“E Jehova Ẹre Ọ Ya Emọ Ru Ọmwa Ẹse”

ADEGHẸ ọmwa na ya emwi ighobioye vbe na ghee owa ra imọto ru “ẹse” nuẹn, ẹ i re te u gha gbọyẹmwẹ yọ? Ọghe ne ẹmwata, emwi ke emwi ne ọmwa ya ru ẹse nuẹn, u i khian yae ku hiehie, te u khian gha muẹn tetete.

E Baibol khare wẹẹ, “E Jehova ẹre ọ ya emọ ru ọmwa ẹse.” (Psm 127:3) Vbene ẹmwata, evbibiẹ emọ ni re Ivbi Otu e Kristi keghi ghee ivbi iran zẹvbe ẹse ọhẹ nọ ghaan nọ ke obọ e Jehova rre, erriọ ẹre iran vbe ya hia vbe odẹ ke odẹ ne iran gbaroghe iran, ne iran kpemehe emwi ne iran gualọ ne iran, ne iran gha ghọghọ, ne iran vbe ru iyobọ ne iran ya sikẹ e Jehova sayọ.

Nọ ya da ọmwa ọre wẹẹ, evbibiẹ emọ eso i ghee ivbi iran zẹvbe ẹse nọ ke obọ Osanobua rre. (Aiz 49:15; 2 Tim 3:1-3) Evbibiẹ emọ eso te hia vbene ẹtin iran sẹ ne iran gbaroghe ivbi iran, sokpan ọ keghi lọghọ ne iran sẹtin ru vberriọ rhunmwuda ọlọghọmwa eso. De ọlọghọmwa eso na guan kaẹn na? De emwi ne Jehova hoo ne evbibiẹ emọ ru? De vbene evbibiẹ emọ ni re Ivbi Otu e Kristi khian ya sẹtin koko ivbi iran ẹse hẹ?

ỌLỌGHỌMWA NỌ RRỌỌ

Emwi ne ẹgbẹe kevbe avbe ọse kpikpi evbibiẹ emọ ne iran ru. Vbe ẹvbo eso, emwa ni mwẹ emọ ni bun ẹre emwa mobọ rhie ọghọ na. Rhunmwuda ọni, ẹgbẹe kevbe avbe ọse sẹtin gha kpikpi ọdọ vbe amwẹ ne iran biẹlẹ emọ ni bun—ọ gha kẹ, ọna sẹtin do ya iran gha hoo ne iran biẹlẹ emọ ni bun ne iran tobọ iran i khian sẹtin gbaroghe.
Iran ma hoo ne agbọn lọghọ iran vbe odaro. Vbe otọ eso ne emọ na wulo rhunmwuda ohanmwẹ, emianmwẹ, kevbe rhunmwuda wẹẹ, a i miẹn owa isinmwiegbe nọ maan, ọdọ vbe amwẹ eso keghi hia ne iran biẹlẹ emọ ni bun a i rẹn deghẹ eso na wu vbọ. Eso vbe biẹlẹ emọ ni bun rhunmwuda iran ya aro yọ wẹẹ, iran gha khian ọmaẹn nẹ, emọ nii ẹre ọ khian ghi gha gbaroghe iran. Ọna wa mobọ sunu vbe otọ ẹvbo ne arriọba i na gbaroghe emwa ni khian ọmaẹn nẹ.
Emwi ne ọdọ vbe amwẹ ru ne iran ghẹ mieke na biẹ bun gbe. Adeghẹ ọdọ vbe amwẹ ma hoo ne iran he biẹ, ọ mwẹ ukhunmwu ra emwi eso ni iran loo; sokpan, vbe ihe eso, a i mobọ miẹn avbe emwi vbenian. Eso vbe mu ohan, rhunmwuda a i miẹn nọ mobọ maan vbe eke ne iran ye, nọnaghiyerriọ, iran i hoo ne iran loo ẹre. Vbe deba ọni, aghanghan nọ vbe ihe eso.a

DE EMWI NE JEHOVA HOO NE EVBIBIẸ EMỌ GHA RU?

Ẹgbẹe ọkpa gba khian ladian, ya sọyẹnmwẹ egbe. Erha ọmọ nọ rrọọ gha gbehọkotọ danmwehọ ovbi iran nokhuo, vbene iye ọmọ nọ rrọọ na gu ovbi ẹre nokpia gbe ebọru. — Gha mwẹ ẹghẹ ne dọmwadẹ ivbuẹ

Wa kpemehe ne ivbi uwa. Iwinna ne Jehova mu ne evbibiẹ emọ ọre ne iran gbaroghe ivbi iran ni ye rre ototọ iran, ni ye waan dee. E Jehova hoo ne evbibiẹ emọ hia ne iran kpemehe evbare, ukpọn kevbe ehe na gha dia ne ivbi iran. E Jehova vbe hoo ne evbibiẹ emọ ma ivbi iran emwi. Rhunmwuda ọni, ọ ma khẹke ne evbibiẹ emọ gie ivbi iran gha rrie boarding school, nọghayayerriọ, te ọ khẹke ne iran hia vbe odẹ ke odẹ na miẹn wẹẹ, ivbi iran gu iran vbe owa zẹvbe ne iran ya waan, ne iran mieke na ma iran emwi nọ gha ru iyobọ ne iran vbe ẹdagbọn iran, iran ghi vbe gha mwẹ ẹghẹ ne iran, ọna gha ya orhiọn iran sẹ otọ, iran ghi vbe rẹn wẹẹ, evbibiẹ iran hoẹmwẹ iran. Ọrheyerriọ, Osa nọ mwẹ amuroro ẹre Jehova khin; ọ ma ya aro yọ wẹẹ, te evbibiẹ emọ khian fe ya obọ mu iso. Uhiẹn, ọdọ vbe amwẹ nọ wegbe obọ sokpan nọ ma fe ẹre Jehova zẹ nọ gbaroghe Ovbi ẹre nọ hoẹmwẹ ọnrẹn.—Mat 13:55, 56; Luk 2:24.

Ilele nọ rre Baibol: “Vbene ẹmwata, ọmwaikọmwa nọ ma kpemehe ne emwa rẹn, katekate emwa ni rre igiowa ẹre, te ọmwa vberriọ siẹn iyayi ọghẹe, ọ kue khọọ sẹ ọmwa nẹi mwẹ iyayi.”—1 Tim 5:8.

E Jehova rẹnrẹn wẹẹ, evbibiẹ emọ a gha gualọ iyobọ zẹvbe ne iran ya khian ọmaẹn. Uhiẹn, odẹ ọkpa ne emọ ya rhie ẹre ma wẹẹ, iran rhie ọghọ ne evbibiẹ iran ọre ne iran na ru emwamwa ne iran ya gbaroghe evbibiẹ iran, vbe evbibiẹ iran gha khian ọmaẹn nẹ. (Ẹks 20:12; 1 Tim 5:4) Sokpan, ọ wa ya ẹko rhiẹnrhiẹn e Jehova, adeghẹ evbibiẹ emọ na rhie aro tua vbene iran khian ya gha gbaroghe ivbi iran, ne iran gha te ya gha muẹn roro vbene ivbi iran khian ya gbaroghe iran vbe odaro.—2 Kọr 12:14.

Ru iyobọ ne iran ya sikẹ e Jehova. Te ọ khẹke ne evbibiẹ emọ ru iyobọ ne ivbi iran ya hoẹmwẹ e Jehova, ne iran vbe do gae. Ọna ẹre ọ ghi ru ekpataki sẹ vbe aro e Jehova.—Diut 6:6, 7.

Ilele nọ rre Baibol: “Wa gha dia [ivbi uwa] ye odẹ, ne uwa vbe gha ma iran emwi zẹvbe ne Jehova gualọe yi.”—Ẹfis 6:4.

E JEHOVA GHA RU IYOBỌ NUẸN YA MUSỌE

Ọdọ vbe amwẹ ọkpa gha zẹ iro. E Baibol we ye otọ vbe etebu nọ rre odaro iran. — Wẹ vbe ọvbokhan ruẹ ra ọdafẹn ruẹ ghi ka tae ye otọ inu emọ ne uwa gha hoo ne uwa biẹ

Ru emwamwa ye otọ. Adeghẹ ọdọ vbe amwẹ hoo ne iran biẹ, te ọ khẹke ne iran ka muẹn roro vbene emwi ye iran hẹ. Vbe igiemwi, u gha biẹlẹ emọ ni bun, u gha sẹtin miẹn igho ne u khian ya gha kpemehe evbare kevbe ukpọn ne iran ra? Adeghẹ u i khian sẹtin, te ọ khẹke ne u gu ọvbokhan ruẹ ra ọdafẹn ruẹ zẹ iro inu emọ ne uwa gha biẹ, ne uwa ghẹ mieke na biẹ bun gbe, ne uwa mieke na sẹtin gbaroghe iran vbene Jehova gualọe yi. Sokpan, ẹmwata nọ rrọọ ọre wẹẹ, e Jehova rẹnrẹn wẹẹ, ẹ i re vbene ima ne emwa nagbọn ya mu ẹ i re erriọ ẹre a ya sẹ ọre. (Asan 9:11) Sokpan, e Jehova gha fiangbe uwa zẹvbe ne uwa ya hia ne uwa gha re evbibiẹ emọ ni rẹn enegbe.

Avbe ilele ni rre Baibol: “Ọmwa gha mwamwa emwi ẹse, emwamwa rẹn ghi dinnodẹ, sokpan ọmwa nọ ya okhirhikhirhi ru emwi, ogue ẹre ọ khian gha ye.”—Itan 21:5.

“Gha nọ vbe uwu uwa, nọ hoo nọ bọ owa nọkhua, nẹi khian ka tota nẹ, nọ roro inu igho nọ gha gbe, nọ mieke na rẹn deghẹ ọ mwẹ igho nọ gha sẹ ọre ya bọe fo?”—Luk 14:28.

Wa mu e Jehova karo. Wa gi ugamwẹ e Jehova gha re emwi ne uwa mu karo vbe ẹgbẹe ọghe uwa. Adeghẹ uwa mwẹ emọ nẹ, wa ghi hia ne uwa ma dọmwadẹ iran emwi, ne iran mieke na hoẹmwẹ e Jehova. Ru iyobọ ne iran, ne iran sẹtin gha danmwehọ vbe iko, ne iran mieke na miẹn emwi ruẹ. Wa gha ru iruẹmwi ẹgbẹe vbe uzọla uzọla. Gha ma iran vbene a ya kporhu hẹ. Ghẹ gi ivbuẹ ni waan nẹ ra emwa ruẹ vbe uwu ẹgbẹe gha ru iwinna nọ bi yọ ruẹ egbe zẹvbe evbibiẹ emọ. Na do sẹtin koko emọ ne iran do hoẹmwẹ e Jehova i re iwinna ẹdẹ ọkpa, sokpan afiangbe nọ rrọọ i re nekherhe.

Ilele nọ rre Baibol: “Emwi nọ ghi ya ẹko rhiẹnrhiẹn mwẹ sẹ ọna i rrọọ, vbe I gha họn wẹẹ, ivbi mwẹ ye lele odẹ ẹmwata khian.”—3 Jọn 4.b

Mu ẹtin yan e Jehova. Adeghẹ u ma he biẹ ra u mwẹ emọ nẹ, te ọ khẹke ne u rẹn wẹẹ, ilele ọghe Jehova ẹre ọ maan sẹ na ya koko emọ, ẹ i re ilele na lele vbe ẹdogbo ne u ye.

Avbe Efoto: 1. Evbibiẹ emọ rhie ovbi iran nokpia tota ke egbe vbe iko. Nen ovbi iran niẹn obọ, o khian zẹ ewanniẹn. 2. Ẹgbẹe ọkpa gha winna kugbe vbe ikporhu. Erha ọmọ nọ rrọọ gu ovbi iran nokhuo nọ re igbama winna, vbene iye ọmọ nọ rrọọ na gu ivbi iran eva nẹgiẹrẹ winna. — Ne u do sẹtin koko ivbuẹ ne iran hoẹmwẹ e Jehova i re iwinna ẹdẹ ọkpa

Adeghẹ u ma biẹ bun gbe, gha mwẹ ilẹkẹtin wẹẹ, e Jehova gha ye gbaroghe ruẹ vbe u gha khian ọmaẹn nẹ. Wa ghẹ gha roro ẹre wẹẹ, emọ ne uwa biẹlẹ ẹre ọ khẹke nọ do gha koko uwa adeghẹ uwa i ghi winna. Ghẹ gha mu ohan we u i khian miẹn ọmwa nọ khian gbaroghe ruẹ. E Jehova yan rẹn nẹ wẹẹ, irẹn gha gbaroghe ruẹ, e Jehova gha ta ẹmwẹ nẹ te ọ muẹn sẹ.—Jọs 23:14.

Avbe ilele ni rre Baibol: “Ya ekhọe ruẹ hia mu ẹtin yan e Jehova. Ghẹ mu ẹtin yan emwi ne uwẹ roro ighẹ uwẹ rẹnrẹn. Gha ye ẹre rre vbe emwi ne u ru hia, ọ gha vbe gha ma ruẹ odẹ nọ kere.”—Itan 3:5, 6.

“Ọmaẹn ẹre I ghi khin na, I kpẹẹ agbọn nẹ, sokpan, I ma he miẹn wẹẹ, e Nọyaẹnmwa fi iyeke gbe ọmwa esi ẹdẹ, ra ne ivbi ẹre gha vbu evbare re.”—Psm 37:25.

“Nọnaghiyerriọ, wa gha mu ẹmwẹ Arriọba Osanobua karo kevbe emwi hia ne Osanobua hoo ne ima gha ru, wa gha ru vberriọ, a gha viọ avbe emwi na hia ni ghi dekẹe ba ẹre ne uwa.”—Mat 6:33.

Ẹse ọhẹ ne Jehova ya wee evbibiẹ emọ ẹre emọ khin. U miẹn vbene ẹko khian gha rhiẹnrhiẹn e Jehova hẹ adeghẹ evbibiẹ emọ na sẹtin gbaroghe ivbi iran ẹse! Rhunmwuda ọni, iran keghi kpemehe emwi na ya yin agbọn ne ivbi iran, iran hia ne iran gha rhie ẹre ma wẹẹ, iran hoẹmwẹ ivbi iran, iran vbe ru iyobọ ne ivbi iran ya sikẹ e Jehova sayọ; iran hia ne iran ru emwamwa ye otọ ne iran ghẹ mieke na biẹlẹ bun gbe, iran vbe ya ilele ọghe Jehova ma ivbi iran emwi ne iran gha te ya gha ya ilele na lele vbe ẹdogbo ọghe iran ma ivbi iran emwi. Evbibiẹ emọ ghaa ru ena hia, te iran rhie ẹre ma wẹẹ, iran ya aro nọ ghaan ghee emọ ne Jehova ya “ru [iran] ẹse.”

Iran I Gbe I Ma Rẹn

Adeghẹ evbibiẹ emọ ma na biẹ bun gbe, te ọni ghi rhie ma wẹẹ, agbọn gha lọghọ iran ra? Ọna ọre emwi nọ wa kpokpo evbibiẹ emọ eso vbe orhiọn vbe ẹvbo eso ne emwi na lọghọ. Gi ima ghee emwi ne uhunmwuta ẹgbẹe eso ni rre egbe ẹvbo vbenian tae.

Emwa kpikpi ruẹ ne u biẹlẹ emọ ni bun ra?

“Ẹẹn, uhiẹn etẹn ni rre iko kue kpikpi ima ne ima biẹlẹ emọ ni bun. Ọdọ vbe amwẹ ọkpa keghi tama ima wẹẹ, ‘Vbọzẹ ne uwa na biẹ ọmọ okpia ọkpa? Wa ma rẹn wẹẹ, vbe otọ Africa ne ima ye na, u ghaa mwẹ ọmọ okpia ọkpa te ọ yevbe na miẹn wẹẹ, u i zẹdẹ mwẹ hiehie. U gha kue gha mwẹ eva, te ọ yevbe na miẹn we ọkpa kẹkan ẹre u mwẹ.’ Te iran ye gha kpikpi ima uhiẹn vbe ima biẹ ovbi ima nokhuo ne ukpogieva nẹ.”—Jeremias

Usẹ sẹ uwa ra, wa vbe vburriẹ vbe odẹ ọghe orhiọn rhunmwuda ne uwa ma na biẹlẹ emọ ni bun ra?

“Hiehie. Rhunmwuda ne ima ma na biẹlẹ emọ ni bun, mẹ vbe ọvbokhan mwẹ keghi sẹtin gha kpemehe emwi ne ẹgbẹe ọghe ima gualọ, sẹ ehia ma na vbe sẹtin mu ugamwẹ e Jehova karo. Te evbibiẹ mwẹ wa biẹlẹ emọ ni bun, I bẹghe ẹre usẹ ne evbibiẹ mwẹ sẹ iran ke sẹtin kpemehe emwi ne ima gualọ, iran ke vbe sẹtin zẹ igho owa ebe ne ima.”—Jeremias

De Aro Ne Ivbi Uwa Ya Ghee Azẹ Ne Uwa Ru?

“Te ivbi ima wa ghọghọ rhunmwuda iran i rri oya vbe na ghee emọ ọvbehe ne evbibiẹ iran ma sẹtin gbaroghe, rhunmwuda ne iran na biẹlẹ emọ ni bun.”—Filipe

“Vbe ivbi ima waan dee, te iran wa gha ghọghọ rhunmwuda te orhiọn iran wa sẹ otọ, iran wa vbe bẹghe ẹre wẹẹ, ma hoẹmwẹ iran. Ẹghẹ hia ẹre ima ya tie etẹn ne iran do ya egbe rhorho ima, iran ghi loo ẹkpotọ nii ya rhie igiọdu ne ima, ne ima fian okhuo ne egbe ima vbe ugamwẹ e Jehova. Vbe ẹdẹnẹrẹ, te ivbi ima wa ye lele igiemwi esi ọghe iran.”—Carlos

De ere ne uwa he miẹn rhunmwuda ne uwa ma na biẹlẹ emọ ni bun gbe?

“Ma keghi sẹtin gbaroghe ivbi ima rhunmwuda ne ima ma na biẹlẹ emọ ni bun. Vbe odẹ ukpo eha nọ gberra, a keghi khu mwẹ vbe iwinna ne I na te miẹn igho ọrhẹnrhẹn. Obọ ma da ima gbe rhunmwuda ma i bun, ma na ye sẹtin gha kpemehe emwi ne ivbi ima gualọ.”—Jeremias

“Azẹ ne ima ru ẹre ọ zẹe ighẹ ima sẹtin kpemehe emwi ne ivbi ima gualọ, ẹre ọ vbe zẹe ighẹ ima sẹtin ru iyobọ ne iran ya sikẹ e Jehova sayọ. Ma vbe kporhu nẹ vbe ihe eso na na gualọ iyobọ etẹn. Ma wa vbe sẹtin gbaroghe dọmwadẹ emọ ne ima biẹ. Ivbi ima hia wa ga e Jehova, iran vbe fian okhuo ne egbe iran vbe ugamwẹ e Jehova.”—Lenadi

De ẹmwẹ ibude ne u gha hoo ne u rhie ne evbibiẹ emọ?

“Ẹmwẹ nọ rre ebe Psalm 34:10b wa sẹ vbe egbe mwẹ. Ọ khare wẹẹ: ‘Nọ ne iran ni gualọ e Jehova, emwi nọ maan rhọkpa i khian vbee iran.’ E Jehova wa kpemehe emwi hia ne ima gualọ ne ima.”—Rafael

a Ọdọ vbe amwẹ ẹre ọ khian zẹ ne egbe iran inu emọ ne iran khian biẹ. Iran ẹre ọ khian vbe tobọ iran tae ẹghẹ ne iran khian ya biẹ ra deghẹ iran gha loo ukhunmwu ra emwi eso, ne ene okhuo ghẹ mieke na hanmwa, vbene iran i na kpanọ ẹko. Ọ ma khẹke ne ọmwa rhọkpa gha gu iran gui ye azẹ ne iran rhirhi ru. (Rom 14:4, 10-13) Vbe deba ọni, te ọ khẹke ne Ivbi Otu e Kristi kọe ye orhiọn ibude nọ rre ebe 1 Kọrint 7:3-5.

b Agarhemiẹn wẹẹ, Ivbi Otu e Kristi ọre emọ ne ako na guan kaẹn, evbibiẹ emọ gha vbe sẹtin ta egbe ẹmwẹ vberriọ vbekpa ivbi iran.