Γιατί και Πώς να Είμεθα Οικονόμοι;

ΕΙΝΑΙ ένα ηλικιωμένο ζεύγος, γύρω στα εβδομήντα, που ζουν σ’ ένα χαριτωμένο και περιποιημένο σπίτι από πέντε δωμάτια κοντά στη Βοστώνη. Το σπίτι τους έχει ένα μεγάλο υπόγειο και βρίσκεται σ’ ένα μεγάλο γωνιακό οικόπεδο στολισμένο με δένδρα και θάμνους. Ζουν άνετα κι απολαμβάνουν τη ζωή σαν δύο πολίτες στην κοινότητα που έχουν αποσυρθή από την εργασία τους.

Τι είναι εκείνο που τους βοηθεί να ζουν μ’ αυτόν τον τρόπο; Έχουν Κοινωνική Ασφάλισι; Ναι, αλλ’ αυτό δεν φθάνει να καλύψη όλα τους τα έξοδα, αφού οι φόροι για το σπίτι τους μόνον υπερβαίνουν τα $1.000 το χρόνο. Παίρνουν σύνταξι; Όχι. Ο λόγος για τον οποίον περνούν καλά αυτές τις μέρες είναι επειδή στη διάρκεια των πενήντα ετών που εκείνος εργαζόταν ως αρχιμάγειρας σ’ ένα ξενοδοχείο απέκτησαν τη συνήθεια της αποταμιεύσεως· ήσαν οικονόμοι.

Το να είναι κανείς οικονόμος δεν εκτιμάται τόσο πολύ σήμερα όσο άλλοτε. Υπήρχε ένας καιρός που οι γονείς συμβούλευαν τα παιδιά τους. «Μη σπαταλάτε για να μη έλθετε σε ένδεια.» Ο ποιητής εξιδανίκευσε το άτομο για το οποίο θα μπορούσε να πη, «Ούτε για μια στιγμή δεν μένει αργός, αλλά είναι οικονόμος και σκέπτεται τους άλλους.» Αλλά πολύ λίγα ακούμε προς έπαινο της οικονομίας αυτές τις μέρες και λιγώτερα βλέπομε να γίνωνται προς αυτή την κατεύθυνσι.

Σήμερα όλα φαίνονται ότι ενθαρρύνουν τη σπατάλη και όχι την οικονομία. Η υπερηφάνεια και η επιθυμία να «συμβαδίζουν με τους άλλους» υποκινεί πάρα πολλούς ανθρώπους. Δεν είναι μόνον οι διαφημίσεις που κάνουν τις πολυτέλειες να φαίνωνται απαραίτητες, αλλά οι απερίσκεπτοι αγορασταί παγιδεύονται και από τα εύκολα συστήματα πληρωμής με δόσεις. Η ευκολία χρήσεως της πιστωτικής κάρτας συμβάλλει επίσης στη δημιουργία εξόδων.

Ασφαλώς, πρέπει να παραδεχθούμε ότι μπορεί κανείς να φθάση στα άκρα σ’ αυτό το ζήτημα του να είναι οικονόμος, όπως όταν κανείς γίνεται φιλάργυρος, τσιγγούνης, σπαγγοραμμένος, συμφεροντολόγος. Ο άνθρωπος που αποφεύγει και τα δύο άκρα, που δεν είναι ούτε τσιγγούνης ούτε σπάταλος, είναι συνετός κι ευτυχισμένος.

Είναι Συνετό να Είναι Κανείς Οικονόμος

Η Αγία Γραφή μάς λέγει ότι «είναι σκέπη το αργύριον.» (Εκκλησ. 7:12) Και πράγματι είναι.a Η οικονομία σε χρήματα και σε άλλα υλικά αγαθά αποτελεί ένα είδος προστασίας και ασφαλείας. Έτσι, όταν παρουσιάζονται απρόβλεπτες καταστάσεις, όπως είναι κάποια ασθένεια, ένα ατύχημα ή έλλειψις εργασίας, το άτομο δεν βρίσκεται στη δύσκολη θέσι να μην έχη καθόλου χρήματα, όπως συνέβη σε 200.000 περίπου Αμερικανούς το 1972.

Μια άλλη αιτία για να είναι κανείς οικονόμος είναι ότι παίρνετε περισσότερα πράγματα με τα χρήματα σας. Όταν αποταμιεύετε χρήματα κι έπειτα αγοράζετε, κερδίζετε τα πιστωτικά έξοδα. Ο τόκος για λογαριασμούς που δεν έχουν πληρωθή είναι συνήθως 11⁄2 τοις εκατό το μήνα ή 18 τοις εκατό το χρόνο! Και αν χρειαζόταν να δανεισθήτε από μια εταιρία που δίνει μικρά δάνεια, μπορεί να πληρώσετε ακόμη μεγαλύτερο τόκο. Έτσι, με το ν’ αποταμιεύετε τα χρήματα σας κι έπειτα ν’ αγοράζετε, δεν αποφεύγετε μόνο την πληρωμή τόκου αλλά τα χρήματα σας κερδίζουν τόκο μέχρι να τα ξοδέψετε.

Μια καλή είδησις για όλα τα άτομα που έχουν την τάσι της οικονομίας ήταν η νίκη στη δίκη που έκαμε η Ένωσις Καταναλωτών εναντίον της Αμερικανικής Εταιρίας Εξπρές, που είναι μια από τις επί κεφαλής εταιρίες που εκδίδουν πιστωτικές κάρτες. Περίπου έξη εκατομμύρια άτομα σ’ όλο τον κόσμο κρατούν την κάρτα αυτής της εταιρίας και στις Ηνωμένες Πολιτείες και μόνον περίπου 87.000 εμπορικά καταστήματα δέχονται αυτή την κάρτα. Το άτομο που έχει στα χέρια του αυτή την κάρτα πληρώνει $15 ετησίως για την ευκολία που του παρέχεται και το εμπορικό κατάστημα που δέχεται αυτές τις κάρτες κερδίζει 3 ως 6 τοις εκατό στα ποσά που καταβάλλουν οι αγορασταί που χρησιμοποιούν πιστωτική κάρτα. Μέχρι τώρα τα εμπορικά καταστήματα δεν μπορούσαν να προσφέρουν εκπτώσεις για πληρωμές τοις μετρητοίς αν ήθελαν να διατηρήσουν τη μέθοδο με την πιστωτική κάρτα της Αμερικανικής Εταιρίας Εξπρές. Αλλά τώρα μπορούν. Ο καταναλωτής που πληρώνει τοις μετρητοίς δεν χρειάζεται πια να πληρώνη για την πιστωτική ευκολία που έχει το άτομο που χρησιμοποιεί την πιστωτική κάρτα. Μια βδομάδα αργότερα ο τύπος δημοσίευσε την περίπτωσι μιας όμοιας δίκης που έγινε εναντίον μιας άλλης μεγάλης εταιρίας που εκδίδει πιστωτικές κάρτες.

Οι αεροπορικές βιομηχανίες διαφημίζουν, «Πετάτε τώρα, πληρώνετε αργότερα.» Αλλ’ η καλύτερη συμβουλή που κάποτε δημοσιεύθηκε στο Βανκούβερ της Βρεταννικής Κολομβίας, είναι, «Αποταμιεύατε τώρα, πετάξτε αργότερα.» Γιατί; Επειδή, όταν έχετε τη συνήθεια της οικονομίας, θα διαπιστώσετε ότι μπορείτε ν’ αγοράσετε ή να κάνετε πολλά περισσότερα πράγματα, κι αυτό χωρίς καμμιά αμφιβολία, για το αν θα μπορέσετε να τα πληρώσετε αργότερα.

Οικονομία στη Φροντίδα για το Σπίτι και το Αυτοκίνητο

Το ότι η οικονομία ανταμείβει φαίνεται επίσης από μερικά αποκτήματα, όπως είναι το σπίτι και το αυτοκίνητο. Το σπίτι που παραμελείται γίνεται σύντομα τόσο ερείπιο ώστε δεν είναι κατάλληλο για κατοίκησι. Σε ωρισμένες περιοχές των μεγάλων πόλεων μπορεί να δη κανείς εγκαταλελειμμένες πολυκατοικίες που προσφέρουν τώρα άσυλο σε άτομα που έχουν εγκατασταθή εκεί μόνοι τους ή σε αρουραίους, αντί να στεγάζουν ενοικιαστάς που πληρώνουν ενοίκιο. Γιατί; Εν μέρει, επειδή οι ενοικιασταί που έμεναν κάποτε εκεί ήσαν τόσο απρόσεκτοι στη διατήρησι του σπιτιού ώστε οι ιδιοκτήτες απλώς εγκατέλειψαν τα κτίρια. Στην πραγματικότητα, αυτή η έλλειψις ενδιαφέροντος για την περιουσία των άλλων εκ μέρους ωρισμένων τάξεων ανθρώπων είναι από τις κύριες αιτίες για τις οποίες οι ιδιοκτήτες των σπιτιών στις καλοδιατηρημένες περιοχές μιας πόλεως συχνά προσπαθούν να εμποδίσουν ωρισμένα άτομα ν’ αγοράσουν σπίτια στις γειτονιές των, όχι λόγω κάποιας φυλετικής προκαταλήψεως, αλλά λόγω ενδιαφέροντος για την αξία της περιουσίας των.

Ένα από τα κύρια Αμερικανικά μηνιαία περιοδικά ανέφερε κάποτε για το πώς υπέφεραν τα σπίτια και οι γειτονιές λόγω ελλείψεως οικονομίας: «Σκουπίδια, σπασμένα μπουκάλια και παλιά κλινοσκεπάσματα συγκεντρώνονται κατά σωρούς στις αυλές πίσω από τα σπίτια . . . μια σανίδα που έχει βγει από την πρόσοψι παραμένει έτσι επί εβδομάδες, μολονότι το μόνο που χρειάζεται είναι ένα καρφί και δυο χτυπήματα με το σφυρί . . . αντικαθιστούν τα σπασμένα τζάμια στα παράθυρα με κουρέλια. Επί πλέον, αυτές ακριβώς οι οικογένειες που δεν μπορούν να βρουν χρήματα για ν’ αγοράσουν λίγη μπογιά ή ένα τζάμι τα καταφέρνουν, συχνά μ’ έναν εκπληκτικό τρόπο, να οδηγούν πολυτελή αυτοκίνητα και ν’ αγοράζουν μπουκάλια ουίσκυ κάθε Σαββατοκύριακο.» Για ν’ αναφέρωμε ένα συγκεκριμένο περιστατικό: Ένας άνδρας, με την οικογένεια του, ζούσε σ’ ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο που δεν είχε ούτε φως ούτε θέρμανσι ούτε νερό, κι τούτοις, αγόρασε μια Κάντιλλακ για να περιφέρεται! Αλλά μόνο για λίγες εβδομάδες, μέχρι που του την έκλεψαν.

Η οικονομία στη χρήσι του αυτοκινήτου ανταμείβει επίσης. Πολλοί έξυπνοι αγορασταί είναι περήφανοι να σας πουν για την αγορά ενός καλού μεταχειρισμένου αυτοκινήτου. Γιατί; Διότι το αυτοκίνητο το είχε πριν κάποιος που ήταν οικονόμος, που το φρόντιζε πολύ, δεν διακινδύνευε και δεν είχε σοβαρά ατυχήματα μ’ αυτό. Δεν έκανε κατάχρησι της μηχανής και διετήρησε καθαρό το αυτοκίνητο του μέσα κι έξω· επίσης, το γυάλιζε από καιρό σε καιρό. Τόσο ο πωλητής όσο και ο αγοραστής ωφελήθηκαν απ’ αυτή την οικονομία.

Υπάρχει επίσης το θέμα της οικονομίας στην οδήγησι του αυτοκινήτου. Αν φουσκώνετε τα λάστιχα λίγο περισσότερο απ’ όσο σας συνιστούν, θα κάνετε οικονομία τόσο στη βενζίνη όσο και στα λάστιχα. Οδηγείτε με τέτοιο τρόπο ώστε να χρησιμοποιήτε τα φρένα όσο το δυνατόν λιγώτερο. Κάθε φορά που χρησιμοποιείτε τα φρένα, σπαταλάτε βενζίνη· έτσι, κόψτε ταχύτητα όταν βλέπετε κάποιο σήμα που σας λέγει να σταματήσετε.

Καλύτερες Αιτίες για Οικονομία

Όλες οι αιτίες για οικονομία δεν είναι υλικής φύσεως. Ο άνθρωπος που είναι οικονόμος έχει μεγάλη εκτίμησι για την αξία των πραγμάτων κι έτσι απολαμβάνει περισσότερη χαρά κι ικανοποίησι από τα πράγματα που αποκτά και κατέχει. Έπειτα, επίσης, αν έλθουν καιροί και οι τράπεζες πτωχεύσουν και οι μετοχές και τα γραμμάτια χάσουν την αξία τους, το άτομο που έκαμε οικονομία είναι πιο πιθανό ότι θα μπορέση να υπερπηδήση αυτές τις αντιξοότητες. Αυτές οι δύσκολες καταστάσεις δεν θα φανούν τόσο σκληρές στο άτομο που έκανε οικονομία όσο στο άτομο που υπήρξε σπάταλο ή άσωτο.

Ένας άλλος λόγος για τον οποίον πρέπει να κάνωμε οικονομία σχετίζεται με τη σχέσι μας με τον Δημιουργό, τον Ιεχωβά Θεό. Στην πραγματικότητα, όλοι εμείς επωφελούμεθα από την αγαθότητα Του. Αυτός έκαμε τη γη και τον άνθρωπο επάνω στη γη και προμήθευσε όλα τα πράγματα που είναι απαραίτητα για τη διατήρησι και την απόλαυσι της ζωής, όπως δείχνει επανειλημμένως ο Λόγος του. (Ψαλμ. 104:14, 15· Ματθ. 5:45· Πράξ. 14:15-17) Έτσι, στην καλύτερη περίπτωσι, είμαστε απλώς οικονόμοι της αγαθότητας Του, και απαιτείται από τους οικονόμους να είναι πιστοί και συνετοί. (1 Κορ. 4:1, 2) Ο Ιησούς τόνισε αυτό το σημείο σε δύο παραβολές του. Σε κάθε μια απ’ αυτές τις παραβολές υπήρχε ένας δούλος που δεν απέφερε κέρδος στον κύριο του κι επιτιμήθηκε γι’ αυτό. Θα μπορούσε τουλάχιστον να είχε βάλει τα χρήματα που του είχε εμπιστευθή ο κύριος του σε μια τράπεζα, ώστε ο κύριος του να έπαιρνε το κεφάλαιο μαζί με τον τόκο.—Ματθ. 25:14-30· Λουκ. 19:12-23.

Και τι θα λεχθή για το αν έχωμε τα μέσα να βοηθούμε τους άλλους; Ο οικονόμος μπορεί να βοηθήση εκείνους που βρίσκονται σε ανάγκη. Σχετικά μ’ αυτό μας έρχεται στο νου η συμβουλή του αποστόλου Παύλου σε κάποιον που ήταν προηγουμένως κλέπτης: «Ο κλέπτων ας μη κλέπτη πλέον, μάλλον δε ας κοπιάζη εργαζόμενος το καλόν με τας χείρας αυτού, δια να έχη να μεταδίδη εις τον χρείαν έχοντα.» (Εφεσ. 4:28) Αυτή η συμβουλή θα μπορούσε να προσαρμοσθή ως εξής στο άτομο που στερείται το πνεύμα της οικονομίας: ‘Ο σπάταλος ας σταματήση πλέον τις σπατάλες, μάλλον δε ας κάνη οικονομία ώστε να έχη αποταμιεύσει κάτι για τις δύσκολες μέρες και να μπορή να βοηθή κι εκείνους που βρίσκονται σε ανάγκη.’

Και να μη δίνη μόνο σ’ εκείνους που βρίσκονται σε ανάγκη, αλλά και σ’ εκείνους που είναι γνωστό ότι το αξίζουν, όπως είναι εκείνοι που δαπανούν όλο τους τον χρόνο μιλώντας σε άλλους για τη βασιλεία του Ιεχωβά. Οι κάτοικοι των Φιλίππων έδωσαν γενναιόδωρα στον απόστολο Παύλο, μολονότι αυτός είπε ότι μπορούσε να τα καταφέρη είτε είχε λίγα είτε πολλά. (Φιλιππ. 4:10-13) Επί πλέον, υπάρχουν αξιόλογοι σκοποί στους οποίους μπορεί να συμβάλλη ένα άτομο—ο πιο αξιόλογος απ’ όλους είναι εκείνος που βοηθεί στην επέκτασι του κηρύγματος των αγαθών νέων της βασιλείας του Θεού. (Ματθ. 24:14) Χωρίς αμφιβολία, εκείνοι που κάνουν οικονομία βρίσκονται σε θέσι όπου μπορούν να είναι ‘πλούσιοι εις έργα καλά’ κι έτσι ν’ απολαμβάνουν ‘τη μεγαλύτερη ευτυχία που προέρχεται από το να δίδη τις.’—1 Τιμ. 6:18· Πράξ. 20:35.

Η Κρίσις της Βενζίνης μάς Διδάσκει Οικονομία

Η έλλειψις βενζίνης με τις μακρές σειρές αναμονής και τις υψηλές τιμές που προέκυψαν, έκαμαν πολλούς να υιοθετήσουν περισσότερες συνήθειες οικονομίας. Μερικές απ’ αυτές τις συνήθειες οικονομίας που υιοθέτησαν οι άνθρωποι λόγω αυτής της ελλείψεως αναφέρθησαν στον τύπο. Παραδείγματος χάριν, ένας άνδρας που πήγαινε καθημερινά στην εργασία του με το αυτοκίνητο του έμαθε να οδηγή μοτοσυκλέττα. Σε τρεις μήνες μετά απ’ αυτό, αυτός και η σύζυγος του είχαν οδηγήσει το αυτοκίνητο της οικογενείας μόνο 200 μίλια. Ένα ζεύγος στη Φλώριδα που συνήθιζε να οδηγή 200 έως 300 μίλια κάθε Σαββατοκύριακο γι’ αναψυχή και ανάπαυσι, διεπίστωσαν ότι μπορούσαν ν’ απολαύσουν τα Σαββατοκύριακα τους το ίδιο μέσα στο σπίτι τους. «Θα μπορούσατε να πήτε ότι η ελλειψις βενζίνης μάς έκανε να μένωμε πιο πολύ στο σπίτι,» είπε η σύζυγος.

Ένας ιδιώτης που ζη σ’ ένα προάστιο της Φιλαδέλφειας ωργάνωσε δρομολόγιο μ’ ένα λεωφορείο κι έτσι σαράντα έξη άλλοι κάτοικοι της περιοχής, που όλοι τους πήγαιναν στην εργασία τους με το δικό τους αυτοκίνητο, μπορούσαν να ταξιδεύουν κανονικά μ’ αυτό το λεωφορείο. Διεπίστωσαν ότι αυτό δεν ήταν μόνον οικονομικό αλλά επίσης και πιο αναπαυτικό και απολαυστικό, διότι δεν χρειαζόταν ν’ ανησυχούν για την κυκλοφορία, αλλά μπορούσαν να διαβάζουν την εφημερίδα ή να μιλούν με τους άλλους»

Οικονομία; Ναι, όπως ανέφερε μια εφημερίδα: «Εκθέσεις από 14 πόλεις σ’ όλη τη χώρα δείχνουν ότι πολλοί Αμερικανοί συνεχίζουν να μένουν σπίτι τα Σαββατοκύριακα, να πηγαίνουν με τα πόδια στην εργασία τους ή στα καταστήματα, ν’ αποκτούν πιο αποτελεσματικές συνήθειες αγοράς, να χρησιμοποιούν ποδήλατα, λεωφορεία και τραίνα, ν’ αγοράζουν μικρά αυτοκίνητα και να σκέπτωνται να μετακομίσουν από τα προάστια στην πόλι.» Χωρίς αμφιβολία η ζωή δεν θα είναι ποτέ πάλι η ίδια για εκατομμύρια άτομα.

Λόγω αυτής της τάσεως προς την οικονομία ένα εβδομαδιαίο περιοδικό περιέχει ένα άρθρο που ο τίτλος του «Το Ντητρόιτ Σκέπτεται να Κάμη Περικοπές,» βρισκόταν στο εξώφυλλο του περιοδικού. Ανέφερε σχέδια για την αντιμετώπισι των προβλημάτων, πράγμα που θα έχη ως αποτέλεσμα ν’ απολυθούν μονίμως 100.000 άτομα και 60.000 περίπου να μείνουν προσωρινά χωρίς εργασία. Ανέφερε επίσης ότι την άνοιξι του 1974 οι επιχειρήσεις ακινήτου περιουσίας της μεσαίας τάξεως στα περίχωρα του Μαϊάμι ήσαν «πολύ άσχημες.» Εξ άλλου, η επιχείρησις πωλήσεως οικιών στο κέντρο της Νέας Ορλεάνης περιγράφηκε ότι ήταν «ακόμη εκρηκτική—εκρηκτική σαν βαρελότα.» Πράγματι, η έλλειψις βενζίνης και η αύξησις των τιμών έκανε πολλά άτομα ν’ αλλάξουν ολόκληρο τον τρόπο της ζωής τους.

Άλλες Απόψεις Οικονομίας

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το περισσότερο μέρος της ελλείψεως οικονομίας απλώς οφείλεται στην απερισκεψία ή στην πορεία της ελαχίστης αντιστάσεως. Το να είναι κανείς οικονόμος σημαίνει να δείχνη σύνεσι σχετικά με τα μικρά πράγματα, καθώς επίσης και με τα μεγάλα. Σημαίνει να σβήνη τα φώτα και να κλείνη την τηλεόρασι όταν δεν του χρειάζονται. Σημαίνει να μη σπαταλά νερό, είτε ζεστό είτε κρύο. Σημαίνει να διατηρή τα πράγματα στο σπίτι καθαρά, βαμμένα και σε καλή κατάστασι.

Η τροφή συχνά απαιτεί το μεγαλύτερο μερίδιο από τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Επομένως, οικονομία σημαίνει να είναι κανείς προσεκτικός κατ’ αρχήν όταν αγοράζη τρόφιμα· έπειτα, όταν τα παρασκευάζη κι έπειτα τι κάνει τα υπολείμματα. Σχετικά με τα υπολείμματα των τροφίμων, μπορείτε να πάρετε ένα μάθημα από τον Ιησού Χριστό. Αφού έθρεψε θαυματουργικά πέντε χιλιάδες ανθρώπους, έδωσε την εξής οδηγία: «Συνάξατε τα περισσεύσαντα κλάσματα, δια να μη χαθή τίποτε.» (Ιωάν. 6:12) Οικονομία σημαίνει επίσης ν’ αγοράζετε καθαρά, υγιεινά, ανεπεξέργαστα τρόφιμα που περιέχουν τη φυσική τους ποσότητα βιταμινών και μεταλλικών στοιχείων.

Ο οικονόμος άνθρωπος θα κάνη επίσης οικονομία χρημάτων σχετική με τα ενδύματα. Όσο πιο πρωτότυπο είναι το είδος, το σχέδιο και το χρώμα, τόσο πιο σύντομα το άτομο κουράζεται από το φόρεμα. Κατά κανόνα, είναι συνετό να πληρώνη κανείς λίγο περισσότερα για την ποιότητα—αν θέλη να φορή αυτό το ένδυμα για πολύν καιρό. Αν διατηρή κανείς τα ενδύματα του περιποιημένα, καθαρά, σιδερωμένα και τα επιδιορθώνη, θα διαρκέσουν περισσότερο. Το ίδιο αληθεύει και για τα υποδήματα σας. Αν τα γυαλίζετε τακτικά και αλλάζετε σόλες και τακούνια πριν φθαρούν πολύ, μπορείτε να διπλασιάσετε ή να τριπλασιάσετε τον χρόνο που θα τα φοράτε.

Πράγματι, οι λόγοι για τους οποίους πρέπει να κάνετε οικονομία είναι πολλοί. Επειδή είμαστε νοήμονα, λογικά πλάσματα, η οικονομία μάς φέρνει ικανοποίησι κι ευχαρίστησι. Και αφού απαιτεί σκέψι και αυτοπειθαρχία, είναι πράγματι, μια αρετή· ιδιαίτερα επειδή είμεθα οικονόμοι θα δώσωμε λόγο στον Θεό για τον τρόπο που χρησιμοποιούμε τα δώρα που αυτός έχει χαρίσει, στο ανθρώπινο γένος.

[Υποσημειώσεις]