I ka waajulibaara kɛcogo fisaya

1. An ka kan ka an jija ka se mun de la an ka waajulibaara la ani mun na an ka kan ka o kɛ? (2 Timote 4:2) (Ja fana lajɛ).

YEZU y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: “A’ ye taga mɔgɔw kalan . . . k’u kɛ ne ka kalandenw ye. . . . Ne ye cikan minw bɛɛ di aw ma, aw k’u kalan u k’o labato.” (Mat. 28:19, 20). O la, kerecɛnw bɛɛ lo ka ɲi ka mɔgɔw kalan. Mɔgɔ minw bɛɛ “labɛnnin lo ka sɔn” kibaro diiman ma, tiɲɛn lo ko Jehova lo b’u weele ani mɛlɛkɛw fana b’an dɛmɛ k’o mɔgɔw yɔrɔ ɲini (Kɛw. 13:48, NW; Zan 6:44; Yir. 14:6). Nga an fana ka ɲi k’an ninyɔrɔ biin bɔn. An ka ciden Pol ni Barnabasi ka koo lajɛ. Bibulu b’a fɔ ko tuma min na u tagara waajuli kɛ Ikoniyɔmu ka kalanso kɔnɔ, u ye mɔgɔw kalan cogo ɲuman na “fɔɔ zuwifuw ni siya wɛrɛw caaman lara Yezu la.” (Kɛw. 14:1). Siga t’a la, Pol ni Barnabasi tun “be se mɔgɔw kalan na.” (2 Timote 2:24 kalan). O cogo kelen na, kerecɛnw bɛɛ ka ɲi k’u jija walisa ka se mɔgɔw kalancogo la.

2. Mun na krecɛn dɔw b’a miiri ko u tɛna se k’u ka kalankɛcogo fisaya waajulibaara la?

² Dɔw b’a miiri ko u be mɔgɔw kalan cogo min na, u tɛ se k’o fisaya sabu u ma kalan kɛ ka taga ɲɛfɛ, wala u b’a jati ko olu tɛ se mɔgɔw kalan na. Cɛɛ dɔw kofɔra Bibulu kɔnɔ minw tun be n’o miiriyaw ɲɔgɔn ye (Ɛkiz. 4:10; Zer. 1:6). Mɔgɔ wɛrɛw fari fagara sabu u be jijali minw kɛra waajuli la, a be komi nafa tɛ sɔrɔla o la. Tiɲɛn lo ko an be mɔgɔ minw kunbɛn waajuli la, u dɔw tɛ sɔn k’an lamɛn. Nga hali minw b’an lamɛn, Jehova ni mɛlɛkɛw sababu lo la an b’o mɔgɔw kunbɛn. O bɛɛ n’a ta, an ka ɲi k’an seko bɛɛ kɛ ka kibaro diiman fɔ cogo ɲuman na. O kama barokun nin na, an bena koo saba lajɛ an be se ka minw kɛ walisa ka mɔgɔw kalancogo fisaya waajuli la.

I MAGO DON I LAMƐNBAGAW LA

3. Mun na Yesu ka kumaw tun bɛ don mɔgɔw la kosɛbɛ?

³ Bibulu b’a fɔ ko Yezu “be adamaden n’a kɔnɔnako bɛɛ lɔn.” (Zan 2:25). O b’a yira ko Yezu be mɔgɔw ka miiriyaw n’u ka ɲanina lɔn. Komi Yezu tun b’a lɔn mɔgɔw mako be min na, a tun be kuma fɛɛn dɔw koo la, minw tun kɔrɔtanin lo u fɛ. Misali la, a tun b’a lɔn ko mɔgɔw mako be dusu saalo ni ɲɛminɛbaga ɲuman na, sabu diinan kuntigiw tun b’u niin tɔɔrɔ ni sariya caaman ye (Mat. 9:36; 23:4). O kama, u mako tun be min na, a kumana o lo koo la tuma min na a tun be mɔgɔw kalanna kulu kan. Mɔgɔ caaman ninsɔn tun ka di ka Yezu lamɛn sabu u jɔrɔnanko tun ye min ye, a tun be kuma o lo koo la.

4. An b’a jira cogo di ko an b’an mago don an lamɛnbagaw la? (Jaw fana lajɛ).

⁴ An be se k’a yira mɔgɔw la ko an b’an janto u la, n’an b’a ɲini k’u jɔrɔnankow lɔn. Koo jugu caaman lo be kɛra Sutana ka duniɲa kɔnɔ. O kama an be mɔgɔ minw waaju, u kelen kelen bɛɛ be tɔɔrɔla gwɛlɛya dɔ kosɔn. N’an y’o to an hakili la, o bena a to an be makari mɔgɔw la. Misali la, an be se k’an yɛrɛ ɲininga ko: “Yala koo dɔ kɛra a ma mɛɛn ani an ka kiinmɔgɔw be jɔrɔla o koo la wa? Baara sɔrɔko ka gwɛlɛ u ma wa? Yala bangebagaw be jɔrɔla sabu u deenw latanganin tɛ lakɔlisow la wa?” An be wagati gwɛlɛw lo la ani mɔgɔw fanba tɛ ni jigiya ye. O la, miiri k’a filɛ u be tɔɔrɔla cogo min na duniɲa nin ka gwɛlɛyaw kosɔn.—2 Tim. 3:1; Ezayi 65:13, 14.

5. Danfara jumɛn de tun bɛ Yesu ni diinɛ kuntigiw cɛ? (Matiyu 11:28-​30).

⁵ Yezu tun be mɔgɔw minɛ cogo min na, o tun b’a yira ko a b’a janto u la. A tun be dan na pewu ni diinan kuntigiw ye. Diinan kuntigiw tun b’a jati k’u ka fisa ni tɔɔw ye, ani u tun ka fari mɔgɔw ma (Mat. 23:13; Zan 7:49). Nga Yezu tun be mɔgɔw minɛ ni ɲumanya ye ani a tun b’u bonya. A “sabarinin lo” ani a “majiginin lo fana.” O kama kalanfa ɲuman tun lo (Matiyo 11:28-30 kalan). An fana be mɔgɔ minw waaju, an ka ɲi k’u minɛ ni ɲumanya ye ani ka bonya la u kan.

6. Minnu b’u ban k’an lamɛn walima minnu b’an kɛlɛ, an bɛ se ka ta’a fɛ ka ɲumanya ni bonya jira olu la cogo di?

⁶ Waajuli la, mɔgɔ dɔw tɛ sɔn k’an lamɛn wala u b’an kɛlɛ yɛrɛ. O la, an ka ɲi ka mun lo kɛ do? Yezu ko n’u b’an tɔɔrɔla, an k’o muɲu. Nga o dɔrɔn tɛ. A y’a ɲɛfɔ fana ko an ka ɲi ka koo wɛrɛ kɛ. A ko an ‘ka koɲuman kɛ an kɔniyabagaw ye . . . ka duba kɛ an dangabagaw ye’ ani ‘ka Ala daali an tɔɔrɔbagaw ye.’ (Luka 6:27, 28). A bena nɔgɔya an ma k’o kɛ, n’an b’a to an hakili la ko koo dɔ lo kosɔn u t’a fɛ k’an lamɛn. Mɔgɔ minw t’a fɛ k’an lamɛn, tiɲɛn lo ko u dɔw ka fari. Nga u dɔw tɛ sɔn k’an lamɛn sabu gwɛlɛya dɔ lo b’u kan u ka denbaya kɔnɔ min be hami bila u la, wala n’a sɔrɔ u wuliko ma ɲɛ le. A mana kɛ min o min ye, an ka ɲi ka tugu ladili nin kɔ: “Aw k’aw ka kuma fɔcogo ɲa tuma bɛɛ, a ka diya bɛɛ ye, waasa aw ka se ka mɔgɔ bɛɛ jaabi ka ɲa.” (Kɔlɔs. 4:6). N’an b’a ɲini k’a faamu gwɛlɛya minw be mɔgɔw kan, ani n’an be hinɛ u la, an tɛna dimi u kɔrɔ, ani an bena se k’u kalan koɲuman.

I SINSIN ALA KA KUMA KAN

7. Yesu tun b’a sinsin mun de kan walisa ka mɔgɔw kalan? (Yuhana 7:​14-​16).

⁷ Yezu tun tɛ basigi a yɛrɛ ka lɔnniya kan ka mɔgɔw kalan. Nga a tun be basigi Ala ka kuma lo kan k’u kalan. A tun be koow ɲɛfɔ u ye cogo nɔgɔman na walisa u ka se k’o faamu ani k’u hakili to o la. Bibulu b’a fɔ ko mɔgɔw tun be kabakoya “a ka mɔgɔ kalancogo la, bari a tun t’u kalan i n’a fɔ sariya karamɔgɔw b’u kalan cogo min na, nga a tun b’u kalan i n’a fɔ fanga be mɔgɔ min bolo.” (Mariki 1:22; kunnafoni wɛrɛw lajɛ Bible d’étude kɔnɔ kuma nin koo la: “Contrairement aux scribes”). Yezu ka wagati la, sariya karamɔgɔw tun b’u ka kalanw basigi karamɔgɔba dɔw ka kumaw lo kan. Nga Yezu tun be danna pewu. Ale tun b’a ka kalanw basigi Ala ka Kuma lo kan. Yezu ye Ala Dencɛ ye ani a ye ɲɛnamaya kɛ sankolo la minkɛ, a be koo caaman lɔn. O bɛɛ n’a ta, a m’a yɛrɛ yira wala k’a kɛ mɔgɔw k’a miiri ko olu tɛ foyi lɔn. Nga a tun be basigi Ala ka Kuma kan k’a yira mɔgɔw la Ala b’a fɛ u ka min kɛ (Zan 7:14-16 kalan). Tiɲɛn na, Yezu ye ɲɛyirali ɲuman lo ye kerecɛnw fɛ.

8. Ciden Piɛrɛ ye Yesu ladege cogo di?

⁸ Yezu ka kalandenw fana tun be basigi Ala ka Kuma kan ka mɔgɔw kalan. Misali la, saan 33 Pantekɔte loon na, ciden Piyɛri ye jamaba dɔ kalan. Tiɲɛn lo ko Piyɛri tun ye mɔgɔ ye min ma kalan bɛrɛ kɛ. Nga a ye min fɔ o loon na, o diyara mɔgɔw ye kosɔbɛ sabu a basigira Ala ka Kuma kan k’a ɲɛfɔ Yezu ye kiraya kumaw dafa cogo min na (Kɛw. 2:14-37). Piyɛri ka kalan bannin kɔ, mɔgɔ caaman lara a ka kuma na. O la, u y’u batize. “Minw farala kalandenw kan o loon na, u tun be mɔgɔ waa saba bɔ.”—Kɛw. 2:41.

9. N’an bɛ mɔgɔw kalan, mun na an ka kan k’an sinsin Ala ka kuma kan?

⁹ Bibulu dɔrɔn lo be se ka mɔgɔw dɛmɛ u ka yɛlɛmaniw kɛ u ka ɲɛnamaya kɔnɔ walisa k’u koo diya Ala ye (Eburuw 4:12). O kama, an ka ɲi ka basigi Bibulu lo kan ka mɔgɔw kalan. N’an b’o kɛ, o b’a yira ko an be ‘Ala ka kuma lo fɔ,’ an yɛrɛ ka miiriyaw tɛ (2 Tim. 4:2). Talenw 2:6 b’a fɔ ko: “Masaba le be lɔnniya di. Hakilitigiya ni lɔnniya be bɔ Ala le fɛ.” O la, n’an be basigi Bibulu kan ka mɔgɔw kalan, a be i n’a fɔ an b’a tora Jehova lo ka kuma u fɛ (Mal. 2:7). An b’a fɛ ka mɔgɔw dɛmɛ u k’a faamu ko hakilitigiya min be Bibulu kɔnɔ, o ka fisa ni adamadenw ta ye fɔɔ ka taga ka na. O hakilitigiya ɲɔgɔn tɛ yen sabu a be bɔ Ala lo yɔrɔ. Ka fara o kan, o hakilitigiya be se k’an dɛmɛ k’an koo diya Ala ye ani ka ninsɔndiya sɔrɔ.—2 Tim. 3:16, 17.

10. An bɛ se k’an ka Bibulukalanden dɛmɛ cogo di a ka faamuya ko an ka kalan sinsinnen bɛ Bibulu de kan?

¹⁰ N’i b’i yɛrɛ labɛnna ka taga mɔgɔ dɔ ka bibulukalan kɛ, miiri k’a filɛ i bena vɛrise minw kalan walisa k’a tigi dɛmɛ a ka Bibulu ka kalanw faamu. Hali n’an be baara kɛ ni jaaw ni videwow ye, an be sinsin Bibulu lo kan. O la, kalan tuma na, vɛrise minw bena kalanden dɛmɛ ka kalan ka miiriya jɔnjɔnw faamu, aw y’u kalan ani kalanden dɛmɛ a ka miiri k’a filɛ a be se k’o vɛrisew sira tagama cogo min na. N’aw be baro kɛra jaaw wala videwo dɔw koo la, kalanden dɛmɛ a k’a faamu Bibulu ka kalan jɔnjɔn min bɔra kɛnɛ kan. I mako t’a la ka kuma caaman wala ka vɛrise caaman kalan. N’aw ye vɛrise dɔ kalan, wagati to kalanden ye a ka se ka miiri o vɛrise kan ani k’a faamu. N’a sɔrɔ tuma dɔw la, aw ka ɲi k’o vɛrise kalan tugun. N’an be koow kɛ o cogo la, an b’a yira ko hali n’an be baara kɛ ni gafew, jaaw ani videwow ye bibulukalan tuma na, an ka kalanw basiginin tɛ o fɛɛnw lo kan, nga u basiginin be Bibulu lo kan.—1 Kor. 2:13.

11-12. (a) An bɛ se ka muɲu an ka Bibulukalandenw kɔrɔ cogo di? (Kɛwalew 17:​1-4) (Ja fana lajɛ). (b) Mɔgɔ dɔw tɛ mun de dɔn Bibulu ko la ani an bɛ se k’u dɛmɛ cogo di?

¹¹ Tuma dɔw la, n’a sɔrɔ a bena gwɛlɛya i ka Bibulu kalanden ma ka sɔn Bibulu ka kalan dɔ ma. N’o lo, to k’a “kalan . . . ni muɲuli ye.” A to i hakili la ko mɔgɔ bɛɛ tɛ ɲɛtaga kɛ cogo kelen na. Hali ni Bibulu ka kalan dɔw faamu ka nɔgɔ an ma, u faamu man nɔgɔ bɛɛ lo ma. N’a sɔrɔ an ka Bibulu kalanden dɔw mako be wagati caaman na walisa k’o kalanw faamu. Yahutu minw tun be Tesaloniki, tuma min na Pol ye kibaro diiman fɔ u ye, u ma sin k’o faamu yɔrɔnin kelen. O kama, Pol ye Ala ka Kuma ɲɛfɔ u ye siɲɛ caaman. O kɔ le, u dɔw sɔrɔla k’a faamu.—Kɛwaliw 17:1-4 kalan.

¹² Cogo wɛrɛ min na an be se ka muɲu an ka Bibulu kalanden kɔrɔ, o ye k’a jija ani k’a ɲininga koo dɔw la walisa a k’a kɔnɔnako fɔ. An ka wagati to a ye fana walisa a k’o ɲiningaliw jaabi. O la, n’i be bibulukalan kɛra ni mɔgɔ dɔ ye, a lamɛn koɲuman ani a ɲini k’a ka miiriya faamu. O kɔ, aw ye vɛrise dɔw kalan ani ka baro kɛ u kan walisa k’a dɛmɛ a ka Ala ka miiriya faamu. A to i hakili la ko dɔw ma deli ka Bibulu ye ka ye, ani u t’a lɔn min fɔra a kɔnɔ. O la, i be se ka Bibulu papiyelaman dɔ yira u la. I be se k’a ɲɛfɔ u ye Bibulu be kuma fɛɛn minw koo la. O kɔ, i be se k’a yira u la Bibulu be se k’u dɛmɛ cogo tigitigi min na. Vɛrise dɔw be sɔrɔ gafe Ɲɛnamaya kɛ hɛɛrɛ la fɔɔ abada kɔnɔ yɔrɔ nin na: “Hakilitigiya kuma minw be se k’an nafa.” I be se ka basigi u la kelen wala fila kan k’a yira u la Bibulu be se k’u dɛmɛ cogo min na ka ninsɔndiya sɔbɛ sɔrɔ. N’i b’a yira i ka Bibulu kalanden na Bibulu be se k’a nafa cogo min na, a bena a ɲini ka dɔ lɔn tugun Bibulu koo la ani k’a ka kalanw sira tagama.

BIBULUKALANDENW DƐMƐ U KA JEHOVA DƆN

13. N’an bɛ ka mɔgɔw kalan, an ka laɲinita ye mun de ye? Misali dɔ fɔ.

¹³ An ka laɲinita ye ka mɔgɔw dɛmɛ u ka Jehova lɔn ani k’u magwɛrɛ a la (Zaki 4:8). O la, a be i n’a fɔ tɔrɔsi b’an bolo ani an b’a fɛ ka mɔgɔ dɔ dɛmɛ a ka fɛɛn dɔ ye dibi la. An tɛna tɔrɔsi sin an yɛrɛ kan, nga an bena a sin o fɛɛn tɔgɔla lo kan walisa a ɲinibaga k’a ye. O cogo kelen na, n’an be bibulukalan kɛra ni mɔgɔw ye, an t’a fɛ k’u ɲɛɛ sama an yɛrɛ kan nga an b’a fɛ k’u ɲɛɛ sama Jehova lo kan.

14. An bɛ se k’an ka Bibulukalanden dɛmɛ cogo di a ka Jehova kanu?

¹⁴ N’i be bibulukalan kɛra ni mɔgɔ dɔ ye, a tigi dɛmɛ a ka Jehova kanu. O la, a bena a ɲini ka Jehova dusu diya (Talenw 27:11). O kɔrɔ tɛ ka kalanden dɛmɛ dɔrɔn a ka koo tilennin kɛ ani k’a mabɔ koo jugu la walisa ka kɛ Jehova Seere dɔ ye. Nga i b’a fɛ k’a dɛmɛ le a ka yɛlɛmaniw kɛ walisa k’a koo diya Jehova ye. Misali la, n’i ka Bibulu kalanden be bondori kɛra walisa ka delinanko jugu dɔ dabila, i be se k’a ɲininga ko: “Mun na o delinanko ka gwo Jehova ye do? Hali n’o koo ka di i ye, mun na Jehova b’a fɛ i k’o dabila do? O b’a yira cogo di ko a b’i kanu?” N’i b’i ka Bibulu kalanden dɛmɛ a ka to ka miiri Jehova n’a ka jogow koo la, a bena a faamu ko Jehova b’ale kanu kosɔbɛ. O la, ale fana bena Jehova kanu ani a bena a ɲini k’a koo diya a ye.

TA’A FƐ K’I KA WAAJULIBAARA KƐCOGO FISAYA

15. I bɛ se ka mun de kɛ walisa ka ta’a fɛ k’i ka kalankɛcogo fisaya waajulibaara la?

¹⁵ I be mɔgɔw kalan cogo min na, i be se ka Jehova deli a k’i dɛmɛ i k’a lɔn i be se k’o fisaya cogo min na (1 Zan 5:14). Walisa ka koow kɛ ka kɛɲɛ n’i ka deliliw ye, Jehova be ladili minw di an ma kafo ka lajɛnw sababu fɛ, u lamɛn koɲuman ani u sira tagama. Balima minw be se mɔgɔw kalancogo la koɲuman, i be se k’a ɲini u dɔ fɛ a k’i bila sira ka taga bibulukalan kɛ ni mɔgɔ dɔ ye. O kɔ, a ɲininga i be se ka min kɛ walisa ka mɔgɔw kalancogo fisaya. Aw bena baro kɛ barokun min koo la, hali ni ele b’o faamu ka ɲɛ a to i hakili la ko n’a sɔrɔ i ka Bibulu kalanden t’o faamu koɲuman. O la, i yɛrɛ bila a nɔɔ na ani a ɲini k’a lɔn a bena min miiri o barokun koo la. O kɔ, bibulukalan tuma na, a dɛmɛ a k’a faamu ko aw be baro kɛra min kan o ye kibaro diiman lo ye. O cogo la, i bena a dɛmɛ a ka kɛ Jehova teri ye ani ka ninsɔndiya sɔbɛ sɔrɔ.—Zab. 1:1-3.

16. An bɛ mɔgɔw kalan cogo min na, mun na an ka kan ka ta’a fɛ ka o fisaya?

¹⁶ Koo minw b’an ninsɔn diya kosɔbɛ bi bi nin na, u la dɔ ye ka mɔgɔw dɛmɛ u ka Jehova lɔn. Hali duniɲa kura kɔnɔ, an bena to k’o baara kɛ sabu an bena mɔgɔ caaman lo dɛmɛ u ka Jehova lɔn. O kama, a kɔrɔtanin lo an ka mɔgɔw kalancogo fisaya. An be se k’o kɛ cogo minw na, u la dɔ ye k’an mako don mɔgɔw la, ka basigi Bibulu kan k’u kalan ani k’u dɛmɛ u ka Jehova lɔn.