Mme Edidiọn̄ M̀mê Mme Isụn̄i—Mme Uwụtn̄kpọ Ẹdude Ẹnọ Nnyịn Mfịn
“Mme n̄kpọ ẹmi ẹkewọrọ mmọ, man ẹdi uwụt-n̄kpọ ẹnọ owo; ẹkenyụn̄ ẹwet mmọ ndida nteme nnyịn, emi utịt mme eyo ama osịm nnyịn.”—1 CORINTH 10:11.
1. Kpa nte owo odụn̄ọrede n̄kpọutom, nso ndụn̄ọde ke nnyịn ikpanam?
KE IDAK ndom mbakara emi owo mîkemeke ndikụt, n̄karafan̄ ekeme nditọn̄ọ ndita sụn̄sụn̄ ke n̄kpọutom emi ẹdade ukwak ẹnam. Ndusụk ini ekeme ndibe mbemiso ẹkemede ndikụt n̄karafan̄ oro ke idem. Ukem ntre, mme edu ye mme udọn̄ esịt owo ẹkeme nditọn̄ọ ndibiara anyanini mbemiso emi osụn̄ọde ke ikpọ mfịna m̀mê akam edide se mbon en̄wen ẹkụtde. Kpa nte nnyịn ke ọniọn̄ ikemede ndise n̄kpọutom man ikụt m̀mê enye ọtọn̄ọ ndita n̄karafan̄, ntre editịn̄ enyịn ndụn̄ọde esịt nnyịn nnyụn̄ nnam enye odu ke eti idaha ke edikem ini ekeme ndikpeme nsọn̄ọnda Christian nnyịn. Ke nditịn̄ ke usụn̄ en̄wen, nnyịn imekeme ndibọ mme edidiọn̄ Abasi imonyụn̄ ikeme ndibọhọ mme isụn̄i Abasi. Ndusụk owo ẹkeme ndikere ke mme edidiọn̄ ye mme isụn̄i oro ẹketan̄ade ẹdori Israel eset ẹnyene esisịt se ẹwọrọde ẹnọ mbon oro ẹsakde iso ẹse utịt editịm n̄kpọ emi. (Joshua 8:34, 35; Matthew 13:49, 50; 24:3) Nte ededi, idịghe ntre. Nnyịn imekeme ndibọ ufọn akamba akamba nto mme ntọt uwụtn̄kpọ oro ẹbuanade Israel, nte ẹwụtde ke 1 Corinth ibuot 10.
2. Nso ke 1 Corinth 10:5, 6 etịn̄ aban̄a ifiọk n̄kpọntịbe Israel ke wilderness?
2 Apostle Paul emen nditọ Israel ke idak Moses odomo ye mme Christian ke idak Christ. (1 Corinth 10:1-4) Nte ededi mbon Israel ẹkpekedụk Isọn̄ Un̄wọn̄ọ, “edi ediwak owo ke otu mmọ ikenemke Abasi esịt; koro Enye [akasuande] mme okpo mmọ ẹduọn̄ọ ke desert.” Paul ke ntre ama asian ekemmọ mme Christian ete: “Mme n̄kpọ ẹmi ẹdi uwụtn̄kpọ ẹnọ nnyịn, ndikpep nnyịn ete, ikûdiọk itọn̄ ibịne se idiọkde, nte mmọ ẹkanamde.” (1 Corinth 10:5, 6, sịghisịghi ubọkn̄wed edi eke nnyịn.) Mme udọn̄ ẹsikọri owo ke esịt, ntre oyom nnyịn ikop ntọt uwụtn̄kpọ oro Paul asiakde.
Ntọt Kaban̄a Ukpono Ndem
3. Didie ke nditọ Israel ẹkenam idiọkn̄kpọ ke ebuana ye eyenenan̄ o-gold?
3 Akpa ntọt Paul edi: “Mbufo ẹkûnyụn̄ ẹdi mme okpono ndem, nte ndusụk mmọ ẹkedide; nte ẹwetde ẹte, Mbio oro ẹsụhọde ẹtetie ẹdia ẹnyụn̄ ẹn̄wọn̄, ẹnyụn̄ ẹdaha ke enyọn̄ ẹkebre mbre.” (1 Corinth 10:7, sịghisịghi ubọkn̄wed edi eke nnyịn.) Ntọt emi aban̄a nditọ Israel oro ẹkefiakde ẹbịne mme usụn̄ edinam Egypt ẹkenyụn̄ ẹnamde eyen enan̄ o-gold ke ukpono ndem. (Exodus, ibuot 32) Stephen oro ekedide mbet ama owụt se idide akpan mfịna: “Mme ete nnyịn [ikonyịmeke] ndisụk ibuot nnọ [Moses, andida ke ibuot Abasi], edi ẹnụk enye ẹfep ọkpọn̄ mmọ, ẹwọn̄ọde ẹfiak ẹka Egypt ke esịt mmọ, ẹnyụn̄ ẹdọhọ Aaron ẹte, Bot mme abasi eke ẹdibemde nnyịn iso nọ nnyịn: koro ama edi Moses emi, emi akadade nnyịn ọwọrọ ke isọn̄ Egypt, nnyịn ifiọkke se itịbede ye enye. Ntre ke mmọ ẹbot eyenenan̄ ke mme usen oro, ẹnyụn̄ ẹda uwa ẹsọk idem oro, ẹnyụn̄ ẹdat esịt ke utom ubọk mmọ.” (Utom 7:39-41) Tịm fiọk ete ke mme otụtutọn̄ nditọ Israel ẹma ẹnyene ndiọi udọn̄ “ke esịt mmọ” oro ẹkedade ẹkesịm ukpono ndem. “Mmọ [ẹma] ẹbot eyenenan̄ . . . ẹnyụn̄ ẹda uwa ẹsọk idem oro.” Akan oro, mmọ ẹma “ẹdat esịt ke utom ubọk mmọ.” Ẹma ẹkwak n̄kukwak, ẹkwọ ikwọ, ẹnek unek, ẹdia n̄kpọ, ẹnyụn̄ ẹn̄wọn̄ n̄kpọ. Nte an̄wan̄ade, ukpono ndem ekedi n̄kpọ etabi ye eke unọ idem inemesịt.
4, 5. Ewe mme edinam ukpono ndem ke ẹyom nnyịn ifep?
4 Mbiet Egypt—kpa ererimbot Satan—ke nditịm ntịn̄, atuak ibuot ọnọ unọ idem inemesịt. (1 John 5:19; Ediyarade 11:8) Enye atuak ibuot ọnọ mme osion̄o ndyọ, mme ebre ikwọ, ye mme ọwọrọiso ke mbre mbuba, ọkọrọ ye unek mmọ, ikwọ mmọ, ekikere mmọ kaban̄a mbubru ye mbre. Ẹsidomo ediwak owo ndiyak idem nnyịni ke unọ idem inemesịt ke adan̄aemi ẹdọhọde ke isụk ituak ibuot inọ Jehovah. Ke ini anade ẹnọ Christian nsuannọ ke idiọkn̄kpọ, ẹsiwak ndikụt nte ke idaha mmeme eke spirit esie oto edin̄wọn̄ n̄kpọsọn̄ mmịn, unek, ye edibre mbre ke ndusụk usụn̄ oro ekperede ukpono ndem. (Exodus 32:5, 6, 17, 18) Ndusụk unọ idem inemesịt ẹfọn ẹnyụn̄ ẹnọ inemesịt. Edi, mfịn ẹtịm ata ekese ikwọ ererimbot, unek, ndise senima, ye mme vidio ẹnọ mbiara udọn̄ obụkidem.
5 Mme ata Christian iyakke idem inọ ukpono ndem. (2 Corinth 6:16; 1 John 5:21) Akpakam nnyịn owo kiet kiet iwụt ukpeme ntre man ikûkabade inyene mbumehe unọ idem inemesịt oro abuanade ukpono ndem inyụn̄ iduọ idụk n̄kpọndịk eke edibọ idiọk utịp nto edisịn idem ke mbre ke usụn̄ ererimbot. Edieke nnyịn iyakde idem nnyịn inọ mme odudu ererimbot, ndiọi udọn̄ ye mme edu edinam eke ererimbot ẹkeme ndidụk esịt ye ekikere nnyịn sụn̄sụn̄. Ke ini owo mînen̄ekede, ẹmi ke akpatre ẹkeme ndisụn̄ọ ke owo ‘ndiduọ ke desert’ eke idiọk editịm n̄kpọ Satan emi.
6. Nso in̄wan̄în̄wan̄ idaha ke ẹyom nnyịn ida kaban̄a unọ idem inemesịt?
6 Ukem nte Moses ke ini oro ẹkenamde eyenenan̄ oro, kpasụk ntre “asan̄autom oro anamde akpanikọ, onyụn̄ enyenede ọniọn̄” ọdọhọ ete: “Anie owo ada ye Jehovah? yak etiene mi.” Ndinam n̄kpọ in̄wan̄în̄wan̄ man iwụt nte ke nnyịn isọn̄ọ ida inọ utuakibuot akpanikọ ekeme ndinyan̄a uwem. Moses oro okotode esien Levi ama anam n̄kpọ usọp usọp ndisio odudu mbiara mfep. (Matthew 24:45-47; Exodus 32:26-28) Mmọdo, ndien, tịn̄ enyịn dụn̄ọde unọ idem inemesịt, ikwọ, vidio, ye mme n̄kpọ ntre ẹmi afo emekde. Edieke enye abiarade ke usụn̄ ekededi, sọn̄ọ da nọ Jehovah. Ye ibetedem oro asan̄ade ye akam oro ọbọn̄de ọnọ Abasi, nam mme ukpụhọde ke unọ idem inemesịt ye ikwọ oro afo emekde, nyụn̄ biat n̄kpọ oro ekemede ndinọ unan ke n̄kan̄ eke spirit, kpa nte Moses akabiatde eyenenan̄ o-gold.—Exodus 32:20; Deuteronomy 9:21.
7. Didie ke nnyịn ikeme ndikpeme ndamban̄a esịt?
7 Didie ke nnyịn ikeme ndikpan esịt ndibiara? Ke ndikpep Ikọ Abasi ifịk ifịk, nyak akpanikọ esie osụhọde odụk esịt ye ekikere nnyịn. (Rome 12:1, 2) Nte ededi, nnyịn ikpenyene ndidụk mme mbonoesop Christian kpukpru ini. (Mme Hebrew 10:24, 25) Ẹkeme ndimen ikpîkpu edidụk mme mbonoesop kpukpru ini ndomo ye ediyet ndom mbakara ke itie oro n̄karafan̄ atade. Emi ekeme ndinam nnyịn iyama ke ndusụk ini, edi enye ikọkke akpan mfịna oro odude. Utu ke oro, ebede ke ndibem iso nnam ntịmidem, editie n̄kere, ye edibuana ifịk ifịk ke mme mbonoesop, nnyịn imekeme ndinam n̄kpọ ye odudu ndisio mbiara n̄kpọ ekededi oro ekemede ndiyịre ke isọn̄ ndamban̄a esịt nnyịn mfep. Emi eyen̄wam nnyịn ndisọn̄ọ nyịre ke Ikọ Abasi eyenyụn̄ ọsọn̄ọ nnyịn idem ndiyọ mme idomo mbuọtidem inyụn̄ ikabade ‘isọn̄ ke ukpọn̄.’—James 1:3, 4; Mme N̄ke 15:28.
Ntọt Ẹnọde Ẹban̄a Use
8-10. (a) Nso ntọt uwụtn̄kpọ ke ẹtịn̄ ẹban̄a ke 1 Corinth 10:8? (b) Didie ke ẹkeme ndida mme ikọ Jesus oro ẹwetde ke Matthew 5:27, 28 nsịn ke edinam ke usụn̄ oro ọnọde ufọn?
8 Ke uwụtn̄kpọ Paul efen, ẹnọ nnyịn item ẹte: “Nnyịn ikûnyụn̄ inam use, nte ndusụk mmọ ẹkenamde, ẹnyụn̄ ẹkpan̄ade, thousand owo edịp ye ita ke usen kiet.”a (1 Corinth 10:8) Apostle oro eketịn̄ aban̄a ini oro nditọ Israel ẹkenụhọde ẹnọ mme nsunsu abasi ẹkenyụn̄ ẹnamde “use ye nditọ Moab iban.” (Numbers 25:1-9) Oburobụt ido idan̄ edi n̄kpọ n̄kpa! Ndiyak mme oburobụt ekikere ye mme udọn̄ ẹka iso etie nte ndiyak esịt “ata n̄karafan̄.” Jesus ọkọdọhọ ete: “Mbufo ẹmekop ẹte, ẹkenọ owo uyo, ẹte, Kûsịn efịbe: edi Ami ndọhọ mbufo nte, Owo ekededi eke esede n̄wan ke enyịn use ama esịn efịbe ye enye ama ke esịt esie.”—Matthew 5:27, 28.
9 N̄kpọ owụtde mme idiọk oro ẹkemede ndisụn̄ọ ke ‘ndise n̄wan ke enyịn use’ edi utịp mbiara ekikere oro mme ọsọn̄ibuot angel ẹkenyenede mbemiso Ukwọ usen Noah. (Genesis 6:1, 2) Ti, n̄ko, ete ke kiet ke otu ata n̄kpọ mmọn̄eyet oro eketịbede ke uwem Edidem David okoto edika iso nse n̄wan ke idiọk usụn̄. (2 Samuel 11:1-4) Ke edide isio, Job edinen owo oro ọkọdọde ndọ ‘ama anam ediomi ye enyịn esie nditre ndinọ utọn̄ ke ntịn̄enyịn eyenan̄wan ke idemesie,’ ntem efepde oburobụt ido onyụn̄ owụtde idem nte andimụm nsọn̄ọnda n̄kama. (Job 31:1-3, 6-11) Ẹkeme ndimen enyịn ndomo ye window esịt. Ndien ekese ndiọi n̄kpọ ẹsito ke mbiara esịt ẹwọn̄ọ.—Mark 7:20-23.
10 Edieke nnyịn inamde mme ikọ Jesus, nnyịn idinọhọ ndiọi ekikere ufan̄ ebe ke ndise mme ndise idan̄ m̀mê ndinyene ndiọi ekikere ke esịt mban̄a ekemmọ Christian, nsan̄autom, m̀mê owo efen ekededi. Owo isioho n̄karafan̄ ke ukwak n̄kukụre ke ndiduep itie oro n̄karafan̄ atade. Ke ntre, kûfụmi mme oburobụt ekikere ye udọn̄ mfefere mfefere nte n̄kpọ eke mmọ mînen̄ekede idi akpan n̄kpọ. Sịn ọkpọsọn̄ ukeme ndibiat mme oburobụt ekikere mfep ke esịt fo. (Men Matthew 5:29, 30 domo.) Paul ọkọnọ ekemmọ mme andinịm ke akpanikọ item ete: “Ẹwot mbak idem mbufo ẹmi ẹdude ke isọn̄. Ẹkpọn̄ use, ye ndek-ndek ido, ye idiọk udọn̄, ye idiọk itọn̄, ye edisịn esịt ke n̄kpọ owo, emi edide ukpono-ndem; mme ido ẹmi ẹda iyatesịt Abasi ẹtiene nditọ ntụt-utọn̄.” Ih, ke ntak mme utọ ido nte oburobụt ido idan̄, ke ‘iyatesịt Abasi etiene nditọ ntụtutọn̄’ nte idiọn̄ọ isụn̄i. Ntre oyom nnyịn ‘iwot’ mbak idem nnyịn ke mme n̄kpọ ẹmi.—Colossae 3:5, 6.
Ntọt Kaban̄a Eseme Nsọn̄ibuot
11, 12. (a) Nso ntọt ke ẹnọ ke 1 Corinth 10:9, ndien nso n̄kpọntịbe ke ẹketịn̄ ẹban̄a? (b) Didie ke ntọt Paul okpotụk nnyịn?
11 Paul ọnọ ntọt efen ete: “Nnyịn ikûnyụn̄ idomo Ọbọn̄, nte ndusụk mmọ ẹkedomode Enye, ndien ẹda urụkikọt ẹsobo mmọ.” (1 Corinth 10:9) Ke adan̄aemi ẹsan̄ade ke wilderness ẹkpere adan̄a Edom, nditọ Israel ẹma ẹka iso “ẹnam ikọ ye Abasi ye Moses, ẹte, Nsinam mbufo ẹdade nnyịn ke Egypt ẹwọrọ, ẹte nnyịn idikpan̄a ke wilderness emi? koro uyo ye mmọn̄ mîdụhe; obukpo uyo emi [manna oro ẹkenọde ke utịbe utịbe usụn̄] onyụn̄ efek nnyịn.” (Numbers 21:4, 5) Kam kere! Nditọ Israel oro ẹma ẹka iso “ẹnam ikọ ye Abasi,” ẹdọhọde ke mme enọ esie ẹdi mbukpo!
12 Ebede ke eseme mmọ, nditọ Israel ẹkedomo ime Jehovah ese. Owo iketreke ndinọ ufen, koro Jehovah ama ọdọn̄ ndiọi urụkikọt ke ọtọ mmọ, ndien ediwak owo ẹma ẹkpan̄a ẹto edidom oro urụkikọt okodomde mmọ. Ke mbon oro ẹma ẹkekabade esịt ndien Moses ekpede ubọk ke ibuot mmọ, ufen oro ama etre. (Numbers 21:6-9) Ke akpanikọ n̄kpọntịbe emi ekpenyene nditie nte ntọt nnọ nnyịn man itre ndinyene edu nsọn̄ibuot ye eseme, akpan akpan kaban̄a Abasi ye ndutịm ukara esie.
Ntọt Kaban̄a Edisụk Uyo
13. Nso ke 1 Corinth 10:10 odụri nnyịn utọn̄ aban̄a, ndien ewe nsọn̄ibuot ke Paul ekenyene ke ekikere?
13 Ke asiakde akpatre uwụtn̄kpọ esie oro abuanade nditọ Israel ke wilderness, Paul ewet ete: “Mbufo ẹkûnyụn̄ ẹsụk uyo, nte ndusụk mmọ ẹkesụkde, ẹnyụn̄ ẹtakde ke ubọk andisobo.” (1 Corinth 10:10) Nsọn̄ibuot ọkọtọn̄ọ ke ini Korah, Dathan, Abiram, ye mme nsan̄a mmọ ẹkenamde n̄kpọ ke usụn̄ oro mîdịghe eke ukara Abasi ẹnyụn̄ ẹbụpde mbụme ẹban̄a odudu Moses ye Aaron. (Numbers 16:1-3) Ke ẹma ẹkesobo mbon nsọn̄ibuot oro, nditọ Israel ẹma ẹtọn̄ọ ndisụk uyo. Emi ekedi koro mmọ ẹketọn̄ọde ndikere nte ke ikodotke ndisobo mbon nsọn̄ibuot oro. Numbers 16:41 etịn̄ ete: “Ndien n̄kpọn̄ kpukpru mbon esop nditọ Israel ẹsụk Moses ye Aaron uyo, ẹte, Mbufo ẹmewot ikọt Jehovah.” Nte utịp edikụt ndudue nnọ usụn̄ oro ẹkebierede ikpe ke idaha oro, nditọ Israel 14,700 ẹma ẹkpan̄a ke ufen oro Abasi ọkọdọn̄de.—Numbers 16:49.
14, 15. (a) Nso ikedi kiet ke otu idiọkn̄kpọ oro mme “owo eke mîten̄eke Abasi” oro ẹkedọn̄de ikpat ndịbe ndịbe ẹdụk esop ẹkenamde? (b) Nso ke ẹkeme ndikpep nto n̄kpọntịbe oro akabuanade Korah?
14 Ke akpa isua ikie E.N., mme “owo eke mîten̄eke Abasi” ẹmi ẹkedọn̄de ikpat ndịbe ndịbe ẹdụk esop Christian ẹma ẹwụt idem nte nsunsu mme andikpep ye mbon nsụkuyo. Mme owo ẹmi ẹma “ẹsịn mme andikara ke ndek, ẹnyụn̄ ẹsụn̄i mme akama ikpọ itie,” irenowo oro ẹyetde aran ẹmi ẹkenọde utom edise enyịn ke n̄kan̄ eke spirit ini oro ke esop. Kaban̄a mbon nsọn̄ibuot oro mîten̄eke Abasi, mbet oro Jude ama etịn̄ n̄ko ete: “Mmọ ẹmi ẹdi mbon nsụk-uyo; mmọ ẹsụk Abasi uyo ẹban̄a itie emi Enye okonịmde mmọ; mmọ ẹsan̄a nte idiọk itọn̄ mmọ adade mmọ aka.” (Jude 3, 4, 8, 16) Mfịn, ndusụk owo ẹkabade ẹdi mbon nsụkuyo koro mmọ ẹyakde mbiara edu eke spirit ọkọri ke esịt mmọ. Mmọ ẹsiwak ndiwụk ntịn̄enyịn ke unana mfọnmma mbon oro ẹdude ke itie edise enyịn ke esop ẹnyụn̄ ẹtọn̄ọ ndisụk mmọ uyo. Nsụkuyo ye eseme mmọ ẹkeme ndikam ntara n̄kosịm edikụt ndudue nnọ mme n̄wed oro “asan̄autom emi anamde akpanikọ” emịn̄de.
15 Odot ẹbụp mbụme esịt akpanikọ ẹban̄a ibuotikọ N̄wed Abasi. Edi nso edieke nnyịn ikpọkọride etikwo etikwo edu oro owụtde idem ke nneme ukụt ndudue ke otu mme n̄kpet n̄kpet ufan? Ọkpọfọn nnyịn ibụp idem nnyịn ite, ‘Emi ekeme ndida n̄kosụn̄ọ ke nso? Nte ikpedịghe se ifọnde ikan nditre nsụkuyo nnyụn̄ mbọn̄ akam ke nsụhọde idem nyom ọniọn̄?’ (James 1:5-8; Jude 17-21) Ekeme ndidi Korah ye mme andida ye enye, ẹmi ẹkesọn̄de ibuot ye odudu Moses ye Aaron, ẹma ẹnen̄ede ẹnịm ke akpanikọ ẹte ke ekikere mmọ ama enen, tutu mmọ idụn̄ọkede uduak esịt mmọ. Kpa ye oro, mmọ ikenenke ndomo esisịt. Kpa ntre ke ekedi ye nditọ Israel oro ẹkesụkde uyo ẹban̄a edisobo oro ẹkesobode Korah ye mbon nsọn̄ibuot eken. Owụt ifiọk didie ntem ndiyak mme utọ uwụtn̄kpọ oro ẹnụk nnyịn ndidụn̄ọde mme uduak esịt nnyịn, isiode nsụkuyo ye eseme ifep, inyụn̄ iyakde Jehovah anam nnyịn isana!—Psalm 17:1-3.
Kpep N̄kpọ, Nyụn̄ Bọ Mme Edidiọn̄
16. Nso idi akpan n̄kpọ ke item eke 1 Corinth 10:11, 12?
16 Ke idak ndausụn̄ spirit Abasi, Paul ama etre udịm udịm etop ntọt oro ye item emi: “Mme n̄kpọ ẹmi ẹkewọrọ mmọ, man ẹdi uwụt-n̄kpọ ẹnọ owo; ẹkenyụn̄ ẹwet mmọ ndida nteme nnyịn, ẹmi utịt mme eyo ama osịm nnyịn. Mmọdo yak owo eke esede ete imọ imọsọn̄ọ ida ekpeme mbak enye ediduọ.” (1 Corinth 10:11, 12) Akpakam nnyịn idaha itie nnyịn ke esop Christian didie didie.
17. Edieke nnyịn ikụtde idiọk uduak ke esịt nnyịn, nso ke nnyịn ikpanam?
17 Kpa nte ukwak enyenede ntụhọ edita n̄karafan̄, kpasụk ntre nnyịn nditọ anamidiọk Adam ima ida ntụhọ edinam idiọk imana. (Genesis 8:21; Rome 5:12) Ntem, nnyịn ikpayakke idem emem nnyịn edieke nnyịn ikụtde idiọk udọn̄ ke esịt nnyịn. Utu ke oro, ẹyak nnyịn inam n̄kpọ ke usụn̄ oro enyenede iwụk. Ke ini ẹnịmde ukwak ke itie oro mbịt mbịt ofụm otụkde m̀mê ke itie oro mîfọnke, enye esisọsọp abiara. Oyom nnyịn ifep edidi se ẹsiode ẹnyan ẹnọ “ofụm” eke ererimbot Satan, ye oburobụt unọ idem inemesịt, ntatara oburobụt ido idan̄, ye etikwo etikwo udọn̄ esịt.—Ephesus 2:1, 2.
18. Nso ke Jehovah anam kaban̄a ndiọi ntụhọ ubonowo?
18 Jehovah ọmọnọ ubonowo n̄kpọ ndida n̄n̄wana ye ndiọi udọn̄ oro nnyịn ikadade imana. Enye ama ọnọ ikpọn̄îkpọn̄ edibon Eyen esie man otodo mbon oro ẹbuọtde idem ye enye ẹkpenyene nsinsi uwem. (John 3:16) Edieke nnyịn itienede nde-ikpat Jesus ketket inyụn̄ iwụtde mbiet edu Christ, nnyịn iyedi edidiọn̄ inọ mbon efen. (1 Peter 2:21) Nnyịn n̄ko idibọhọ mme isụn̄i, edi idibọ mme edidiọn̄ Abasi.
19. Didie ke nnyịn ikeme ndibọ ufọn nto edidụn̄ọde mme uwụtn̄kpọ N̄wed Abasi?
19 Okposụkedi nnyịn ikemede ndinam ndudue mfịn kpa nte nditọ Israel eke eset, nnyịn imenyene ofụri Ikọ Abasi oro ẹwetde-wet ndida nnyịn usụn̄. Ke esịt esie nnyịn imekpep iban̄a nte Jehovah anamde n̄kpọ ye ubonowo ọkọrọ ye mme edu esie oro Jesus, kpa “uyama ubọn̄ Abasi, ye ata mbiet Idem Esie,” okowụtde. (Mme Hebrew 1:1-3; John 14:9, 10) Ebede ke akam ye edikpep N̄wed Abasi ifịk ifịk, nnyịn imekeme ndinyene “ekikere Christ.” (1 Corinth 2:16) Ke ini isobode mme idomo ye mme udomo mbuọtidem nnyịn eken, nnyịn imekeme ndibọ ufọn nto edikere mban̄a mme uwụtn̄kpọ N̄wed Abasi eke eset, akpan akpan akakan uwụtn̄kpọ Jesus Christ. Edieke nnyịn inamde ntre, nnyịn idikwe mme isụn̄i Abasi. Utu ke oro, nnyịn iyedara mfọn Jehovah mfịn ye mme edidiọn̄ esie ke nsinsi.
[Ikọ idakisọn̄]
Didie ke Afo Ọkpọbọrọ?
◻ Didie ke nnyịn ikeme ndinam item Paul nte ikûkabade idi mme okpono ndem?
◻ Nso ke nnyịn ikeme ndinam man inịm item oro apostle ọnọde aban̄a use?
◻ Ntak emi nnyịn ikpefepde nsụkuyo ye eseme?
◻ Didie ke nnyịn ikeme ndibọ mme edidiọn̄ Abasi, utu ke ndibọ mme isụn̄i?
[[Ndise ke page 18]
Edieke nnyịn iyomde mme edidiọn̄ Abasi, ana nnyịn ifep ukpono ndem
[[Mme Ndise ke page 20]
Kpa nte oyomde ẹsio n̄karafan̄, ẹyak nnyịn inam n̄kpọ ye iwụk ndision̄o ndiọi udọn̄ mfep ke esịt nnyịn