη εκεί. Τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής, 7 Μαρτίου, το τέλος φαινόταν ότι πλησίαζε. Καθώς όλη η οικογένεια είχε συγκεντρωθή γύρω από το κρεββάτι του πατέρα, πήρε μια βαθειά αναπνοή—και τελείωσε.

Ο γαμπρός μου μού ζήτησε να του δώσω ένα στηθοσκόπιο. Το έβαλε στο στήθος του πατέρα και, με λυπημένο ύφος, τράβηξε το σεντόνι πάνω από το κεφάλι του. Ήταν 3,30 το πρωί. Ο πατέρας ήταν νεκρός—σε ηλικία μόνο πενήντα οχτώ ετών. Η μητέρα αμέσως ξέσπασε σε κλάματα, όπως και όλες οι γυναίκες που ήσαν εκεί.

Στη διαδικασία που ακολούθησε, φάνηκε αισθητά η βαθειά επίδρασις των θρησκευτικών πεποιθήσεων. Πριν στεγνώσουν ακόμη τα δάκρυά της, η νύφη μου βγήκε έξω και επέστρεψε με φρέσκια κοπριά από αγελάδα, την οποία τοποθέτησε σε ευθεία γραμμή στο πάτωμα, σε μήκος πεντέμισυ ποδών (1,7 μέτρων). Μετά έχυσε στο πάτωμα λίγο νερό από τον ποταμό Γάγγη. Κατόπιν, άπλωσαν ένα λευκό σεντόνι στην περιοχή αυτή και τοποθέτησαν το πτώμα του πατέρα.

Όλα τα πράγματα που προέρχονται από την αγελάδα, περιλαμβανομένης και της κοπριάς της, θεωρούνται άγια. Επίσης, ο Ποταμός Γάγγης θεωρείται ιερός. Έτσι, αυτό το μέρος του πατώματος υποτίθετο ότι είχε εξαγνισθή με την κοπριά και το νερό που του είχαν βάλει. Ένα θυμίαμα με γλυκειά οσμή εκαίετο μπροστά στο σώμα. Πιστεύεται ότι αυτό δημιουργεί μια αγνή ατμόσφαιρα και προσκαλεί τα καθαρά πνεύματα στην περιοχή.

Σχεδόν αμέσως άρχισε το ψάλσιμο μιας Ινδουιστικής προσευχής, στην οποία ηγείτο ο γαμπρός μου και οι άλλοι έψελναν κατά βούλησι. Η φράσις «Σχρι Ράμα Τζέη Ράμα Τζέη Τζέη Ράμα» επαναλαβανόταν συνεχώς, με μια ξεχωριστή μελωδία. Ράμα είναι το όνομα ενός Ινδού Θεού και η ψαλμωδία σημαίνει «Είθε ο Ράμα να νικήση.» Αυτή η ψαλμωδία υποτίθεται ότι καθησυχάζει τους πενθούντας και τους βοηθεί να συγκεντρώνουν την προσοχή τους στον Θεό. Φαίνεται ότι χρησιμεύει τουλάχιστον σαν υποκατάστατο για το κλάμα.

Καθώς αυτό συνεχιζόταν, ένα ζεύγος αγγελιαφόρων έφυγαν για να πληροφορήσουν τους φίλους και τους συγγενείς για τον θάνατο. Ένας φίλος διέδωσε την είδησι μέσω τηλεφώνου. Η τελετή της κηδείας είχε ορισθή για τις 7,30 το πρωί, τέσσερις μόλις ώρες μετά τον θάνατο του πατέρα.

Προετοιμασία του Σώματος

Ο μεγαλύτερος αδελφός μου έρριξε αλεσμένο σανταλόξυλο αναμεμιγμένο με νερό στο μέτωπο του πατέρα. Κατόπιν έβαλε ένα κόκκινο υλικό σαν σκόνη, που ονομάζεται κανκού, στο μέτωπό του και έχυσε νερό από τον Γάγγη στο πρόσωπό του. Μετά έκανε γύρους γύρω από το σώμα του πατέρα, μια διαδικασία που λέγεται προυντικάνα. Τελικά, φώναξε τρεις φορές στο αυτί του πατέρα τη φράσι, «Χάρι οχμ Τατσάτ,» το οποίο, επειδή η λέξις Χάρι είναι το όνομα ενός άλλου Ινδού θεού, σημαίνει «Να αινής τον Θεό.» Αυτή η φράσις υπονοεί ότι η ψυχή θα πρέπει να φύγη από το σώμα και να συνεχίση να αινή τον Θεό, και άλλοι που ήσαν παρόντες έκαμαν το ίδιο πράγμα.

Μετά απ’ αυτό, όλοι έφυγαν από το δωμάτιο εκτός από λίγους από μας που έμειναν. Έβγαλαν όλα τα ρούχα από το σώμα και το έπλυναν και έρριξαν κανκού σ’ όλο το σώμα. Καθώς γινόταν αυτό, ωρισμένοι ψιθύριζαν μάντρας (προσευχές) στη Σανσκριτική. Μια προσευχή επίσης ελέχθη στην πατρική μου γλώσσα Γκουτζαράτι, που έλεγε τα εξής: «Ω Κύριε! Παρακαλούμε πάρε την ψυχή αυτού του ατόμου και ανάπαυσέ την εν ειρήνη.» Κατόπιν, τύλιξαν όλο το σώμα, εκτός από το πρόσωπο, μ’ ένα άσπρο ύφασμα και λίγο μεταξωτό υλικό σε ζωηρό κόκκινο χρώμα. Μετά απ’ αυτό, τοποθέτησαν το σώμα σ’ ένα κρεββάτι από μπαμπού.

Το κρεββάτι κατασκευάσθηκε εκεί, στο δωμάτιο. Δύο άνδρες που κάνουν συνήθως αυτή την εργασία το τελείωσαν σε μισή ώρα. Το κρεββάτι έγινε από δύο πασσάλους μπαμπού μήκους περίπου δέκα ποδών (3 μέτρων) και δώδεκα διαδοκίδες (τεμάχια που τοποθετήθηκαν καθέτως), τα οποία όλα συνεδέοντο μ’ ένα σχοινί. Το σώμα τοποθετήθηκε επάνω στο κρεββάτι και το έδεσαν μ’ ένα κομμάτι σχοινί. Έβαλαν έπειτα πολλά λουλούδια γύρω στον λαιμό του πατέρα μου.

Η Τελετή της Κηδείας

Οι δύο αδελφοί μου, ένας εξάδελφος μου κι εγώ μεταφέραμε το σκεπασμένο με λουλούδια σώμα του πατέρα έξω από το σπίτι. Καθώς το κάναμε αυτό, οι γυναίκες άρχισαν να κλαίνε γοερά. Ήταν η τελευταία φορά που έβλεπαν το σώμα του, επειδή οι γυναίκες δεν ακολουθούν την πορεία της κηδείας.

Άνδρες ντυμένοι με άσπρα ή ανοιχτόχρωμα ενδύματα περίμεναν έξω από το σπίτι με πετσέτες γύρω από τον λαιμό τους. Καθώς το σώμα μετεφέρετο ανάμεσα στους δρόμους, ακολουθούσαν με τακτικό τρόπο. Επειδή ο πατέρας μου ήταν διακεκριμένος επιχειρηματίας, υπήρχαν περίπου 500 άνδρες που ακολουθούσαν την πομπή, περιλαμβανομένων γιατρών, εμπόρων, γεωργών και φιλοσόφων.

Μετά από μια πορεία σαράντα πέντε λεπτών, σταματήσαμε στην είσοδο του Σμασάν (του τόπου αποτεφρώσεως). Μέχρι εκείνο το σημείο, το σώμα του πατέρα μου μεταφερόταν με το κεφάλι εμπρός, πράγμα που υπέθετε ότι κυττούσε όλα εκείνα που είχε κάνει σ’ αυτό τον κόσμο. Τώρα, καθώς μπαίναμε στο Σμασάν, μεταφερόταν με τα πόδια πρώτα, πράγμα που υπονοούσε ότι πρέπει τώρα να βλέπη μπροστά σε ό,τι θα ερχόταν.

Αποτέφρωσις

Εδώ στο Σμασάν υπάρχει μια περιοχή οχτώ επί δέκα πόδια (2,4 επί 3 μέτρα) όπου γίνεται η πραγματική αποτέφρωσις. Μόλις το σώμα έφθασε εκεί, τέσσερις άνδρες άρχισαν να ετοιμάζουν τη φωτιά. Έβαλαν πρώτα ένα στρώμα από ξερή κοπριά αγελάδος, πλάτους περίπου τεσσάρων ποδών (1,2 μέτρων), μήκους έξη ποδών (1,8 μέτρων) και ύψους τεσσάρων ιντσών (10 εκατοστών). (Εκτός του ότι θεωρείται άγια, η κοπριά της αγελάδος είναι εξαιρετικά εύφλεκτη.) Επάνω απ’ αυτό τοποθέτησαν σειρές από κούτσουρα και τελικά το σώμα του πατέρα μου.

Έβγαλαν από το σώμα όλα τα ρούχα και τα λουλούδια και το άλειψαν με γκι, ένα λιπώδες προϊόν σαν βούτυρο που βγαίνει από το γάλα. Το γκι θεωρείται άγιο και είναι επίσης πολύ εύφλεκτο. Κατόπιν τοποθέτησαν κούτσουρα επάνω από το σώμα και στα πλάγια. Τελικά άναψαν φωτιά!

Την πρώτη ώρα, καθώς όλοι παρακολουθούσαμε, εψιθυρίζοντο μάντρας στην Σανσκριτική. Στο τέλος κάθε μάντρας, οι άνδρες που την έλεγαν φώναζαν δυνατά τη λέξι «Σουάχα,» που σημαίνει «Είθε να γίνη έτσι.» Επίσης, για να δείξουν ότι συμφωνούν, σε κάθε «Σουάχα» ο νεώτερος αδελφός μου έχυνε στη φωτιά περισσότερο γκι και ο μεγαλύτερος αδελφός μου έρριχνε λίγο σαμάγκρι, ένα εύφλεκτο μίγμα με γλυκεία οσμή. Αυτές οι μάντρας ελέγοντο, όπως υπετίθετο, για όφελος της ψυχής. Παραδείγματος χάριν, μία μάντρας έλεγε τα εξής: «Είθε η ψυχή που δεν πεθαίνει ποτέ να συνεχίση τις προσπάθειές της για να πλησιάση τον Θεό.»

Σε δυο ώρες το σώμα είχε αποτεφρωθή. Συνέλεξαν λίγη στάχτη σ’ ένα πήλινο κανάτι για να τη ρίξη ο αδελφός μου στον Ποταμό Γάγγη. Όλοι οι παρόντες κατόπιν πλύθηκαν στα λουτρά που υπήρχαν στο Σμασάν.

Βάσις για Αληθινή Παρηγοριά και Ελπίδα

Στο Σμασάν υπάρχουν πολλά πράγματα που απεικόνιζαν διάφορες διδασκαλίες της Ινδουιστικής θρησκείας. Παραδείγματος χάριν, παρετήρησα ιδιαιτέρως ένα που είχε τον τίτλο «Κύκλοι της Ζωής.» Στο πελώριο κυκλικό μνημείο υπάρχουν επτά σκηνές. Η πρώτη δείχνει τη γέννησι ενός παιδιού. Η δεύτερη, ένα παιδί που πηγαίνει σχολείο. Η τρίτη, ένα ζεύγος που παντρεύεται. Η τέταρτη, μια σκηνή της οικογενειακής ζωής. Η πέμπτη, την ασθένεια και το γήρας. Η έκτη, τον θάνατο του ατόμου. Και η εβδόμη, τη μεταφορά του ατόμου στον τόπο αποτεφρώσεως του σώματος.

Αυτός ο κύκλος της ζωής απεικονίζεται στην Ινδουιστική θρησκεία ως φυσιολογικός, σαν να έπρεπε να είναι έτσι τα πράγματα. Η ασθένεια και ο θάνατος, σύμφωνα μ’ αυτό τον κύκλο, θα υπάρχουν πάντα. Αλλά παρέχει αυτή η διδασκαλία πραγματική παρηγοριά κι ελπίδα σ’ εκείνους που πενθούν;

Αφού πλυθήκαμε, γυρίσαμε σπίτι. Εκείνο το βράδυ, καθώς όλοι ήσαν απησχολημένοι κάνοντας διάφορα πράγματα, παρετήρησα τη νύφη μου που ήταν μόνη της κι έκλαιγε σιωπηλά. Έτσι, την ρώτησα: «Τι συμβαίνει;» Μου απήντησε ότι θα της έλειπε πολύ ο πατέρας μου, και ήδη είχε αρχίσει να αισθάνεται ότι της λείπει.

Έτσι, για μια φορά ακόμη, μιλήσαμε για τον Ιεχωβά Θεό και την ρώτησα: «Σ’ έχουν κάνει ευτυχή τα πράγματα που έμαθες για τον Ιεχωβά;» Είπε, «Ναι, αν όλ’ αυτά τα πράγματα βγουν αληθινά, υπάρχουν οπωσδήποτε αιτίες για να είμεθα χαρούμενοι.»

Δεν είχαμε μιλήσει για την ανάστασι μέχρι τότε κι έτσι, ρώτησα: «Πώς θα αισθανόσουν αν έβλεπες τον πατέρα μου πάλι με την ίδια προσωπικότητα που είχε όταν τον γνώριζες; Θα σου άρεσε αυτό;» Η απάντησις ήταν, φυσικά, «Ναι!»

Στο σημείο αυτό άνοιξα την Αγία Γραφή μου και διαβάσαμε το εδάφιο Πράξεις 24:15, που λέγει τα εξής: «Ελπίδα έχων εις τον Θεόν, την οποίαν και αυτοί ούτοι προσμένουσιν, ότι μέλλει να γείνη ανάστασις νεκρών, δικαίων τε και αδίκων.» Η λέξις «ανάστασις» ήταν καινούργια γι’ αυτήν ήταν μια νέα σκέψις. Εξήγησα ότι η ανάστασις δεν είναι αναγέννησις ούτε μετεμψύχωσις, αλλά είναι μια πραγματική επιστροφή σε ζωή ενός ατόμου που είχε πλήρη έλλειψι συνειδητότητος κατά τον θάνατο. Τα περισσότερα άτομα που έχουν πεθάνει, της είπα, θα αποκατασταθούν σε ζωή στη γη όταν θα υπάρχουν καλύτερες συνθήκες.

Μπόρεσε να συλλάβη αυτή τη Γραφική διδασκαλία, διότι ενδιαφερόταν πραγματικά να μάθη τι δίδασκε η Αγία Γραφή. Και μπόρεσε να τη συγκρίνη με την Ινδουιστική ιδέα της μετεμψυχώσεως. Σύμφωνα με την Ινδουιστική διδασκαλία, το άτομο επιστρέφει σε ζωή στη γη επίσης, αλλά σαν διαφορετική προσωπικότης, εφόσον η ψυχή υποτίθεται ότι εισέρχεται στη μήτρα μιας γυναίκας και γεννιέται ένας διαφορετικός άνθρωπος. Ως αποτέλεσμα, δεν θα μπορούσε ποτέ ν’ αναγνωρίση τον πατέρα μου στην αναγέννησί του. Έτσι, η Γραφική διδασκαλία της αναστάσεως την είλκυσε διότι καταλάβαινε την απουσία του πατέρα μου κι επιθυμούσε να τον δη πάλι όπως τον γνώριζε.

Επί πλέον, τόνισα ότι, σύμφωνα με την μετεμψύχωσι, το άτομο επιστρέφει σ’ αυτό το σύστημα, κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες όπου οι άνθρωποι ασθενούν και πεθαίνουν. Αλλά η ανάστασις θα λάβη χώρα αφού ο Ιεχωβά Θεός, μέσω της Βασιλικής του διακυβερνήσεως, φέρη ένα τέλος σ’ αυτό το διεφθαρμένο σύστημα. (Ματθ. 6:9, 10· Δαν. 2:44) Τότε, στο νέο σύστημα του Θεού, θ’ απολαμβάνουν οι άνθρωποι τις συνθήκες για τις οποίες είχαμε διαβάσει προηγουμένως στα εδάφια Αποκάλυψις 21:3, 4. Η ασθένεια, το πένθος, ακόμη και ο θάνατος, θ’ αποτελούν πράγματα του παρελθόντος!

Ανάγκη Βοηθείας

Μέχρι το σημείο αυτό τα δάκρυα της νύφης μου είχαν στεγνώσει και αισθανόταν πολύ καλύτερα. Αλλά σε λίγες μέρες εγώ θα έφευγα κι εκείνη ανησυχούσε για το ‘Ποιος θα με διδάξη; Πώς θα μπορέσω να μάθω αυτά τα πράγματα από την Αγία Γραφή;’

Της έδωσα μια Αγία Γραφή και αρκετά βοηθήματα Γραφικής μελέτης. Ιδιαιτέρως επέσυρα την προσοχή της στο βιβλιάριο Υπάρχουν Πολύ Περισσότερα στη Ζωή! Και της έδειξα πώς να το χρησιμοποιή μελετώντας την Αγία Γραφή. Σε πρόσφατη αλληλογραφία μας χρησιμοποιήσαμε το βιβλιάριο αυτό ως βάσι για συζήτησι Γραφικών θεμάτων.

Δεν υπάρχουν Μάρτυρες του Ιεχωβά στο Τζαμνάγκαρ ούτε και σε κανένα άλλο μέρος σ’ αυτή την περιοχή της Ινδίας. Αλλά σ’ αυτή την επίσκεψί μου χάρηκα όταν διεπίστωσα ότι ιδιαίτερα οι νέοι ερευνούν και, αν τους δοθή η απαιτούμενη βοήθεια, μπορεί ν’ ανταποκριθούν πολύ καλά στις αλήθειες του Λόγου του Θεού. Αν είναι θέλημα του Θεού, ελπίζω ότι ίσως τελικά μπορέσω να χρησιμοποιηθώ ως μέσον με το οποίο να βοηθηθούν μερικοί απ’ αυτούς εκεί να μάθουν την αλήθεια σχετικά με τον ζώντα Θεό Ιεχωβά, η οποία αλήθεια οδηγεί στην αιώνια ζωή. (Ιωάν. 17:3)—Από συνεργάτη.

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 19]

«Ρώτησα: ‘Πώς μπορούμε να καθορίσωμε τότε το αν ο πατέρας μου θα έχη μια ευνοϊκή ή μια δυσμενή αναγέννησι;’»

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 21]

«Σε δύο ώρες το σώμα είχε αποτεφρωθή.»

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 23]

«Η Γραφική διδασκαλία της αναστάσεως την είλκυσε.»

[Εικόνα στη σελίδα 17]

Η αδελφή μου και η νύφη μου

[Εικόνα στη σελίδα 20]

«Όλα τα πράγματα που προέρχονται από την αγελάδα, περιλαμβανομένης και της κοπριάς της, θεωρούνται άγια»

[Εικόνα στη σελίδα 22]

Το άγαλμα που είχε τον τίτλο «Κύκλοι της Ζωής»