Tayaʼ chawäch yaqasäx pa yaʼ

1. a) ¿Achkë jojun utzil nqïl taq nqqasäx pa yaʼ? b) ¿Achkë xtqatzʼët chpan re tjonïk reʼ?

¿XAJÄCH yän awiʼ pa rqʼaʼ Jehová chqä xaqasäx yän pa yaʼ? Si ke riʼ, ¡kan ütz xaʼän! Taq xaʼän riʼ, rït xaʼij che rä Dios chë tkyuʼ jontir amak chqä chë tyaʼ jun chʼajchʼöj aconciencia (1 Ped. 3:21). Chqä, xayaʼ jun ütz ejemplo chkiwäch ri majanä nkijäch kiʼ pa rqʼaʼ Jehová. ¿Y si rït majanä yaqasäx pa yaʼ? Röj qataman chë nawajoʼ Jehová chqä nawajoʼ naʼän ri nqä chwäch. Rït ataman chë, rchë nkuy amak chqä rchë Dios ütz yaturtzʼët, nkʼatzin yaqasäx pa yaʼ (Hech. 2:38-40). Ye kʼa tapeʼ ataman riʼ, rkʼë jbʼaʼ kʼo jun najin nqʼatö awchë. Rma riʼ re tjonïk reʼ kowan xkaturtoʼ. Xtqatzʼët 1) achkë rma jojun ma nkajoʼ ta yeqasäx pa yaʼ, 2) achkë rma ütz ma namestaj ta chë rqʼij Jehová xa naqaj chik kʼo wä y 3) achkë utzil xtawïl si natäj aqʼij rchë yaqasäx yän pa yaʼ.

¿ACHKË RMA JOJUN MA NKAJOʼ TA YEQASÄX PA YAʼ?

2. ¿Achkë nbʼanö chkë jojun chë ma nkajoʼ ta yeqasäx pa yaʼ?

² Ye kʼo jojun nkajoʼ nkiyaʼ rqʼij Jehová, ye kʼa nkixiʼij kiʼ yeqasäx pa yaʼ. Rkʼë jbʼaʼ nkiquʼ chë majun bʼëy xkekowin ta xtkiʼän ri nqä chwäch Dios. Si rït ke riʼ nanaʼ, taskʼij jojun textos ri yatkitoʼ rchë natzʼët chë Dios ma nuyoʼej ta chë kan majun akuchï yasach wä chqä chë kan kiʼ rkʼuʼx xtuʼän awkʼë si rït nayaʼ ri más ütz kʼo awkʼë che rä (Sal. 103:13, 14; Col. 3:23). Ye kʼa, si naxiʼij awiʼ chë xtyaʼöx kʼayewal pan awiʼ, taʼij che rä Jehová chë katurtoʼ pä rchë xtanaʼ achiʼel xnaʼ ri salmista ri xtzʼibʼan ya reʼ: «Jehová kʼo wkʼë, ma xtinxiʼij ta wiʼ. ¿Achkë ta komä nkowin nuʼän jun winäq chwä?» (Sal. 118:6).

3. ¿Achkë nbʼanö chkë nkʼaj chik chë ma nkajoʼ ta na yeqasäx pa yaʼ? (Tatzʼetaʼ chqä ri achbʼäl).

³ Ye kʼo chik nkʼaj ma nkajoʼ ta na yeqasäx pa yaʼ rma nkiquʼ chë ma kʼïy ta kitaman chrij le Biblia. Ye kʼa, ¿jaruʼ komä nkʼatzin natamaj chrij le Biblia rchë ütz yaqasäx pa yaʼ? Tqatzʼetaʼ jun ri xbʼanatäj pa naʼäy siglo. Taq Pablo chqä Silas ye kʼo wä pa cárcel, xbʼanatäj jun mamaʼ slonel y rchiʼ ri cárcel xjaqatäj. Chrij riʼ, ryeʼ xkitzjoj rchʼaʼäl Dios che rä ri achï ri xchajin kichë chriʼ chqä chkë ri ye kʼo pa rachoch. Ri achï chqä rfamilia rkʼë jbʼaʼ xqʼax chkiwäch chë Dios xuʼän jun milagro rchë xeresaj rsamajelaʼ pa cárcel. Ri aqʼaʼ riʼ, ryeʼ kʼo kʼïy xkitamaj chrij Jehová chqä chrij Jesús. ¿Achkë xbʼanatäj chrij riʼ? Le Biblia nuʼij: «Ryä chqä jontir ri ye kʼo pa rachoch xeqasäx pa yaʼ» (Hech. 16:25-33). Si rït ataman rwäch Jehová, nawajoʼ rkʼë ronojel awan, qʼaxnäq chawäch ri naʼäy taq naʼoj ri xatamaj pa Biblia, xatzolij yän awiʼ che rä amak y ayaʼon chwäch awan nanmaj rtzij Jehová, reʼ ntel chë tzij chë ütz chik yaqasäx pa yaʼ (Mar. 12:30).

4. ¿Achkë chik jun nbʼanö chkë jojun chë ma nkajoʼ ta yeqasäx pa yaʼ? (Tatzʼetaʼ chqä ri achbʼäl).

⁴ Jojun chik nkajoʼ nkiʼän ri nqä chwäch Dios, ye kʼa ma nkajoʼ ta yeqasäx pa yaʼ rma nkiquʼ rij jontir ri xtkʼatzin xtkiyaʼ qa rbʼanik. Kantzij wä, jontir nkʼatzin nqaquʼ rij achkë xtqïl pa qakʼaslemal taq kʼo jun nqachaʼ nqaʼän (Luc. 14:27-30). Ye kʼa, ye kʼo jojun kan kowan nkiquʼ rij achkë sacrificios xtkʼatzin xtkiʼän rchë xtkiyaʼ rqʼij Jehová. Ya riʼ xbʼanatäj rkʼë ya Cándida.a Tapeʼ xkʼïy pä pa jun familia ri ye Testigos, ryä ma xsmajij ta ri xkʼut chwäch. Taq xeqʼax ri jnaʼ, ryä xchäp chik jmul rtjonik chrij le Biblia. Ya Cándida nuʼij: «Rïn ntaman wä achkë nkʼatzin nbʼän rchë ütz yitzʼet rma Jehová. Ye kʼa nqä wä chi nwäch achkë rbʼanik kʼaslemal nkʼwan. Ntaman wä chë kwest xtuʼän chi nwäch xtinyaʼ qa jontir ri nqä chi nwäch». Ye kʼo chik nkʼaj nkiquʼ chë ma xkekowin ta xtkiʼän jontir ri nrajoʼ Jehová. Ryeʼ nkixiʼij kiʼ chë xtkiʼän jun nüm mak taq yeqasan chik pa yaʼ y rma riʼ kʼo chë yeʼelesäx qa pa congregación. Si jun chkë ya reʼ najin nqʼatö awchë rït, ¿achkë ütz naʼän?

5. ¿Achkë nkʼatzin ma nqamestaj ta taq nqaquʼ rij nqqasäx pa yaʼ? (Mateo 13:44-46).

⁵ Taq röj kʼo jun nqajoʼ nqalöqʼ, ma xa xuʼ ta nqaquʼ jaruʼ rajäl, xa nqaquʼ chqä achkë utzil xtkʼäm pä pa qawiʼ. Si nqatzʼët chë kan kʼïy utzil xtkʼäm pä pa qawiʼ, röj kan xtqalöqʼ tapeʼ nüm jbʼaʼ rajäl. Ke riʼ chqä ütz nqaʼän taq nqaquʼ rij nqqasäx pa yaʼ. Ma ütz ta nqaquʼ más rij achkë xtkʼatzin xtqayaʼ qa rbʼanik, más ütz tqaquʼ achkë utzil xtqïl, achiʼel chë más jnan xtuʼän qawäch rkʼë Jehová. Jesús xksaj kaʼiʼ ejemplos rchë xkʼüt ri naʼoj riʼ (taskʼij Mateo 13:44-46). Ri kaʼiʼ achiʼaʼ ri xertzjoj, ma xkikʼewaj ta xkikʼayij jontir ri kʼo kikʼë rchë xkilöqʼ jun ri xkïl ri kowan rqʼij. Y rït chqä kʼo jun awlon ri kan kowan rqʼij: ri ütz taq rtzjol chrij Rqʼatbʼäl Tzij Dios. Si xa kaʼiʼ rbʼanon akʼuʼx rchë yaqasäx pa yaʼ rma kowan naquʼ rij jontir ri xtkʼatzin xtayaʼ qa, taquʼ kij ri achiʼaʼ ri xertzjoj Jesús. Ütz nakʼutuj qa ya reʼ chawäch: «¿Nyaʼon chwäch wan chë ri xinwïl kan kowan rqʼij? ¿Kan jun bʼeyomäl chi nwäch rïn yinok ramigo Jehová, nwïl ri kʼaslemal ri ma nkʼis ta chqä yïn kʼo pa rtinamit?». Ri arespuestas xtayaʼ, xtkʼüt chawäch achkë más nkʼatzin naʼän rchë yaqasäx pa yaʼ.

6. ¿Achkë xtqtoʼö rchë xtqarayij xtqaʼän ri nqä chwäch Dios chqä xtqanmaj rtzij?

⁶ Chpan ri kʼambʼäl tzij xtzjoj Jesús chrij jun ajtkoʼn, ryä xtzjon chkij jojun winäq ri nkikʼoxaj ri ütz taq rtzjol chrij Rqʼatbʼäl Tzij Dios. Jojun chkë ri winäq riʼ kʼo nbʼanö chkë chë ma nkismajij ta ri nkikʼoxaj o ri nkʼut chkiwäch. Ye kʼa ye kʼo chik jojun, kan «ütz kan chqä kan rkʼë ronojel kan nkikʼoxaj» ri ütz taq rtzjol chrij Rqʼatbʼäl Tzij Dios y nkismajij pa kikʼaslemal ri nkʼut chkiwäch (Luc. 8:5-15). Si rït nanaʼ chë xa kaʼiʼ rbʼanon akʼuʼx, ma tayaʼ ta qa natäj aqʼij. Dios nkowin yaturtoʼ pä rchë narayij naʼän ri ütz chqä nanmaj rtzij. Rma riʼ, takʼutuj atoʼik che rä rchë nqä pan awan ri najin natamaj chqä rchë xtasmajij (Ezeq. 18:31; 36:26).

7, 8. ¿Achkë rma jojun qʼopojiʼ kʼojolaʼ kwest nuʼän chkiwäch yeqasäx pa yaʼ? (Tatzʼetaʼ chqä ri achbʼäl).

⁷ Ye kʼo jojun qʼopojiʼ kʼojolaʼ nkajoʼ Jehová, ye kʼa kwest nuʼän chkiwäch yeqasäx pa yaʼ rma ri nkiʼij nkʼaj chik winäq chkë. Ye kʼo jojun maestros pa taq escuelas nkiʼij chkë kalumnos chë ma itzel ta tkitzʼetaʼ jojun rbʼanik kʼaslemal tapeʼ ma yeqä ta chwäch Dios. Ye kʼa ri naʼoj riʼ rkʼë jbʼaʼ xa xtkʼäm pä kʼayewal pa kiwiʼ kalumnos (Sal. 1:1, 2; Prov. 7:1-5). Rma riʼ, rït qʼopoj o kʼajol, ¿achkë ütz naʼän rchë ma xtawïl ta ri kʼayewal riʼ? Ri ütz naʼän ya riʼ nakʼän anaʼoj chrij ri salmista ri xuʼij ya reʼ che rä Jehová: «Rïn kʼo más nnaʼoj chkiwäch ri yetjon wchë rma yichʼobʼon chrij apixaʼ» (Sal. 119:99).

⁸ Kʼo jojun rtzjol lenäq chë ye kʼo jojun Testigos yekiqʼät kalkʼwal rchë ma yeqasäx ta pa yaʼ. Ryeʼ nkiyaʼ más rqʼij kestudios kalkʼwal o ri samaj ri nkajoʼ chë nkïl, o rkʼë jbʼaʼ ma yekitoʼ ta rchë nkiyaʼ kimetas pa rtinamit Jehová. Rït ri yït qʼopoj o kʼajol, ¿nanaʼ rït chë ateʼ atat yekowin nkiyaʼ más atoʼik rchë naʼän progresar? Katzjon kikʼë chrij riʼ. Y ma tamestaj ta ya reʼ: ma yë ta ajnaʼ nbʼanö chawä chë yatok ramigo Jehová (Prov. 20:11).

9. ¿Achkë rma ye kʼo jojun ma yeqasäx ta na pa yaʼ?

⁹ Ye kʼo jojun kibʼanon chik jontir ri najowatäj rchë yeqasäx pa yaʼ, ye kʼa xa kimä nkʼaj chik, ryeʼ ma nkiʼän ta na riʼ. Tqayaʼ jun ejemplo. Rkʼë jbʼaʼ jun kamigo o jun kichʼalal nuʼij chkë chë tkiyoʼej na jbʼaʼ rchë jnan yeqasäx pa yaʼ. Kantzij na wä chë ma itzel ta chë jnan nqqasäx pa yaʼ rkʼë jun qamigo o rkʼë jun qachʼalal. Ye kʼa, ¿ütz komä chë xa rma riʼ ma nqqasäx ta na pa yaʼ? Ma tqamestaj ta chë taq nqajäch qiʼ pa rqʼaʼ Jehová, röj chqajujnal nqaʼän riʼ. Rma riʼ, chqajujnal nqchʼobʼö ajän ütz nqqasäx pa yaʼ y ma yë ta nkʼaj chik yebʼin chqë (Rom. 14:12).

¿ACHKË RMA NKʼATZIN MA NAMESTAJ TA CHË RQʼIJ JEHOVÁ XA NAQAJ CHIK KʼO WÄ?

10. ¿Achkë rma ye kʼo jojun ma nkiʼän ta jontir ri najowatäj rchë yeqasäx pa yaʼ?

¹⁰ Xqatzʼët yän qa achkë nbʼanö chkë jojun chë ma nkajoʼ ta yeqasäx pa yaʼ, ye kʼa nkʼaj chik ma nkiʼän ta riʼ rma nkiquʼ chë kʼa kʼo na kʼïy nrajoʼ rchë nbʼeqä rqʼij Jehová, rma riʼ nkiquʼ chë kʼa kʼo na kʼïy tiempo chkiwäch rchë nkiʼän ri najowatäj rchë yeqasäx pa yaʼ. ¿Ütz komä chë ryeʼ ke riʼ nkiquʼ? Jesús xuʼij ya reʼ chkë rtzeqelbʼëy: «Ronojel mul kiniyoʼej apü, rma rïn, ri Ralkʼwal Winäq, xkipë ri hora ri ma iyoʼen ta» (Luc. 12:40).

11. Achiʼel nuʼij Salmo 119:60, ¿achkë nqanaʼ chrij rpixaʼ Jehová taq más nqatamaj rwäch ryä?

¹¹ Si nqajoʼ Jehová chqä nqaloqʼoqʼej rpixaʼ, röj kan xtqajäch qiʼ pa rqʼaʼ chqä xtqqasäx pa yaʼ. Taq más nqatamaj rwäch Jehová, más nqatzʼët chë ryä nqrajoʼ chqä chë rpixaʼ kʼo ütz nukʼäm pä pa qawiʼ, rma riʼ kan chanin nqajoʼ nqasmajij pa qakʼaslemal (taskʼij Salmo 119:60). Santiago chqä xuʼij achkë chik jun rma nkʼatzin nqasmajij yän rpixaʼ Jehová. Ryä xuʼij chë ma qataman ta achkë xtuʼän qakʼaslemal chwaʼq kabʼij. Ma qataman ta ajän rkʼisbʼäl mul xtqkowin xtqaʼän «ri ütz». Rma riʼ, kan ya reʼ ri tiempo rchë nqaʼän ri nuʼij Jehová chqë (Sant. 4:13-17).

12. ¿Achkë nqatamaj qa chrij jun kʼambʼäl tzij ri xtzjoj Jesús?

¹² Ye kʼa, rkʼë jbʼaʼ kʼo jun nuquʼ rij ya reʼ: «¿Ma xuʼij ta komä Jesús pa jun kʼambʼäl tzij chë ye kʼo jojun winäq xa jun hora xesamäj y tapeʼ ke riʼ xa jnan rajäl kiqʼij xyaʼöx kikʼë ri kan chöj jun qʼij xesamäj?». Ya riʼ kantzij. Ye kʼa ¿achkë rma ri winäq riʼ ma jnan ta xkichäp samaj kikʼë ri nkʼaj chik? Ryeʼ xkiʼij: «Rma majun ta nyaʼö qasamaj». Reʼ ntel chë tzij chë ma najin ta wä yeqʼoran. Ryeʼ chöj jun qʼij xesamäj ta xa ta kʼo jun xyaʼö kisamaj. Ye kʼa taq xeskʼïx rchë yebʼesamäj, ryeʼ kan chanin xebʼä (Mat. 20:1-16). Komä chqä, Jesús achiʼel ta yojurskʼin rchë nq·ok rtzeqelbʼëy chqä rchë nqtoʼon rkʼë rchë nqatzjoj le Biblia, y röj nqajoʼ nqachäp yän samaj kan xa xuʼ nqrskʼij.

13. ¿Achkë nqatamaj qa chrij rxjayil Lot?

¹³ Ri ma nkajoʼ ta na yeqasäx pa yaʼ rkʼë jbʼaʼ xtkitzʼët chë chqawäch apü, más na chik kwest xtuʼän chkiwäch xtkijäl ri nkʼatzin pa kikʼaslemal rchë nkiʼän ri nqä chwäch Dios. Jesús kan rtaman wä ya riʼ, rma riʼ xuʼij ya reʼ chkë rtzeqelbʼëy: «Tnatäj rxjayil Lot chiwä» (Luc. 17:31-35). Ri ixöq riʼ rtaman wä chë Sodoma y Gomorra xtchup kiwäch, ye kʼa rkʼë jbʼaʼ xkʼewaj xyaʼ qa jontir ri kʼo rkʼë (Gén. 19:23-26). Re relato reʼ nunataj chqë chë ma ronojel ta mul xtjaqeʼ ri puerta chqawäch rchë xtqkolotäj. Taq xtbʼeqä ri qʼij ri rchaʼon chik Dios, ri puerta riʼ xtzʼapïx rkʼë llave y ma xtjaq ta chik (Luc. 13:24, 25).

14. ¿Achkë kʼo ta chë nuʼän chawä rït taq natzʼët achkë rbʼanik najin yetzʼaqät ri profecías chrij rkʼisbʼäl taq qʼij?

¹⁴ Ri najin nbʼanatäj ronojel qʼij chwäch Rwachʼlew, nukʼüt chë najin yetzʼaqät ri profecías chrij rkʼisbʼäl taq qʼij. Rkʼë jbʼaʼ jojun chkë ri rbʼin qa le Biblia ma najin ta nbʼanatäj akuchï yït kʼo wä rït. Ye kʼa taq natzʼët chë najin yebʼanatäj pa nkʼaj chik tinamït, ya riʼ kʼo ta chë nuʼän chawä chë narayij naʼän ri najowatäj rchë yaqasäx yän pa yaʼ. Tqaquʼ rij ri xtzʼibʼaj äl ri apóstol Pedro chkë jojun cristianos pa naʼäy siglo. Ryä xuʼij chkë: «Tiquʼ na ri achkë niʼän». ¿Achkë rma xuʼij ya riʼ chkë? Rma «ri qʼij taq xtchup rwäch ronojel ya xbʼeqä» (1 Ped. 4:7). Pedro aweʼ achiʼel ta najin ntzjon chrij ri qʼij taq xtchup rwäch Jerusalén chqä ri templo. Ye kʼa ri cristianos ri achoq chkë xtzʼibʼan wä, näj ye kʼo wä che rä Jerusalén. Rma riʼ ma kan ta xkertzʼlaʼ taq xtchup rwäch ri tinamït (1 Ped. 1:1). Tapeʼ ke riʼ, taq xtkitzʼët achkë rbʼanik xttzʼaqät ri profecía riʼ, más xtkikʼuqbʼaʼ kikʼuʼx chë Jehová kan xtuʼän jontir ri rtzjun. Ke riʼ chqä komä. Rït najin natzʼët achkë rbʼanik najin yetzʼaqät ri profecías chrij rkʼisbʼäl taq qʼij. Y rma natzʼët jontir riʼ, ya riʼ nuʼän chawä chë naquʼ na ri yeʼaʼän chqä naʼän jontir ri najowatäj rchë yaqasäx pa yaʼ.

15. ¿Achkë rbʼanik nkʼatzin nqayoʼej rqʼij Jehová? (2 Pedro 3:10-13).

¹⁵ Chpan ri rkaʼn rcarta, Pedro xuʼij achkë rbʼanik nkʼatzin nqayoʼej «rqʼij Jehová», ntel chë tzij, ri qʼij taq xtchup rwäch ri itzelal. Pa naʼäy siglo kʼa kʼo na wä kʼïy tiempo nrajoʼ rchë nbʼeqä ri qʼij riʼ. Tapeʼ ke riʼ, Pedro xuʼij chkë ri cristianos chë nkʼatzin nkiyoʼej ri qʼij riʼ o chë tkirayij chë nbʼeqä yän (taskʼij 2 Pedro 3:10-13; nota). Röj chqä nqajoʼ nqakʼüt chë najin nqayoʼej ri qʼij riʼ, ri xa naqaj chik kʼo wä, y kʼo ta nqajoʼ chë nbʼeqä yän. Rma riʼ, nqatäj qaqʼij rchë nqakʼüt rkʼë ri yeqaʼän chë qakʼwan jun chʼajchʼöj kʼaslemal chqä chë nqayaʼ rqʼij Dios. ¡Kantzij na wä chë Jehová kan kiʼ rkʼuʼx nuʼän taq nutzʼët chë nqaʼän riʼ! ¿Npë komä pan ajolon rït achkë nunaʼ ryä taq nutzʼët chë najäch awiʼ pa rqʼaʼ chqä yaqasäx pa yaʼ?

RI UTZIL XTAWÏL SI YAQASÄX YÄN PA YAʼ

16. ¿Ajän riʼ ri más ütz naʼän jontir ri najowatäj rchë yaqasäx pa yaʼ? (2 Corintios 6:1, 2; keʼatzʼetaʼ chqä ri achbʼäl).

¹⁶ Komä ya reʼ ri tiempo rchë naʼän jontir ri najowatäj rchë yaqasäx pa yaʼ (taskʼij 2 Corintios 6:1, 2). Tqaquʼ rij ri jaʼäl ejemplo xyaʼ qa chqawäch ri achï aj Etiopía, ri xtzjöx rchʼaʼäl Dios che rä rma Felipe. Taq ri achï riʼ xqʼax chwäch ri ütz taq rtzjol chrij Jesús y xtzʼët chë ütz nqasäx pa yaʼ, ryä ma xyoʼej ta más. Ri achï riʼ ma xquʼ ta: «Naʼäy nwajoʼ ntamaj na más chrij ri ütz taq rtzjol. Rkʼë jbʼaʼ chqawäch apü xtqïl chik jun lugar akuchï xkiqasäx wä pa yaʼ». Pa rkʼexel riʼ, ryä xkʼutuj ya reʼ che rä Felipe: «¿Achkë komä yiqʼatö rchë ma yiqasäx ta pa yaʼ?» (Hech. 8:26, 27, 35-39). Y taq xqasäx yän pa yaʼ, ri achï «kan kiʼ rkʼuʼx xchäp äl chik jmul rbʼey».

17. ¿Achkë ütz nqayaʼ chwäch qan?

¹⁷ Si kʼo jun najin nqʼatö awchë rït rchë ma yaqasäx ta pa yaʼ, tayaʼ chwäch awan chë Jehová nrajoʼ yaturtoʼ pä rchë más jnan nuʼän awäch rkʼë (Rom. 2:4). Rkʼë rtoʼik ryä, rït xkakowin xkaqasäx pa yaʼ tapeʼ naxiʼij awiʼ, nanaʼ chë kwest xtuʼän chawäch o nkʼaj chik yatkiqʼät rchë naʼän riʼ. Taq xkaqasäx pa yaʼ, kan kiʼ akʼuʼx xtanaʼ rma xtjeʼ jun chʼajchʼöj aconciencia chwäch Dios, y rkʼë jbʼaʼ ma xtjeʼ ta chik más rqʼij chawäch jontir ri xjeʼ awkʼë ojer (Filip. 3:8, 13). Chqä, kan kiʼ akʼuʼx xtayoʼej jontir ri petenäq chqawäch apü, ntel chë tzij, taq Jehová xtuʼän jontir ri rtzjun chkë ri nkijäch kiʼ pa rqʼaʼ y yeqasäx pa yaʼ (Hech. 3:19).