3-9 AGOSTO, 2026
MWASO 113 Sambukila Yize Tuli Nayo
Tuvumbikenu Yiyulo ya Akwetu
“Kanda nupatwila yoze ukwete manyonga alisa ni a yenu.”—ROMA 14:1.
YIZE MUTULILONGESA
Mutumona chize mutuhasa kuvumbika mandumbu jetu, muze makwata yiyulo yalisa ni ya yetu.
1-2. Mumu liaka ha mashimbu amwe yiyulo yetu yakulisa ni ya mandumbu jetu?
SHINA umwe mutu hanakupatwila kama mumu lia yiyulo yize wakwachile? Shina hiunapatwila kama umwe ndumbua mumu lia yiyulo yize akwachile? Ewa, yino hiyinalingiwa.
2 Kutwatambile kukomoka nyi mandumbu jetu ha mashimbu amwe makwata yiyulo yalisa ni ya yetu. Mumu liaka? Mumu yetu eswe twalisa. Chikwo nawa, tukwete manyonga alisa mumu lia kuze twasemukinyine, mumu lia chize atulelele hanji mumu lia yize yalingiwile ku mwono wetu. Alioze, kutwatambile kwecha yuma yino hanga yipihise sambukila ni kulinunga cha chikungulwila.—Efwe. 4:3.
3. Yika yakulingiwako nyi ngwe kutwatayijile chiyulo chize umwe ndumbwetu akwata?
3 Muze umwe ndumbu makwata chiyulo chize kutuchi kutayiza, mutuhasa kunyonga ngwo, katamba kwalumuna chiyulo chacho; hanji kuputuka kulweza atu akwo ngwo chiyulo akwata chili chipi. Kanji-kanji, twakuchilinga mumu tunazange kumukwasa. Yetu twakuzanga mandumbu jetu kashika tunazange hanga ayo awahilile. (Yishi. 17:17) Kashika, yetu kutwazangile hanga ayo akwate yiyulo yize muyatwala akalisehe hanji kupihisa usepa wo ni Yehova.
4-5. Yika mutuhasa kulinga nyi ngwe umwe ndumbu makwata chiyulo chalisa ni cha yetu?
4 Nyi twamona ngwetu mandumbu jetu kakwachile yiyulo yipema, shina twatamba kuhanjika no? Mashimbu amwe, mutuhasa kuchilinga. Alioze mashimbu akwo ka. Ngwe chilweza, nyi mutumona ngwetu iye kanazange kulinga yuma yize yakulimika ni shimbi ja mu Mbimbiliya, mumu lia zango lize tukwete hali ndumbwetu, twatamba kulinga yimwe hanga tumukwase kwalumuna manyonga jenyi. (Yishi. 27:5, 6) Mba yika mutulinga nyi ngwe ndumbwetu makwata chiyulo chize kuchalimikine ni shimbi ja Zambi, alioze chinalise wika ni chize yetu te mutukwata? Mbimbiliya yakukumbulula chihula chino ha kwamba ngwo: “Kanda nupatwila yoze ukwete manyonga alisa ni a yenu.”—Roma 14:1.
5 Ha mashimbu amwe, muchihasa kupwa chikalu kuvumbika yiyulo ya akwetu. Ha mutwe uno, mutumona mumu liaka twatamba kuvumbika yiyulo ya akwetu ni chize mutuhasa kuchilinga. Alioze chitangu, tutalenu yize muyihasa kututwala kupatwila akwetu mumu lia yiyulo yize makwata.
MUMU LIAKA MASHIMBU AMWE TWAKUPATWILA AKWETU?
6-7. Hana yilweza yinasola ngwo, mutuhasa kunyonga ngwetu akwetu kakwachile yiyulo yalita.
6 Ngwe chize twambanga ku uputukilo, manyonga jetu mahasa kulisa ni ja mandumbu jetu, mumu lia chize aalelele hanji mumu lia yize yalingiwile ku mwono wo. Kanda tushimbwila ngwetu akwetu katamba kunyonga ngwe chize twakunyonga. Mumu liaka? Mumu atu kalisa. Tutalenu yilweza yino yitatu. Chilweza 1: Muze te kanda achipwa Chela cha Yehova, umwe ndumbu kamulelele kuli chisemi yoze wapwile chizengi. Tangwa limwe ha chimwe chiwanyino, yamona mandumbu kananu walwa, chocho yaputuka kutalinga ni kulweza mandumbu ngwo yize analingi kuyalitele. Chilweza 2: Umwe ndumbu wa pwo kapwile ni kuyiza chinji, alioze ha kupalika cha mashimbu yahinduka. Kulutwe yanyingika ngwo ndumbu mukwo wa pwo kali ni musongo uzewene neye apwile nawo. Amu iye azangile kumukwasa, yamulweza hanga atambule uukiso uzewene neye atambwile. Kota kamulwezele hanga alitwamine kulia chimwe kulia, hanji kunwa yimwe yitumbo. Chilweza 3: Ndumbu umwe kapwile mu yingeleja ya mahuza. Muze akatukilemo, iye kakazangile kulinga chuma nichimwe chize muchimununga ni yingeleja yacho. Muze anyingikine ngwo umwe ndumbu kaya mu yingeleja ni kwiva pande ja ufwe ja umwe usoko wenyi, iye yatalinga.b
7 Chilweza 4: Umwe ndumbu katalingile ha kumona malunga mafunga wevu, chikwo nawa, mapwo mazala mipano ha kukunguluka cha mbonge, cha chikungulwila, ni mu mulimo wa kwambujola, mumu yino kuyakapwileko kunyima. Alioze, ni usongwelo waha kukatuka kuli ndungo washishika, wakanyama, ndumbu wacho yanyingika ngwenyi, hi chipi ko kuli mandumbu a malunga kufunga wevu ni mandumbu a mapwo kuzala mipano. Chipwe chocho, iye kananungu ni kunyonga ngwo kulinga yuma yino kuchalitele. Chilweza 5: Umwe mukulwana wa mu chikungulwila kanyingikine umwe ndumbu yoze wayile ku shikola yinene, alioze ha kupalika cha mashimbu yecha kuwayila Yehova. Kulutwe yanyingika ngwo, umwe ndumbu mukwo mukweze mu chikungulwila cho, kanazange kuya ku shikola yinene. Mumu lia kulihulumba ni mukweze wacho, mukulwana wa mu chikungulwila yeseka kwalumuna manyonga jenyi ni manyonga ja yisemi jenyi hanga akwate chiyulo chalisa.
8. (a) Yika muyihasa kukutwala kunyongena yuma yipi yisemi akwo? (b) Yika muyihasa kulingiwa nyi twanyongena mandumbu jetu yuma yipi mumu lia yize akulinga?
8 Chilweza 6: Talenu chize chilweza chino muchihasa kukwata hali yisemi. Amu nuli yisemi Akwa-Kristu, kota nwakusa tachi hanga nulele ana jenu mu “fumbo ni mu shimbi ja Yehova.” (Efwe. 6:4) Alioze yisemi akwo, kota kakwecha hanga ana jo alinge yeswayo mazanga. Ngwe chilweza, yisemi amwe kakwecha ana jo hanga ahehe ni ana waze hi Yela ja Yehova ko, hanji kwatayiza hanga apwe ni telefone chipwe muze achili twanuke. Mumu lia chino, ana jenu mahasa kunyonga ngwo, yenu nwakukalisa chinji yuma. Kashika ayo mahasa kunuhula ngwo: “Mumu liaka yenu kunushi ngwe yisemi ja sepa liami nganji?” Nyi chino muchilingiwa, yenu munuhasa kuputuka kunyonga ngwe yisemi ni akwenu kanyingikine kulongesa. Kwamba umwenemwene, nyi akwetu makwata yiyulo yalisa ni ya yetu, mutuhasa kwavila uli ni kwamba yuma yipi hali ayo. Kashika, mutuhasa kuputuka kusosomba ndumbu mumu lia yuma yize akulinga ni mbongo jenyi, ha yisuho yize akulinga wenyi, hanji mumu lia yiheho yize akusakula kulivisa nayo kuwaha. Chipwe ngwe mukulingiwa yuma yeswayo, nihindu kutwatambile kwecha hanga manyonga jetu, anehe kulihandununa mu chikungulwila.
9. Yika twatamba kwiwuluka? (Tala nawa chizulie.)
9 Mutuhasa kukwata yiyulo yalisa ni ya mandumbu jetu. Alioze chino kuchalumbunukine ngwo, umwe kakwata chiyulo chalita mukwo ka. (Roma 14:5) Muze Mbimbiliya yakwamba ngwo tupwe ni “kunyonga chimuwika,” chino chinalumbunuka ngwo, yetu eswe twatamba kukaula shimbi ja Yehova. Alioze kuchalumbunukine ngwo, twatamba kupwa ni manyonga amuwika ha yuma yeswe. (2 Kori. 13:11) Mutuhasa kutesa yiyulo yetu ni yize twakulinga muze tunambe kuya wenyi. Mutuhasa kwendela mu majila alisa hanga tuhete ku chihela chimuwika. Twakusakula jila yize tunazange, kulita ni uhashi wetu. Chizechene nawa, Akwa-Kristu mahasa kukwata yiyulo yalisa ha chimwe chikuma, alioze yetu eswe tunazange kuvisa Yehova kuwaha. Kashika, kutwatambile kupatwila akwetu ha yiyulo yize akukwata.—Mateu 7:1; 1 Tesa. 4:11.
Akwa-kulinga wenyi waze anayi ku chihela chimuwika, mahasa kwendela mu majila alisa, alioze eswe maheta ku chihela chimuwika. Chizechene nawa, Akwa-Kristu mahasa kukwata yiyulo yalisa, alioze eswe kali ni nyonga lia kuvisa Yehova kuwaha (Tala paragrafu 9)
MUMU LIAKA TWATAMBA KUVUMBIKA YIYULO YA AKWETU?
10. Kulita ni Tiangu 4:12, yika kutushi ni ulite wa kulinga, mumu liaka?
10 Mbimbiliya yakutukwasa kumona mumu liaka twatamba kuvumbika yiyulo ya akwetu. Tutalenu yilweza yimwe. Kutushi ni ulite wa kupatwila akwetu ha yiyulo yize makwata yinatale ha mwono wo. (Tanga Tiangu 4:12.) Yehova kali Mukwa-Kuyula, chikwo nawa kali Ngaji wa ululi. Iye wika uli ni ulite wa kutesa shimbi ni yiyulo yize twatamba kukaula ku mwono wetu. Kashika, Yehova mwe uli ni ulite wa kupatwila mandumbu jetu ha yiyulo yize akukwata, hi yetu ko. (Roma 14:10) Yetu kutushi ni ulite wa kupatwila akwetu hanji kwasopesa ha yiyulo yize akukwata ni kushimbwila ngwo ndo yilite ni manyonga jetu.c
11. Kuchi mutuhasa kukwasa chikungulwila chipwe chalinunga? (Tala nawa chizulie.)
11 Yehova kanazange hanga tuvumbi twenyi apwe alinunga, iye kazangile hanga alifwe mu yuma yeswe. Yehova kakutuzanga yetu eswe chipwe ngwe twalisa. Umwenemwene uno twakuumona ha yize iye atangile. Ngwe chilweza, ngolo (zebra) eswe kakwete mifunda, alioze mifunda yo yalisa. Haliapwila tunyongenu hali atu. Ha unji wa atu 8 bilhões waze atwama hano hashi, mukuhasa kupwa atu waze alifa chinji alioze hi amuwika ko. Ayo keshi kunyonga hanji kulinga yuma yimuwika, mumu Yehova katutangile hanga tupwe atu alisa. Iye kakatutangile hanga tulinge yuma yeswe ngwe chize akwetu akuyilinga. Alioze iye kakuzanga hanga tupwe alinunga. Kashika, shimbu tulihandunune mumu lia kupwa atu alisa, yetu twakutayiza kalisa wacho, chino chakuneha sambukila. Kuli yetu, chuma chilemu chili kulinunga mu chikungulwila hi kushimbwilako ngwo akwetu alinge yuma ngwe chize yetu twakuyilinga.—Roma 14:19.
Yehova katutangile tupwe atu alisa umwe ni mukwo, alioze iye kanazange hanga tupwe alinunga (Tala paragrafu 11)
KUCHI MUTUHASA KUVUMBIKA MANYONGA JA AKWETU?
12-13. Yika mutulinga nyi twamona ngwetu mutu umwe ‘katalinga’? (A-Ngalashia 6:1) (Tala nawa mushete “Muze Mutuhona Kutayiza Manyonga ja Akwetu.”)
12 Muze akwetu makwata yiyulo yize yinatale ha mwono wo. Lihule ngwe: ‘Shina chiyulo chino akwata chinasolola ngwo ‘katalinga’ nyi chili wika chiyulo chalisa?’ Nyi mumona ngwe kakwata chiyulo chize kuchalitele ni shimbi ja mu Mbimbiliya, muhasa kulihula ngwe: ‘Shina yami mwe natamba kuhanjika nenyi, nyi mukulwana wa mu chikungulwila?’ Nyi mumona ngwe chinalite kuhanjika nenyi, chilinge ni umbovu. (Tanga A-Ngalashia 6:1.) Ha yisuho yimwe, mutu hanji kaso kulinga yuma yipi, alioze kanayilingi wika mu jila yalisa. Nyi yino ye yinalingiwako, kanda tumupatwila hanji kuhanjika yuma yipi hali iye. Tuvumbikenu chiyulo chenyi.—Roma 14:2-4.
13 Tunyongenu ha chilweza chino: Nyi mutuya mu chimwe chihela muze akulanjishila kulia, shina twatamba kushimbwila ngwo akwetu no asakule kulia chizechene ni yetu mutusakula? Ka. Twatamba kuvumbika akwetu ni kwecha hanga asakule kulia chize akuzanga. Chipwe ngwe masakula yuma yize kuushi kuzanga, yino kuyakutalile mumu hi yena ko mwolia kulia chacho. Ngwe chize yena te kuuchi kuzanga hanga masepa je akusakwile yize watamba kulia shimbu akweche yena mwene usakule, chizechene nawa twatamba kusolola vumbi hali akwetu, ha kuhona kushimbwila ngwo ayo alinge yuma yize yetu tunazange.
14. Muze unambe kukwata chiyulo, yika watamba kulinga hanga ufunge sambukila ni mandumbu je? (1 A-Korindu 8:12, 13)
14 Muze mutukwata yiyulo yize yinatale ha mwono wetu. Yena muhasa kukwasa chikungulwila chipwe chalinunga, muze mukwata yiyulo yize muyihona kulemeka akwenu ku mbunge. (Tanga 1 A-Korindu 8:12, 13.) Ha mashimbu amwe, chiyulo chize mukwata muchihasa kusoloka ngwe ‘chinalite.’ Alioze, nyi muchilemeka akwenu ku mbunge shina ‘muchikuyukisa’?d (1 Kori. 10:23, 24) Shimbu tulihulikile ha manyonga jetu, twatamba kunyonga chize makwata hali akwetu. (Roma 15:1) Alioze mutuhasa kulihula ngwetu, shina akwetu katambile kuvumbika yiyulo yize yinatale ha mwono wetu? Ewa, katamba kuchilinga. Katamba kuvumbika yiyulo yetu chizechene ngwe yetu twatamba kuvumbika yiyulo yo. Alioze twatamba nawa kwiwuluka chiyulo chili ha A-Roma 12:18 chinambe ngwo: “Nyi muchilita ni uhashi wenu, pwenu ni sambukila ni atu eswe.” Kashika twakulinga yeswe yize mutuhasa hanga tupwe ni sambukila ni akwetu. Chikwo nawa, nyi twamona ngwetu yuma yimwe muyihasa kwapinjisa, tusenu tachi hanga tuyehuke.
15. Yika makulwana mahasa kulinga hanga akwase chikungulwila chipwe chalinunga? (1 A-Korindu 4:6)
15 Makulwana a mu chikungulwila kakuvumbika yiyulo ya akwo. Makulwana kakukwasa kulinunga cha chikungulwila, muze akwehuka kusa shimbi ha ‘yuma yize kayisonekene’ mu Mbimbiliya. (Tanga 1 A-Korindu 4:6.) Chikwo nawa, muze akuhana yiyulo yize yinakatuka mu Mbimbiliya hanji mu mikanda yetu, ayo keshi kuwezela yuma. Muze mandumbu akwita ukwaso kuli makulwana a mu chikungulwila, ayo keshi kwaha yiyulo kulita ni manyonga jo. Shimbu achilinge, kakusa tachi hanga ahane yiyulo yize yinakatuka mu Liji lia Zambi.—Iza. 48:17, 18.
16. Kuchi makulwana mahasa kusolola vumbi ha chiyulo chize akukwata mu chizavu cha makulwana?
16 Makulwana a mu chikungulwila kakusolola vumbi ha yiyulo yize akukwata mu chizavu cha makulwana. Nyi ngwe halemba ni kwita spiritu yisandu, hakwata chiyulo kukatuka mu Mbimbiliya, makulwana eswe katamba kukwasa chiyulo chacho, chipwe ngwe umwe nyonga lienyi kalitayijile kuli makulwana akwo. (Efwe. 5:17) Chikwo nawa, makulwana katamba kusa tachi hanga akaule kanawa usongwelo wa mu Mbimbiliya ni wa mu mikanda yetu, chakuhona kulikwachilila ha manyonga jo. Ngwe chilweza, mukulwana wa mu chikungulwila katambile wika kusakula amwe maliji mu mikanda yetu hanga akalile nyonga lienyi chakuhona kutala yize mutwe weswe unambe.
17. Yika mutuyuka nyi twavumbika yiyulo ya akwetu?
17 Ngwe chize twalilongesa, atu ja Yehova kalisa. Mutu ni mutu kakwete yize akuzanga, chikwo nawa manyonga jetu kalisa. Kalisa mwacho kali mupema chinji. Mumu lia kupwa atu a ku yihela yalisa, ni yitanga yalisa, chino chakukwasa chikungulwila chetu chipwe chihela chipema chize chakutukwasa kuliva kanawa. Kashika, shimbu tweche kalisa yoze watwama hakachi ketu atuhandunune, yetu twakusa tachi hanga tupwe ni sambukila, tuhone kulemeka akwetu ku mbunge, ni kuvumbika yiyulo ya akwetu yize yinatale ha mwono wo. Muze twakuchilinga twakuyuka chinji. Chikwo nawa, chakutukwasa kulinunga ni kupwa ni sambukila mu chikungulwila.—Samu 133:1; Mateu 5:9.
MWASO 89 Panjika, Ononoka Hanga Akupale
a Yiyulo yino, yinakwate nawa hali mandumbu a mapwo.
b Shimbu Mukwa-Kristu kanda achikwata chiyulo cha kuya ni kwiva pande ja umbachiso hanji ja mutu yoze wafa mu yimwe yingeleja, iye katamba kunyonga kanawa ha yikuma yinji. Tala chikuma, “Yihula ya Waze Akutanga Mikanda Yetu” ha Kaposhi wa Kutalila 15, Maio, 2002.
c Ha mashimbu amwe, makulwana mafupa kukwasa mandumbu waze akwehuka shimbi ja mu Mbimbiliya. Alioze, muze machilinga katamba kwiwuluka ngwo, kanakwase mutu kulita ni shimbi ja Yehova, katambile kulikwachilila ha manyonga jo.—Tesa ni 2 Sango ja Mianangana 19:6.
d Ngwe chilweza, tala mukanda Wahilila ku Mwono ku Miaka Yeswe! ha longeso 35, ha chikuma 5.