Γέννησα στο Σπίτι
Μια γυναίκα περιγράφει γιατί απεφάσισε να γεννήση στο σπίτι, και πώς ετοιμάσθηκε γι’ αυτό το γεγονός.
ΕΔΩ στις Ηνωμένες Πολιτείες ακούει κανείς μερικές φορές ότι κάποιο βρέφος εξέπληξε τους γονείς του και γεννήθηκε αντίθετα με τα σχέδια των, κάπου αλλού και όχι στο νοσοκομείο. Αλλά σπάνια ακούει κανείς ότι οι ίδιοι οι γονείς σχεδιάζουν τη γέννησι του βρέφους των μ’ αυτό τον τρόπο. Αλλά εμείς το κάναμε αυτό. Γιατί;
Μολονότι το οικονομικό ζήτημα επηρέασε την απόφασί μας, εν τούτοις, δεν το κάναμε αυτό επειδή πρωτίστως δεν μπορούσαμε ν’ ανταπεξέλθωμε οικονομικώς στα έξοδα του νοσοκομείου. Ούτε ήταν μια βεβιασμένη απόφασις την οποία λάβαμε έχοντας άγνοια των κινδύνων που αντιμετωπίζει η μητέρα και το παιδί, περιλαμβανομένων και των επιπλοκών στην διάρκεια του τοκετού.
Η απόφασίς μας αντιθέτως εβασίζετο σ’ αυτά που για μας αποτελούσαν ισορροπημένη άποψι όλων των παραγόντων που περιελαμβάνοντο—πρώτον, στους κινδύνους του τοκετού, οι οποίοι όμως πιστεύομε, δεν είναι τόσο μεγάλοι όσο νομίζουν οι περισσότεροι άνθρωποι, και δεύτερον στην αξία της νοσοκομειακής περιθάλψεως, η οποία, όπως πιστεύομε, σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι τόσο επαρκής όσο νομίζουν οι περισσότεροι άνθρωποι.
Νοσοκομειακή Περίθαλψις
Ως νεαρό κορίτσι, πίστευα όπως ίσως οι περισσότεροι άνθρωποι, ότι το νοσοκομείο είναι ένα μέρος όπου οι ασθενείς βρίσκονται κάτω από προσεκτική, άκρως ειδικευμένη, επίβλεψι. Εν τούτοις, όταν ήμουν δεκαεννέα ετών διωρίσθηκα ως βοηθός νοσοκόμος στο νοσοκομείο μιας μικρής κοινότητος στη νότια Καλιφόρνια.
Είναι αλήθεια ότι τα σύγχρονα νοσοκομεία διαθέτουν θαυμάσιο εξοπλισμό και έμπειρο προσωπικό, πρόθυμο να βοηθήση τους ασθενείς στις επείγουσες περιπτώσεις. Αλλά εξεπλάγην όταν διεπίστωσα ότι το μεγαλύτερο μέρος της φροντίδος που λαμβάνει ο ασθενής και για την οποία πληρώνει, δεν είναι καμμιάς ειδικευμένης φύσεως. Πίστευα ότι πολλοί ασθενείς θα μπορούσαν ν’ απολαμβάνουν παρόμοια φροντίδα στο σπίτι, με περισσότερη αγάπη και λιγώτερα χρήματα.
Θυμάμαι ότι την πρώτη ημέρα που εργάσθηκα στο νοσοκομείο, διωρίσθηκα στους θαλάμους τοκετών και γεννήσεων στο μαιευτήριο. Μου ανέθεσαν μια γυναίκα η οποία βρισκόταν στους πόνους του τοκετού και μου εξήγησαν την πρόοδο της, χωρίς να πουν ούτε μια ‘καλημέρα’ στην ασθενή. Θυμάμαι ότι σκεπτόμουν, ‘Εδώ, σε μια από τις σπουδαιότερες περιστάσεις της ζωής της, αυτή η γυναίκα έχει γίνει απλό θέμα τυχαίας συζητήσεως.’ Συστήθηκα και διεπίστωσα ότι ήταν μια πολύ καλή κυρία, η οποία, μολονότι αντιμετώπιζε σωματικούς πόνους, ήταν πολύ ήρεμη.
Την ρώτησα πόσα παιδιά είχε. Αυτό θα ήταν το έβδομο. Μ’ ερώτησε το ίδιο. Της είπα ότι δεν ήμουν πανδρεμένη. Με χτύπησε ελαφρά στα χέρι και χαμογέλασε σαν να μου έλεγε, «Μη στενοχωριέσαι· θα προσπαθήσω να μη σε βάλω σε μεγάλο κόπο.»
Μετά από λίγο μου είπε ότι ήταν έτοιμη να γεννήση και μου ζήτησε να καλέσω τη νοσοκόμα. Αυτό και έκαμα· αλλά η νοσοκόμα με πληροφόρησε ότι ο γιατρός είχε ελέγξει τη διαστολή της (την έκτασι στην οποία είχε ανοίξει το στόμιο της μήτρας) και διεπίστωσε ότι το άνοιγμα δεν ήταν αρκετό για να μπορέση να γεννήση. Έτσι εγώ, ένα παρθένο κορίτσι κρέμασα το ακουστικό και την πληροφόρησα ότι στην πραγματικότητα, δεν ήταν ακόμη ώρα να γεννήση. Εν τούτοις, το υπ’ αριθμόν επτά βρέφος έβγαλε το κεφαλάκι του έξω ένα λεπτό αργότερα. Ο γιατρός έφθασε αφού είχε ήδη ολοκληρωθή ο τοκετός. Και πρέπει να πω ότι αυτό συνέβη και σε άλλες περιπτώσεις αργότερα, στις οποίες παρέστην μάρτυς.
Η Στάσις των Μαιευτήρων
Συχνά ωργιζόμουν από την αγενή αυθάδεια ωρισμένων μαιευτήρων τους οποίους παρακολουθούσα από κοντά στον θάλαμο τοκετού. Εστερούντο ανθρωπίνης ευγενείας και κοινής λεπτότητας και στις σπάνιες περιπτώσεις που μιλούσαν στις μητέρες στη διάρκεια του τοκετού, μιλούσαν άγρια. «Κάτσε κάτω.» «Σήκωσε ψηλά τα πόδια σου.» «Ποιος είναι ο γιατρός εδώ, εγώ η εσύ;» «Θα κάνης ό,τι σου λέω ή θα φύγω;»
Ασφαλώς, δεν είναι όλοι οι γιατροί εκ φύσεως τόσο αναίσθητοι και αγενείς· πολλοί δείχνουν συμπάθεια. Και αναγνωρίζω ότι μερικοί εργάζονται υπερβολικά, και αυτό, χωρίς αμφιβολία, αποτελεί μια επί πλέον αιτία στην ανυπομονησία τους. Αλλά, παρ’ όλα αυτά, πληγωνόμουν όταν έβλεπα πόσο περιφρονούσαν τις επιθυμίες της ασθενούς—όπως συνέβη στην περίπτωσι μιας γυναίκας η οποία παρεκάλεσε να μη της δώσουν αιθέρα, κι εξήγησε ότι σε προηγούμενους τοκετούς ο αιθέρας είχε προκαλέσει ενοχλήσεις στο στομάχι της. Εν τούτοις, η επιθυμία της αγνοήθηκε χωρίς καμμιά εξήγησι ή συγγνώμη.
Αργότερα συγκλονίσθηκα όταν διάβασα ότι η μητέρα, στη διάρκεια του τοκετού καθώς είναι ξαπλωμένη ανάσκελα και αναίσθητη από τα ναρκωτικά, αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να πνίγη από τον έμετο που ίσως κάνη και ότι ο αιθέρας μπορεί να συντελέση σ’ αυτό. Παρά το γεγονός ότι πολλές ιατρικές αυθεντίες πιστεύουν ότι αυτό το υπερβολικό είδος θεραπείας είναι επικίνδυνο, τα ναρκωτικά δίδονται κατά συνήθεια στις μητέρες για να ελαττώσουν τους πόνους των. Επίσης, διάβασα ότι αυτά τα ναρκωτικά περνούν από τον πλακούντα και φθάνουν στο βρέφος και συγκεντρώνονται στο συκώτι και στον εγκέφαλο. Ένα σε κάθε τριανταπέντε βρέφη στην Αμερική είναι κατά μεγάλο βαθμό καθυστερημένα διανοητικώς και απορώ πώς αρκετή απ’ αυτή τη ζημιά γίνεται από την ιατρική διαδικασία, στη διάρκεια της οποίας χρησιμοποιούνται ναρκωτικά, που δεν είναι απαραίτητα, και τεχνητά μέσα, όπως αυτά που προκαλούν τον τεχνητό τοκετό.
Είδα μόνο ένα θανατηφόρο τοκετό σ’ εκείνο το νοσοκομείο. Αυτό συνέβη λόγω κακής αντιδράσεως στη μετάγγισι του αίματος που έκανε η μητέρα. Παρετήρησα ότι, παρά τους γνωστούς κινδύνους που περιλαμβάνονται στις μεταγγίσεις αίματος, πολλοί μαιευτήρες διέτασσαν τη χρήσι αυτών των μεταγγίσεων σχεδόν κάθε φορά μετά τον τοκετό. Συχνά σκέπτομαι ότι αυτή η γυναίκα πιθανόν να ζούσε σήμερα αν ήταν πολύ πτωχή και δεν είχε γεννήσει στο νοσοκομείο.
Δεν αμφιβάλλω ότι πολλές ζωές σώζονται στα μαιευτικά τμήματα. Αλλά πόσες πραγματικά; Και πώς συγκρίνεται αυτός ο αριθμός με τις ζωές που χάνονται; Το 1972, δεκαπέντε άλλες χώρες στον κόσμο είχαν χαμηλότερες αναλογίες βρεφικής θνησιμότητος από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 1965, περίπου 69 τοις εκατό των βρεφών που γεννήθηκαν στις Κάτω Χώρες γεννήθηκαν στο σπίτι κι εν τούτοις, η αναλογία βρεφικής θνησιμότητος ήταν μόνον 14,4 στις 1.000 γεννήσεις. Αλλά, αλλοίμονο, στις Η.Π.Α., όπου το 97 και πλέον τοις εκατό των γεννήσεων έλαβαν χώρα σε νοσοκομεία, η αναλογία θνησιμότητος ήταν 24,7 στις 1.000 γεννήσεις!
Υπερβολικό Κόστος—Μια Συνέπεια;
Η μητέρα μου ήταν η πρώτη γυναίκα σ’ όλες τις γεννεές της οικογενείας μας, που γέννησε σε νοσοκομείο. Τώρα τα περισσότερα άτομα φαίνεται ότι έχουν ξεχάσει ότι τα βρέφη κάποτε εγεννώντο κάπου αλλού και όχι στο νοσοκομείο. Και καθώς η εξάρτησις των ανθρώπων από τα νοσοκομεία έχει αυξηθή, αυξήθηκαν ομοίως και οι τιμές.
Όταν γεννήθηκα εγώ πριν από τριάντα δύο χρόνια, ο πατέρας μου πλήρωσε 75 δολλάρια στον γιατρό και άλλα 75 δολλάρια στο νοσοκομείο για τη δεκαήμερη παραμονή της μητέρας μου κι εμένα σ’ ένα νοσοκομείο του Λος Άντζελες. Σήμερα στην Καλιφόρνια μια οικογένεια μπορεί να πληρώση από 620 μέχρι 1.500 δολλάρια ή και περισσότερα για μια φυσιολογική εγκυμοσύνη και τοκετό.
Φροντίδα για το Νεογέννητο
Στο νοσοκομείο όπου εργάσθηκα, το βρεφοκομείο βρισκόταν για πρακτικούς σκοπούς κάτω από τη φροντίδα, μιας βοηθού νοσοκόμου. Μολονότι επρόκειτο για ένα έξυπνο και ευγενικό άτομο δεν είχε περισσότερη ειδικευμένη εκπαίδευσι από πολλούς γονείς. Το γεγονός ότι η ίδια είχε αρκετά παιδιά, εθεωρείτο προσόν για το επάγγελμα της.
Εν τούτοις, αν αυτό το προσόν καθιστούσε αυτή τη γυναίκα ικανή ν’ αναλαμβάνη τη φροντίδα των νεογέννητων, γιατί το ίδιο αυτό προσόν να μην καθιστά ικανούς τους γονείς, τις γιαγιάδες, τις θείες και τους θείους, να φροντίζουν τα βρέφη που γεννώνται στις δικές τους οικογένειες; Ποιος νομίζετε ότι θα εξετάση, θα φιλήση, θα κρατήση, θα μυρίση και θα κοιτάξη το μωρό σας περισσότερο—η χαρούμενη οικογένεια, ή η βοηθός νοσοκόμος, η οποία έχει πολλά βρέφη υπό τη φροντίδα της;
Μια περίπτωσις σχετικά μ’ αυτό το σημείο είναι η πείρα μιας οικογενείας στη γενέτειρά μας. Η μητέρα πήρε το νεογέννητο βρέφος στο σπίτι ύστερα από τη συνήθη παραμονή στο νοσοκομείο. Τη δεύτερη ημέρα στο σπίτι, η μητέρα ανησύχησε. Το κοριτσάκι δεν είχε καθόλου κενώσεις. Το πήγαν σ’ ένα γιατρό για να το εξετάση. Διεπίστωσε ότι είχε μια ανωμαλία. Πιθανώς να μην είχε καθόλου κενώσεις από τότε που γεννήθηκε, αλλ’ αυτό είχε περάσει απαρατήρητο στη διάρκεια της τετραήμερης παραμονής του στο νοσοκομείο. Δεν νομίζετε ότι η μητέρα θα είχε παρατηρήσει αυτό το πράγμα ενωρίτερα, αν φρόντιζε το νεογέννητο στο σπίτι από την αρχή;
Επίσης, πολλοί ιατροί παραδέχονται ότι το διαιτολόγιο του νοσοκομείου δεν βοηθεί τον επιτυχή θηλασμό. Το στήθος χρειάζεται συχνή διέγερσι από το βρέφος που θηλάζει, ώστε να σταθεροποιηθή μια αρκετή ποσότητα γάλακτος· αλλά σε πολλά νοσοκομεία αποθαρρύνουν τη μητέρα όσον αφορά τον θηλασμό, και μερικές φορές ούτε της επιτρέπουν να θηλάση το παιδί της στο διάστημα των πρώτων δεκαοκτώ ωρών μετά τον τοκετό. Ακόμη κι όταν φέρουν το βρέφος στη μητέρα, στην περίπτωσι που το μωρό γεννιέται στο νοσοκομείο, της το αφήνουν πολύ λίγο και το φέρνουν σε αυστηρώς κανονισμένα διαστήματα.a
Έτσι, υπήρχαν αρκετοί λόγοι για τους οποίους ο σύζυγός μου κι εγώ αποφασίσαμε το τρίτο μας παιδί να γεννηθή στο σπίτι. Αντιλαμβανόμεθα ότι άλλοι ίσως έχουν δοκιμάσει διαφορετικές εμπειρίες κι έτσι δεν θα συμφωνήσουν με την απόφασί μας. Ο σκοπός μας δεν είναι να συστήσωμε τον κατ’ οίκον τοκετό σε άλλους, ειδικά στις γυναίκες που γεννούν το πρώτο τους παιδί, επειδή αυτός ο τοκετός γενικά είναι πιο δύσκολος. Εν τούτοις, μετά από προσεκτική σκέψι, διαπιστώσαμε ότι, τουλάχιστον για μας, τα πλεονεκτήματα του κατ’ οίκον τοκετού υπερέβαιναν τα πιθανά μειονεκτήματα. Έτσι αρχίσαμε τις προετοιμασίες.
Ετοιμασία Εκ Των Προτέρων
Εκτιμώ πλήρως την αξία της φροντίδος που λαμβάνει μια μητέρα πριν από τη γέννησι του μωρού. Μπορούν να συμβούν επιπλοκές—μια γυναίκα ίσως να μην κάνη διαστολή αρκετά μεγάλη για να μπορή να γεννήση ή ίσως ο τοκετός να είναι τοκετός ισχιακής προβολής, δηλαδή το βρέφος μπορεί να μη γεννηθή με τη συνηθισμένη θέσι, δηλαδή πρώτα με το κεφάλι, ή ίσως μια γυναίκα έχη πολλαπλή γέννησι. Στο παρελθόν, αυτές οι καταστάσεις συχνά κατέληγαν σε θανάτους, αλλά με τη σύγχρονη ιατρική τεχνική σώζονται τώρα πολλά απ’ αυτά τα βρέφη. Έτσι, εξήτασα το ζήτημα μ’ ένα γιατρό από πριν, και διεπίστωσα ότι όλες οι ενδείξεις έδειχναν ότι ο δικός μου τοκετός θα ήταν φυσιολογικός.
Επιθυμούσα να με παρακολουθή μια επαγγελματίας μαία. Αλλά στην Καλιφόρνια το επάγγελμα της μαίας είναι παράνομο· μόνο ένας διπλωματούχος ιατρός μπορεί να πληρωθή για τις υπηρεσίες του. Οι ειδικοί, όμως, με τους οποίους συνεζήτησα το θέμα, περιλαμβανομένου και ενός ατόμου το οποίο ανήκε στο δικηγορικό προσωπικό της περιφερείας είπαν ότι μια γυναίκα μπορεί να έχη οποιονδήποτε για να την βοηθήση εφ’ όσον αυτό το άτομο δεν θα πληρωθή. Έτσι διευθέτησα ώστε μια φίλη να χρησιμεύση ως «μαμμή.»
Πρέπει να πω ότι συχνά εκπλήσσομαι όταν διαπιστώνω πόσο λίγη γνώσι για τη διαδικασία του τοκετού έχουν πολλές γυναίκες, περιλαμβανομένων και εκείνων που έχουν γεννήσει κάτω από βαρειά νάρκωσι. Ερωτούν, «Ποιος έκαμε το βρέφος ν’ αναπνεύση;» «Χρειάσθηκε να κάνετε μασσάζ στην καρδιά του;» «Πώς ξέρατε τι να κάνετε;» «Δεν φοβηθήκατε μήπως κάνετε κάποιο σοβαρό λάθος;» «Με τι συνδέεται ο ομφάλιος λώρος;» «Πώς τον δέσατε και τον κόψατε;» «Τι εφόδια χρειάζεται κανείς για να γεννήση στο σπίτι;»
Στις ημέρες μας, οπότε αλλάζει η καθιερωμενη στάσις των ανθρώπων η οποία επικρατούσε πολύν καιρό προς τόσα πολλά ιδρύματα, θα ήταν ίσως καλό να μάθουν οι πανδρεμένες γυναίκες, που είναι σε ηλικία τεκνοποιίας, μερικά πράγματα σχετικά με τον τοκετό. Θα κάνουν καλά να εξετάσουν στη διάνοιά τους τι θα έκαναν αν τύχαινε, είτε λόγω εκλογής είτε λόγω απροσδόκητων περιστάσεων, να γεννήσουν εκτός νοσοκομείου.
Τι χρειάζεται για να γεννήση μια γυναίκα στο σπίτι; Πρώτον, ένα καθαρό μέρος για να ανακάθεσθε, ή να ξαπλώνετε αν προτιμάτε. Μπορεί να είναι πολύ απλό. Τι ειδικές οδηγίες χρειάζονται; Προφανώς ο μεγάλος Δοτήρ της ζωής έχει προβλέψει όλες τις σπουδαιότερες λεπτομέρειες, αφήνοντας μόνο εκείνες που είναι καταφανείς στο ένστικτο και την νοημοσύνη της μητέρας. Στη διάρκεια των ωδίνων του τοκετού και του ίδιου του τοκετού, η μητέρα κάνει ό,τι την υποχρεώνει να κάνη το σώμα της για να γεννήση, και αυτό αποδεικνύεται ότι είναι το ορθό πράγμα.
Για να κάνω τα πράγματα πιο εύκολα και υγιεινά, άρχισα να κάνω ωρισμένες απλές προετοιμασίες. Αποφασίσαμε ότι θα ήταν πιο κατάλληλο να γεννήσω επάνω στο τραπέζι ραπτικής που χρησιμοποιούσε η μητέρα μου. Έτσι, αγόρασα δύο μεγάλα πλαστικά αδιάβροχα καλύμματα από ένα κατάστημα ζωγραφικής, για να το προστατεύσω από την υγρασία. Επίσης, έπλυνα μερικά παλιά σεντόνια και πετσέτες. Αφού εστέγνωσαν τα έκλεισα καλά σε μια χαρτοσακούλα αντοχής και τα απολύμανα αρκετές ώρες στον φούρνο σε χαμηλή θερμοκρασία. Τα σεντόνια θα μου χρησίμευαν για ν’ ανακάθωμαι και οι πετσέτες θα εχρησιμοποιούντο όταν θα υπήρχε ανάγκη. Οι τρομερές περιπτώσεις των μητρικών μολύνσεων στο παρελθόν δεν προσέβαλλαν γενικώς τις μητέρες που γεννούσαν στο σπίτι, αλλά ωφείλοντο στο ιατρικό προσωπικό, το οποίο μετέδιδε αυτές τις μολύνσεις όταν παρακολουθούσαν τις μητέρες στα νοσοκομεία.
Εν συνεχεία, αγόρασα από ένα φαρμακείο μια ωτοσύριγγα με πλαστική μύτη για τον καθαρισμό της βλέννης από τη μύτη του βρέφους, αν ήταν απαραίτητο. Την έβρασα σε νερό μαζί μ’ ένα ψαλίδι για την αποκοπή του ομφαλίου λώρου. Ύστερα τα έβαλα όλα μαζί σε μια πλαστική θήκη και την έκλεισα καλά. Επί πλέον, απολύμανα στον φούρνο ένα κουβάρι λευκό νήμα το οποίο είχα αγοράσει από ένα κατάστημα ειδών ραπτικής. Αυτό το νήμα θα μου χρησίμευε για να δέσω τον λώρο. Επίσης, αργότερα αγόρασα αρκετά μεγάλες σερβιέττες υγείας και, φυσικά, ετοίμασα μερικά ρούχα για το μωρό.
Επειδή αντιλαμβανόμεθα ότι θα ήταν καλό να γνωρίζη κανείς τις πιθανές επιπλοκές, σκεφθήκαμε τι θα μπορούσαμε να κάνωμε σε μια επείγουσα κατάστασι. Αν η διαδικασία του τοκετού δεν προχωρούσε φυσιολογικά, θα πηγαίναμε στο νοσοκομείο. Δεν είναι μακρυά από το σπίτι των γονέων μου, και γι’ αυτό αποφασίσαμε να γεννήσω εκεί. Επίσης, θα πήγαινα στο νοσοκομείο αν αφού γεννούσα, η μήτρα δεν σταθεροποιείτο· έπρεπε να σκληρυνθή μετά τον τοκετό για να σταματήση η αιμορραγία.
Αν το βρέφος φαινόταν ότι έχει κάποιο εμπόδιο στον λαιμό του κατά τη γέννα, θα το καθαρίζαμε με το δάκτυλο. Αυτό δεν είναι τόσο δύσκολο· οι γονείς πρέπει μερικές φορές να το κάνουν αυτό και σε μεγαλύτερα παιδιά, αν καθίση κάτι στο λαιμό τους. Αν το βρέφος αργούσε ν’ αναπνεύση, θα το κρατούσαμε ανάποδα, με το κεφάλι κάτω, ή θα του κάναμε στόμα με στόμα τεχνητή αναπνοή. Αυτό είναι κάτι που όλοι οι γονείς πρέπει να είναι έτοιμοι να κάνουν ακόμη και σε παιδιά που κινδυνεύουν να πνιγούν, ή να πεθάνουν από ασφυξία ή ηλεκτροπληξία, όλες αυτές οι καταστάσεις θ’ απαιτούσαν τεχνητή αναπνοή.
Οι Ωδίνες του Τοκετού Αρχίζουν
Οι ωδίνες του τοκετού μου άρχισαν το πρωί μιας Δευτέρας. Με είχε βοηθήσει πολύ το γεγονός ότι είχα μάθει εκ των προτέρων τι συμβαίνει κατά τα διάφορα στάδια του τοκετού. Η εξήγησις που με βοήθησε περισσότερο περιέγραφε τη μήτρα ως μια ελαστική φιάλη με το στόμα, ή το άνοιγμα, που είναι κλεισμένο σφικτά από ένα σύμπλεγμα μυών που λειτουργούν κάπως σαν σχοινιά έλξεως. Όταν αρχίζουν οι ωδίνες του τοκετού, η γυναίκα αισθάνεται διαλείπουσες συσπάσεις ή συσφίξεις της μήτρας σε διαστήματα είκοσι ή τριάντα λεπτών περίπου. Διαρκούν περίπου σαράντα δευτερόλεπτα. Αν η γυναίκα βάλη το χέρι της στο υπογάστριο της, αισθάνεται μια σκληρή μάζα να εξογκούται και μετά να γίνεται πάλι μαλακή καθώς σταματά η συστολή. Αυτή η μάζα είναι η μήτρα της, ένας τεράστιος μυς, ο οποίος συγκρατεί το βρέφος της.
Καθώς οι ωδίνες του τοκετού αυξάνουν, οι συσπάσεις γίνονται πιο συχνές και πιο έντονες. Η μήτρα συσφίγγεται έως ότου η δύναμις της πιέσεως ανοίξη τους μυς, που ομοιάζουν με σχοινία έλξεως, οι οποίοι την διατηρούσαν κλειστή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Αυτό το βαθμιαίο άνοιγμα του αυχένος που μπορεί να παραβληθή με το στόμιο της φιάλης, είναι γνωστό ως «διαστολή.» Αυτό αποτελεί το πρώτο στάδιο του τοκετού. Όλα αυτά γίνονται ακουσίως, χωρίς καμμιά βοήθεια η προσοχή εκ μέρους της μητέρας.
Τελικά, προς το τέλος του πρώτου σταδίου του τοκετού, όταν ολοκληρώνεται η διαστολή, οι συσπάσεις γίνονται τόσο σκληρές και συχνές που η γυναίκα δεν μπορεί να σκεφθή τίποτε άλλο. Υπολογίζω την πρόοδο του τοκετού, όχι από την αυξανόμενη συχνότητα των συσπάσεων, αλλ’ από τη δική μου ικανότητα να συγκεντρωθώ. Όταν δεν μπορώ πια να σκεφθώ κανένα άλλο θέμα, τότε γνωρίζω ότι είναι καιρός να στρέψω την προσοχή μου στη γέννησι του βρέφους. Τότε αρχίζει το δεύτερο στάδιο του τοκετού.
Ήταν νωρίς το πρωί της Τρίτης, που κατάλαβα ότι είχε πλησιάσει ο καιρός για να γεννήσω. Έτσι, ο σύζυγος μου κι εγώ αφήσαμε τα παιδιά μας με τη θεία τους και πήγαμε στο διαμέρισμα των γονέων μου.
Καθώς οι γονείς μου και ο σύζυγος μου εκάθοντο γύρω στο δωμάτιο φορώντας τις ρόμπες τους και τις παντόφλες τους, εγώ βημάτιζα πάνω κάτω. Για μένα ο βηματισμός είναι η πιο φυσική συμπεριφορά στη διάρκεια του τοκετού. Φαίνεται ότι βοηθεί το σώμα στις προσπάθειες που κάνει να δώση ώθησι προς τα κάτω. Επίσης, αποσπά την προσοχή από τις ενοχλήσεις. Το να τραγουδώ δυνατά επίσης, με βοήθησε να διώχνω τις ενοχλήσεις, κι επίσης διεπίστωσα ότι με βοήθησε το ότι δεν άφησα την αναπνοή μου να γίνη έντονη.
Στη διάρκεια του δευτέρου σταδίου του τοκετού, η μήτρα, η οποία τώρα έχει ανοικτό διάπλατα το στόμιο της, αρχίζει να δρα σαν ένα ισχυρό έμβολο. Σπρώχνει το κεφάλι του βρέφους προς το στενό οστεώδες πέρασμα της λεκάνης. Οπωσδήποτε, η ονομασία ‘ωδίνες του τοκετού’ είναι πολύ κατάλληλη. Άσχετα μ’ αυτά που προσπαθούν να πουν στις μέλλουσες οι αισιόδοξοι, αυτές οι ωδίνες είναι πολύ δυσάρεστες.
Οι συσπάσεις είναι ανηλεείς στις προσπάθειες τους να σπρώξουν το βρέφος στον επίτοκο αγωγό και να το βοηθήσουν να διέλθη απ’ αυτόν. Η συναίσθησις του κεφαλιού καθώς προχωρεί βαθύτερα στη λεκάνη είναι πολύ ενοχλητική. Εν τούτοις, δεν ωφελεί σε τίποτε να προσπαθή η γυναίκα ν’ αντισταθή σ’ αυτή τη δύναμι. Στο νοσοκομείο, είδα μερικές φορές γυναίκες να προσπαθούν να διατηρήσουν άκαμπτο το σώμα τους και να προσπαθούν να σταματήσουν τη δύναμι των συσπάσεων. Σύντομα κατέληξαν σε υστερική κατάστασι από το αίσθημα της απογοητεύσεως που δοκίμασαν.
Καθώς το κεφάλι του βρέφους εγκαθίσταται στη λεκάνη, η γυναίκα αισθάνεται την ανάγκη να καταβάλη προσπάθειες ή να ‘σπρώξη.’ Θα συνεχίση να αισθάνεται αυτή την ανάγκη μολονότι την ώρα της γέννας είναι καλό να σταματήση το ‘σπρώξιμο,’ μήπως μια τόσο απότομη απελευθέρωσις του σώματος του βρέφους προκαλέση σχισμές του κόλπου. Ενστικτωδώς κράτησα την αναπνοή μου επί ένα λεπτό στο αποκορύφωμα των συσπάσεων και έσπρωξα, όπως σπρώχνει κανείς κάποιο βαρύ αντικείμενο, παραδείγματος χάριν, ένα αυτοκίνητο. Αυτό βοηθεί τη μήτρα στις προσπάθειες της και βοηθεί και τη γυναίκα επίσης ν’ αντέξη στη δύναμι των πιέσεων.
Μου φάνηκε φυσικό στη διάρκεια αυτών των σκληρών συσπάσεων να σταματήσω να βηματίζω, ν’ απλώσω τα πόδια μου σε πλατειά διάστασι, ν’ ανακαθίσω κάπως και τότε, συγγνώμη για την έκφρασι, να μουγκρίσω. Αυτό ίσως φανή λίγο χονδρό σ’ ένα λεπτό άτομο, αλλά την ώρα αυτή πρέπει να ξεχάση τις παιδαριώδεις ιδέες όσον αφορά τους καλούς τρόπους συμπεριφοράς για μια γυναίκα. Στο κάτω κάτω τι διακρίνει περισσότερο τη γυναίκα, αν όχι ο τοκετός;
Εδώ, στο μπροστινό δωμάτιο των γονέων μου, βημάτιζα, ανακαθόμουν και μούγκριζα. Τα οικεία πρόσωπα, οι φωνές και τα χαμογελά τους, με ανακούφιζαν. Ήταν μια κατάλληλη, φυσική ατμόσφαιρα για να δεχθούμε το νέο μέλος της οικογενείας μας.
Η Γέννησις του Βρέφους
Όταν ο σάκκος με τα υγρά έσπασαν (ο σάκκος που περιέχει το αμνιακό υγρό) ήξερα από προηγούμενες εμπειρίες ότι με λίγα ακόμα ‘μουγκρίσματα’ το βρέφος θα έβγαινε. Έβαλα στα πόδια μου καθαρές κάλτσες μέχρι το γόνατο και ο σύζυγος μου μ’ εβοήθησε ν’ ανεβώ στο τραπέζι, ραπτικής. Στο τραπέζι είχαμε απλώσει καθαρά σεντόνια.
Αποφάσισα ν’ ανακαθίσω στο τραπέζι και όχι στο πάτωμα, γιατί έτσι οι άλλοι θα μπορούσαν πιο εύκολα να με παρακολουθούν και να με βοηθούν. Φαίνεται ενστικτώδες να ζητά κανείς βοήθεια και ανακούφισι στη διάρκεια αυτής της εμπειρίας, αλλά, στην πραγματικότητα, δεν υπήρχε κανένα σημείο στη διάρκεια του τοκετού για το οποίο δεν είχα φροντίσει επιτυχώς χωρίς βοήθεια.
Στη διάρκεια του τοκετού των δύο πρώτων παιδιών μου, βημάτισα όσο μου επέτρεψε ο γιατρός και ύστερα απρόθυμα ξάπλωσα στο χειρουργικό τραπέζι μόλις πριν από την πραγματική γέννα. Ήμουν ευχαριστημένη που αυτή την ώρα θα γεννούσα στη θέσι που ήταν αναπαυτική για μένα και όχι στη θέσι που ήταν βολική στον γιατρό. Γέννησα σε μια στάσι κατά το ήμισυ όρθια και κατά το ήμισυ καθιστή. Πιστεύω ότι ένα βαθύτερο ανακάθισμα θα ήταν πιο κατάλληλο για τη γέννα αν είχα κάτι για να στηριχθώ σε μια τέτοια θέσι. Θυμήθηκα ότι οι Εβραίες, βοηθούμενες από τις μαίες, εστηρίζοντο σ’ ένα είδος σκαμνιού γεννήσεως και μπορώ ν’ αντιληφθώ τα πλεονεκτήματα μιας τέτοιας θέσεως.—Έξοδ. 1:16-19.
Η φίλη μου, η οποία είχε συμφωνήσει να μου χρησιμεύση ως μαία, δεν είχε φθάσει ακόμη. Έτσι η μητέρα μου και ο πατέρας μου εστέκοντο πίσω μου, καθένας σε μια πλευρά του τραπεζιού, και είχαν απλώσει τα χέρια τους κατά μήκος του τραπεζιού για να δεχθούν το τρίτο εγγονάκι τους—ένα αγόρι. Άρχισε να κλαίη πριν γεννηθή τελείως το σώμα του. Ήταν 4,15 το πρωί όταν στράφηκα πίσω από τον ώμο μου για να δω το τρίτο μου παιδί, τον Παύλο.
Ο ομφάλιος λώρος που συνεδέετο με τη μικρή κοιλίτσα του Παύλου, ήταν ακόμη προσκολλημένος στο άλλο άκρο του πλακούντος, ο οποίος βρισκόταν ακόμη μέσα μου. Ο πλακούς είναι αυτό το θαυμάσιο όργανο μέσω του οποίου το αγέννητο μωρό αναπνέει, αποβάλλει τα άχρηστα υλικά και βοηθείται να εκτελέση άλλες αναγκαίες λειτουργίες για τη ζωή. Επί αρκετά λεπτά ο λώρος ήταν μαύρος και γεμάτος από αίμα. Αλλά, καθώς η μητέρα μου συνέχιζε να κρατά τον Παύλο κάτω από το σώμα μου, το αίμα διοχετεύθη στον δικαιωματικό μικρό ιδιοκτήτη του. Ο λώρος τότε έγινε ένα λευκό κομμάτι νεκρού δέρματος. Τώρα προφανώς ήταν καιρός να τον κόψωμε.
Μέχρι τότε, είχε φθάσει η μαία που περιμέναμε αρχικά, και έδεσε τον λώρο σε δύο μέρη λίγα εκατοστά μακρυά από το σώμα του Παύλου, κι έπειτα τον έκοψε μεταξύ των δυο κόμπων. Τώρα δεν φαινόταν να υπάρχη πια κίνδυνος αιμορραγίας με τους κόμπους ή χωρίς αυτούς. Σε λίγες μέρες τα υπολείμματα του λώρου ξεράθηκαν κι έπεσαν.
Φροντίδα Μετά τον Τοκετό
Σύντομα ο Μπαμπάς και ο Παππούς έκαμαν στον Παύλο το πρώτο του μπάνιο στην κουζίνα και τον καθάρισαν μ’ ελαιόλαδο. Σε λίγο μύριζε σαν Ιταλική λιχουδιά. Είχαμε δανειστή μια παιδική ζυγαριά για την περίστασι. Ένα βρέφος μπορεί βέβαια να επιζήση και χωρίς να ζυγιστή κατά τη γέννησι, αλλ’ αυτό κάνει την εγγραφή λίγο απλούστερη, επειδή πολλές πολιτείες επιθυμούν να καταγράψουν το βάρος που είχε το βρέφος όταν γεννήθηκε. Μέχρι τώρα όλη η οικογένεια ήταν στην κουζίνα κι επιθεωρούσαν τον Παύλο κι έτσι έμεινα να στέκομαι μόνη στο δωμάτιο ραπτικής περιμένοντας το τελικό στάδιο του τοκετού.
Μετά από δεκαπέντε λεπτά περίπου, απέβαλα τον πλακούντα κι έτσι ολοκληρώθηκε και το τελικό στάδιο της γεννήσεως. Τον εξετάσαμε να δούμε αν ήταν λείος και αν δεν έδειχνε κανένα σημείο καταστροφής. Ένα τεμάχιον πλακούντος, αν μείνη μέσα στη μήτρα, μπορεί αργότερα να προκαλέση αιμορραγία. Απαλλαγήκαμε απ’ αυτό, βάζοντας τον σε μια πλαστική σακκούλα που την πετάξαμε στον τενεκέ των αχρήστων.
Τώρα μόνο αισθάνθηκα, για πρώτη φορά από τότε που άρχισαν οι ωδίνες του τοκετού, ότι ήθελα να ξαπλώσω. Η φίλη μου, η οποία ήταν έμπειρη σ’ αυτά τα ζητήματα, μ’ εξέτασε μήπως είχα σχισμές στον κόλπο. Είχα σχεδιάσει να πήγαινα στο νοσοκομειακό κέντρο περιθάλψεως εκτάκτων ασθενών για να ράψουν τις σχισμές, αν ήταν απαραίτητο. Η μητέρα μου και η φίλη μου μ’ εβοήθησαν να βάλω ένα καθαρό νυκτικό και μ’ εφωδίασαν με σερβιέττες υγείας. Τότε κατέβηκα από το τραπέζι ραπτικής και πήγα στην κρεββατοκάμαρα των γονέων μου, όπου με περίμενε ένα ζεστό κρεββάτι.
Τον Παύλο, ο οποίος τώρα ήταν ντυμένος και τυλιγμένος με κουβέρτες μου τον έφεραν και τον έβαλα στο στήθος μου. Διασκεδάζαμε καθώς βλέπαμε πόσο ανυπομονούσε για το πρώτο του γεύμα έξω από τη μήτρα και πόσο το απελάμβανε. Η παρουσία του με ανακούφιζε όπως και το ότι γνώριζα ότι το θήλασμα έκανε τη μήτρα να συσπάται και, ως εκ τούτου, έκλειναν τα διαχωριστικά αγγεία κι έτσι με προστάτευαν από υπερβολική αιμορραγία. Επίσης, ήσαν πολύ ενδιαφέροντα τα σχόλια του μαιευτήρος Ίργουιν Τσάμπον, που διάβασα προσφάτως στο περιοδικό Σημερινή Υγεία: «Η μήτρα της γυναίκας η οποία θηλάζει το βρέφος της επιστρέφει στο μέγεθος που είχε πριν από την εγκυμοσύνη, ενώ η μήτρα της γυναίκας που δεν θηλάζει παραμένει πάντοτε κάπως μεγαλύτερη απ’ ό,τι ήταν πριν μείνη έγκυος.»
Σύντομα ο Παύλος κοιμήθηκε κι εμείς καθίσαμε γύρω από το τραπέζι για να πάρωμε το πρόγευμα και αναπολήσαμε τα γεγονότα του πρωινού. Όλοι αισθανόμεθα λίγο πιο κοντά ο ένας προς τον άλλο κι ευχαριστήσαμε τον Ιεχωβά Θεό για την ασφαλή άφιξι του νέου μέλους της οικογενείας.
Σαν συμπέρασμα, θα ήθελα να τονίσω ότι δεν συνιστώ κατ’ ανάγκην ότι κάθε μητέρα πρέπει να γεννά στο σπίτι, ειδικά οι γυναίκες που θ’ αποκτήσουν το πρώτο τους παιδί. Επίσης, θέλω να τονίσω ότι είναι σπουδαίο να εξετάζωνται οι έγκυες γυναίκες από εκπαιδευμένο ιατρικό προσωπικό, όπου αυτό είναι δυνατόν. Και αυτό διότι αυτά τα άτομα μπορούν συχνά να διαγνώσουν πιθανές περιπλοκές που ίσως τις αντιμετωπίσουν την ώρα του τοκετού. Επίσης, συγχρόνως, πιστεύω ότι αν μια γυναίκα είναι ορθά πληροφορημένη και βοηθήται από ένα εκπαιδευμένο άτομο, μπορεί ν’ απολαύση τον τοκετό στο σπίτι, όπως έκαμα κι εγώ.—Από συνεργάτη.
[Υποσημειώσεις]
a Βλέπε Ξύπνα! 8 Οκτωβρίου, 1976.
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 19]
«Αποφασίσαμε ότι θα ήταν πιο κατάλληλο να γεννήσω επάνω στο τραπέζι ραπτικής που χρησιμοποιούσε η μητέρα μου.»
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 20]
«Γέννησα σε μια στάσι κατά το ήμισυ όρθια και κατά το ήμισυ καθιστή.»
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 21]
«Άρχισε να κλαίη πριν γεννηθή τελείως το σώμα του.»