I ka Bibulukalandenw dɛmɛ u ka sɔn tiɲɛ ma

1-2. (a) Mun na Bibulukalanden dɔw bɛ sigasiga ka tiɲɛ sira taama? (b) An bɛna mun de ye barokun in na?

YALA i tun be siranna ka kɛ Jehova Seere dɔ ye wa? N’a sɔrɔ i tun be siranna ko n’i kɛra Jehova Seere ye, i baarakɛɲɔgɔnw, i teriw wala i somɔgɔw bena dimi i kɔrɔ. Wala n’a sɔrɔ i tun b’a miiri ko i tɛna se abada ka ɲɛnamaya kɛ ka kɛɲɛ ni Ala ka sariyaw ye. N’o lo, Bibulu kalanden minw be siranna ka tiɲɛn sira ta, i be se k’u faamu.

² Yezu sɔnna a ma k’o siranya sugu be se k’an bali ka ɲɛtaga kɛ Alako ta fan fɛ (Mat. 13:20-22). Nga minw tun be siranna ka tugu a kɔ, a m’a fari faga u kɔrɔ. A y’a yira a ka kalandenw na u be se k’o mɔgɔw dɛmɛ cogo min na 1) u k’a lɔn fɛɛn min b’u balila ka ɲɛtaga kɛ, 2) u k’u ka kanuya barika bonya Jehova koo la, 3) u ka Jehova batoli kɛ u ɲɛnako fɔlɔ ye ani 4) u ka see sɔrɔ u ka gwɛlɛyaw kan. N’an be baara kɛra ni gafe Ɲɛnamaya kɛ hɛɛrɛ la fɔɔ abada! ye walisa ka an ka Bibulu kalanden dɔ dɛmɛ a ka tiɲɛn sira ta, an be se ka Yezu ka mɔgɔw kalancogo ladegi cogo di?

I KA BIBULUKALANDEN DƐMƐ A KA DƆN FƐN MINNU BƐ K’A BALI KA TAA ƝƐ

3. Mun de tun bɛ ka Nikodɛmɛ bali ka kɛ Yesu ka kalanden dɔ ye?

³ Nikodɛmu tun be ni lɔyɔrɔba ye Yahutu diinan na. Nga a gwɛlɛyara a ma ka kɛ Yezu ka kalanden ye. Tuma min na Yezu y’a ka cidenya baara daminɛ, kalo wɔɔrɔ ɲɔgɔn tɛmɛnin kɔ dɔrɔn, Nikodɛmu y’a faamu ko Yezu ye Ala ka lasigiden lo ye (Zan 3:1, 2). Nga, a y’a latigɛ ka taga bɔ Yezu ye dogo la sabu a “tun be siran zuwifuw ɲa.” (Zan 7:13; 12:42). N’a sɔrɔ a tun b’a miiri ko n’a kɛra Yezu ka kalanden ye, a bena bɔnɛ fɛɛn caaman na.a

4. Yesu ye Nikodɛmɛ dɛmɛ cogo di walisa a k’a faamu Ala bɛ min ɲini a fɛ?

⁴ Nikodɛmu tun be Musa ka sariya lɔn. Nga, a mako tun be dɛmɛ na walisa k’a faamu Jehova b’a fɛ a ka min kɛ. Yezu y’a dɛmɛ cogo di? Yezu sɔnna ka wagati labila walisa ka baro kɛ ni Nikodɛmu ye, hali sufɛ yɛrɛ. Yezu y’a fɔ Nikodɛmu ye ka gwɛ a ka ɲi ka min kɛ walisa ka kɛ ale ka kalanden ye. A ko a ka nimisa a ka jurumuw na, ka batize jii la ani ka limaniya Ala Dencɛ la.—Zan 3:5, 14-21.

5. An bɛ se ka an ka Bibulukalanden dɛmɛ cogo di a ka dɔn fɛn min bɛ k’a bali ka taa ɲɛ?

⁵ Hali ni Bibulu kalanden dɔ be Bibulu ka kalanw faamu ka ɲɛ, n’a sɔrɔ a mako be dɛmɛ na walisa k’a lɔn fɛɛn min b’a balila ka ɲɛtaga kɛ. N’a sɔrɔ a tɛ sera ka ɲɛtaga kɛ a ka baloɲini baara kosɔn wala a somɔgɔw lo b’a kɛlɛla. I ko Yezu, wagati labila ka se k’i ka kalanden dɛmɛ. I be se k’a ɲini a fɛ a ka na aw be taga fɔɲɔ ta ɲɔgɔn fɛ. O la, n’a sɔrɔ a bena a fɔ i ye gwɛlɛya minw b’a kan. I ka Bibulu kalanden dɛmɛ a k’a faamu a ka ɲi ka yɛlɛmani minw kɛ walisa k’a yira ko Jehova koo di a ye, nga a kana o kɛ ele lo kama.

6. I bɛ se ka i ka Bibulukalanden dɛmɛ cogo di a k’a ja gɛlɛya ka tiɲɛ sira taama? (1 Kɔrɛntekaw 16:13.)

⁶ Ni kalanden lanin b’a la ko Jehova bena a dɛmɛ ka ɲɛnamaya kɛ ka kɛɲɛ ni Bibulu ka kalanw ye, a be min kalanna, a bena a jaa gwɛlɛya k’o sira tagama (1 Korɛntikaw 16:13 kalan). An be se ka Bibulu kalanfa suma ni lakɔli mɛtiri ye. I tun be lakɔli la tuma min na, mɛtiri juman lo tun koo ka di i ye? N’a sɔrɔ min tun be muɲu i kɔrɔ ani k’i dɛmɛ ka la i yɛrɛ la, ale lo tun koo ka di i ye. O cogo kelen na, Bibulu kalanfa ɲuman t’a yira dɔrɔn a ka kalanden na Ala be min ɲini a fɛ. Nga a be kalanden hakili sigi fana ko a ka ɲi ka yɛlɛmani minw kɛ, a bena se k’o kɛ Jehova ka dɛmɛ barika la. Mun lo be se k’i dɛmɛ ka kɛ kalanfa ɲuman ye?

I KA BIBULUKALANDEN DƐMƐ A KA K’A KANUYA BARIKA BONYA KA ƝƐSIN JEHOVA MA

7. Yesu y’a lamɛnbagaw dɛmɛ cogo di u k’u ka kanuya barika bonya ka ɲɛsin Jehova ma?

⁷ Yezu tun b’a lɔn ko n’a ka kalandenw be Ala kanu, u bena u jija ka Ala ka Kuma sira tagama. Tuma caaman na, a tun b’u kalan koo dɔw la minw tun bena u dɛmɛ k’u ka kanuya barika bonya u sankolola Faa koo la. Misali la, a ye Jehova suma ni faa dɔ ye min be fɛɛn ɲumanw di a deenw ma (Mat. 7:9-11). N’a sɔrɔ Yezu lamɛnbaga dɔw wolofaw tun t’u kanu. Tuma min na Yezu ye faa kanutigi dɔ ka maana lakali u ye, miiri k’a filɛ o ye min kɛ u la! O facɛman y’a dencɛ tununin bisimila soo kokura hali k’a sɔrɔ o dencɛ tun ye koo kolon caaman kɛ. O cogo la, Yezu y’a lamɛnbagaw dɛmɛ u k’a faamu ko Jehova b’an kanu ani ko a b’a fɛ k’an dɛmɛ.—Luka 15:20-24.

8. I bɛ se ka i ka Bibulukalanden dɛmɛ cogo di a ka a ka kanuya barika bonya ka ɲɛsin Jehova ma?

⁸ Ele fana be se k’i ka Bibulu kalanden dɛmɛ a k’a ka kanuya barika bonya Jehova koo la. I be se k’o kɛ n’i be Jehova ka jogow yira a la aw ka bibulukalan tuma na. Aw mana min kalan, a dɛmɛ a k’a faamu o b’a yira cogo min na ko Jehova b’an kanu. N’aw be kalan kɛra kunmabɔsara koo la, a yira a la ka gwɛ o b’a yira cogo min na ko Jehova b’ale yɛrɛ kanu (Ɔrɔm. 5:8; 1 Zan 4:10). Ni kalanden b’a faamu ko Jehova b’ale kanu, o ka teli k’a jija ale fana ka Jehova kanu kosɔbɛ.—Gal. 2:20.

9. Mun de ye Michael dɛmɛ a ka a ka ɲɛnamaya kɛcogo yɛlɛma?

⁹ An ka cɛɛ dɔ ka koo lajɛ. A tɔgɔ ko Michael ani a be bɔ Ɛndonezi jamana na. A ye tiɲɛn sira lɔn a kanbele tuma na a somɔgɔw sababu fɛ, nga a tun ma batize. A saan 18, a tagara jamana wɛrɛ la ani a ye sofɛri baara sɔrɔ yen. Kɔfɛ, a segira ka taga furu Ɛndonezi. Nga a y’a muso n’a denmuso to yen ka kɔsegi ka taga a ka baara la jamana wɛrɛ la. O wagati kelen na, a muso n’a denmuso ye bibulukalan daminɛ ani u ye ɲɛtaga kɛ. Michael bamuso sanin kɔ, a kɔsegira a faso la walisa k’a janto a facɛ la ani a sɔnna ka bibulukalan kɛ. Tuma min na ale n’a ka Bibulu kalanfa sera gafe Ɲɛnamaya kɛ hɛɛrɛ la fɔɔ abada! ka kalansen 27 la, u ye min lajɛ “A ɲini ka dɔ lɔn tugun” yɔrɔ la, o y’a dusu sɔrɔ kosɔbɛ. Jehova dusu kasira cogo min na k’a ye a Dencɛ be tɔɔrɔla, tuma min na Michael miirila o la, a ɲɛji bɔnna. Michael ye Jehova ni Yezu waleɲuman lɔn kosɔbɛ kunmabɔsara kosɔn. O y’a to a ye yɛlɛmani don a ka kɛwalew la ani ka batize.

I KA BIBULUKALANDEN DƐMƐ A KA JEHOVA SAGO KƐLI BILA JƆYƆRƆ FƆLƆ LA A KA ƝƐNAMAYA KƆNƆ

10. Yesu y’a ka kalanden fɔlɔw dɛmɛ cogo di u ka Jehova sago kɛli bila jɔyɔrɔ fɔlɔ la u ka ɲɛnamaya kɔnɔ? (Luka 5:​5-​11, ja fana lajɛ.)

¹⁰ Yezu ka kalanden fɔlɔw sɔnna a ma yɔrɔnin kelen ko Yezu lo ye Masiya ye, layidu tun tara min koo la. Nga, u mako tun be dɛmɛ na ka se k’u ka cidenya baara kɛ u ɲɛnako fɔlɔ ye. Piyɛri ni Andere kɛra Yezu ka kalandenw ye a wagati damanin ye nin ye ani Yezu y’u weele ko u ka na tugu ale kɔ kudayi (Mat. 4:18, 19). U tun ye jɛgɛminɛlaw lo ye ani u tun be tɔnɔ caaman sɔrɔ o baara la. A be komi Zaki ni Zan fana tun ye u baarakɛɲɔgɔnw ye (Mariki 1:16-20). Piyɛri ni Andere “y’u ka jɔɔw to yen” ka tugu Yezu kɔ kudayi. Siga t’a la, u ye labɛnw kɛ ka se k’u ka denbayamɔgɔw mako wasa. Mun na u sɔnna k’u ka baara to yen do? Yezu ye kabako dɔ kɛ walisa u ka la a la ko a mana kɛ min o min ye, Jehova be se k’u mako wasa. O y’u dɛmɛ ka la a la ko n’u ye Jehova batoli kɛ u ɲɛnako fɔlɔ ye, a bena u makoyafɛnw d’u ma.—Luka 5:5-11 kalan.

11. Ko minnu ye an sɔrɔ an bɛ se ka tɛmɛ olu fɛ cogo di ka an ka Bibulukalanden barika bonya?

¹¹ An tɛ se ka kabakow kɛ i ko Yezu. Nga mɔgɔ minw be Jehova batoli kɛ u ɲɛnako fɔlɔ ye, Jehova b’u dɛmɛ cogo min na, an be se k’o kofɔ an ka Bibulu kalanden ye. Misali la, i hakili b’a la Jehova y’i dɛmɛ cogo min na tuma min na i ye lajɛntaga daminɛ wa? N’a sɔrɔ i y’a ɲɛfɔ i ka patɔrɔn ye ko i ka lajɛn loonw na, i tɛna se ka baara kɛ tugun baara jiginin kɔ ani i y’a fɔ a ye fɛɛn min kama i tɛna se k’o kɛ. I y’a ye ko tuma min na i ye Jehova batoli kɛ i ɲɛnako fɔlɔ ye, Jehova y’i dɛmɛ. A ɲɛfɔ i ka Bibulu kalanden ye o koo y’i ka limaniya barika bonya cogo min na.

12. (a) Mun na nafa b’a la ka balima wɛrɛw wele u ka fara an kan, ka an ka Bibulukalanden ka kalan kɛ? (b) I bɛ se ka baara kɛ ni wideyow ye cogo di ka i ka Bibulukalanden dɛmɛ? Misali dɔ fɔ.

¹² I ka Bibulu kalanden be se ka nafa sɔrɔ fana ni balima wɛrɛw y’a ɲɛfɔ a ye olu ye yɛlɛmani minw kɛ ka se ka Jehova batoli kɛ u ɲɛnako fɔlɔ ye. O la, to ka balima wɛrɛw weele u ka na fara aw kan Bibulu kalan tuma na, u bɔyɔrɔ mana kɛ min o min ye. A ɲini u fɛ u k’a ɲɛfɔ kalanden ye u ye tiɲɛn sira lɔn cogo min na, ani u ye min kɛ ka se ka Jehova batoli kɛ u ɲɛnako fɔlɔ ye. Videwo minw be sɔrɔ “A ɲini ka dɔ lɔn tugun” wala “Nunu lajɛ fana” yɔrɔ la gafe Ɲɛnamaya kɛ hɛɛrɛ la fɔɔ abada! kɔnɔ, wagati ta k’u filɛ n’i ka Bibulu kalanden ye. Misali la, n’aw be kalansen 37nan lajɛra, aw ye videwo nin filɛ: Jehova bena an mako wasa. O kɔ, a’ ye baro kɛ o videwo kan ani kalanden dɛmɛ a k’a ye ko Jehova bena a dɛmɛ n’a ye a batoli kɛ a ɲɛnako fɔlɔ ye.

I KA BIBULUKALANDEN DƐMƐ A KA SE SƆRƆ A KA GƐLƐYAW KAN

13. Yesu y’a ka kalandenw labɛn cogo di kɔrɔbɔli kama?

¹³ Yezu tun y’a fɔ a ka kalandenw ye ko mɔgɔw bena u kɛlɛ, hali u somɔgɔw yɛrɛ (Mat. 5:11; 10:22, 36). Yezu ka cidenya baara laban fan fɛ, a y’a ka kalandenw lasɔmi ko n’a sɔrɔ mɔgɔw bena u faga sabu u be Jehova batora (Mat. 24:9; Zan 15:20; 16:2). A y’u jija ko n’u b’u ka cidenya baara kɛra, u k’u yɛrɛ kɔrɔsi. A y’a fɔ u ye ko minw tɛna sɔn u ka lannakow ma, u kana a ɲini k’u sɔsɔ, nga u k’u yɛrɛ kɔrɔsi u ka fɔta n’u ka kɛwalew la.

14. An bɛ se ka an ka Bibulukalanden labɛn cogo di kɔrɔbɔli kama? (2 Timote 3:​12)

¹⁴ An fana be se k’an ka Bibulu kalanden dɛmɛ a k’a yɛrɛ labɛn kɔrɔbɔli kama an kɛtɔ k’a ɲɛfɔ a ye ko a baarakɛɲɔgɔnw, a teriw ani a somɔgɔw bena dɔ fɔ a koo la sabu a be bibulukalan kɛra (2 Timote 3:12 kalan). N’a sɔrɔ a baarakɛɲɔgɔn dɔw bena a lɔgɔbɔ a ka ɲɛnamaya kɛcogo kura kosɔn. Dɔ wɛrɛw tɛna sɔn a ka lannakow la, hali a somɔgɔw yɛrɛ. N’an kɔnna k’an ka Bibulu kalandenw labɛn kɔrɔbɔliw kama, n’u nana gwɛlɛyaw sɔrɔ u ka bibulukalan kosɔn, o tɛna bari u la.

15. Mun de bɛ se ka i ka Bibulukalanden dɛmɛ ka muɲuli kɛ, ni a somɔgɔw bɛ k’a kɛlɛ?

¹⁵ N’i ka Bibulu kalanden somɔgɔw b’a kɛlɛla, a dɛmɛ a k’a faamu fɛɛn min kama u diminin b’a kɔrɔ. N’a sɔrɔ u b’a miiri ko Jehova Seerew b’a lafilila le, wala u tɛ ni miiriya ɲuman ye le dɔrɔn Jehova Seerew koo la. Hali Yezu somɔgɔ dɔw yɛrɛ tun b’a miirila ko a kɛra fatɔ ye (Mariki 3:21; Zan 7:5). A yira i ka Bibulu kalanden na ko a ka to ka muɲu a somɔgɔw ni tɔɔw kɔrɔ, ani a ka to ka koow kɛ nɛmɛnɛmɛ.

16. An bɛ se ka an ka Bibulukalanden dɛmɛ cogo di a k’a ka dannayakow ɲɛfɔ ni bonya ye?

¹⁶ Hali ni Bibulu kalanden somɔgɔw b’a fɛ ka dɔ lɔn Bibulu koo la, a ka ɲi kalanden kana a ɲini ka koo bɛɛ ɲɛfɔ u ye siɲɛ kelen. N’o tɛ, o be se k’u hakili ɲagami ani u tɛna a ɲini tugun ka taga ɲɛ ni baro ye. O la, kalanden jija a k’a ka lannakow ɲɛfɔ cogo dɔ la min bena a to u b’a ɲini ka baro kɛ tugun siɲɛ wɛrɛ (Kɔlɔs. 4:6). A be se k’a somɔgɔw jija u k’an ka site jw.org lajɛ. O bena a to u be dɔ lɔn kosɔbɛ Jehova Seerew koo la wagati min k’u diya.

17. Miiriya bɛnbali minnu bɛ mɔgɔw la ka ɲɛsin Jehova Seerew ma, i bɛ se ka i ka Bibulukalanden labɛn cogo di a ka se ka o mɔgɔw jaabi? (Ja fana lajɛ.)

¹⁷ I ka Bibulu kalanden somɔgɔw wala a baarakɛɲɔgɔnw be ɲiningali minw kɛ a ye, i be se k’a dɛmɛ a ka jaabili surun dɔw labɛn walisa k’u jaabi (2 Tim. 2:24, 25). O la, i be se ka yɔrɔ nin lajɛ jw.org kan: “Mɔgɔw ka teli ka ɲiningali minw kɛ Jehova Seerew koo la.” Gafe Ɲɛnamaya kɛ hɛɛrɛ la fɔɔ abada! ka kalansen kelen kelen bɛɛ laban na, a’ ye yɔrɔ nin lajɛ: “Ni mɔgɔ dɔ y’a fɔ i ye ko.” I ka kalanden jija a k’a ka jaabiliw di a yɛrɛ kumacogo la. Kana sigasiga k’a fɔ a ye a be se k’a ka jaabiliw fisaya cogo min na. N’i b’o barow ɲɔgɔn kɛ n’i ka Bibulu kalanden ye, o bena a dɛmɛ a ka se k’a ka limaniya lafasa ni jagwɛlɛya ye.

18. I bɛ se ka dusudon i ka Bibulukalanden kɔnɔ cogo di a ka se ka waajulibaara daminɛ? (Matiyu 10:27)

¹⁸ Yezu y’a fɔ a ka kalandenw ye k’u ka kibaro diiman fɔ mɔgɔw ye (Matiyo 10:27 kalan). Ni kalanden ye waajuli baara daminɛ joona, o bena a dɛmɛ k’a jigi la Jehova kan kosɔbɛ. Cogo juman na i be se k’i ka Bibulu kalanden dɛmɛ a k’o kɛ a ka laɲinita ye? Ni waajuli kanpaɲi dɔ kofɔra kafo kɔnɔ, i ka kalanden jija a k’a filɛ a be se ka min kɛ walisa ka kɛ weleweledala ye. A ɲɛfɔ a ye fɛɛn min kama a ka nɔgɔ mɔgɔ caaman ma ka waajuli baara daminɛ kanpaɲiw tuma na. A be se ka laɲinita min latigɛ fana, o ye k’a tɔgɔ sɛbɛ Kerecɛnw ka ɲɛnamaya n’u waajuli baara lakɔli la. N’a b’a ɲinina k’o laɲinita dafa, a bena se k’a ka lannakow ɲɛfɔ ka ɲɛ.

A JIRA KO I DALEN BƐ I KA BIBULUKALANDEN LA

19. Yesu y’a jira cogo di ko a dalen bɛ a ka kalandenw na, an bɛ se k’a ladege cogo di?

¹⁹ Sanni Yezu ka yɛlɛ sankolo la, a y’a fɔ a ka kalandenw ye ko u bena kɛ ɲɔgɔn fɛ tugun loon dɔ. Nga u tun m’a faamu ko Yezu tun b’a fɔra u ye le ko u bena taga sankolo la. Hali n’u tun tɛ koo bɛɛ faamu, Yezu tun lanin b’a la k’u b’a fɛ k’u koo diya Jehova ye (Zan 14:1-5, 8). A tun b’a lɔn ko u mako be wagati la ka se ka koo dɔw faamu i n’a fɔ jigiya min ye ka taga ɲɛnamaya kɛ sankolo la (Zan 16:12). An fana be se k’a yira an ka Bibulu kalandenw na ko an lanin b’a la k’u b’a fɛ k’u koo diya Jehova ye.

20. Balimamuso dɔ min bɛ bɔ Malawi y’a jira cogo di ko a dalen bɛ a ka Bibulukalanden la?

²⁰ La a la ko i ka Bibulu kalanden b’a fɛ ka koo ɲuman le kɛ. An ka balimamuso dɔ ka koo lajɛ. A tɔgɔ ko Chifundo ani a be Malawi jamana na. A y’a daminɛ ka bibulukalan kɛ ni katoliki muso dɔ ye gafe Ɲɛnamaya kɛ hɛɛrɛ la fɔɔ abada! kɔnɔ. O muso tɔgɔ ko Alinafe. Tuma min na u ye kalansen 14 lajɛ ka ban, Chifundo y’o muso ɲininga ko ka tɛmɛ jaaw fɛ ka Ala bato, a be mun lo miiri o koo la. Alinafe dimina ani a ye balimamuso jaabi ko: “Ni n’ b’a fɛ ka tɛmɛ jaaw fɛ ka Ala bato, o ye ne yɛrɛ ka koo lo ye!” Chifundo tun b’a yɛrɛ ɲiningara ni Alinafe tun b’a fɛ k’a ka bibulukalan dabila le. Nga, a muɲuna ka to ka taga Alinafe ka bibulukalan kɛ ani a tun lanin b’a la ko loon dɔ la, a bena koow faamu. Kalo damanin o kɔ, tuma min na u sera kalansen 34 na, Chifundo y’o muso ɲininga ko: “Kabi i y’a daminɛ ka bibulukalan kɛ ani ka tiɲɛn lɔn Jehova Ala koo la, o y’i nafa cogo di?” Chifundo hakili b’a la Alinafe y’a jaabi cogo min na. Chifundo ko: “A ye koo ɲuman caaman kofɔ. U la dɔ ye ko Bibulu be koo minw haramuya, Jehova Seerew t’o si kɛ.” Dɔɔni o kɔ, Alinafe ma tɛmɛ jaaw fɛ tugun ka Ala bato ani a ye saratiw dafa ka batize.

21. An bɛ se ka an ka Bibulukalanden dɛmɛ cogo di walisa tiɲɛ sira taamali nege ka bonya a dusukunna?

²¹ An be tiɲɛn kisɛ minw dan, Jehova “kelenpe le be kɛ sababu ye u be boɲa.” Nga an fana ka ɲi k’an ninyɔrɔ kɛ, o kɔrɔ, ka kalanden dɛmɛ a ka ɲɛtaga kɛ (1 Kor. 3:7). Ala b’a fɛ a ka min kɛ, an b’a kalan o la. Nga an tɛ daan o dɔrɔn ma, an b’a dɛmɛ fana a ka Jehova kanu kosɔbɛ. An b’a jija a k’a yira ko a be Jehova kanu a kɛtɔ k’a batoli koo kɛ a ɲɛnako fɔlɔ ye. An b’a yira a la fana a be se k’a jigi la Jehova kan cogo min na ni dɔw b’a kɛlɛla a ka lannakow kosɔn. N’an b’a yira ko an lanin b’an ka Bibulu kalanden na, o b’a to a be la a la ko ale fana be se k’a ka ɲɛnamaya kɛ ka kɛɲɛ ni Jehova ka sariyakolow ye ani a b’a jaa gwɛlɛya ka tiɲɛn sira ta.