Ертӳҫӗсен

9 Авимеле́х, Иероваа́л ывӑлӗ, Сихема кайнӑ та амӑшӗн пӗртӑванӗсене тата кукашшӗн пӗтӗм ҫемйине ҫапла каланӑ: 2 «Сихе́м ҫыннисенчен* ыйтса пӑхӑр: „Сирӗншӗн Иероваа́лӑн 70 ывӑлӗ пуҫлӑхсем пулни лайӑхрах-и е пӗр ҫын пуҫлӑх пулни лайӑхрах-и? Ан манӑр, эпир сирӗнпе пӗр юн*“».

3 Амӑшӗн пӗртӑванӗсем ҫак сӑмахсене Сихе́м ҫыннисене каласа панӑ, лешӗсем Авимеле́х майлӑ пулса: «Вӑл пирӗн тӑван», — тенӗ. 4 Вӗсем ӑна Ваа́л-Вери́ф храмӗнчен 70 ше́кель* кӗмӗл панӑ. Авимеле́х ҫав укҫапа ӗҫсӗр аптраса ҫӳрекен чӑрсӑр ҫынсене тара тытнӑ. 5 Вӑл вӗсемпе пӗрле хӑйӗн ашшӗн килне, Офрӑна, кайнӑ та пӗр чул ҫинче хӑйӗн пӗртӑванӗсене — Иероваа́л ывӑлӗсене, 70 ҫынна, — вӗлернӗ. Иероваа́лӑн кӗҫӗн ывӑлӗ Иофа́м ҫеҫ, пытанса юлнӑран, ҫӑлӑнма пултарнӑ.

6 Сихе́м тата Ми́лло ҫыннисем пурте Сихемра юпа ҫумӗнчи пысӑк йывӑҫ патӗнче пуҫтарӑннӑ та Авимелеха патшана лартнӑ.

7 Ҫакӑн ҫинчен Иофама каласа парсан, вӑл Гаризи́м тӑвӗ ҫине хӑпарса тӑрса ун тӑрринчен хыттӑн кӑшкӑрса каланӑ: «Сихе́м ҫыннисем, итлӗр мана, вара Турӑ та сире итлӗ!

8 Пӗррехинче йывӑҫсем хӑйсем валли патша суйласа лартасшӑн* пулнӑ. Вӗсем олива йывӑҫне: „Пирӗн патша пул“, — тенӗ. 9 Олива йывӑҫӗ ҫапла хуравланӑ: „Манӑн ҫупа Турра тата ҫынсене мухтав кӳреҫҫӗ. Ытти йывӑҫсемпе пуҫ пулас* тесе ҫу кӑларма пӑрахмалла-и вара манӑн?“ 10 Вара йывӑҫсем инжир йывӑҫне: „Пирӗн патша пул“, — тенӗ. 11 Анчах инжир йывӑҫӗ вӗсене ҫапла хуравланӑ: „Ытти йывӑҫсемпе пуҫ пулас тесе хамӑн пылак та тутлӑ ҫимӗҫе хӑвармалла-и вара манӑн?“ 12 Кайран йывӑҫсем виноград авӑрне: „Пирӗн патша пул“, — тенӗ. 13 Виноград авӑрӗ вӗсене ҫапла хуравланӑ: „Ытти йывӑҫсемпе пуҫ пулас тесе Турра тата ҫынсене хаваслантаракан хамӑн хӗрлӗ эрехе хӑвармалла-и вара манӑн?“ 14 Юлашкинчен йывӑҫсем пурте йӗплӗ тӗме: „Пирӗн патша пул“, — тенӗ. 15 Йӗплӗ тӗм йывӑҫсене ҫапла хуравланӑ: „Эсир чӑнах та мана патша тӑвасшӑн пулсан, килӗр те ман сулхӑнра пытанӑр. Мана патша тӑвасшӑн мар пулсан, манран ҫулӑм тухӗ те Лива́н кедрӗсене ҫунтарса ярӗ“.

16 Авимелеха патша туса эсир лайӑх турӑр-и, тӗрӗс турӑр-и? Иероваалпа унӑн кил-йышне ырӑпа тавӑрса пани пулать-и ку? Эсир ӑна ҫапла хисеп турӑр-и? 17 Ман атте сирӗншӗн ҫапӑҫнӑ чухне, сире мадиансенчен ҫӑлас тесе, пурнӑҫне* те шеллемен. 18 Эсир вара манӑн аттен килӗ ҫине тапӑнтӑр тата пӗр чул ҫинче унӑн ывӑлӗсене, 70 ҫынна, вӗлертӗр. Эсир унӑн ҫум-арӑмӗн, ҫав хӗрарӑм чуран, ывӑлне Авимелеха хӑвӑрӑн тӑван пулнӑран ҫеҫ патшана лартрӑр. 19 Иероваалпа унӑн кил-йышне ҫакна кӑтартса лайӑх турӑр пулсан, тӗрӗс турӑр пулсан, апла Авимеле́хшӑн савӑнӑр, вӑл та сирӗншӗн савӑнтӑр. 20 Ун пек мар пулсан вара, Авимелехран вут-ҫулӑм тухтӑр та Сихемпа Ми́лло ҫыннисене ҫунтарса ятӑр, Сихемпа Ми́лло ҫыннисенчен те вут-ҫулӑм тухтӑр та Авимелеха ҫунтарса ятӑр».

21 Ҫавӑн хыҫҫӑн Иофа́м хӑйӗн пиччӗшӗнчен Авимелехран хӑранӑран Беэра тарнӑ, вара унта пурӑнма юлнӑ.

22 Авимеле́х Израильте виҫӗ ҫул ертсе пынӑ*. 23 Кайран Турӑ Авимелехпа Сихе́м ҫыннисем хушшинче харкашу сиксе тухма панӑ*, вара лешӗсем Авимелеха шанчӑклӑ пулма пӑрахнӑ. 24 Турӑ ҫакна веҫех Иероваа́лӑн 70 ывӑлне хаяррӑн вӗлернишӗн тавӑрса парас тесе, Авимелеха хӑйӗн тӑванӗсен юнне тӑкнишӗн явап тыттарас тесе, Сихе́м ҫыннисене вара вӗсене вӗлерме пулӑшнишӗн явап тыттарас тесе тунӑ. 25 Сихе́м ҫыннисем Авимелеха хур тӑвас шутпа ту тӑррисенче пытанса ларнӑ тата ҫулпа иртсе ҫӳрекенсене пурне те ҫаратнӑ. Ҫакӑн ҫинчен Авимелеха пӗлтернӗ.

26 Кайран Сихема Еве́дӑн ывӑлӗ Гаа́л хӑйӗн тӑванӗсемпе пӗрле пынӑ, вара Сихе́м ҫыннисем ун майлӑ тӑнӑ. 27 Вӗсем виноград пахчисене кайнӑ, виноград пуҫтарса унӑн сӗткенне пусса кӑларнӑ, уяв тунӑ, кайран вара хӑйсен туррин ҫуртне кайнӑ. Унта вӗсем ӗҫнӗ-ҫинӗ тата Авимелеха ылханнӑ. 28 Гаа́л, Еве́д ывӑлӗ, ҫапла каланӑ: «Авимеле́х, Иероваа́л ывӑлӗ, камах вӑл? Зеву́л, вӑл Сихемра лартнӑ пуҫлӑх, кам вара вӑл? Мӗншӗн пирӗн вӗсемшӗн ӗҫлесе тӑмалла? Сихе́м ашшӗн Еммо́рӑн ывӑлӗсемшӗн ӗҫлесе тӑрсан, лайӑхрах пулать. Мӗн тума пирӗн Авимеле́хшӑн ӗҫлесе тӑмалла? 29 Ҫак халӑх ман хыҫҫӑн кайнӑ пулсан, эпӗ Авимелеха хӑйӗн вырӑнӗнчен сирпӗтсе антарнӑ пулӑттӑм». Вара Гаа́л Авимелеха: «Ҫарна пуҫтар та тух», — тенӗ.

30 Зеву́л, хула кнеҫӗ, Еве́д ывӑлӗн Гаа́лӑн сӑмахӗсене илтсен питӗ хытӑ тарӑхса кайнӑ. 31 Вӑл Авимеле́х патне ҫакӑн пек калама ҫынсене вӑрттӑн* янӑ: «Еве́д ывӑлӗ Гаа́л тата унӑн тӑванӗсем Сихема килчӗҫ. Вӗсем хулари ҫынсене сана хирӗҫ пӑлхав ҫӗклеме хӗтӗртеҫҫӗ. 32 Эппин, хӑвӑн ҫыннусемпе ҫӗрле кил те уйра пытанса лар. 33 Ир-ирех, хӗвел тухсанах, хула ҫине тапӑн. Гаалпа унӑн ҫыннисем сана хирӗҫ тухсан, ӑна аркатса тӑкас тесе хӑв* мӗн тума пултарнине веҫех ту».

34 Авимелехпа унӑн ҫыннисем пурте ҫӗрле тӑнӑ та, Сихе́м ҫине тапӑнас тесе, тӑватӑ отряда пайланса пытанса ларнӑ. 35 Тепӗр кунне* Гаа́л, Еве́д ывӑлӗ, хула хапхи патне тухсан, Авимелехпа унӑн ҫыннисем те пытаннӑ вырӑнсенчен тухнӑ. 36 Вӗсене курсан Гаа́л Зевула: «Кур—ха, тусем ҫинчен ҫынсем анаҫҫӗ», — тенӗ. Зеву́л вара ӑна ҫапла каланӑ: «Тусен мӗлки сана ҫынсем пек курӑнать».

37 Каярахпа Гаа́л каллех каланӑ: «Кур—ха, ҫак ҫӗрӗн варринчен, ҫӳлтен, ҫынсем анаҫҫӗ, пӗр отрячӗ Меонни́м текен пысӑк йывӑҫ енчен килет». 38 Зеву́л ӑна ҫапла хуравланӑ: «„Авимеле́хшӑн ӗҫлеме вӑл камах вара?“ — тесе эсӗ хӑв каламанччӗ-и-ха? Ку эсӗ курайман халӑх вӗт. Халӗ тух та ҫапӑҫ вӗсемпе».

39 Гаа́л Сихе́м ҫыннисене ертсе тухнӑ та Авимелехпа ҫапӑҫнӑ. 40 Авимеле́х Гаала хыҫран хӑваланӑ, лешӗ вара унран тарнӑ. Нумай ҫынна вӗлернӗ, ҫын виллисем хула хапхи патне ҫитичченех выртнӑ.

41 Авимеле́х Арумӑрах юлнӑ, Зеву́л вара Гаалпа унӑн тӑванӗсене Сихемран хӑваласа янӑ. 42 Тепӗр кунне Сихе́м ҫыннисем хуларан тухнӑ, ҫакӑн ҫинчен Авимелеха пӗлтернӗ. 43 Вара вӑл хӑйӗн ҫыннисене виҫӗ отряда пайланӑ та уйра пытанса ларнӑ. Вӑл, ҫынсем хуларан тухнине курсан, вӗсем ҫине тапӑнса вӗсене вӗлерсе пӗтернӗ. 44 Авимеле́х хӑйӗн отрячӗсемпе пӗрле хула хапхи патне вирхӗннӗ, икӗ отрячӗ вара уйра пулнӑ ҫынсем ҫине тапӑнса пурне те вӗлерсе пӗтернӗ. 45 Авимеле́х кунӗпех хулапа ҫапӑҫнӑ, вара ӑна ҫӗнсе илнӗ. Вӑл унти ҫынсене вӗлерсе тухнӑ, кайран хулине аркатнӑ та ун вырӑнне тӑвар сапса тухнӑ.

46 Сихе́м башнинче пурӑнакансем ҫакӑн ҫинчен илтсен тӳрех Эл-Вери́ф* храмӗнчи пытанмалли вырӑна* васканӑ. 47 Авимелеха Сихе́м башнинче пурӑнакан пур ҫын та пӗрле пуҫтарӑнни ҫинчен пӗлтерсенех, 48 вӑл хӑйӗн ҫыннисемпе пӗрле Селмо́н тӑвӗ ҫине хӑпарнӑ. Авимеле́х пуртӑ илсе йывӑҫ тураттине касса ӑна хулпуҫҫийӗ ҫине хунӑ та хӑйӗн ҫыннисене ҫапла каланӑ: «Часрах эпӗ тунӑ пек тӑвӑр!» 49 Ун ҫыннисем пурте туратсем каснӑ та Авимеле́х хыҫҫӑн кайнӑ. Вӗсем ҫынсем пытаннӑ вырӑн тавра турат хурса тухса вут тивертнӗ. Сихе́м башнинче пурӑннӑ ҫынсем, 1 000-е яхӑн арҫынпа хӗрарӑм, пурте вилнӗ.

50 Авимеле́х Тевеца кайнӑ та хулана хупӑрласа илсе ӑна ҫӗнсе илнӗ. 51 Хула варринче тӗреклетнӗ башня тӑнӑ. Вара хулари пур ҫын та — арҫынсем те, хӗрарӑмсем те — унта тарса пытаннӑ. Вӗсем шалтан питӗрӗнсе башня тӑррине хӑпарнӑ. 52 Авимеле́х башньӑна ҫӗнсе илес тесе ун патнелле кайнӑ. Вӑл башньӑна кӗмелли вырӑн патне пырса башньӑна ҫунтарса яма тӑрсан, 53 пӗр хӗрарӑм ун ҫине арман чулӗ пӑрахса пуҫне ҫӗмӗрнӗ. 54 Авимеле́х тӳрех хӑйӗн вӑрҫӑ хатӗрӗсене йӑтса ҫӳрекен тарҫине чӗнсе илсе ҫапла каланӑ: «Хӗҫе кӑлар та вӗлер мана, ман пирки: „Ӑна хӗрарӑм вӗлернӗ“, — тесе ан калаччӑр». Тарҫи ӑна хӗҫпе чикнӗ те, лешӗ вилсе кайнӑ.

55 Авимеле́х вилнине курсан Израиль ҫыннисем пурте килӗсене таврӑннӑ. 56 Ҫапла майпа Турӑ Авимелеха лешӗ хӑйӗн ашшӗне тунӑ усалшӑн, хӑйӗн 70 пӗртӑванне вӗлернишӗн, тавӑрнӑ. 57 Сихе́м ҫыннисене те вӗсен пур усал ӗҫӗшӗн Турӑ тавӑрса панӑ. Ҫапла вӗсене Иероваа́л ывӑлӗ Иофа́м ылханни ҫитнӗ.