Mme Ntiense Tutu Osịm Utịt Ererimbot
ETAH
THULE
GODHAVN
GODTHÅB
JULIANEHÅB
ANGMAGSSALIK
THULE edi ubak enyịn̄ oro ẹkamade toto ke eset nditịn̄ mban̄a akpatre utịtmbuba, ebiet emi owo akade ke isọn̄ m̀mê n̄kpọ efen. Mfịn Thule edi enyịn̄ obio-in̄wan̄ kiet ko ke ata edem edere Greenland, kpa n̄kponn̄kan isuo ke ererimbot. Ẹkekot obio-in̄wan̄ oro ntre ke 1910 ke ini Knud Rasmussen, anamisan̄ ndụn̄ọde otode Denmark akadade enye nte itie edisop idem nnam isan̄ akpan uduak n̄ka mme mbịtmbịt ikpehe isọn̄. Idem idahaemi, ndika Thule awak ndidi isan̄ akpan uduak akan ndidi isan̄ inemesịt.
Kpa ye oro, usọp usọp udọn̄ odu ndinam isan̄ akpan uduak n̄ka Thule. Ke ndinam n̄kpọ mban̄a ewụhọ Jesus oro: “Ẹdi mme ntiense mi . . . tutu osịm utịt ererimbot,” Mme Ntiense Jehovah ẹnyene ọkpọsọn̄ udọn̄ ndida eti mbụk Obio Ubọn̄ Abasi n̄kosịm ebiet emi, kpa kiet ke otu obio-in̄wan̄ ẹmi mme owo ẹdụn̄de taktak ke ata n̄kan̄ edem edere ke isọn̄.—Utom 1:8; Matthew 24:14.
‘Ini Ewe ke Nnyịn Ikeme Ndika Thule?’
Ke 1955 Mme Ntiense iba ẹtode Denmark ẹmi ẹkeyomde ndibuana ke ndikwọrọ ikọ “tutu osịm utịt ererimbot” ẹma ẹbehe ke Greenland. Mmọ eken ẹma ẹdisịm ke ukperedem, ndien sụn̄sụn̄ mmọ ẹma ẹnam utom ukwọrọikọ ẹsịm ofụri mbenesụk n̄kan̄ edem usụk ye edem usoputịn tutu osịm Itụn̄ Inyan̄ibom Melville ẹnyụn̄ ẹbe ẹsịm mbenesụk n̄kan̄ edem usiahautịn ke ndusụk udomo. Edi ẹkesịm ata nsannsan ebiet nte Thule n̄kukụre ebe ke leta m̀mê ke urụk ukopikọ.
Usen kiet ke 1991, Bo ye Helen n̄wan esie, mme asan̄autom uyọhọ ini iba, ẹma ẹda ke enyọn̄ itiat ẹse Itụn̄ Inyan̄ibom Melville. Ke ẹsede edem edere mmọ ẹma ẹkere ẹte: ‘Ini ewe ke nnyịn idikeme ndikpọn̄ n̄ka Thule man ida eti mbụk Obio Ubọn̄ isọk mme owo do?’
Ke 1993, Werner, asan̄autom uyọhọ ini efen, ama ọsọn̄ esịt awat ebe Itụn̄ Inyan̄ibom Melville ke ubom engine esie Qaamaneq (Mfefere), emi ọniọn̄de ke mita ition ye ubak. Enye ama awawat kilomita 1,200 oto ke Godthåb okosịm ikpehe Upernavik. Edi, ndibe Itụn̄ Inyan̄ibom Melville—ke mmọn̄ Arctic emi atarade ke kilomita 400—edi ata n̄kpọ efen. Ediwak ini ke isua, itụn̄ inyan̄ibom oro esiyọhọ ye ice. Werner ama okụt unen ke ndibe itụn̄ inyan̄ibom oro, idem okposụkedi engine esie okodopde ke ntak ice. Enye ama odomo ndinam utom ukwọrọikọ mbemiso akafiakde ọnyọn̄.
Ndika Thule
Ke ama okokụre isan̄ oro, Werner ama ọtọn̄ọ ndinam mbufa ndutịm. Enye ama enyene nneme ye Arne ye Karin—ẹmi n̄ko ẹkenyenede ubom, kiet oro ọkọniọn̄de ke mita itiaba enyenede ubetnna inan̄ ndien, ke edide akpan n̄kpọ akan, enyenede mme n̄kpọutom isan̄ mmọn̄ eke eyomfịn—aban̄a edidiana kiet nnam isan̄ n̄ka Thule. Ubom oro eyenọ mme itieidụn̄, ndien ndida ubom iba nnam isan̄ mbe Itụn̄ Inyan̄ibom Melville idinen̄ekede ikama n̄kpọndịk. Mmọ ẹma ẹyom un̄wam efen efen man ẹkụre akwa obio oro mme owo 600 ẹdụn̄ọde ye mme obio-in̄wan̄ itiokiet ẹdude ke ikpehe oro. Ntre mmọ ẹma ẹnọ Bo ye Helen ye Jørgen ye Inge ikot—kpukpru ẹdide mme enyene-mbufiọk asan̄autom ẹmi ẹmehede ye nte ẹnamde isan̄ ke idụt emi—nditiene nsan̄a. Owo ition ke otu emi n̄ko ẹsem usem Greenland.
Mmọ ẹma ẹnọnọ mme n̄wed Bible ẹbem mmọ iso. Ẹma ẹdọn̄ mme n̄wed ẹyọhọ ke mme ubom oro n̄ko, ọkọrọ ye mme udia ye mmọn̄ oro ẹdiyomde, aran uwat, engine efen, ye ọkpọ unyan̄a uwem. Ekem, ke August 5, 1994, ke ẹma ẹkenam ntịmidem ke ediwak ọfiọn̄, otu oro ama osop idem ndien ẹma ẹtịm ubom iba oro ẹnyụn̄ ẹdọn̄ mbiomo ke itie mbehe ubom eke Ilulissat. Isan̄ uka edem edere ama ọtọn̄ọ. Werner, Bo, ye Helen ẹkesan̄a ke n̄kpri n̄kan ke otu ubom otu iba oro. Bo ewet ete: “N̄kukụre se ẹkpenamde ekedi owo nditetie m̀mê ndinana ke ubetnna esie nnyụn̄ mmụm n̄kpọ.” Ẹyak nnyịn itiene n̄wed ndausụn̄ isan̄ nsụn̄ikan̄ ke isan̄ emi.
“Inyan̄ ama ana sụn̄ ke anyanini. Nnyịn ima ikụt ata ndiye ndise ẹwụtde idem ke enyịn nnyịn—inyan̄ emi un̄wana esemde, ntụhube emi ofụhọde, nyayama utịn ye blu blu ikpaenyọn̄, udiọn̄ ice ẹmi ẹdude ke nsio nsio orụk ye uduot, nsan̄nsan̄ udominyan̄ oro ewebede eyo ke enyọn̄ ice oro ọfiọrọde, mbenesụk oro enyenede n̄kịmn̄kịm itịghede obot ye esisịt unaisọn̄—nsio nsio ndise ẹmi ikenyeneke utịt.
“Nte ededi, ikpehe oro okomụmde owo udọn̄ akan ekedi edika n̄kese mme obio-in̄wan̄ ẹmi ẹkedude ke mben usụn̄. Mme owo, awakde ndidi nditọwọn̄, ẹma ẹsidu kpukpru ini ke iso esụk ndise m̀mê isenowo ẹdi mmanie nnyụn̄ ndara mmọ. Nnyịn ima isuan mme n̄wed Bible inyụn̄ iwụt mme owo vidio aban̄ade esop nnyịn. Ediwak owo ẹma ẹkeme ndikụt enye mbemiso nnyịn ikpọn̄de. Ke Edem Usụk Upernavik, ediwak owo ẹma ẹwat ẹdisịm ubom nnyịn idem mbemiso nnyịn ikade ikosịm. Ntre ke ofụri mbubịteyo, nnyịn ima inyene isenowo ke ubom inyụn̄ ibọrọ ediwak mbụme Bible.”
Idahaemi, ke ima ikawat kilomita 700 ke isan̄ oro, ubom mbiba oro ẹma ẹben̄e idem ndibe Itụn̄ Inyan̄ibom Melville.
Akpan N̄kpọ-Ata
“Ikenen̄ede ida emi nte akpan ikpehe ke isan̄ nnyịn. Ndien nnyịn ikenyene ndiwat ye unana edituak nda koro ice okosụk esịride obio-in̄wan̄ Savissivik (emi efakutom oro ọtọn̄ọde, emi nnyịn ikpokonyụn̄ ikụtde itie udak ibuot).
“Ntre nnyịn ima isio uwat. Sia ediwak ice okodude, nnyịn ima iwat iwọrọ idụk akpa. Ke mfọniso, mmọn̄ ama odobo. N̄kpọ ikotịbeke ke mme akpa hour ifan̄ oro—iwatde ediwak itiat ke inyan̄ibom. Etisịm mbubịteyo nnyịn ima ida ikụt Inua-Akpa York ndien iwọn̄ọde sụnsụn̄ ika edem edere, ikpere obot. Ice ama afiak odu kemi—n̄kani, nsọsọn̄ ice oro ama akasiaha nte nnyịn ikekemede ndikụt. Nnyịn ima iwat ke mben ice oro ika anyan, ndusụk ini in̄wanade ibe mme mfafaha usụn̄. Ekem ntụhube ama odu, ebietde ntọn̄ntọn̄ mbabari efere, emi esiyede akpan akpan ke un̄wana usoputịn. Ndien mme mbufụt! Ntụhube, mme mbufụt, ye ice kpukpru ini kiet—ekededi ke otu ẹmi esiwak ndida n̄kpọ-ata oro ekemde ndi.”
Idara Oro Ẹdarade Nnyịn
“Nnyịn ima idụk mmọn̄ oro ekenen̄erede odobo nte nnyịn ikperede Pituffik. N̄kpọ-obot akadara nnyịn akan: utịn ko ke ata blu blu ikpaenyọn̄; odude ke iso nnyịn ekedi ntatara nsem nsem edịk ye mme eboho ice oro ẹfiọrọde ẹkan ẹkụk; ndien se idude ke ata iso iso ekedi mbiet mbukpọn̄ itiat oro odude ke Dundas—kpa akani Thule!” Ke ẹwatde n̄kpọ nte kilomita 100 ẹka iso iso ke n̄kan̄ edem edere, mbonisan̄ ẹmi ẹma ẹdisịm akpatre ebiet isan̄ mmọ.
Mmọ ẹma ẹnyene ọkpọsọn̄ udọn̄ idahaemi nditọn̄ọ ukwọrọikọ eke ufọk ke ufọk. Ẹma ẹnam n̄kpọ nsọn̄ido nsọn̄ido ye owo mmọ iba ke akpa enyịnusụn̄ oro mmọ ẹkewahade. “Mmọ ẹma ẹsịn nnyịn kpa nte ekpedide ke Denmark,” ntre ke mmọ ẹkedọhọ. “Edi ata ediwak owo ẹma ẹdara nnyịn ufiop ufiop. Mme owo oro ẹma ẹnyene ibuot ẹnyụn̄ ẹnyene ifiọk. Ndusụk owo ẹma ẹdọhọ ke mmimọ ima ikop iban̄a nnyịn ẹnyụn̄ ẹkop inemesịt nte ke nnyịn imedibehe ke akpatre. Nnyịn ima isobo ndusụk utịbe utịbe mme owo, utọ nte mme ọkọ unam mmọn̄ ẹmi ẹkenamde isan̄ ẹka North Pole, ye mme amanaisọn̄, emi ẹkopde uyụhọ ẹnyụn̄ ẹtiede afam afam ẹnyụn̄ ẹnyenede eyịghe eyịghe ekikere kaban̄a ntatenyịn eyomfịn.”
Usen ifan̄ ẹmi ẹketienede ẹma ẹda inem inem ifiọkutom ẹsọk kpukpru owo. Ẹma ẹbọ mme n̄wed Bible ye esịtekọm ke kpukpru ebiet. Mme Ntiense ẹma ẹtọn̄ọ ukpepn̄kpọ Bible nnennen ke ekese ufọk. Inge etịn̄ aban̄a ufọk oro enye okokụtde nte ẹwụtde udọn̄: “Enye ekedi ubet ufọk kiet oro asanade onyụn̄ eyede. Ke usen ita ke adiana ke adiana, nnyịn ima ikese sụn̄sụn̄ ete kiet emi okodụn̄de do ima inyụn̄ ikabade ima enye etieti. Enye ekedi ata ọkọ unam mmọn̄, ubom esie akana ke an̄wa ufọk esie. Enye ama owot ekese ekpe, udominyan̄, ye, nte ededi, mme unam mmọn̄ eke mbịtmbịt ikpehe isọn̄. Ke akpatre ini nnyịn ikawahade, nnyịn ima ibọn̄ akam ye enye, mmọn̄eyet onyụn̄ asiaha enye ke enyịn. Idahaemi ana nnyịn iyak kpukpru n̄kpọ isịn ke ubọk Jehovah inyụn̄ idori enyịn ke ini ye ifet oro idifiakde ika.”
Mbon Eskimo ẹmi ẹtode Canada ẹsika Thule ndien ndien. Inge ọtọt ete: “Ami ye Helen ima isobo ye ediwak mbon Eskimo ẹtode Canada. Edi n̄kpọ udọn̄ nte mmọ ẹkeme ndinyene nneme ye mbon Greenland; etie nte mme owo ke ikpehe n̄kan̄ Arctic ẹsem mme usem ẹbietde kiet eken. Okposụkedi mbon Eskimo ẹmi ẹtode Canada ẹnyenede usem mmọ oro ẹwetde-wet, mmọ ẹma ẹkeme ndikot mme n̄wed nnyịn ke usem Greenland. Emi ekeme ndiberede mme aduai-owo-idem ifet nnọ mmọ.”
Ima iwat ubom n̄ko ika ikese mme obio-in̄wan̄ ẹmi ẹdude ẹyom usụn̄ ke kilomita 50 osịm 60. “Ke usụn̄ nnyịn ndika obio-in̄wan̄ eke Qeqertat, nnyịn iketiene mbenesụk ketket, idoride enyịn ndikụt mme owo ẹbịnde ikọt ẹyom isọnsi. Kpa nte ikodoride enyịn, nnyịn ima ikụt itienna ke enyọn̄ akwa itiat emi ubon ita m̀mê inan̄, oro ẹsịnede idet unam ẹkedụn̄ọde, ye mme itienna ye mme ubom mmọ. Iren oro ẹma ẹtie ke enyọn̄ itiat owo kiet ke ini kiet ye eduat ke ubọk nditop isọnsi oro mmọ ẹnen̄ede ẹma. Ke ẹma ẹkebebet ke ediwak usen ke ikpîkpu, mmọ ikenen̄ekede ikop inemesịt ndikụt nnyịn koro nnyịn ikemede ndinam mme isọnsi oro ẹfen̄e! Eketie nte n̄kpọ emi mmọ ẹdude ofụri ofụri ke ererimbot efen. Iban oro ẹma ẹbọ ndusụk n̄wed, edi oro ikedịghe eti ini ndika iso ke nneme. Nnyịn ke akpatre ima ikosịm Qeqertat ke n̄kanika 11 mbubịteyo inyụn̄ iwaha akpatre ufọk ke obio-in̄wan̄ oro ke n̄kanika iba usenubọk!”
“Ke akpatre nnyịn ima isịm Siorapaluk, kpa obio-in̄wan̄ emi odude ke ataata edem edere Greenland. Enye odu ke esụk utatan ke udịghi ukot ikpọ itiat emi ọyọhọde ye awawa ikọn̄ ke n̄kann̄kụk oro isọn̄ asatde.” Mme Ntiense ke ataata usụn̄ ẹma ẹsịm mme nsannsan ikpehe ererimbot ke utom ukwọrọikọ mmọ, ke nsụhọde n̄kaha ke n̄kan̄ edem edere.
Isan̄ Osịm Utịt
Mme Ntiense oro ẹmekụre utom mmọ. Mmọ ẹma ẹkwọrọ ikọ to ke ufọk sịm ufọk ye to ke itienna sịm itienna, ẹkpọn̄ mme n̄wed ẹnọ, ẹbọ mme editobo, ẹwụt mme vidio, ẹnyene nneme ye ediwak mbon Greenland, ẹnyụn̄ ẹnịm mme ukpepn̄kpọ Bible. Idahaemi edi ini ndinyọn̄ ufọk. “Ke ini ikodụkde ubom nnyịn ke mbubịteyo oro ndiwat n̄kpọn̄ obio-in̄wan̄ eke Moriusaq, ediwak owo ẹma ẹwọn̄ọ ẹdi esụk ndikọm nnyịn unyọn̄, ẹfụn̄de mme n̄wed m̀mê ndiye uduot n̄kpri n̄wed oro mmọ ẹkebọde.”
Ekem, ke ikpehe mbenesụk oro owo mîdụhe, Mme Ntiense ẹma ẹkop n̄kpaidem ndikụt eren kiet odorode ke enyọn̄ akamba itiat ofụn̄ ubọk—ke ata nsannsan ebiet! “Nte ededi, nnyịn ima iwat ikadian ke obot man ikosobo ye enye. Nnyịn ima ikokụt nte ke enye ekedi akparawa otode Berlin, Germany, emi akawatde asan̄a mbenesụk ke ubom esie onyụn̄ asan̄a ke ọfiọn̄ kiet. Ke Germany Mme Ntiense Jehovah ẹma ẹsiwaha ufọk esie kpukpru ini ndien enye ama enyene ediwak n̄wed mmọ. Nnyịn ima ibiat ndusụk hour ye enye, ndien enye ama enen̄ede okop inemesịt ke ndisobo ye Mme Ntiense ke utọ ebiet oro.”
Ke obio-in̄wan̄ Savissivik, emi ikebede ikpọn̄ ke isan̄ unyọn̄, ẹma ẹnen̄ede ẹdara mme asan̄autom emi ẹnamde isan̄ mi. Ndusụk owo do ẹma ẹbọ mme n̄wed ẹnyụn̄ ẹkot ke isua emi ekebede, ndien mmọ ẹnyene udọn̄ ẹban̄a udia eke spirit efen efen.
Ndibe Itụn̄ Inyan̄ibom Melville mfiak nnyọn̄ akada hour 14. “Nnyịn ima ikụt usoputịn, emi esidade ediwak hour ke n̄kan̄ emi, okpụhọde kpukpru ini enyene nsio nsio ndiye uduot. Usiahautịn oro eketienede ke mîbịghike, ama ada anyanini n̄ko. Ke adan̄aemi ndatndat usoputịn emi etiede iduot iduot osụk ofụkde ikpaenyọn̄ edem usiahautịn n̄kan̄ edem edere, utịn ama asiaha ekpere edem usụk. Enye edi ndise emi owo mîkemeke nditịn̄—m̀mê idem ndisio ndise—ọyọhọ ọyọhọ.” Mbonubom oro ikedehe idap ke ofụri okoneyo oro.
“Idem ama emem nnyịn ke adan̄aemi ikosịmde Kullorsuaq. Edi nnyịn ima ikop inemesịt ye uyụhọ. Nnyịn ima imen isan̄ oro idisịm utịt uforo uforo! Ke isan̄ oro okosụhọde, nnyịn ima ikụt ata ekese owo ẹnyenede udọn̄ ke mme obio ye mme obio-in̄wan̄ ẹmi ẹkedude ke mbenesụk oro. Ẹma ẹsiwak ndibụp mbụme emi ndien ndien, ‘Ntak emi ndusụk mbufo mîdụn̄ke ye nnyịn? Nnyịn imokop mfụhọ ndikụt mbufo ẹsọpde ẹkpọn̄ nnyịn ntre!’”
Ke Qaarsut ubon kiet emi eketiede ufan ufan ama ọnọ owo ition ke otu isenowo oro ikot ndidia udia ye mmọ. “Ubon oro okoyom nnyịn idu ye mmimọ tutu eyo esiere. Edi sia mme itie uyịri ubom ẹmi ẹfọnde ẹkan ẹkedude kilomita 40 ke iso, nnyịn ikonyịmeke ima inyụn̄ iwat ibe. Ekem nnyịn ima ikop ke akwa eboho ice oro ama asiaha ọwọrọ ke tuhi-tụhi usenubọk, ndien mbufụt ama anam n̄kpri ubom 14 ẹsịp ke ebiet emi nnyịn ikodude!”
Ke akpatre, otu oro ama edibehe Ilulissat, ke ẹma ẹkemen isan̄ uka Thule mmọ ye akpan uduak ẹkesịm utịt. Ke ukem ini oro, asuanetop iba efen ẹma ẹsio ẹka mme ikpehe oro odude nsannsan ke n̄kan̄ edem usiahautịn mbenesụk Greenland. Ke isan̄ iba oro, mme asuanetop ẹma ẹsuan ofụri ibat n̄wed 1,200, ndiye uduot n̄kpri n̄wed 2,199, ye mme magazine 4,224, mmọ ẹma ẹnyụn̄ ẹbọ mme editobo 152. Idahaemi ẹsisobo ye ediwak mbon oro ẹnyenede udọn̄ ebe ke urụk ukopikọ ye ediwet leta.
Kpa ye ini, odudu, ye ubiatokụk oro ẹbuanade, Mme Ntiense Jehovah ẹkụt akwa idatesịt ke ndinam ewụhọ Eteufọk mmọ nte ‘ẹdi mme ntiense mi tutu osịm utịt ererimbot.’—Utom 1:8.
[Ekebe ke page 28]
Ke N̄kan̄ Edem Usoputịn Mbenesụk Greenland
KE EKPEREDE ndidi ke ukem ini oro otu mme asuanetop oro ẹkesịmde Thule, Viggo ye Sonja, ebe ye n̄wan ẹdide Mme Ntiense, ẹma ẹnam isan̄ ẹka efakutom en̄wen oro owo mîkanamke utom—Ittoqqortoormiit (Scoresbysund) emi odude ke edem usiahautịn mbenesụk Greenland. Man ẹsịm do mmọ ẹkenyene ndinam isan̄ n̄ka Iceland, ẹdụk ubomofụm ẹka Constable Point ke mbenesụk Greenland, ndien ekem ẹdụk helicopter ẹka.
“Emi edi akpa ini Mme Ntiense Jehovah ẹdide mi,” ntre ke mme asiakusụn̄ iba ẹmi usem emana mmọ edide Greenland ẹkedọhọ. “Kpa ye oro mmọ ẹdude nsannsan, mme owo oro ẹma ẹnyene ifiọk ke usụn̄ oro akpade owo idem. Edi, mmọ ẹma ẹkop inemesịt n̄ko ndikpep mbufa n̄kpọ. Nte mbon oro ẹfiọkde ndibụk mbụk, mmọ ẹma ẹtịn̄ ẹnọ nnyịn ye ọkpọsọn̄ udọn̄ ẹban̄a nte mmọ ẹsiyomde mme unam mmọn̄ ye mme ndammana ifiọkutom eken ke n̄kpọ-obot.” Didie ke mmọ ẹkenam n̄kpọ ẹban̄a utom ukwọrọikọ?
“Ke ikwọrọde ikọ ke ufọk ke ufọk, nnyịn ima ikosobo ye J——, emi edide andikpep ke ufọkabasi. ‘Ẹsọsọn̄ọ nte ẹsịnde mi ke otu mbon oro mbufo ẹwahade ẹse,’ ntre ke enye ọkọdọhọ. Nnyịn ima iwụt enye mme n̄wed nnyịn ye nte ẹdade enye ẹnam n̄kpọ. Enye ama edi ebịne nnyịn ke edem usen onyụn̄ oyom ndifiọk n̄kpọ mban̄a enyịn̄ Jehovah. Nnyịn ima iwụt enye edinam an̄wan̄a oro odude ke ikọ idakisọn̄ Bible usem Greenland esie. Ke ini nnyịn ikọnyọn̄de, enye ama okot mme ufan nnyịn ke Nuuk ke urụk ukopikọ nditịn̄ esịtekọm esie kaban̄a edika oro nnyịn ikakade ikese. Ana nnyịn ika iso idomo ndin̄wam eren emi.
“Nnyịn ima isobo n̄ko ye O——, andikpep emi enyenede ifiọk aban̄a Mme Ntiense Jehovah. Enye ama ọnọ nnyịn hour iba nditịn̄ ikọ nnọ otu nditọ ukpepn̄kpọ esie ẹmi ẹdide isua 14 osịm 16 ke emana. Ntre nnyịn ima iwụt mmọ vidio nnyịn inyụn̄ ibọrọ mme mbụme mmọ. Ẹma ẹbọ Questions Young People Ask—Answers That Worka ye mme n̄wed eken usọp usọp ye ọkpọsọn̄ udọn̄. Nnyịn ima isobo ye nditọiban ita ke otu mmọ ke ukperedem. Mmọ ẹma ẹnyene ekese mbụme, owo kiet ke otu mmọ ama enen̄ede enyene udọn̄. Enye ama obụp ete, ‘Didie ke owo ekeme ndikabade ndi Ntiense? Ke akpanikọ anaedi ọkpọfọn nditie nte mbufo. Ete mi n̄ko ada ye mbufo.’ Nnyịn ima in̄wọn̄ọ ke iyewet.
“Nnyịn ima isobo ye M——, andikpep ufọkabasi efen ke kiet ke otu mme obio-in̄wan̄ oro, ndien nnyịn ima inyụn̄ inyene edemede-owo-udọn̄ nneme. Enye ama ọdọhọ ke iyekụt ite ke iren oro ẹkewọrọde ẹka utop ẹbọ mme n̄wed nnyịn ke ndondo oro ẹnyọn̄de ẹdi. Ntre enye idahaemi edi ‘asuanetop’ nnyịn ke nsannsan ebiet oro.”
Okposụkedi isan̄ oro mîkedịghe nnennen okonyụn̄ oyomde ukeme, mme asiakusụn̄ iba ẹkere nte ke ukeme mmọ ẹma ẹnyene uforo etieti.
[Ikọ idakisọn̄]
a Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc., emịn̄.