Emwi Nọ Gha Ru Iyobọ Nuẹn Deghẹ Emwi Eso Na Gha Kpokpo Ruẹ Vbe Orhiọn

1-2. De vbene emwi ghaa ye Pọl hẹ ugbẹnso, kevbe wẹẹ, vbọzẹ ne ima gha na sẹtin miẹn emwi ruẹ vbe igiemwi ọghẹe? (Rom 7:​21-24)

U GHAA mu ẹmwẹ ukọ ighẹ e Pọl roro, de emwi nọ la ruẹ ekhọe? U roro ẹre wẹẹ, ọmwa nọ ghaa ya udinmwẹ kporhu, nọ gua ma ọmwa emwi ra nọ gbẹn ebe ni bun vbe Baibol ẹre ọ khin ra? Adeghẹ erriọ ẹre nọ, u ma zẹdẹ ba ẹre ku hiehie. Sokpan, ọmwa vbene ima ye ẹre Pọl vbe gha khin, ọ mwẹ ẹghẹ eso ne emwi ya gha kpokpo ẹre vbe orhiọn.

² Tie Rom 7:​21-24. Vbe elẹta ne Pọl gbẹn gie etẹn ni rre Rom, ọ keghi guan kaẹn emwi eso nọ werriẹ aro daa, ne ima ni bun wa vbe werriẹ aro daa vbe ẹdẹnẹrẹ. Agharhemiẹn wẹẹ, Ovbi Otu e Kristi nọ rhiegba ye ugamwẹ e Jehova ẹre ghaa nọ, ọ vbe gha mwẹ ọlọghọmwa eso nọ gu vẹn, ọkpa vbe usun ọlọghọmwa na ọre wẹẹ, ọ te wa gha hoo nọ gha ru emwi nọ yẹẹ e Jehova vbe ẹghẹ hia, sokpan, ọ ma gha khuẹrhẹ nẹẹn nọ sẹtin gha ru vberriọ. Gberra ọlọghọmwa ne ima guan kaẹn na, e Pọl vbe gha muẹn roro emwi eso nọ ru vbe ẹghẹ nọ gberra, te ọna wa gha kpokpo ẹre vbe orhiọn, vbe deba ọni, ọ vbe gha mwẹ ọlọghọmwa nọ ma kue fo nọ ghaa werriẹ aro daa.

3. Vbe ima khian zẹ iro yan vbe ako iruẹmwi na? (Vbe ya ghee “Ẹmwẹ Na Rhan Otọ Re.”)

³ Agharhemiẹn wẹẹ, egbe wọọa e Pọl vbe ugbẹnso rhunmwuda emwi eso nọ ghaa mu roro, ọ na ye hia nọ gha muẹn roro emwi nọ gha sẹtin rhie ẹtin ye ọre iwu. Vbe ako iruẹmwi na, ma gha rhie ewanniẹn ye avbe ọta na: Vbọ ya e Pọl gha gbe ọsumẹ segbe? De emwi nọ ru iyobọ nẹẹn, nọ ma na gha muẹn roro vbe ẹghẹ hia, emwi nọ ghaa kpokpo ẹre vbe orhiọn? Kevbe wẹẹ, de emwi nọ gha vbe ru iyobọ ne ima ya sẹtin ru vberriọ?

EMWI NỌ GHAA KPOKPO E PỌL VBE ORHIỌN

4. De emwi nọ ghaa kpokpo e Pọl vbe orhiọn?

⁴ Emwi nọ ru vbe ẹghẹ nọ gberra. Vbene Pọl na ghaa tie ẹre Sọl, te khian Ovbi Otu e Kristi, ọ wa ru emwi ni bun nọ ghi do gha gbe I ma rẹn yi vbe okiekie. Vbe igiemwi, sirra ẹre, ẹre a na ya ugbe gbe Stivin ne ọguọmwadia Osanobua rua, ọ na gha roro ẹre wẹẹ, emwi esi ẹre iran ru. (Iwinna 7:58; 8:1) Vbe deba ọni, e Pọl ma gi Ivbi Otu e Kristi wọn amẹ rhie ukpu ye otọ, ọ na gha zẹ iran kpokpo.​—Iwinna 8:3; 26:​9-11.

5. De vbene emwi ghaa ye Pọl hẹ rhunmwuda emwi nọ ru vbe ẹghẹ nọ gberra?

⁵ Vbe Pọl ghi khian Ovbi Otu e Kristi nẹ, emwi nọ ru vbe ẹghẹ nọ gberra ye gha kpokpo ẹre vbe orhiọn vbe ugbẹnso. Vbene ẹghẹ ya khian, a sẹtin miẹn wẹẹ, emwi nọ ru na ghi do kakabọ gha kpokpo ẹre vbe orhiọn. Vbe igiemwi, vbe ọ gbẹn elẹta nokaro gie etẹn ni rre Kọrint vbe odẹ ukpo 55 C.E., ọ na kha wẹẹ: “I ma . . . sẹ na gha tie ẹre ukọ, rhunmwuda, te I ghaa zẹ iko ọghe Osanobua kpokpo.” (1 Kọr 15:9) Vbe elẹta nọ gbẹn gie etẹn ni rre Ẹfisọs vbe odẹ ukpo isẹn ghi gberra nẹ, ọ na we irẹn “kherhe sẹ enọ ghi kanmwa sẹ vbe uwu emwa ni huanrẹn hia.” (Ẹfis 3:8) Vbe elẹta nọ vbe gbẹn gie Timoti, ọ na kha wẹẹ: “I ghaa filo unu gie Osanobua, I ghaa zẹ emwa rẹn kpokpo, I ma vbe gha ghee ọmwa sẹ ọmwa.” (1 Tim 1:13) Ya ekhọe ruẹ zọmwa rẹn vbene ọ khian gha ye Pọl hẹ vbe ọ gha bẹghe emwa nọ ka zẹ kpokpo ra ẹgbẹe ọghe iran vbe iko nọ mu otuẹ yo.

6. De ọlọghọmwa ọvbehe ne Pọl ghaa ye? (Vbe ya ghee futnot.)

⁶ Ọlọghọmwa nọ yevbe igban. E Pọl ghi guan kaẹn ọlọghọmwa nọ si obalọ ye ọre egbe, ọ na we te ọ yevbe “igban” na ba ye irẹn egbe. (2 Kọr 12:7) Ukọ ighẹ e Pọl ma ya unu kaẹn emwi nọ si ọlọghọmwa na, sokpan, igiemwi nọ lọọ ro vbe emwa na ya ima rẹn wẹẹ, ọ sẹtin gha re emianmwẹ, ọ sẹtin vbe gha re ọlọghọmwa ọvbehe nọ ya iro han ọmwa.b

7. De emwi nọ ghaa lọghọ e Pọl na ru rhunmwuda nọ na gha re ọmwa nọ ma gba? (Rom 7:​18, 19)

⁷ Ọmwa nọ ma gba ẹre Pọl ghaa khin. Ọna ọre emwi ọvbehe ne Pọl ghaa gu vẹn. (Tie Rom 7:​18, 19.) Agharhemiẹn wẹẹ, e Pọl te wa gha hoo nọ gha ru emwi esi vbe ẹghẹ hia, ọ ma sẹtin gha ru vberriọ, rhunmwuda nọ na gha re ọmwa nọ ma gba. Ọ na kue kha wẹẹ, ẹghẹ hia ẹre ọ ya gha lọghọ irẹn ne irẹn gha ru emwi esi rhunmwuda iziro nọ ma gba nọ zẹdia gha la irẹn ekhọe. Ọrheyerriọ, e Pọl ma gi egbe wọọ ọre. (1 Kọr 9:27) Muẹn roro vbene ọ gha da e Pọl hẹ, vbe ọ gha ghi ru emwi eso nọ ma gba agharhemiẹn wẹẹ, ọ te hia nẹ ghẹ ru vberriọ!

EMWI NỌ RU IYOBỌ NE PỌL VBE Ọ GHAA GBE ỌSUMẸ SEGBE

8. De emwi ne Pọl ru nọ ru iyobọ nẹẹn ya sẹtin gha mwẹ alaghodaro?

⁸ Vbe elẹta ne Pọl gbẹn, ọ guan kaẹn vbene orhiọn nọhuanrẹn gha ya sẹtin ru iyobọ ne irẹn vbe etẹn ne iran gba ga ya sẹtin lẹẹ ne iziro nọ ma gba nọ gha sẹtin ya iran ru orukhọ. (Rom 8:13; Gal 5:​16, 17) E Pọl wa mobọ guan kaẹn iziro kevbe uyinmwẹ eso nọ ma khẹke ne Ivbi Otu e Kristi gha mwẹ. (Gal 5:​19-21, 26) Ọna ya ima rẹn wẹẹ, e Pọl wa gha muẹn roro ako eso nọ na gha vburriẹ, kevbe wẹẹ, ọ vbe gha tie Ebe Nọhuanrẹn, nọ mieke na gualọ adia nọ gha ru iyobọ nẹẹn ya gha mwẹ alaghodaro. Rhunmwuda ọni, ọ gha gi ima na kha wẹẹ, e Pọl wa lele ibude ne irẹn rhie ne emwa ọvbehe.

9-10. Vbọ ru iyobọ ne Pọl nọ na sẹtin ye gha ghọghọ? (Ẹfisọs 1:7) (Vbe ya ghee efoto.)

⁹ Agharhemiẹn wẹẹ, ọ mwẹ ẹghẹ eso ne egbe ya wọọ e Pọl, emwi ni bun wa gha rrọọ nọ yae gha sọyẹnmwẹ. Vbe igiemwi, te ọ wa gha sẹ ọre ọyẹnmwẹ vbe emwa ne iran gba kporhu gha tama rẹn wẹẹ, iko ne iran mu otuẹ yo wa mwẹ alaghodaro. (2 Kọr 7:​6, 7) Te ọ wa vbe gha yẹẹ ọre ne irẹn vbe etẹn na gu obọ egbe. (2 Tim 1:4) Ọ vbe rẹn wẹẹ, e Jehova ya aro nọ ghaan ghee irẹn. Ọghe ne ẹmwata, te Pọl wa gele gha ghọghọ rhunmwuda, ọ sẹtin gha ya “ekhọe nọhuanrẹn” ga Osanobua. (2 Tim 1:3) Uhiẹn vbe Pọl rre eghan vbe Rom, ọ keghi rhie igiọdu ne etẹn ne iran gba ga ne iran “gha sọyẹnmwẹ ye ẹmwẹ Enọyaẹnmwa.” (Fil 4:4) Ẹmwẹ eso ne Pọl tae rhie ẹre ma wẹẹ, ọ ma yevbe ọmwa ne egbe wọọ re, ra nọ mu enegbe ẹre roro. Ọ dewarorua wẹẹ, ẹghẹ ke ẹghẹ ne iziro dan ya la e Pọl ekhọe, ọ ghi wa suẹn gha muẹn roro emwi nọ gha sẹtin yae gha sọyẹnmwẹ.

¹⁰ Emwi ọvbehe nọ vbe ru iyobọ ne Pọl ya gha sọyẹnmwẹ, ọre nọ na gha ghee ẹre wẹẹ, izọese adẹwerriegbe keghi re ẹse na ru ne irẹn tobọ irẹn. (Gal 2:20; tie Ẹfisọs 1:7.) Rhunmwuda ọni, ọ keghi ya ekhọe hia yayi wẹẹ, te Jehova khian gha ya orukhọ ọghe irẹn bọ irẹn rhunmwuda e Jesu Kristi. (Rom 7:​24, 25) Agharhemiẹn wẹẹ, e Pọl ru abakuru eso vbe ẹghẹ nọ gberra, te ọ ye sẹtin gha ya oghọghọ “rhie ugamwẹ nọhuanrẹn ne Osanobua.”​—Hib 9:​12-14.

11. Vbọzẹ ne okha ọghe Pọl gha na sẹtin rhie igiọdu ne ima?

¹¹ Vbe na ghee Pọl, ọ sẹtin gha lọghọ ima ne ima sẹtin lẹẹ ne emwi eso nọ gha sẹtin ya ima ru orukhọ, vbe na ghee emwi ne ima mu roro, emwi ne ima ru kevbe ẹmwẹ nọ ke ima unu ladian. Egbe sẹtin wọọ ima sẹrriọ wẹẹ, ma ghi vbe gha kha wẹẹ, ‘Ọ sẹ mwẹ sẹ egbe mwẹ!’ Ọ mwẹ ọtẹn nokhuo ọkpa na tie ẹre Eliza,c vbe ọ rre ukpo 26, ọ keghi kha wẹẹ: “Okha ọghe Pọl wa rhie igiọdu mẹ. Ọ fu mwẹ ẹko rre ne I na rẹn wẹẹ, ọmwa nọ ma gba vbene imẹ ye ẹre Pọl vbe gha khin. Ọna ya mwẹ rẹn wẹẹ, e Jehova bẹghe emwi ne emwa rẹn la gberra.” Vbe na ghee Pọl, de emwi ne ima gha ru ne ima mieke na gha mwẹ ekhọe nọhuanrẹn, kevbe ne ima gha sọyẹnmwẹ, ọ gha khọnrẹn we egbe wọọ ima?

EMWI NỌ GHA RU IYOBỌ NE IMA VBE EGBE GHA WỌỌ IMA

12. Ma ghaa ru emwi nọ ya ima sikẹ e Jehova sayọ, ọ gha khọnrẹn wẹẹ, egbe wọọ ima, vbọ khian ya ru iyobọ ne ima hẹ?

¹² Gha ru emwi nọ gha ya ruẹ sikẹ Osanobua sayọ. Ma ghaa ru emwi nọ gha ya ima sikẹ e Jehova sayọ, ọ ghi ya ima gha sọyẹnmwẹ, ọ gha khọnrẹn wẹẹ, egbe wọọ ima. Ma gha sẹtin ya avbe emwi vbenian gie emwi ne ima ru, ne egbe ima mieke na situa ẹse. Ma ghaa rri evbare nọ maan, ma na gha ku iku isasegbe vbe ẹghẹ hia, ma na vbe gha vbiẹ ẹse, egbe ghi fu ima rre. Erriọ ẹre ọ vbe ye, ọ wa vbe ya ima sọyẹnmwẹ vbe ima ghaa tie Ẹmwẹ Osanobua vbe ẹghẹ hia, ma na gha mu egbe iko ye otọ, ma na gha yo iko, ma na hia ne ima gha zẹ ewanniẹn vbe iko, ma na vbe gha kporhu vbe ẹghẹ hia. Avbe emwi na keghi fu ima ẹko rre, ẹghẹ ke ẹghẹ ne egbe ya wọọ ima.​—Rom 12:​11, 12.

13-14. Ne etẹn eso na ru emwi nọ gha ya iran sikẹ e Jehova sayọ, vbọ ya ru iyobọ ne iran hẹ?

¹³ Ọ mwẹ ọtẹn nokpia ọkpa na tie ẹre John, vbe ọ rre ukpo 39, avbe ọbo ebo keghi tama rẹn wẹẹ, ọ mwẹ emianmwẹ nọ wegbe na tie ẹre kansa. Vbe okaro, osi na gha si ẹre. Ọ na gha roro ẹre wẹẹ, ‘I wa suẹn gha khuọnmwi egbe emianmwẹ vbenian nẹ, vbene I ma na he khian ọmaẹn!’ Vbe ẹghẹ na kha na, ukpo eha kẹkan ẹre ovbi ẹre nokpia ghaa ye. Vbọ ru iyobọ ne John ne iro ma na han rẹn? Ọ khare wẹẹ, “Agharhemiẹn we egbe wọọ mwẹ rhunmwuda emianmwẹ ne I khuọnmwi, te I wa ye gha hia vbe odẹ ke odẹ ne imẹ vbe ẹgbẹe mwẹ ye gha ru emwi nọ ya ima sikẹ e Jehova sayọ. Ma ma zẹdẹ gha gbe ẹdẹ iko re, ma ghaa yo ikporhu vbe uzọla uzọla, ma na vbe gha ru iruẹmwi ẹgbẹe, agharhemiẹn wẹẹ, ọ ma gha khuẹrhẹ ne ima ya ru vberriọ ugbẹnso.” Ọ khare wẹẹ: “I do bẹghe ẹre nẹ wẹẹ, emwi gha wegbe mu ima, ọ sẹtin wa ya egbe wọọ ima vbobọvbobọ nii, sokpan vbene u te rẹn, e Jehova ghi rhie ẹtin nuẹn, ọ ghi vbe rhie ẹre ma wẹẹ, irẹn hoẹmwẹ ruẹ. E Jehova nọ ru ọghomwẹ, gha vbe sẹtin ru ọghuẹ.”

¹⁴ Eliza na ka guan kaẹn ban khare wẹẹ: “Ẹghẹ ke ẹghẹ ne I ya yo iko kevbe ne I ya ruẹ e Baibol ne egbe mwẹ, e Jehova keghi ye mwẹ ẹre rre wẹẹ, irẹn họn erhunmwu mwẹ kevbe we irẹn hoẹmwẹ mwẹ. Ọna wa ya mwẹ sọyẹnmwẹ.” E Nolan, nọ ru iwinna ọgbaroghe ọghe otako vbe Africa, ghi guan kaẹn emwi nọ ru iyobọ ne irẹn vbe ọvbokhan rẹn ighẹ Diane, ọ na wẹẹ: “Te ima wa ye ru emwi nọ ya ima sikẹ e Jehova, uhiẹn vbe egbe gha wọọ ima. Ẹghẹ hia ẹre Jehova wa ya ru iyobọ ne ima ya gha ghọghọ. Ma wa hia ne ima kọe ye orhiọn wẹẹ, e Jehova gha ru iyobọ ne ima kevbe we ọ gha fiangbe ima; ma ma rẹn vbene ọ khian ya ru ọna hẹ, sokpan ma rẹnrẹn we ọ gha ru ẹre.”

15. De emwi nọ gha sẹtin ru iyobọ ne ima adeghẹ egbe na wọọ ima? Ru igiemwi yọ.

¹⁵ Ọ mwẹ emwi ọvbehe ne ima gha ru, nọ gha ru iyobọ ne ima ya sẹtin gha ghọghọ deghẹ ima hia nẹ vbene ẹtin ima sẹ, sokpan egbe na ye wọọ ima. Vbene ọta ye, gia kha wẹẹ, iyeke khia ruẹ. Vbọ gberra ne u tama ọmwa nọ do gu ruẹ lọlọe, ọ mwẹ emwi ọvbehe nọ khẹke ne u ru, deghẹ u hoo nọ fo. Te ọ khẹke ne u gualọ otọ emwi nọ si ẹre ne iyeke na khian ruẹ, u sẹtin kue nọ ọbo ebo. Erriọ ẹre ọ vbe ye, te ọ khẹke ne ima vbe gualọ adia vbe Baibol kevbe avbe ebe ọghomwa, ma ghi vbe gu ọtẹn nọ wero guan, ne ima mieke na rẹn emwi nọ gha ru iyobọ ne ima deghẹ a na miẹn wẹẹ, egbe ye wọọ ima. Gi ima vbe guan kaẹn emwi ọvbehe nọ gha sẹtin ru iyobọ ne ima.

16. De emwi nọ gha ru iyobọ nuẹn ya rẹn emwi nọ si ẹre ne egbe gha wọọ ruẹ? (Psalm 139:​1-4, 23, 24)

¹⁶ Ọ khẹke ne u na erhunmwu ne Jehova ya ruẹ rẹn emwi nọ gha gele ru iyobọ nuẹn. Ọba ighẹ e Devid rẹnrẹn wẹẹ, e Jehova rẹn irẹn sẹ otọ ibiẹ. Rhunmwuda ọni, ọ keghi rinmwian e Jehova nọ gualọ otọ irẹn, nọ mieke na rẹn “iro ekhọe” ọghe irẹn. (Tie Psalm 139:​1-4, 23, 24.) Wẹ gha vbe sẹtin nọ e Jehova nọ ru iyobọ nuẹn, ne u mieke na rẹn emwi nọ si ẹre ne egbe na wọọ ruẹ kevbe emwi ne u gha ru ne u mieke na gha ghọghọ. U sẹtin vbe nọ egbuẹ wẹẹ: ‘De emwi nọ mobọ kpokpo mwẹ vbe orhiọn? Ọ mwẹ emwi ne I mu roro, nọ gbe orhiọn mwẹ mu otọ ra? Emwi nọ gbe mwẹ orhiọn mu otọ ẹre I mu roro vbe ẹghẹ hia ra, ne I gha te ya gha mu emwi nọ maan roro ra?

17. De uhunmwuta eso nọ gha sẹtin ru iyobọ nuẹn ya gha muẹn roro emwi nọ gha rhie igiọdu nuẹn? (Vbe ya ghee efoto.)

¹⁷ Gha tie emwi nọ gha gele ru iyobọ nuẹn. Ke ẹghẹ ya fi ẹghẹ, u sẹtin tie vbekpa emwi ughughan na rẹn e Jehova yi, ọna gha wa ru iyobọ nuẹn. Vbe igiemwi, te ukọ ighẹ e Pọl wa gha muẹn roro, odẹ ne Jehova ya yabọ kevbe izọese adẹwerriegbe ne Jehova ya ru ẹre ẹse, ọna wa gele ru iyobọ nẹẹn. U gha vbe sẹtin ru vberriọ. U sẹtin ya tie avbe uhunmwuta eso ni guan kaẹn, odẹ ne Jehova ya mwẹ itohan, odẹ nọ ya yabọ kevbe ahoẹmwọmwa ọghẹe nẹi beghe vbe Ebe Ne Avbe Osẹe Jehova Ya Gualọ Otọ Emwi, Watch Tower Publications Index, ra vbe ebe ọvbehe nọ rrọọ vbe urhuẹvbo ruẹ. U gha miẹn nọ gha sẹtin ru iyobọ nuẹn, u ghi gbẹnnẹ ọnrẹn ye otọ, u ghi rhie ẹre ye eke ne u khian na rherhe gha bẹghe ẹre. Ẹghẹ ke ẹghẹ ne emwi ya gbe ruẹ orhiọn mu otọ, u ghi hia ne u tie eso vbọ. Zẹvbe ne u ya tie avbe uhunmwuta na, u ghi gha muẹn roro vbene iran gha ya sẹtin ru iyobọ nuẹn hẹ.​—Fil 4:8.

18. De emwi nọ he ru iyobọ ne etẹn eso?

¹⁸ Eliza na ka guan kaẹn sin keghi ya tie okha ọghe Job. Ọ khare wẹẹ: “Vbene Job ya gha ke ọlọghọmwa ọkpa la ọvbehe, erriọ ẹre ọ wa vbe ye ne imẹ. Iro han e Job, sokpan, te ọ wa ye mu ẹtin yan e Jehova, agharhemiẹn wẹẹ, ọ ma rẹn emwi nọ si ọlọghọmwa ye ọre egbe.” (Job 42:​1-6) E Diane na ka guan kaẹn sin, khare wẹẹ: “Ebe na tie ẹre Draw Close to Jehovah ẹre imẹ vbe arowa mwẹ tie. Ma keghi do bẹghe ẹre wẹẹ, zẹvbe ne ọmakhe ya ma akhe erriọ ẹre Jehova vbe ya ru iyobọ ne ima ya gha mwẹ alaghodaro. Ne ima gha te ya rhie aro tua ako ne ima i na hia, te ọ khẹke ne ima gha ghee ẹre wẹẹ, vbene ọmakhe ya ma akhe nọ ye mose mose erriọ ẹre Jehova vbe ru iyobọ ne ima ya gha re emwa ni mwẹ uyinmwẹ esi. Ọna keghi ya ima sikẹ ọre sayọ.”​—Aiz 64:8.

GHA MWẸ ILẸKẸTIN WE JEHOVA GHA YA AGBỌN MAAN RUẸ VBE ODARO

19. De emwi nọ khẹke ne ima kọ ye orhiọn?

¹⁹ Te ọ khẹke ne ima kọe ye orhiọn wẹẹ, egbe sẹtin ye wọọ ima vbe ugbẹnso, ọ gha khọnrẹn we ima ru emwi hia ne ima he guan kaẹn sin. Ẹ i mwẹ ẹghẹ eso ma gha rrọọ ne ima khian ya gha gbe ọsumẹ segbe! Vbọrhirhighayehẹ, e Jehova gha ru iyobọ ne ima vbe ẹghẹ ke ẹghẹ ne ima ya muẹn roro emwi nọ gha sẹtin gbe ima orhiọn mu otọ. Ma gha sẹtin gha mwẹ ilẹkẹtin wẹẹ, ẹghẹ ne ọyẹnmwẹ khian ya gha sẹ ima ẹre ọ khian bun sẹ ẹghẹ ne egbe ya wọọ ima, ma ghi gha mwẹ ekhọe nọhuanrẹn, rhunmwuda ma rẹnrẹn wẹẹ, e Jehova gbọyẹmwẹ ye emwi ne ima ru vbe ugamwẹ ọnrẹn.

20. De emwi nọ khẹke ne ima ru?

²⁰ Wa gi ima hia vbe odẹ ke odẹ ne ima ghẹ gi emwi ne ima ru vbe ẹghẹ nọ gberra, ọlọghọmwa ne ima ye kevbe abakuru ne ima ru gbe ima orhiọn mu otọ. Vbe ẹtin e Jehova ma gha sẹtin ye gha ghọghọ, ọ gha khọnrẹn wẹẹ, egbe wọọ ima. (Psm 143:10) Ma ya aro ye ẹghẹ nẹi khian ya gha lọghọ ima, ne ima gha muẹn roro emwi nọ gha ya ima gha ghọghọ. Nọghayayerriọ, emwi rhọkpa i ghi kpokpo ima vbe orhiọn, ma ghi sẹtin gha ya ọyẹnmwẹ ga e Jehova, nọ re Osa nọ hoẹmwẹ ima!