Η Τέχνη της Συνομιλίας

Η ΚΑΛΗ συζήτησις είναι σαν ένα ωραίο τοπίο—συνεχές, αλλά σταθερά ποικίλο και γεμάτο από τη γοητεία του καινούργιου και της εκπλήξεως.» Αυτά είπε ο συγγραφεύς Ράντολφ Σ. Μπουρν.

Πράγματι, οι άνθρωποι βρίσκουν μεγάλη ευχαρίστησι σ’ ένα ωραίο τοπίο. Ομοίως, εκείνοι που αναπτύσσουν την τέχνη της συνομιλίας αποκομίζουν μεγάλη ευχαρίστησι και οφέλη απ’ αυτή. Τους αρέσει ν’ ανταλλάσσουν ιδέες, γνώμες και αισθήματα με τους άλλους.

‘Θα επιθυμούσα να ήταν πάντα εύκολο και ευχάριστο να συνομιλώ με τους γνωστούς μου,’ μπορεί να πήτε. ‘Αλλά πολύ συχνά δεν συμβαίνει αυτό. Τι μπορώ να κάμω γι’ αυτό;’ Ίσως πάρα πολλά.

Χρόνος και Τόπος

Κατ’ αρχήν, μην αποθαρρύνεστε αν οι προσπάθειές σας να συνομιλήσετε αποτυγχάνουν μερικές φορές. Όλοι το έχομε δοκιμάσει αυτό. Στο κάτω κάτω, δεν μπορείτε να έχετε μια καλή συνομιλία με κάποιον που μετά βίας δίνει μια σύντομη απάντησι και στην πραγματικότητα δεν έχει όρεξι να μιλήση. Είναι πιθανόν να τον απασχολή κάποιο πολύ επείγον θέμα.

Όταν πρόκειται να συνομιλήσετε, ο χρόνος και ο τόπος είναι σημαντικοί παράγοντες. Ομολογουμένως, είναι μάταιο—ακόμη και απερίσκεπτο—να προσπαθή κανείς να μιλήση έστω και για λίγο με μια μαγείρισσα όταν βγαίνη καπνός από την κουζίνα της. Το επείγον θέμα εκείνη τη στιγμή είναι το κουνουπίδι που καίγεται ή η μπριζόλα που έχει πιάσει!

Η Γραφή τοποθετεί το θέμα πολύ καλά. Λέγει: «Χρόνος είναι εις πάντα. . . καιρός του σιγάν και καιρός του λαλείν.» (Εκκλησ. 3:1, 7) Είναι πιθανόν το άτομο να συλλογίζεται κάτι, να διαβάζη ένα βιβλίο ή να κάνη την άθροισι μιας μακράς στήλης αριθμών. Ή, μπορεί να έχη παρουσιασθή κάποιο σοβαρό πρόβλημα και το άτομο βρίσκεται σε βαθειά σκέψι. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, πόσο αληθεύει το παλιό ρητό, «Η σιωπή είναι χρυσός»!

Προετοιμασία για μια Καλή Συνομιλία

Αλλά στις κοινωνικές συγκεντρώσεις ή στα ανεπίσημα γεύματα θα θέλατε να κάνετε μια καλή συζήτησι. Τι μπορείτε να κάνετε γι’ αυτό;

Μπορεί ν’ απαιτηθή ετοιμασία εκ των προτέρων, ιδιαίτερα αν είσθε ο οικοδεσπότης. Θα μπορούσατε να θυμηθήτε μερικά σημεία για επίκαιρα γεγονότα και για θέματα που ενδιαφέρουν την κοινότητα. Εξετάστε τα επαγγέλματα και τη δραστηριότητα εκείνων που έχετε προσκαλέσει στη συγκέντρωσι. Αν είναι ανάγκη, μπορείτε να κάμετε μια σχετική έρευνα. Τότε θα είσθε σε θέσι να πήτε κάτι για την εργασία, το χόμπυ ή τα ενδιαφέροντα αυτών που είναι παρόντες.

Ακόμη και σε αυθόρμητη συζήτησι, να μην αισθάνεσθε ότι δεν έχετε τίποτε να πήτε. Στην πραγματικότητα, να προετοιμάζεσθε από πολύ καιρό για την επόμενη συνομιλία σας. Πώς συμβαίνει αυτό; Έχετε αποκτήσει γνώσεις από το σχολείο και από την πείρα της ζωής. Επιπλέον, είναι πιθανόν να έχετε διαβάσει μερικά βιβλία. Ίσως να έχετε σταχυολογήσει σημεία από προσωπική μελέτη της Αγίας Γραφής. Έτσι, όπως βλέπετε—έχετε κάτι αξιόλογο να συζητήσετε. Στον κατάλληλο χρόνο και τόπο, μπορείτε να συμβάλετε θαυμάσια σε μια καλή συνομιλία.

Ταξινομήστε από προηγουμένως τις σκέψεις σας. Αποφασίσετε γενικά τι θα μπορούσατε να πήτε σχετικά μ’ ένα ιδιαίτερο θέμα. Ίσως να μην είναι αναγκαίες μερικές λεπτομέρειες. Αλλά ίσως χρειασθή να πήτε γεγονότα σχετικά με το ποιος, τι, γιατί, πότε, πού και πώς, ειδικά αν πρόκειται ν’ αναφερθήτε σε κάποιο συμβάν.

Η Καλλιέργεια της Καλής Συνομιλίας

Οι ερωτήσεις μπορεί να υποβοηθήσουν πολύ στην καλλιέργεια μιας καλής συνομιλίας. Ο Ρόμπερτ Λούις Στήβενσον έκαμε κάποτε την εξής παρατήρησι: «Όταν κάνετε μια ερώτησι είναι σαν να κυλάτε ένα βράχο από την κορυφή ενός λόφου· και καθώς κατρακυλά ο βράχος, συμπαρασύρει κι’ άλλους.» Με παρόμοιο τρόπο, μια προσεκτική ερώτησις μπορεί να προκαλέση άμεση ανταπόκρισι και ν’ ανοίξη το δρόμο για ευχάριστη συνομιλία.

Συνεπώς, για ν’ αρχίσετε μια συζήτησι ή να τη συνεχίσετε, γιατί να μη χρησιμοποιήσετε ερωτήσεις; Όχι αδιάκριτες και προσωπικές ερωτήσεις. (Γιατί εσείς και η Κυρία Σμιθ χωρίσατε ύστερα από είκοσι χρόνια έγγαμης ζωής;) Ούτε ερωτήσεις που ισοδυναμούν με τεστ νοημοσύνης. (Ποια ήσαν τα επτά θαύματα της αρχαιότητος;) Οι ερωτήσεις αυτού του είδους θα έκαναν, πιθανόν τους πιο πολλούς επισκέπτας να επιθυμούσαν να βρίσκωνται κάπου αλλού.

Αντιθέτως, οι ερευνητικές ερωτήσεις που ζητούν γνώμες δεν είναι απρεπείς, αν δεν προκαλούν σκοπίμως αντιλογία. Μερικές βασικές ερωτήσεις θα μπορούσαν ν’ ασχοληθούν με πρόσφατα γεγονότα ή προβλήματα. (Πώς νομίζετε ότι μπορεί να γίνη προμήθεια τροφής για τα εκατομμύρια των κατοίκων της γης που λιμοκτονούν;) Δεν θα υπήρχε αντίρρησις να γίνουν ακόμη και υποθετικές ερωτήσεις. (Σε ποια περίοδο της ιστορίας θα επιθυμούσατε να ζούσατε;) Αλλά μην είσθε υπερβολικός σ’ αυτό το σημείο. Και, φυσικά, η συνομιλία θα προχωρήση πολύ πιο ομαλά αν είμαστε ευγενείς και δεν διακόπτωμε όταν απαντούν στις ερωτήσεις.

Ωραίες πείρες μπορεί να προσθέσουν ενθουσιασμό κι’ ενδιαφέρον στη συνομιλία. Έτσι, σκεφθήτε περιστατικά που συνέβησαν σε σας, ή δραστηριότητες στις οποίες λάβατε μέρος. Ίσως αξίζει ν’ αφηγηθήτε αυτές τις πείρες. Φυσικά, μια λεπτομερής αφήγησις για το πώς κάποιος εισήλθε πρόσφατα στο νοσοκομείο ή πώς εγχειρίσθηκε μπορεί να είναι πραγματική, είναι όμως ευχάριστη για τους ακροατάς; Πόσο καλύτερο θα ήταν να διαλέξη κανείς πείρες που θα δώσουν στους ακροατάς ευχαρίστησι! Όταν οι αληθινοί Χριστιανοί έχουν κοινωνικές συγκεντρώσεις, αφηγούνται συχνά ωραίες πείρες από τη δραστηριότητά των στο κήρυγμα των αγαθών νέων της βασιλείας του Θεού.

Όταν αφηγήσθε πείρες, θα ευχαριστήσετε τους ακροατάς σας αν αφαιρέσετε τις ανώφελες λεπτομέρειες. Αυτό δίνει στην αφήγησι σαφήνεια και τους απαλλάσσει από τον κόπο να καταβάλουν πνευματική προσπάθεια για να ταξινομήσουν τα γεγονότα. Ένα άλλο σημείο είναι το εξής: Γιατί να είσθε συνεχώς σεις ο ήρωας ή η ηρωίδα της αφηγήσεως; Λάβετε μια ευρύτερη άποψι και δείξτε τον ρόλο που μπορεί να έπαιξαν και οι άλλοι.

Διατηρείτε τη Συνομιλία Αξιοπρεπή και Ανυψωτική

Γνωρίζετε ότι αν ο αέρας γεμίση με καπνισμένη ομίχλη, ακόμη και η πιο όμορφη θέα μπορεί να πάψη να είναι ελκυστική. Με τον ίδιο τρόπο, μια καλή συνομιλία μπορεί να γίνη ανιαρή, ακόμη και δυσάρεστη, αν δεν διεξάγεται σε υψηλό επίπεδο. Η ατμόσφαιρα, δηλαδή η επικρατούσα διάθεσις, πρέπει να παραμένη καλή ώστε η συζήτησις να είναι ενδιαφέρουσα και ωφέλιμη. Πόσο ζωτικό είναι, λοιπόν, να διατηρηθή η συνομιλία αξιοπρεπής και ανυψωτική!

Η αξιοπρεπής συνομιλία, εν τούτοις, δεν απαιτεί εξαιρετικά μεγάλες λέξεις και εντυπωσιακή γλώσσα. Βεβαίως, υπάρχει κάτι που πρέπει να λεχθή για την καλλιέργεια του λεξιλογίου. Εν τούτοις, μια φιλική συζήτησις δεν αποτελεί ευκαιρία να επιδεικνύη κανείς όλη του τη λεκτική ικανότητα.

Όταν ρώτησαν κάποτε ένα διπλωμάτη για τις ανέσεις του σπιτιού του εκείνος απάντησε ως εξής: «Είμεθα εγκατεστημένοι εις την πρεσβευτικήν κατοικίαν, υποκείμενοι βεβαίως εις τινα σύγχυσιν ένεκα της ανάγκης επιστιλβώσεως και επιδιορθώσεως των αντικειμένων.» Τι είπε; Κάποιος συγγραφεύς απέδωσε το νόημα αυτών των λέξεων ως εξής: «Μόλις τώρα κάνομε την εσωτερική διακόσμησι του σπιτιού κι’ έτσι το σπίτι είναι λίγο ακατάστατο.» Χωρίς αμφιβολία, η απλή ομιλία είναι προτιμώτερη και οι περισσότεροι άνθρωποι την εκτιμούν.

Οι απρεπείς ιστορίες και οι χυδαίες εκφράσεις είναι ασφαλώς εκτός τόπου μεταξύ εκείνων που σέβονται τον εαυτό τους και τους άλλους. Πολύ κατάλληλα, η Βίβλος συμβουλεύει: «Μηδείς λόγος σαπρός ας μη εξέρχηται εκ του στόματός σας, αλλ’ όστις είναι καλός προς οικοδομήν της χρείας, διά να δώση χάριν εις τους ακούοντας.»—Εφεσ. 4:29.

Τι μπορεί να γίνη, αν ένας επισκέπτης αφηγήται αισχρά ανέκδοτα και χρησιμοποιή άσεμνη γλώσσα; Οι άλλοι μπορούν να προσπαθήσουν ν’ αλλάξουν το θέμα συζητήσεως. Αν αυτές οι προσπάθειες δεν φέρνουν αποτέλεσμα, ο οικοδεσπότης θα μπορούσε να πάρη αυτό το άτομο παράμερα και να του εξηγήση ότι η ομιλία του είναι δυσάρεστη. Μήπως αυτό είναι σκληρό μέτρο; Όχι, δεν είναι πραγματικά σκληρό. Αν αφήσωμε το άτομο αυτό ανενόχλητο, θα μπορούσε να χαλάση τη διάθεσι όλων των παρόντων.

Στη διάρκεια μιας συνομιλίας μπορεί να γίνουν μερικά σχόλια για ωρισμένους ανθρώπους. Αυτά τα σχόλια μπορεί να είναι ωφέλιμα και δεν υπάρχει αντίρρησις να γίνωνται. Αλλά τι θα γίνη αν η συνομιλία χειροτερεύη και μετατρέπεται σε βλαβερή συκοφαντία; Θα επιτρέψετε στον εαυτό σας ν’ ακούη τέτοιου είδους ομιλία; Δεν θα μπορούσατε να το κάμετε αυτό, εκτός αν θέλετε να σας κατατάξουν κι’ εσάς σ’ αυτό το είδος ατόμων. Θα είχατε, λοιπόν, το θάρρος, ίσως σαν οικοδεσπότης, να επαναφέρετε τη συνομιλία στο υψηλό επίπεδο που ήταν πριν; Χωρίς αμφιβολία, οι άλλοι που είναι παρόντες θα το εκτιμούσαν.

Αυξήστε την Ευχαρίστησι

Η ευχάριστη συνομιλία μπορεί να γίνη πιο ευχάριστη με διαφόρους τρόπους. Παραδείγματος χάριν, το άτομο που μιλά μαζί μας μπορεί ν’ αφήση το πρόσωπό του να «μιλήση» μ’ έναν ευχάριστο τρόπο. Πώς; Με το να χαμογέλα όταν είναι κατάλληλο.

Το άτομο που έχει αναπτύξει μ’ επιτυχία την τέχνη της συνομιλίας συμβάλλει, επίσης, στην ευχαρίστησί μας με το να μιλά με σαφήνεια. Επιπλέον, δείχνει συμπάθεια. Θέτει τον εαυτό του στη θέσι μας και αποφεύγει να λέγη πράγματα που θα μας προξενούσαν πόνο ή αμηχανία χωρίς να υπάρχη λόγος. Ένα τέτοιο άτομο ποτέ δεν μας μιλά υποτιμητικά, σαν να είμαστε κατά πολύ κατώτεροί του πνευματικώς.

Πιθανόν να έχετε παρατηρήσει ότι μερικά άτομα ενδιαφέρονται να μιλούν μόνον για τον εαυτό τους. Αν η συζήτησις στρέφεται για μια στιγμή στις δικές σας πείρες, γνώμες ή προβλήματα, ένα τέτοιο άτομο μετατοπίζει αμέσως το θέμα στα δικά του ενδιαφέροντα, στη δική του γνώμη, στο πώς πέρασε την ημέρα του. Προφανώς, όμως, ο καλός συνομιλητής δεν είναι εγωκεντρικός. Αποφεύγει να μιλά πάρα πολύ γι’ αυτό το θέμα.

Η Ανάγκη ν’ Ακούμε

Ο καλός συνομιλητής δίνει στο άλλο άτομο την ευκαιρία να μιλήση. Γνωρίζει ότι η εποικοδομητική συζήτησις είναι ‘δρόμος διπλής κατευθύνσεως.’ Τα βασικά στοιχεία του είναι η ομιλία και η ακρόασις.

Δείχνοντας συμπάθεια, ο καλός ακροατής προσπαθεί να κατανοήση την άποψι του ομιλητού, ίσως ακόμη και να έλθη φανταστικά στη θέσι του. Επειδή, όμως, ο νους σκέπτεται πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο μπορεί να μιλήση ένα άτομο, υπάρχει χρόνος ν’ αναλύση κανείς εκείνο που λέγεται και κατόπιν να βγάλη συμπεράσματα. Γιατί να μη προσπαθήσετε να το κάμετε αυτό στη διάρκεια της επόμενης συνομιλίας σας;

Κάμετε, επίσης, ερωτήσεις και δείξτε γνήσιο ενδιαφέρον στις απαντήσεις που δίνονται. Να κοιτάτε το άτομο με το οποίο συζητάτε. Φυσικά, δεν θα θέλατε να τον κοιτάτε επίμονα. Αποφεύγετε, όμως, να έχετε το βλέμμα σας καρφωμένο σε κάποιο αντικείμενο στο δωμάτιο ή διαρκώς να κοιτάτε πότε εδώ και πότε εκεί, διότι ο ομιλητής θα μπορούσε να συμπεράνη ότι είσθε ανειλικρινής ή αδιάφορος. Δώστε του με κάθε τρόπο την αμέριστη προσοχή σας. Πόσα πράγματα μπορούμε όλοι μας να μάθωμε όταν ακούμε πραγματικά τους άλλους με προσοχή!

Τα άτομα που καλλιεργούν την τέχνη της συνομιλίας θα διαπιστώσουν ότι «η καλή συνομιλία είναι σαν ένα ωραίο τοπίο.» Και τα δύο μπορούν να αφήσουν ευχάριστες εντυπώσεις στο νου. Προσπαθήστε να συνομιλήτε με τους άλλους και θα διαπιστώσετε συχνά ότι η συνομιλία περιλαμβάνει καινοτομία, έκπληξι, ευχαρίστησι και διαρκές όφελος.