Το «Άγιον Έτος»—Τι Εξεπλήρωσε;
ΤΟ έτος 1975 ωρίσθηκε ως «Άγιον Έτος» για τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία παγκοσμίως. Άρχισε την παραμονή των Χριστουγέννων, 24 Δεκεμβρίου 1974, όταν ο Πάπας Παύλος ΣΤ΄ άνοιξε την «αγία θύρα» στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη.
Τώρα το έτος τελείωσε. Τι εξεπλήρωσε; Πραγματοποιήθηκαν οι στόχοι αυτού του αγίου έτους; Τουλάχιστον βελτιώθηκαν οι συνθήκες μέσα στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία ως αποτέλεσμα; Ασφαλώς, αν το άγιον έτος ήταν ένα γεγονός που έχει την υποστήριξι του Θεού, τότε θα αναμέναμε λογικά τις ευλογίες του πάνω σ’ αυτό.
Σκοπός του Αγίου Έτους
Ο θεσμός του Αγίου Έτους της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας άρχισε το έτος 1300. Εκείνο τον καιρό ο Πάπας Βονιφάτιος Η΄ θέσπισε ένα ειδικό έτος «χάριτος.» Οι Καθολικοί εκαλούντο να έλθουν στη Ρώμη για να τιμήσουν τους αρχαίους τόπους που εθεωρούντο ιεροί. Σ’ αυτούς που προσέφεραν λατρεία μ’ αυτόν τον τρόπο που περιεγράφη, εδίδετο άφεσις αμαρτιών, δηλαδή χάρις για την ποινή των αμαρτιών.
Στην αρχή, εωρτάζετο ένα άγιο έτος κάθε πενήντα χρόνια, έπειτα κάθε είκοσι πέντε χρόνια, εκτός αν οι πόλεμοι ή οι επιδημίες καθιστούσαν αδύνατο το ταξίδι στη Ρώμη. Στον αιώνα μας υπήρξαν κανονικά Άγια Έτη το 1900, το 1925, το 1950 και το 1975. Μερικές φορές, θεσπίζονται ειδικά άγια έτη και ένα τέτοιο ήταν το 1933.
Ποιος ήταν ο σκοπός του Αγίου Έτους 1975; Η εφημερίς Πρες του Κλήβελαντ παρετήρησε τα εξής: «Ενώ στη διάνοια του Πάπα κυριαρχεί η εσωτερική ανανέωσις ένας ανώτερος κληρικός που συνδέεται στενά με τον Παύλο ΣΤ΄ λέγει ότι ο ποντίφιξ στηρίζει επίσης ελπίδες στο Άγιον Έτος για να θεραπεύση τα βαθειά σχίσματα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας που προκάλεσε το κύμα των μεταρρυθμίσεων οι οποίες ακολούθησαν τη Δεύτερη Σύνοδο του Βατικανού,» που έλαβε χώρα πριν από δέκα χρόνια.
Τα τελευταία χρόνια η Ρωμαιοκαθολική εκκλησία πλήττεται από μια θύελλα διαφωνιών μέσα στις τάξεις της. Ιερείς και λαϊκοί ομοίως «πολέμησαν και αμφισβήτησαν τις εκκλησιαστικές δοξασίες και συνήθειες. Ως αποτέλεσμα, προκλήθηκαν πολύ βαθειές διαιρέσεις. Ο ακόλουθος τίτλος της εφημερίδος Κρόνικλ του Μουσκίγκον του Μίσιγκαν περιγράφει την κατάστασι: «Η Καθολική Εκκλησία Παραπαίει στις θάλασσες της Αλλαγής.»
Αυτή η κατάστασις πλήττει την Εκκλησία σ’ όλες τις χώρες. Παντού βρίσκεται σε πολύ μεγάλη ταραχή. Έτσι, προς το τέλος του Δεκεμβρίου του 1974, όταν επρόκειτο ν’ αρχίση το Άγιον Έτος, ο Πάπας Παύλος έκαμε έκκλησι για ενότητα και συμφιλίωσι. Είπε ότι η «πόλωσις των διαφωνιών» απειλούσε σοβαρά την Εκκλησία. Πραγματικά, προηγουμένως την είχε ονομάσει «επιδημία» διαφωνιών και είπε ότι περιελάμβανε «επικίνδυνες» πολιτικές και κοινωνικές απόψεις που απλώνοντο. Ο πάπας θρηνολόγησε: «Αυτό το φαινόμενο που απλώνεται σαν επιδημία στις πολιτιστικές σφαίρες της κοινωνίας μας, μας προξενεί μεγάλο πόνο.»
Ο πάπας διεκήρυξε επίσης ότι «προκλητικοί υιοί» κατάφεραν «βαθειά πλήγματα» στην Εκκλησία. Κατηγόρησε τόσο τους συντηρητικούς όσο και τους φιλελευθέρους ότι απειλούν την ενότητα της Εκκλησίας. Έκαμε έκκλησι για διαλλαγή από την «Καθολική διαφωνία, από την κατά συνήθειαν αμφισβήτησι, από τις πικρές επικρίσεις, . . . από την κρυφή και τη φανερή αποστασία.»
Μια Άλλη Ελπίδα
Υπήρχε επίσης η ελπίδα ότι το Άγιον Έτος θα έφερνε κάποια ανακούφισι από ένα άλλο κρίσιμο πρόβλημα της Εκκλησίας. Αυτό το πρόβλημα είναι ότι πολλοί ιερείς και καλόγριες, καθώς επίσης και τακτικοί εκκλησιαζόμενοι, εγκαταλείπουν την εκκλησία.
Σε μια ακρόασι στο Βατικανό, ο πάπας είχε πει σε μια αντιπροσωπεία Ιταλών κληρικών: «Τα δεινά μας εξ αιτίας των πολλών ιερέων που αποστατούν είναι ο ακάνθινος στέφανος μας.» Από τότε επανειλημμένως έχει εκφράσει αγωνία γι’ αυτές τις αποστασίες του κλήρου καθώς και των λαϊκών.
Έτσι, ακριβώς πριν από την έναρξι του Αγίου Έτους η εφημερίς Επόκα της Ρώμης παρετήρησε: «Ο Παύλος ΣΤ΄ έδωσε το δραματικό σήμα κινδύνου: ο οίκος του Θεού ‘φαίνεται ότι προορίζεται για εξαφάνισι.’»
Η Επόκα πρόσθεσε το εξής σχόλιο: «Οι αριθμοί αποδεικνύουν μείωσι που δεν θα μπορούσε να σταματήση: από το τέλος του [Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου] μέχρι σήμερα 10 χιλιάδες ιερείς εγκατέλειψαν την ιεραρχία στην Ιταλία, στα επόμενα 10 χρόνια οι περισσότερες ιεραρχικές σχολές μας πρέπει να κλείσουν, μόνο το 30 τοις εκατό των πιστών πηγαίνουν στη Λειτουργία, μόνο το 10 τοις εκατό λαμβάνουν την Μετάληψι της Κυριακής.»
Εξεπλήρωσε το Άγιον Έτος τους στόχους του; Πραγματοποιήθηκε ο πρώτιστος σκοπός του για «ανανέωσι και διαλλαγή»; Θεραπεύθηκαν οι τρομακτικές διαιρέσεις που έχουν αυξηθή τα πρόσφατα χρόνια; Σταμάτησε η παλίρροια των αποστασιών;
Καμμιά Θεραπεία
Οι παρατηρηταί συμφωνούν ότι το Άγιον Έτος 1975 δεν έφερε καμμιά θεραπεία. Δεν υπήρξε καμμιά ουσιαστική «ανανέωσις» ούτε «διαλλαγή.»
Αυτό το αναγνωρίζουν ακόμη και οι Καθολικές αυθεντίες. Ο ιερεύς και κοινωνιολόγος Άντριου Γκρήλεϋ δήλωσε σ’ ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Κρόνικλ του Σαν Φρανσίσκο: «Υπάρχει συνωμοσία για τη δυσφήμησι της Καθολικής Εκκλησίας. Δυστυχώς η συνωμοσία είναι εσωτερική,» δηλαδή, πραγματοποιείται από ηγέτες εντός της Εκκλησίας, από τους ίδιους που ισχυρίζονται ότι θέλουν θεραπεία.
Ο Γκρήλεϋ ισχυρίσθηκε ότι παρά την επιθυμία για ανανέωσι και συνδιαλλαγή στη διάρκεια αυτού του Αγίου Έτους, οι Εκκλησιαστικές αυθεντίες ανέλαβαν δράσι για να μεγαλώσουν τα τραύματα, όχι να τα θεραπεύσουν. Ανέφερε τα ακόλουθα παραδείγματα:
«Η Σύνοδος της Πίστεως (πρώην Ιερά Σύνοδος, πρώην Ιερά Εξέτασις) προσφάτως κατεδίκασε τον συντηρητικό Ελβετό θεολόγο Χανς Κουνγκ, μολονότι ο Κουνγκ είχε ήδη συμφωνήσει να μη γράψη περισσότερα για το υπό αμφισβήτησι θέμα.
«Η ίδια σύνοδος εώρτασε την εικοστή επέτειο του θανάτου του μεγάλου παλαιοντολόγου και μυστικιστού, Πιέρ Ταϊλάρ ντε Σαρντέν, επαναβεβαιώνοντας όλους τους παλαιούς κανόνες για τη λογοκρισία των βιβλίων . . .
«Ο επίσκοπος Λεό Μαχέρ του Σαν Ντιέγκο αρνήθηκε, τη μετάληψι σ’ όλα τα μέλη της Εθνικής Οργανώσεως των Γυναικών (ΕΟΓ) επειδή υποστηρίζουν την άμβλωσι.»
Ο Γκρήλεϋ είπε: «Προσέξτε, όλα αυτά συμβαίνουν στη διάρκεια του Αγίου Έτους της συνδιαλλαγής.» Και συνέχισε: «Εν τούτοις, καμμιά συνδιαλλαγή δεν έγινε με τον Χανς Κουνγκ, Καμμιά απελευθέρωσις για τα μέλη της ΕΟΓ. Και καμμιά ελευθερία για τους Καθολικούς συγγραφείς.» Αυτά συμβαίνουν παρά το γεγονός ότι «πολλές εκκλησιαστικές [αυθεντίες] προωθούν ένα είδος λεπτού σοσιαλισμού που λέγεται ‘θεολογική απελευθέρωσις’ και η Αμερικανική εκκλησία επεξεργάζεται ένα βιβλίο συζητήσεως σχετικά με τη Δισεκατονταετηρίδα, με τον τίτλο ‘Ελευθερία και Δικαιοσύνη για όλους.’»
Εν τούτοις, αυτός ο κληρικός παρετήρησε ότι καμμιά από τις περιοριστικές ενέργειες που έκαμαν οι εκκλησιαστικές αυθεντίες δεν θα έφερνε κανένα αποτέλεσμα πια. Γιατί όχι; Επειδή, είπε, «οι ιερείς θα εξακολουθήσουν να δίνουν την αγία κοινωνία στα μέλη της ΕΟΓ, το βιβλίο του Χανς Κουνγκ παραμένει στην κορυφή του καταλόγου των Γερμανικών ‘μπεστ σέλλερς’ και πολλοί λίγοι Καθολικοί συγγραφείς θα πάρουν στα σοβαρά τους νέους κανόνες λογοκρισίας.»
Έτσι, παρά το γεγονός ότι οι ηγέτες της Εκκλησίας κάνουν εκκλήσεις για «συνδιαλλαγή και ανανέωσι,» εξέδωσαν επίσης καταδίκες, αφορισμούς και διατάγματα για λογοκρισία στη διάρκεια του Αγίου Έτους. Άλλοι μέσα στην Εκκλησία, αμφισβήτησαν ζωηρά ή αγνόησαν όλα αυτά. Πόσο φανερό είναι ότι το Άγιον Έτος δεν έφερε καμμιά σημαντική «συμφιλίωσι» ή «ανανέωσι» μεταξύ του κλήρου της Εκκλησίας ή μεταξύ των λαϊκών.
Όλ’ αυτά έκαμαν τον Γκρήλεϋ να διακηρύξη: «Αυτή είναι βεβαίως η τελευταία σύσπασις που κάνει η ουρά του θηρίου που πεθαίνει. Είναι η επιθανάτιος αγωνία της παλαιάς εκκλησιαστικής γραφειοκρατίας.»
Η Χειροτέρευσις Συνεχίζεται
Το Άγιον Έτος δεν έφερε επίσης κανένα αποτέλεσμα στον «ακάνθινο στέφανο» του πάπα, δηλαδή, στην απώλεια ιερέων και καλογραιών. Ούτε σταμάτησε το Άγιο Έτος την παλίρροια των αποσκιρτήσεων εκ μέρους των λαϊκών.
Ο επίσκοπος της Πρόβιντενς του Ροντ Άιλαντ, Λουί Ζελινώ, είπε στη διάρκεια του Αγίου Έτους ότι η Καθολική Εκκλησία «δοκίμαζε βεβαία ‘διάσπασι’ ως οργάνωσις.» Παρετήρησε σοβαρή μείωσι στον αριθμό των εισερχομένων στην ιερωσύνη κι επίσης σοβαρή μείωσι των παρευρισκομένων στις Καθολικές λειτουργίες. Πρόσθεσε: «Πολλοί Καθολικοί διαμορφώνονται περισσότερο από τον κόσμο και τις απόψεις του παρά από τον νου του Χριστού και της Εκκλησίας.»
Στην έναρξι του Αγίου Έτους η εφημερίς Γκλόουμπ Εντ Μέηλ του Τορόντο έγραψε για την «απελπιστική έλλειψι ιερέων και καλογραιών.» Αυτή η έλλειψις συνεχίζεται και χειροτερεύει. Ολοένα λιγότερα άτομα ακολουθούν την ιερατική ζωή. Σύμφωνα με τις επίσημες Καθολικές εκθέσεις στην Αμερική, «ο αριθμός των θεολογικών σχολών έχει μειωθεί κατά 55,5 τοις εκατό και το σύνολο των γυναικών που εισέρχονται ως δόκιμοι πριν γίνουν καλόγριες έχει πέσει κατά 81,2 τοις εκατό.»
Έτσι, υπάρχουν ολοένα λιγότεροι αντικαταστάτες για τους ιερείς και τις καλόγριες που εγκαταλείπουν την Εκκλησία ή πεθαίνουν. Η εφημερίς Φρη Πρες του Ντητρόιτ παρετήρησε μια απόδειξι αυτής της τάσεως προς το τέλος του 1975 όταν έγραψε: «Ο αριθμός των Ρωμαιοκαθολικών καλογραιών παγκοσμίως μειώθηκε κατά 24,6% τα περασμένα τέσσερα χρόνια.»
Σχετικά με τους λαϊκούς, το περιοδικό Τάιμ ανέφερε ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες μόνο το 50 τοις εκατό των Καθολικών παρακολουθούν τώρα την εβδομαδιαία Λειτουργία σε σύγκρισι με το 71 τοις εκατό το 1963. Δείχνοντας πόσο διαφέρει τώρα η σκέψις πολλών Καθολικών από την επίσημη Εκκλησιαστική διδασκαλία, μια έκθεσις αναφέρει ότι έπειτα από διδασκαλία δεκαετιών κατά της αμβλώσεως, το 70 τοις εκατό των Καθολικών τώρα πιστεύουν ότι θα έπρεπε να γίνεται νόμιμη άμβλωσις στις ύπανδρες γυναίκες που το επιθυμούν. Λίγοι επεδοκίμαζαν μια τέτοια πορεία προηγουμένως.
Επίσης, το 83 τοις εκατό των Καθολικών τώρα επιδοκιμάζουν τα τεχνητά μέσα προφυλάξεως για τον έλεγχο των γεννήσεων, σε σύγκρισι με το ήμισυ αυτού του αριθμού πριν από δέκα χρόνια. Σήμερα μόνο 32 τοις εκατό των Καθολικών δέχονται το δόγμα για το αλάθητον του πάπα. Και μόνο το 42 τοις εκατό τώρα παραδέχονται τη διδασκαλία ότι ο Ιησούς παρέδωσε την ηγεσία της εκκλησίας του στον απόστολο Πέτρο.
Σ’ όλες τις χώρες επικρατεί η ίδια κατάστασις. Οι Εκκλησιαστικές αυθεντίες της Ιταλίας, παραδείγματος χάριν, αναγνωρίζουν ότι λιγότεροι από ένα στους τρεις Ιταλούς τώρα εκκλησιάζονται τακτικά. Στην Ουγγαρία μόνο το ένα τέταρτο περίπου από τα έξη εκατομμύρια καταγεγραμμένων Καθολικών αυτού του έθνους θεωρούνται δραστήριοι εκκλησιαζόμενοι. Και από το Λονδίνο μια έκθεσις που δημοσιεύθηκε στη διάρκεια του Αγίου Έτους έλεγε: «Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία της Αγγλίας και Ουαλλίας χάνει μέλη με αναλογία 250.000 ετησίως. Ο αριθμός των ατόμων που προσηλυτίζονται έχει πέσει στο χαμηλότερο επίπεδο αυτό τον αιώνα.» Μίλησε για «μαζική απώλεια πίστεως μεταξύ Άγγλων και Ουαλλών Καθολικών.»
Το Άγιον Έτος 1975 δεν είχε συνεπώς, κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα στο να επιτύχη «συνδιαλλαγή» ή «ανανέωσι» είτε μεταξύ του κλήρου είτε μεταξύ των λαϊκών. Η απομάκρυνσις από την Εκκλησία συνεχίζεται.
Ανησυχητική Εξέλιξις για την Εκκλησία στην Ιταλία
Μια πολύ απειλητική αλλαγή έλαβε χώρα στην καρδιά της Καθολικής Εκκλησίας—στην Ιταλία. Δεν μειώθηκε μόνον ο αριθμός των εκκλησιαζομένων, δεν υπάρχει μόνον όλο και μεγαλύτερη έλλειψις ιερέων και καλογραιών εκεί, αλλά τώρα παρουσιάζεται μια ακόμη ανησυχητική απειλή για την Εκκλησία.
Ποια είναι αυτή η απειλή; Είναι οι επιδρομές που κάνει ανάμεσα στον πληθυσμό της Ιταλίας και ιδιαιτέρως μεταξύ των νέων ο πρώτιστος εχθρός της Εκκλησίας. Αυτός ο εχθρός της θρησκείας είναι ο Κομμουνισμός. Μολονότι αληθεύει ότι η Κομμουνιστική διδασκαλία προσαρμόζεται κατά περιστάσεις τόσο στη θρησκεία όσο και στις άλλες πολιτικές ιδεολογίες, ο απώτερος σκοπός του Κομμουνισμού δεν έχει αλλάξει. Αυτός ο σκοπός είναι να εξαφανίση τη θρησκευτική επιρροή και δύναμι εκεί όπου ο Κομμουνισμός ελέγχει την κατάστασι.
Στην Ιταλία, το Κομμουνιστικό κόμμα σχεδόν ελέγχει ή συμμετέχει στα ανώτατα στρώματα της κυβερνήσεως. Οι Τάιμς της Νέας Υόρκης της 2 Δεκεμβρίου 1975 ανέφεραν τα εξής: «Ήδη, ο Κομμουνιστικός έλεγχος ή η συμμετοχή του Κομμουνισμού στην τοπική διοίκησι εκτείνεται στις πέντε από τις είκοσι περιοχές της Ιταλίας, στο ένα τρίτο των 94 επαρχιών της και, εκτός από τη Ρώμη, σε κάθε μεγάλη πόλι βορείως της Νεαπόλεως.»
Τέτοιες εισβολές στην πολιτική εξουσία που ασκούσε κάποτε η εκκλησία, ή τα κόμματα που εκείνη ευνοούσε, έγιναν φανερές στη διάρκεια των τελευταίων εκλογών που διεξήχθησαν τον Ιούνιο του Αγίου Έτους. Παρά την υποστήριξι που έδωσε το Βατικανό στο πολιτικό κόμμα που ευνοούσε, οι Κομμουνισταί υποψήφιοι κέρδισαν τις μεγαλύτερες νίκες σχεδόν παντού. Επικράτησαν πολιτικώς σε κάθε μεγάλη πόλι του βορρά. Επίσης εισέβαλαν και στο νότο, εγκαθιστώντας ακόμη και Κομμουνιστή δήμαρχο στη Νεάπολι.
Τώρα, σε όλο το έθνος, οι Κομμουνιστικές ψήφοι είναι μόνο κατά 2 τοις εκατό περίπου λιγώτερες απ’ αυτές που πήρε το κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία. Και ίσως η πιο ανησυχητική εξέλιξις του μέλλοντος είναι το γεγονός ότι η πλειοψηφία των νεωτέρων ψηφοφόρων φυλάσσουν την ψήφο τους για τους Κομμουνιστάς.
Στα περασμένα τριάντα χρόνια η επίσημη Καθολική διδασκαλία ήταν εναντίον των Κομμουνιστών που έβαζαν υποψηφιότητα για αξιώματα. Επανειλημμένως, οι Καθολικοί προειδοποιούνται να μη ψηφίσουν Κομμουνιστάς, με την απειλή του αφορισμού. Τον Ιούλιο του Αγίου Έτους, οι Ρωμαιοκαθολικοί επίσκοποι της Λομβαρδίας είπαν ότι οι ιερείς που ενεθάρρυναν τους Ιταλούς να ψηφίσουν Κομμουνιστάς έπρεπε ν’ ανακαλέσουν ή ν’ αφορισθούν.
Η εφημερίς του Βατικανού Λ’ Οσσερβατόρε Ρομάνο δημοσίευσε μια δήλωσι Ιταλών επισκόπων του βορείου τμήματος της χώρας που εξέφραζαν την «οδυνηρή τους αποδοκιμασία» για το αποτέλεσμα των εκλογών του Ιουνίου στις οποίες οι Κομμουνισταί κέρδισαν 2,5 εκατομμύρια ψήφους και σχεδόν ισοψήφισαν με το κόμμα της εξουσίας που υποστηριζόταν από το Βατικανό. Και κατά τα τέλη του Αγίου Έτους, τον Νοέμβριο, ο Πάπας Παύλος έκαμε νέες προειδοποιήσεις εναντίον των Καθολικών που υποστηρίζουν το Κομμουνιστικό Κόμμα. Αλλά είναι καταφανές ότι εδώ και λίγο καιρό αυτές οι προειδοποιήσεις πέφτουν σε ολοένα περισσότερα κουφά αυτιά.
Έτσι, όταν εξετάσουμε όλα τα γεγονότα, πρέπει, να συμπεράνωμε ότι το 1975 ήταν κάθε άλλο παρά «Άγιον Έτος» για τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Δεν έγινε καμμιά «συνδιαλλαγή.» Δεν έγινε καμμιά «ανανέωσις.» Αντιθέτως, τα προβλήματα της εξακολουθούν να μεγαλώνουν παντού, ακόμη και στο ίδιο το κέντρο της, την Ιταλία,
Το 1975, λοιπόν δεν ήταν «Άγιον Έτος» με καμμιά αληθινή έννοια για τον κόσμο. Και ο πιο σπουδαίος λόγος για τον οποίον δεν ήταν, είναι απλώς διότι δεν ήταν έργο του Θεού. Όπως λέγει ο Ψαλμός 127:1: «Εάν ο Κύριος δεν οικοδομήση οίκον, εις μάτην κοπιάζουσιν οι οικοδομούντες αυτόν.»