17-23 AGOSTO, 2026
MWASO 90 Tulikolwezenu Umwe ni Mukwo
Tunungenu Kupwa Masepa ja Mandumbu Jetu
“Zalenu keke, utu, kulikehesa, umbovu ni uhomboloji.”—KOLO. 3:12.
YIZE MUTULILONGESA
Mutumona yize mutuhasa kulinga muze mukulingiwa yuma yize muyihasa kupinjisa usepa uze tukwete ni mandumbu jetu Akwa-Kristu.
1. Kuli mutuhasa kuwana masepa amwenemwene?
HA MATANGWA wano akusula, mwono unakale chinji. Alioze muuhasa kukala chinji nawa, nyi ngwe kutushi ni masepa amwenemwene. Yehova kananyingika chikuma chino, kashika iye akutuwahisa ha kutukwasa kuwana masepa amwenemwene mu kachi ka tuvumbi twenyi. (Samu 119:63) Hashi heswe tuli ni usoko unene uze wakuwayila Yehova ni kulizanga umwe ni mukwo.
2. Masepa a mutapu uka tunazange kupwa?
2 Yetu twakuzanga kunyingika kanawa mandumbu jetu. Kashika twakukundama kuli ayo, ni kupwa masepa jo ashishika. Chikwo nawa, twapwa alinunga mumu lia zango lize tukwete hali Yehova ni Yesu. (Yoa. 13:35) Alioze, usepa uze tukwete ni mandumbu jetu, kuushi kulijila wene. Twatamba kusa tachi mba tupwe nawo. Chikwo nawa, amu yetu eswe tuli yihenge, ha mashimbu amwe mukusoloka yipikalo yize muyipinjisa usepa wetu.
3. Mumu liaka muchihasa kupwa chikalu kufunga usepa uze tukwete ni mandumbu jetu?
3 Kwamba pundu, mutuhasa kukundama chinji kuli mandumbu amwe, kuhiana akwo. Mumu liaka? Mumu hanji twakuzanga yuma yimuwika, twakunyonga ni kulinga yuma mu jila yimuwika. Alioze, muchihasa kupwa chikalu kulikata ni mandumbu amwe mu chikungulwila. Ha mashimbu amwe, mutuhasa kulihangujola, mumu lia chino, muchihasa kupwa chikalu kulisolwela zango. Hanji twalisa chinji ha chize twakunyonga, ni chize twakulinga yuma, kashika kutushi kuzanga kupwa hamuwika. Chikwo nawa, ha mashimbu amwe usepa wetu muuhasa kupwa mu cheseko muze mandumbu jetu anayiji chinji, hanji muze analipikala chinji. Tutalenu chize chilweza cha Yesu muchitukwasa kununga kupwa masepa ja mandumbu jetu, chipwe muze mukusoloka umwe kapinda. Alioze, chitangu tutalenu chize yitanga ya Zambi muyitukwasa kufunga usepa uze tukwete ni mandumbu jetu.
KWIMBULULA YEHOVA MUCHITUKWASA KUFUNGA USEPA WETU
4. Kuchi mutuhasa kukolesa usepa uze tukwete ni mandumbu jetu?
4 Mba tukolese usepa uze tukwete ni mandumbu jetu, twatamba kulihulikila ha yitanga yo yipema. Kupwa hamuwika ni mandumbu jetu, muchihasa kutukwasa kunyingika yitanga yo yipema. Postolo Paulu kazangile chinji kupwa hamuwika ni mandumbu jenyi. Iye kasonekenene A-Tesalonika ngwenyi: “Twapwile ni usona unji wa kunumona meso ni meso.” (1 Tesa. 2:17) Mandumbu anji kakutayiza ngwo, kupwa hamuwika hanga ahanjeke, yili jila yipema ya kukoleselamo usepa wo. Ni yetu mutuhasa kuchilinga muze tuli ha kukunguluka cha chikungulwila, cha mbonge ni cha mambonge. Chipwe ngwe mutusa tachi hanga tupwe hamuwika ni mandumbu jetu, chino kuchalumbunukine ngwo kukushi kusoloka niumwe kapinda.
5. Yika muyitukwasa kufunga usepa uze tukwete ni mandumbu jetu muze mukusoloka umwe kapinda? Hana chilweza (A-Kolosu 3:12)
5 Kwimbulula yitanga ya Zambi, muchitukwasa kufunga usepa uze tukwete ni mandumbu jetu, muze mukusoloka umwe kapinda. (Tanga A-Kolosu 3:12.) Nyi twasa tachi hanga tusolole keke, umbovu, kulikehesa, ni kulihumikiza, mutuhasa kukumba kapinda ni kufunga usepa uze tukwete ni mandumbu jetu. Ngwe chilweza, mba mashinyi akalakale, mu mutoli mwatamba kupwa maji. Chizechene nawa, ni yetu twatamba kupwa ni yitanga ya Akwa-Kristu mba tuhase kulivashana ni mandumbu jetu. Tutalenu kapinda mutatu, yoze mahasa kusoloka ha usepa uze tukwete ni mandumbu jetu. Hanyima mutumona ngwetu, kwimbulula yitanga ya Yesu ngwe kulikehesa, kulihumikiza, umbovu ni keke, muchitukwasa kupwa masepa amwenemwene.
MUZE MUNUHONA KULIVASHANA
6. Yika muyihasa kulingiwako nyi ngwe mutuhona kulivashana?
6 Mumu liaka chakupwa chikalu? Atu kakuhona kulivashana, mumu mutu ni mutu kakumona ngwenyi, nyonga lienyi lie linalite. Ngwe chilweza, mandumbu aali hanji mahona kulivashana hakutwala ku chize malulieka yuma hanga chizavu cho chambujole kanawa mu njiza yo. Ndumbu ni ndumbu kali ni shindakenyo ngwenyi, nyonga lienyi lie linapeme. Mumu lia kuhona kulivwashana ha chikuma chikehe, ayo mahasa kwiva uli ni kupihisa usepa wo, mumu lia kulizata. Nyi ayo kahanjikile ha chikuma chacho hanga alivashane, ha kupalika cha mashimbu, ayo mahasa kulihandununa hanji kushiha usepa wo mumu lia chikuma chikehe wika.
7. Kuchi Yesu alongesele tumbaji twenyi kupwa akwa-kulikehesa?
7 Tala yize muhasa kulilongesa ha kulikehesa cha Yesu. Iye kalongesele tumbaji twenyi ngwenyi, nyi mapwa akwa-kulikehesa, muchipwa chashi kulivashana ni akwo. Yesu kaalongesele chikuma chino, mumu ha yisuho yimwe, tumbaji twenyi kapwile ni kulihangujola hakutwala kuli yoze wapwile mulemu ha kachi ko. Ayo kapwile ni kulihulikila chinji ha chikuma chino. Kashika, mba aakwase kwalumuna manyonga jo, Yesu yaalweza ngwenyi, ayo katamba kumona ngwo akwo kaahiana. (Mateu 20:25-28) Iye kapwile ni kwalongesa hanga apwe akwa-kulikehesa. Chipwe ha ufuku wa kasula shimbu te kanda achifwa, Yesu ‘kaahele chilweza’ chipema ha kwasanyisa ku molu, mulimo uze apwile ni kulinga wika kuli ngamba. (Yoa. 13:3-5, 12-16) Ha kulinga chino, iye kasolwele chize ayo mahasa kufunga usepa wo. Nyi ayo kakawile chilweza cha Yesu ha kumona ngwo akwo kaahiana, kachi chapwile chashi kutayiza manyonga ja akwo ni kununga ni kukundama kuli umwe ni mukwo, chipwe ngwe kapwile ni manyonga alisa.
8. Mumu liaka chili chilemu kupwa akwa-kulikehesa muze mukusoloka umwe kapinda? (A-Kolosu 3:13) (Tala nawa yizulie.)
8 Kuchi muhasa kufunga usepa uze ukwete ni akwenu? Nyi walikehesa, muchipwa chashi kuvulama tupalia akehe-akehe waze akwenu akulinga ni kwakonekena ni mbunge yeswe. (Tanga A-Kolosu 3:13.) Nyi wapwa mukwa-kulikehesa, chino muchikukwasa uhone kupwa ni ufatulo muze munuhona kulivashana. Muchikukwasa nawa kufunga usepa wenu. (Samu 4:4) Chipwe ngwe makwamba yuma yipi, iwuluka ngwe, ha mashimbu amwe yetu eswe twakwamba yuma yize kuyalitele. (Chilu. 7:21, 22) Lihule ngwe, ‘Shina kushinjila akwetu hanga atayize nyonga liami, chili chilemu chinji kuhiana kufunga usepa wetu?’ Pwako ni kutayiza manyonga ja akwenu. Muhasa kupwa ni sambukila, nyi wehuka kuvundula chikuma chacho.
Kulihumikiza muchikukwasa kulengulula tupalia twa akwenu, kwehuka kulihangujola ni kukonekena akwenu ni mbunge yeswe (Tala paragrafu 8)a
9. Kuchi kulikehesa muchihasa kukukwasa, nyi ngwe kapinda manunga? (Yishima 17:9)
9 Kulikehesa muchikukwasa nawa muze mukusoloka umwe kapinda. Kanda ulihangujola ni akwenu hanga usolole ngwe nyonga lie, lie linalite. (Tanga Yishima 17:9; 1 Kori. 6:7) Muchipema chinji nyi wapwa ni nyonga lia kufunga usepa we ni akwenu. Mandumbu anji kakuchilinga ha kuhanjika kanawa ni akwo, ni nyonga lia kuhwisa kapinda. (Samu 34:14) Muhasa kwamba ngwe, ‘Usepa wetu hi wa musono ko. Shina mutuhasa kuhanjika ha yuma yize yalingiwa?’ Tayiza ngwe, ni yena wahengesanga. Muhasa kuchisolola ha kwamba ngwe, ‘Ngunanyingika ngwami weva kupihia, ngukonekene kama sepa liami.’ Chikwo nawa, nyi ngwe sepa lie neye meta ukonekeno, tayiza ukonekeno wacho ni kulikehesa. (Luka 17:3, 4) Iwuluka ngwe, chuma chilemu hi kusolola ko yoze wahengesa hanji yoze walinga yuma yalita. Alioze, chili kuhwisa kapinda ni kufunga usepa wenu.—Yishi. 18:24.
MUZE MUNUNYONGA NI KULINGA YUMA MU JILA YALISA
10. Mumu liaka ha mashimbu amwe muchihasa kupwa chikalu kufunga usepa uze tukwete ni mandumbu jetu?
10 Mumu liaka chakupwa chikalu? Muchihasa kupwa chikalu kufunga usepa uze tukwete ni mandumbu jetu, mumu lia utu walisa. Amwe kakwete yitanga yize kutushi kuzanga. Akwo kakulinga yuma mu jila yize kutushi kuzanga mumu hanji kaamwesene lamba kunyima, kashika keshi kuzanga kuhanjika chize analivu, alioze akwo kakuzanga kuhanjika chinji. Chikwo nawa, kota twalisa mumu umwe kakuzanga kupwa haze hali atu anji, mukwo ka.
11. Yika Yesu apwile ni kulinga hanga afunge usepa uze apwile nawo ni akwo?
11 Tala yize muhasa kulilongesa ha kulihumikiza cha Yesu. Iye kapwile ni usepa upema ni akwo, chipwe ngwe utu wo te walisa. Ngwe chilweza, Tiangu ni Yoano kasolwele kuzo muze echile hanga apwe ni yihela yilemu mu Wanangana wa Zambi. (Marku 10:35-37) Kulisa ni ayo, Yesu kapwile mukwa-kulikehesa. Iye kahichikile yiteli yilemu yize apwile nayo mu malilu yeza hano hashi. (Fwili. 2:5-8) Yesu te kalisa chinji ni ayo, chipwe chocho, iye kalihumikijine ni Tiangu ni Yoano ni atu akwo nawa.
12. Yika yakwashile Yesu kulihumikiza ni masepa jenyi?
12 Yesu te keshi kushimbwila hanga masepa jenyi alinge yuma yalita mashimbu eswe. Iye kanyingikine ngwenyi, tumbaji twenyi anji kapwile ni kunyonga chinji ha yiteli, ngwe chizechene Tiangu ni Yoano apwile ni kunyonga. (Marku 9:34) Yesu ni tumbaji twenyi kapwile a ku chihela chimuwika, chikwo nawa mianda yo yapwile yimuwika. Kuze ayo akolelele, atu kapwile ni kulemesa chinji yiteli, kashika Yesu anyingikine kanawa yize tumbaji twenyi apwile ni kunyonga. Chipwe chocho, Yesu kapwile ni kulihumikiza no, ni kwaha mashimbu hanga ehuke kulizata ni kuzo yize apwile nayo ha mashimbu anji.—Marku 10:42-45.
13. Nyi tunazange kufunga usepa uze tukwete ni mandumbu jetu, mumu liaka twatamba kulihumikiza? (A-Efwesu 4:2)
13 Kuchi muhasa kufunga usepa uze ukwete ni akwenu? Nunga ni kulihumikiza, ni kulinga yeswe yize muhasa hanga ulengulule yitanga ya akwenu yize yakukuvisa uli. (Yishi. 14:29) Yetu eswe tukwete yako ni yitanga yalisa, alioze chino kuchalumbunukine ngwo yili yipi. Kashika twakusakwilila chinji muze akwetu akutayiza chize twapwa. (Tanga A-Efwesu 4:2.) Ni yetu nawa, twatamba kupwa ni nyonga lialita ni kutayiza chize akwetu apwa. Twiwulukenu ngwetu, kuli atu waze akwiva sonyi jinji chakupwa chikalu kupwa hamuwika ni akwo hanga ahanjike. Kashika, twatamba kulihumikiza ni mutu yoze wakuzanga kupwa ni akwo mashimbu eswe ni kuhanjika chinji. Kutwatambile kushimbwila ngwetu, mutuhasa kupwa masepa apema ja atu eswe. Alioze twatamba kwiwuluka ngwetu, chipwe Akwa-Kristu waze akwete utu walisa ni wa yetu, mutuhasa kukalakala no kanawa.
14. Nyi twapwa akwa-kulihumikiza ha yika mutuhasa kulihulikila?
14 Kulihumikiza muchitukwasa kulihulikila ha yitanga yipema ya mandumbu jetu. Nyi twachilinga, kutuchi kwecha kupwa masepa ja mandumbu jetu mumu ngwo twalisa. Ngwe chilweza, Tiangu ni Yoano kazangile kupwa ni yiteli yilemu mumu lia kuzo. Chipwe chocho, nyonga lio liasolwele ngwo Wanangana wa Zambi uli wamwenemwene kuli ayo. Yesu kamwene ufulielo wo, chocho yawahilila. Muze twakufupa yitanga yipema muli mandumbu jetu, twakwimbulula Yesu ni tato Yehova.
15. Iya mahasa kutukwasa kufunga usepa uze tukwete ni mandumbu jetu, chipwe ngwe twalisa?
15 Chili chilemu chinji kuli yetu eswe, kulemba kuli Yehova hanga atukwase kufunga usepa uze tukwete ni mandumbu jetu, chipwe ngwe twalisa. Eseka kunyonga ha kapinda yoze mahasa kusoloka, ni kulemba kuli Yehova hanga akukwase kuhwima mbunge. Iwuluka ngwe, amu Yehova ali Sakatanga wetu, kananyingika kanawa ngwenyi, mutu ni mutu kalisa. Kashika muze mulemba, pwako ni shindakenyo ngwe, Yehova kananyingika ukwaso uze unafupu hanga ununge ni kunyongonona. Chikwo nawa, muze muchipwa chikalu kulihumikiza, lemba kuli Yehova akwehe spiritu yisandu hanga yikukwase.—Luka 11:13; Ngala. 5:22, 23.
MUZE MANDUMBU JETU AKUMONA LAMBA
16. Kapinda muka mahasa kusoloka muze mandumbu jetu anamono lamba?
16 Mumu liaka chakupwa chikalu? Nyi ma ndumbu jetu kanamono lamba ku musunya hanji kanasakalala chinji, ayo mahasa kwamba hanji kulinga yuma yize kuyalitele. Mumu lia chino, muchihasa kupwa chikalu kutwama no. Ngwe chilweza, ayo hanji mazanga kupwa ukawo, hanji kulivutula ni kawashi. Mahasa nawa kulinga yuma yize muyitulemeka ku mbunge. (Yombi 6:2, 3) Nyi kutwanyingikine kapinda yoze mandumbu jetu anapalika, mutuhasa kushimbwila yuma yinji hali ayo.
17. Yika walilongesa ha chize Yesu akwashile Mbatimeu?
17 Tala yize muhasa kulilongesa ha umbovu ni keke ya Yesu. Yesu kasolwele umbovu ni keke kuli atu waze te anamono lamba, chipwe kuli atu waze te kanda achimona kama. Ngwe chilweza, iye kawukile atu aali waze apwile tupuputa. Muze Mbatimeu evile ngwo Yesu kanapalika hakamwihi, iye yakololoka hanga Yesu amwive. Atu amwe waze apwile ha mbunga, yalweza Mbatimeu hanga ahole. Alioze iye kazangile chinji hanga amuwuke kuli Yesu, kashika anungine ni kukololoka chinji. Shina amwe ha mbunga kevile uli mumu lia yize Mbatimeu alingile? Muchihasa kupwa. Alioze ‘Yesu yamuvila keke.’ Maliji wano kanasolola ngwo, Yesu kevile keke yinji. (Mateu 20:34; Marku 10:46-52) Mumu lia ufulielo uze Mbatimeu asolwele, Yesu yahanjika nenyi ni umbovu. Chikwo nawa, Yesu yalinga chikomokeso, yauka Mbatimeu, chocho iye yaputuka kumona.
18. Yika twatamba kulinga muze masepa jetu anamono lamba? (1 A-Tesalonika 5:14)
18 Kuchi muhasa kufunga usepa uze ukwete ni akwenu? Pwako chimbovu ni kusolola keke. Yitanga yino muyikukwasa kutakamisa mandumbu je waze anamono lamba, hanji waze anapinda ku manyonga. (Tanga 1 A-Tesalonika 5:14.) Iwuluka ngwe, sepa wamwenemwene kakuzanga kukwasa mashimbu eswe, chipi-chipi ha tangwa lia lamba. (Yishi. 17:17) Sepa wa mutapu au, keshi kulisa wika mu chihela cha waze anamono lamba. Alioze, kakulinga yeswe yize mahasa hanga aatakamise muze anasakalala, kwalweza maliji apema hanji kwakwasa ha yize anafupu.
19. Kuchi muhasa kusolola umbovu ni keke? (Tala nawa yizulie.)
19 Mu majila aka muhasa kusolwelamo umbovu ni keke? Kwamba umwenemwene, yena kuuchi kuhasa kuhwisa lamba lia umwe mutu hanji manyonga waze anamupinjisa. Alioze, eseka kunyingika chize analivu ni yize anapalika. (Mateu 7:12; 1 Petu. 3:8) Mupanjike kanawa muze makulweza yuma yize anapalika. Nyi mupwa ni uhashi wa kuhanjika, mulweze maliji waze mamutakamisa. (Yishi. 12:25) Watamba kukeya hanga uchine kusolola ngwo unanyingika yuma yeswe yize anapalika. (Yishi. 18:13) Lihumikize, kanda ushimbwila yuma yinji hali iye.—Efwe. 4:32.
Masepa amwenemwene kakutakamisa akwo, kakwasolwela umbovu ni keke (Tala paragrafu 19)
20. Sepa wa mutapu uka unazange kupwa?
20 Yetu eswe twakulemesa usepa uze tukwete ni mandumbu jetu a ku ufulielo. Alioze twatamba kwiwuluka ngwetu, mumu lia uhenge, ha mashimbu amwe twakulinga yuma yize kutwazangile. Anji a kuli yetu, twakulinga yimwe yuma mumu lia yize twapalikile ku mwono. Twakusakwilila chinji mandumbu jetu waze akufunga usepa uze akwete ni akwo ha kulikehesa, kulihumikiza, kupwa yimbovu ni kusolola keke. Kashika, tusenu tachi hanga tununge ni kupwa masepa amwenemwene.
MWASO 124 Tupwenu Akwa-Kwononoka
a ULUMBUNWISO WA CHIZULIE: Umwe ndumbu mukulwana ni ndumbu mukweze, kali ni manyonga alisa hakutwala ku njiza yo ya kwambulwila. Alioze hanyima, ayo kanambujola hamuwika.