Mfịna Oro Odude ke Ndikpep Ndibet
NDIKPEP ndibet mme n̄kpọ oro nnyịn iyomde ekeme ndidi kiet ke otu nsọn̄ n̄kan ukpepn̄kpọ oro akanam oyomde nnyịn mme owo ibọ. Edi ndammana n̄kpọ nditọwọn̄ ndinana ime. Se ededi oro odụkde mmọ enyịn, oro ke mmọ ẹyom, ndien mmọ ẹyom enye kpa idahaoro! Edi nte afo ekemede ndifiọk nto ifiọk n̄kpọntịbe, edi akpanikọ nte ke owo ikemeke ndinyene kpukpru n̄kpọ oro enye oyomde ke uwem. Idem kpa ye mme n̄kpọ oro nnyịn inyenede unen ndinyene, ana nnyịn ikpep ndibet nnennen ini ndinyene mmọ. Ediwak owo ẹbọ ukpepn̄kpọ emi; mmọ eken akananam ibọhọ.
Mme owo oro ẹyomde ndinyene unyịme Abasi ẹnyene mme akpan ntak ndikpep ndibet. Jeremiah, asan̄autom Jehovah oro okodude mbemiso eyo mme Christian, ama ọsọn̄ọ etịn̄ aban̄a emi ete: “Ọfọn ndidori enyịn, nnyụn̄ ntie ndop mbet edinyan̄a Jehovah.” Ke ukperedem, Christian mbet James ama ọdọhọ ete: “Ẹme ime ndien, nditọete, tutu Ọbọn̄ edi.”—Eseme 3:26; James 5:7.
Jehovah enyene ndutịm ọnọ ndiyọhọ mme uduak esie. Edieke nnyịn mîkemeke ndibet tutu osịm edikem ini esie ndinam ndusụk mme n̄kpọ, nnyịn iyekabade inana uyụhọ ye inemesịt, emi edibiatde idatesịt. Ke idatesịt mîdụhe asan̄autom Abasi eyekabade emem ke n̄kan̄ eke spirit, ukem nte Nehemiah eketịn̄de ọnọ mbon idụt esie ete: “Idatesịt ke ỌBỌN̄ edi odudu mbufo.”—Nehemiah 8:10, The New English Bible.
Ọniọn̄ Oro Odude ke Ndikpep Ndibet
Edi ndammana n̄kpọ mbon oro mîdọhọ ndọ ndiyom ndidọ ndọ m̀mê mme ọdọndọ oro mînyeneke eyen ndiyom ndinyene nditọ. Akan oro, inyeneke se ikwan̄ade owo ndiyụhọ mme udọn̄ n̄kpọ obụkidem oro ẹdotde. Edi, ke ntak oro ẹnịmde nte ke mme usen oro ẹsụhọde ẹnọ editịm n̄kpọ emi iwakke aba ye nte ke obufa editịm n̄kpọ oro edide ke Abasi ‘eyetat ubọk esie, onyụn̄ ọnọ kpukpru mme andidu uwem se mmọ ẹmade, ẹyụhọ,’ ediwak Christian ẹmebiere ndibet man ẹyụhọ mme udọn̄ ẹmi ke ini oro odotde akan.—Psalm 145:16.
Mme owo oro mînyeneke idotenyịn Christian emi enyenede isọn̄ mi, nte ededi, ẹkeme nditre ndikụt ntak ndisịk mme n̄kpọ nnịm. Ke ẹnanade mbuọtidem ke Jehovah, kpa enyeemi “kpukpru eti edinọ ye kpukpru enọ eke ẹfọnde ẹma” ẹtode, mmọ ẹnyene eyịghe ẹban̄a ọniọn̄ oro odude ke ndisịk mme n̄kpọ nnịm nnọ ini iso oro mmọ mîfiọkke m̀mê eyekam ededi. Mmọ ẹdu uwem ye ekikere oro: “Ẹyak ita inyụn̄ in̄wọn̄, koro iyekpa n̄kpa n̄kpọn̄.”—James 1:17; 1 Corinth 15:32; Isaiah 22:13.
Ke mme idụt ẹnyenede uforo mbubehe usuanetop ada udọn̄ oro ẹnyenede kaban̄a edikop inem uwem usọp usọp oro akade iso ndidu anam n̄kpọ ke ufọn esie. Ẹsịn udọn̄ ẹnọ mme owo ndiyụhọ udọn̄ idemmọ. Ndutịm unyamurua oyom nnyịn inịm ke akpanikọ nte ke mme n̄kpọ uduuwem eyomfịn oro ẹnamde uwem edi mmemmem onyụn̄ enem ẹdi se ẹnen̄erede ẹyom. Mmọ ẹfan̄a ẹte, ntak mûnyeneke emi-e, akpan akpan ke ini mme ndutịm ẹdude kaban̄a n̄wed udep n̄kpọ ke isọn, edikpe isọn mbak mbak, ye “dep idahaemi—ndien kpe okụk nte ini akade” ẹnamde edi mmemmem n̄kpọ ndinyene kpukpru n̄kpọ nnyụn̄ nnyene mmọ kpa idahaemi? Akan oro, ‘Afo omodot ndinyene se idide mfọnn̄kan; nam se ifọnde nnọ idemfo! Ti ete, ana afo adara uwem idahaemi mîdịghe ekeme ndidi ifet ididụhe aba tutu amama!’ Mmọemi ẹdi mme ọwọrọetop ufiet.
Kan̄a kemi, ediwak miliọn owo ke mme itie duop ke mme idụt oro ẹtọn̄ọde-tọn̄ọ ntatenyịn ke ẹn̄wana ndinyene sụk mme n̄kpọ oro ẹdade ẹdu uwem—mîdịghe ikam inyeneke-nyene. Nte n̄kpọ ekededi ekeme ndiwụt unana mfọnmma ye ukwan̄ikpe eke mme ndutịm ukaraidem ye eke ndutịm uforo ke in̄wan̄în̄wan̄ usụn̄ n̄kan oro?
Ẹmekụt ọniọn̄ oro odude ke ndikpep ndibet koro ediwak miliọn owo oro mîmaha ndinam ntre—m̀mê ke nsụhọde n̄kaha mîkwe ntak ndomokiet ndinam ntre—ẹmeduọ ẹdụk akamba isọn man ẹyụhọ usọp usọp udọn̄ mmọ. Mme n̄kpọntịbe unana idotenyịn, utọ nte udọn̄ọ m̀mê unana utom, ẹkeme ndida afanikọn̄ ndi. N̄wedmbụk n̄kpọntịbe Germany oro, Frankfurter Allgemeine Zeitung ama anam an̄wan̄a ntak emi owo miliọn kiet oro ẹtọtde ẹban̄a ke Germany mînyeneke ufọkidụn̄ ete: “Ke ofụri ofụri, unana utom m̀mê ebeubọk isọn esiwak ndibem unana ufọkidụn̄ iso.”
Sia mîkemeke ndikpe isọn mmọ, ediwak utọ mbon ndiọkiso oro ẹsikụt akwa ntakurua ke ufọkidụn̄ ye mme inyene. Nte akam esiwakde nditịbe, mfịghe oro ọkọride esida ọkpọsọn̄ mfịna edi ke ubon. Mme ndọ oro mîsọn̄ke idem ẹsitọn̄ọ ndiwụre. Mme ini mfịghe ye mme mfịna unana nsọn̄idem eken ẹyedi ọsọ n̄kpọ. Kaban̄a mme Christian, idaha eke spirit mmọ ekeme ndidụk mfịna, akabade ada okosụn̄ọ ke idiọk ekikere ye oburobụt ido. Mme owo oro ẹketọn̄ọde ndiyom ndinyene kpukpru n̄kpọ ye unana n̄kọkibuot ẹsikpere ndinana kpukpru n̄kpọ ke akpatre.
Ye Ediwak Owo, Edi Obufa N̄kpọ-Ata
Jesus ama anam an̄wan̄a ete ke ana nnyịn idu ke ukpeme mîdịghe ntre “ekikere n̄kpọ eyo emi, ye abian̄a inyene, ye mme idiọkitọn̄ n̄kpọ en̄wen ẹ[ye]dụk ẹbaba ikọ ẹwot.” (Mark 4:19) Nnyịn ikpenyene ndidiọn̄ọ nte ke ndutịm ukaraidem ndomokiet idụhe oro okụtde unen ke ndisio editịmede esịt, esịnede enyeoro otode ndutịm uforo, oro Jesus eketịn̄de aban̄a mfep.
Ukara Communist oro mme idụt Edem Usiahautịn Europe ẹma ẹkesịn kemi ama odomo ndideme n̄kpọ ukem ukem ebe ke ndutịm uforo oro Ukara esede aban̄a. Ke okpụhọrede ye ndutịm oro owo enyenede ifụre ndinyene ufọkutom idemesie, ndutịm uforo ke idak ukara Communist ama ọnọ owo kiet kiet ke mme idụt oro ndusụk ifụre ke ndutịm uforo oro ukara emi owo ekededi enyenede unen ndinyene n̄kpọ ẹsiwakde ndikpu ndinọ. Kpa ye oro, editịmede esịt oro Jesus eketịn̄de aban̄a okosụk ododu ke uduot unana n̄kpọurua ye edisụhọde udomo ifụre oro owo enyenede.
Idahaemi, ediwak ke otu mme idụt oro ẹda ndutịm uforo oro owo enyenede unen ndidep nnyụn̄ nnyam n̄kpọurua ẹdi, ke ntre ẹnamde mbio obio mmọ ẹsobo obufa n̄kpọ-ata. Mbụk eke ndondo emi ọdọhọ ete: “Ẹmeda mmemmem usụn̄ unam n̄kpọ ẹbuan ye udọn̄ ndisọsọp nsịm idaha ido udep n̄kpọ eke n̄kan̄ edem usoputịn.” Man ẹsịm emi “ibat owo oro akade-kaiso ndikọri ke obufa obio ukara Länder ke edem usiahautịn Germany ẹduọ ẹdụk okpụk isọn.” Mbụk oro adian do ete: “Ke akpa nduaidem kaban̄a obufa ifụre oro ẹkenyenede ke ndutịm uforo ama okokụre ndịk ye unana idotenyịn ke atara idahaemi.” Mme editịmede esịt ẹsụk ẹdodu, edi mmọ idahaemi ẹdu ke ido ukara oro owo kiet kiet enyenede unen kaban̄a n̄kpọ uduuwem.
Akwa ifụre ke ukaraidem ye ke ndutịm uforo ẹmeberede mbufa ifet ọnọ ndutịm uforo oro ẹfọnde ẹkan. Ntem, ediwak owo ẹkeme ndisobo idomo edikere nte ẹkpetọn̄ọde mbubehe idemmọ m̀mê ndiwọrọ n̄ka idụt efen emi nti ifet ẹdude ndinyene utom.
Mme utọ ubiere ntem ẹdi mbubehe idemowo. Ikwan̄ake Christian ndiyom ndifori idaha uduuwem esie. Ekeme ndidi udọn̄ edise mban̄a ubon esie edi se inụkde enye, ọdiọn̄ọde ete ke “owo eke mîtịmke n̄kpọ inọ orụk esie, akpan akpan mbonufọk esie, ẹsịn̄e nsa ye mbuọtidem, onyụn̄ ọdiọk akan owo eke mînịmke ke akpanikọ.”—1 Timothy 5:8.
Ke ntre, idotke nditịn̄ n̄kpọ mbiat ubiere oro mmọ en̄wen ẹnamde. Ke ukem ini oro, mme Christian ẹkpenyene nditi nte ke iwụtke eti ibuot ndiyom ubọhọ ndutịm uforo ebe ke ndikama ebeubọk isọn oro ekemede ndikọk afia nnọ mmọ. Kpasụk ntre, eyekwan̄a ndiyom ubọhọ ndutịm uforo ke usụn̄ oro abuanade edifụmi mme mbiomo ye udọn̄ n̄kpọ eke spirit.
Ndikpep N̄kpọ Nto Mmọ En̄wen
Ke mme isua oro ẹketienede Ekọn̄ Ererimbot II, ediwak tọsịn mbon Germany ẹma ẹto Europe oro ekọn̄ akabaharede ẹka mme idụt efen, akpan akpan Australia ye Canada. Ediwak owo ke ntre ẹma ẹkeme ndifori idaha ndutịm uforo mmọ, edi owo mmọ ndomokiet ikekemeke ndibọhọ mme editịmede esịt eke ndutịm uforo oro Jesus eketịn̄de aban̄a ofụri ofụri. Ndusụk ini ndikọk mme mfịna ndutịm uforo ẹsida mbufa mfịna ẹdi—nditịmede esịt mban̄a mbonufọk, ndikpep obufa usem, ndimehe ye mbufa udia, isio isio ido edinam, ndimehe ye mbufa ufan, m̀mê ndiyọ nsio nsio eduuwem.
Ndusụk mbon oro ẹwọrọde idụn̄ mi ẹkedi Mme Ntiense Jehovah. Nte odotde itoro, n̄wakn̄kan ke otu mmọ ikayakke mme mfịna oro ẹsisan̄ade ye uwọrọidụn̄ ababa idaha eke spirit mmọ owot. Edi ibat ibat owo ẹma ẹdu oro ẹkedide isio. Ndusụk owo ẹma ẹyak abian̄a abian̄a odudu inyene akara mmọ. N̄kọri mmọ ke n̄kan̄ ukara Abasi ama okpu ndisan̄a ikpat kiet ye mfọnọn̄kpọ mmọ ke n̄kan̄ ndutịm uforo.
Emi ke akpanikọ owụt ọniọn̄ oro odude ke nditịm ndụn̄ọde mme idaha nnyịn mbemiso inamde mme ubiere oro ẹkemede nditie nte iwụtke eti ibuot. Udon̄itọn̄ n̄kpọ obụkidem eyenam nnyịn ikpọt ke utom edinam mbet emi ẹnọde mme Christian mi ndinam oro owo mîdifiakke inam aba tutu amama. Emi edi akpanikọ inamke n̄kpọ m̀mê m̀mọ̀n̄ ke nnyịn idụn̄, sia idụt ndomokiet mîdụhe emi nditọisọn̄ esie ẹbọhọde mme editịmede esịt eke ndutịm uforo.
Ndin̄wana Eti En̄wan
Paul ọkọnọ Timothy item ete: “Bịne edinen ido, ye uten̄e Abasi, ye mbuọtidem, ye ima, ye ime, ye nsụhọde esịt. N̄wana eti en̄wan mbuọtidem; sọn̄ọ mụm nsinsi uwem kama, emi ẹkekotde fi edida enyene.” Ye mme Christian ke Corinth enye ọkọdọhọ ete: “Ẹkûyak n̄kpọ esehede mbufo; ẹyọhọ kpukpru ini ke utom Ọbọn̄.”—1 Timothy 6:11, 12; 1 Corinth 15:58.
Nditiene eti item emi edi mfọnn̄kan usụn̄ ndikụt unen ke ndin̄wana ye inyene obụkidem, ndien ke akpanikọ ediwak n̄kpọ ẹdu ẹnọ Christian ndinam! Ke ndusụk idụt oro ibat mme ọkwọrọ Obio Ubọn̄ mîwakke, ediwak owo ẹnyene ata esisịt ifet ndidiọn̄ọ akpanikọ. Jesus nte enende ama ebemiso etịn̄ ete: “Idọk okpon, edi mme anamutom iwakke.”—Matthew 9:37.
Utu ke ndiyak mme editịmede esịt eke ndutịm uforo ke mme idụt ẹmi ọwọn̄ọde ntịn̄enyịn mmọ ọkpọn̄ utom eke spirit oro anade ẹnam, Mme Ntiense Jehovah ẹmeda mme idaha ẹmi ẹnam n̄kpọ ke ndida mme ifet emi odude idahaemi nnam n̄kpọ ọyọhọ ọyọhọ. Ke ini mînyeneke utom ke ekpri ini, ediwak mmọ ẹsitat utom ukwọrọikọ mmọ. Utom mmọ, ke adianade ye edinam itoro oro ẹnọde Jehovah okpon, ọmọnọ mmọ idatesịt oro ẹyomde ke ndinam n̄kpọ ye mme mfịna ndutịm uforo mmọ.
Mme Ntiense ẹmi ẹnọ utom ukwọrọikọ akpa itie ẹnyụn̄ ẹnịm nsọn̄ọn̄kpọ ndutịm uforo ke udiana itie, emi owụtde nditọete ofụri ererimbot mmọ nte ke imenyene ọyọhọ mbuọtidem ke Jehovah ndise mban̄a mmimọ. Un̄wọn̄ọ esie edi: “Ẹkam ẹbemiso ẹyom Obio Ubọn̄ Esie ye edinen ido Esie; ndien ẹyedian kpukpru n̄kpọ ẹmi ẹnọ mbufo.”—Matthew 6:33.
Tọn̄ọ nte ẹkefiak ẹwụk utuakibuot akpanikọ ke 1919, Jehovah iyakke ikọt esie ẹkpa mba. Enye ọmọnọ mmọ ukpeme ke idak n̄kpọsọn̄ ukọbọ ye ke ndusụk ebiet oro mmọ ẹnamde utom ke ndịbe ke ediwak isua. Mme Ntiense Jehovah ẹbiere ẹte ke se Devil okpude ndinam ebe ke ukọbọ, ke enye ididaha afia inyene obụkidem oro enyenede n̄kari akan inam!
Ndikpep Ndibet ke Kpukpru Idaha
Ikpọ Ufọkmbono Obio Ubọn̄, ọsọn̄urua ukwak ikwọ, mme Ufọkmbono, ye ndiye ufọkidụn̄ Bethel ẹsida ubọn̄ ẹsọk Abasi ẹnyụn̄ ẹnọ ikọ ntiense ke ndopuyo nte ke enye ke ọdiọn̄ ikọt esie. Mme Ntiense Jehovah ke mme idụt oro ẹkedoride ukpan ke anyanini ẹkeme ndikere ke imenyene ekese ndinam ke afan̄ emi man isịm ukem idaha nte mme idụt eken. Edi se idide akpan n̄kpọ ikan akam edi mmọ ndikaiso nnam n̄kọri ke n̄kan̄ eke spirit. In̄wan̄în̄wan̄ uyarade kaban̄a edidiọn̄ Abasi ke n̄kan̄ n̄kpọ obụkidem eyetiene ke edikem ini.
Oyom mme asan̄autom Jehovah oro ẹma ẹkeyak idem ẹnọ ẹkpeme mîdịghe ntre, ke ndibịne mme udọn̄ idemmọ, mmọ ẹyetọn̄ọ ndikere nte ke mmimọ iyomke nditaba ndusụk n̄kpọ obụkidem aba. Ndiyom ndibọhọ utụk ke n̄kan̄ ndutịm uforo ye ke n̄kaowo edi se inende, edi ikọt Jehovah ifreke nte ke kpukpru mme asan̄autom Abasi ke ẹyom ubọhọ. Nnan ke ẹyom ndifiak n̄kụt usụn̄, mbon udọn̄ọ ke ẹyom ndifiak nnyene eti nsọn̄idem, mbon oro enyenede mfịghe ke ẹyom nyayama ini, ndien mbon oro ẹtabade mme owo mmọ ke n̄kpa ke ẹyom ndifiak n̄kụt mbonima mmọ oro ẹma ẹkekpan̄a.
Ke ntak mme idaha, Christian kiet kiet edi se ẹnyịkde ke ndusụk usụn̄ ndibet obufa ererimbot Jehovah ndikọk mme mfịna esie. Emi akpanam nnyịn ibụp idem nnyịn ite, ‘Edieke ami nnyenede se ndiade ye se ndade mfụk iferi, nte ami n̄kpoyụhọke ye mme n̄kpọ ẹmi nnyụn̄ nnyịme ndibet ubọhọ eke mme mfịna ndutịm uforo?’—1 Timothy 6:8.
Mme Christian oro ẹberide edem ke Jehovah ọyọhọ ọyọhọ ẹkeme ndinyene mbuọtidem nte ke edieke mmọ ẹkam ẹnyịmede ndibet, ke ẹyeyụhọ kpukpru se idide nti udọn̄ mmọ ye se mmọ ẹyomde. Owo ndomokiet idinyeneke ndibet ke ikpîkpu. Nnyịn ifiak itịn̄ mme ikọ Paul ite: “Ẹsọn̄ọ ẹda, ẹkûyak n̄kpọ ẹsehede mbufo; ẹyọhọ kpukpru ini ke utom Ọbọn̄; sia ẹmefiọk ẹte ke utom eke mmimọ inamde idiwọrọke idi ikpîkpu ke Ọbọn̄.”—1 Corinth 15:58.
Ntre nte ndikpep ndibet ekpenyene ndinen̄ede ndi utọ akamba mfịna ntre?
[Ndise ke page 10]
Ndikpep ndibet ekeme ndinyan̄a uwem fo