20-26 JULIO, 2026
ÜLCANTUN 133 Poyeafiyiñ Jehová taiñ huechengen mu
Cüme dulliaimi doi estudiayal cam tami femnoal
“Ti adümuhun-ngelu cüme raquiduamquei tañi chem chumal” (PROV. 14:15).
¿CHEM QUIMAIÑ?
Chem falinque dungu ca ngülam Biblia mu mülelu quelluafeimu tami doi estudiayal cam tami femnoal.
1, 2. 1) ¿Chem mülei ñi dullial pu huechequeche? 2) ¿Chem feipilei ñi doi estudiarpun quiñe che? (Inaduamnge ti “Falin dungu”).
EIMI huechengelmi, ¿ramtungequepelaimi chem chumal tami mongen mu? Tati doi cüme dungu tami femal, fei tami cüdahuelafiel Jehová precursorngen mu cam caquelu cüdau mu. Huelu ca mülefui tami cüdahual tami mongeluhual (2 Tes. 3:10). ¿Raquiduamquepelaimi chem cüdau tami nierpual?
2 Quiñeque huechequeche deu tañi nütramcafiel mu tañi pu chau, eluuqueingün tañi doi estudiayal deu tripale colegio mu, femngechi ñi müte cüdautunoal ñi peal cüdau.a Eimi ca ramtuuqueimi chi tami doi estudiarpual tripalmi colegio mu ca chem tami estudiayal. Feitachi troquiñ mu, inaduamaiñ quiñeque ngülam mülelu Biblia mu, fei quelluaimu tami cüme dullial. Tüfachi troquiñ mu nütramcayaiñ huechequeche mu, huelu ca quelluafui com pu cristiano. Ca quelluafui tati pu chau ñi cüme ngülamtuafiel tañi pu familia.
¿DOI ESTUDIAPEAN MAI?
3. ¿Chemu quiñeque hueche raquiduamafui ñi doi estudiarpual?
3 Quiñeque mapu mu tati pu che entule tañi cuarto medio, peafui cüdau tañi mongeluhual, huelu caquelu mapu mu pu che duamnieafui ñi doi estudiayal ñi peal quiñe cüme cüdau ca ñi cüme cullingeal, femngechi quiñe cristiano doi tiempo nieafui ñi amuldungual ca conal fillque cüdau mu ñi doi serfiafiel Jehová. Huelu pu ayülu ñi doi estudiayal chaftuafuingün quiñeque cüdaungechi dungu.
4. ¿Inei dulliafui ñi doi estudiayal cam ñi femnoal? (Ca inaduamnge ti quimal dungu).
4 Biblia feipi caque quiñeque che mülei tañi dullial ñi chumal (Gál. 6:5). Feimu caque quiñeque cristiano mülei ñi dullial tañi doi estudiarpual cam ñi femnoal.b Huelu quiñe hueche petu puhulnole 18 tripantu, ti chau ca elfalcünungei ñi dullial chem educacion ñi llohual tañi pu yall (Efes. 6:1). Femngechi ti chau cüme quimeltufile tañi pu yall, tremle engün cüme dulliai tunte ñi estudiayal (Prov. 22:6).
5. ¿Chumül dulliafui quiñe cristiano ñi doi estudiayal cam ñi femnoal, ca chemu? (Ca inaduamnge ti adentun).
5 Fentren huechequeche dulliquei ñi doi estudiayal cam ñi femnoal petu ñi entunon tañi cuarto medio. Petu tañi dullinon, doi cümeafui ñi nütramcayal tañi pu chau engün, femngechi nieafuingün tiempo tañi trür ngüneduamal chem tañi doi cümeafel. Dulliafuingün chi tati hueche ñi pepicangeal ñi cüdahurpual entule ñi cuarto medio cam ñi doi estudiarpual. Com pu hueche duamlai ñi dullial petu ñi entunon cuarto medio (Prov. 21:5). Quiñeque huechequeche entuqueingün ñi cuarto medio, cüdauqueingün ca precursorngerpuqueingün, petu raquiduamcüleingün ñi doi estudiayal cam ñi femnoal. Ca quiñeque hueche raquiduamquei tañi dullial doi rupachi antü hula.
Quiñe curehuen quellufi tañi ñahue ñi ngüneduamal chem estudiayafui, femngechi tañi cüme dullial. (Inaduamnge parrafo 5).
6. ¿Chem quelluafeimu tami cüme dullial tami doi estudiarpual cam tami femnoal?
6 ¿Chem quelluafeimu tami cüme dullial tami doi estudiarpual cam tami femnoal? Llellipufinge Jehová tami quelluaeteu (Sant. 1:5). Ca raquiduamnge tüfachi 2 dungu meu. Hunelu mu, ramtuhuaimi chemu ayüleimi tami doi estudiayal (Sal. 26:2). Epu, ngüneduamaimi chemu cümeafui ca cümelayafui estudiayal tami raquiduamcülen (Prov. 14:15). Feula doi ngüneduamafiyiñ.
¿CHEMU DUAMÜN TAÑI DOI ESTUDIAYAL?
7. Pu raquiduamcülelu ñi doi estudiayal, ¿chem ramtuhuafui ca chemu?
7 Raquiduamcülelmi tami doi estudiayal, cümeafui tami ramtuhual: “¿Chemu duamün tañi doi estudiayal?”. Alün pu huechequeche doi estudiaquei tañi ayünieel quiñe cüdau cam ñi doi cüme cullingeal. Feita huesa dungu no fel (1 Tim. 5:8). Huelu Biblia ngülamtuqueiñmu taiñ doyümnoafiel ti plata ca taiñ maneluunoal plata mu müten (Prov. 23:4, 5; 1 Tim. 6:8-10; 1 Juan 2:17). Doi estudialmi tami ricungeal cam tami falin chengeal, rüf ayüucülelayafuimi ca hueniyehuelayafuimi chi Jehová.
8, 9. 1) Pu cristiano, ¿tunte falintuquefi tati educacion? (Mateo 6:33). 2) ¿Chem quimeltueiñmu ñi feipin Josefina, Morine ca Iris?
8 Taiñ cüdahuelafiel Jehová mülei ñi huneleal iñchiñ mu (Mat. 22:37, 38; Filip. 3:8). Feimu eluhulmi tami doi estudiayal, femaimi tami mongeluhual ca tami serfiafiel Jehová com tami piuque mu (papeltunge Mateo 6:33).
9 Quiñeque lamngen, ¿chem quellueyu tañi doyümnienoafiel ti estudio? Lamngen Josefina, Chile mu mülelu feipi: “Estudian tañi nieal quiñe cüdau ñi quelluaeteu ñi doi cüdahuelafiel Jehová. Hunentuculafiñ tañi estudio, doi mai tañi hueniyeafiel Jehová”. Taiñ lamngen Morine quiñe tripantu estudiai tañi peluquerangeal. Fei feipi: “Eluucülefun tañi serfimeal cheu ñi doi duamniengen amuldunguquelu. Chem tañi estudiael quellueneu ñi femal. Aflu tañi estudio, cüdahurpun, peluquerangen, ngülümün plata tañi huiñamtuhual. Huiñamtuulu iñche, amulerpun ñi peluquerangen”. Iris dentistangerpui, feipi: “Estudian mu ta che cümelcayafeyu, huelu tüfa elulayafeyu rüf ayühun. Hunentucufiliyiñ Jehová taiñ mongen mu, femngechi müten nieafuiñ rüfngechi ayühun”. Felei llemai, doyümfiliyiñ taiñ hueniyefiel Jehová, cüme dulliaiñ taiñ chumal, femngechi rüf ayüucüleaiñ.
FALINQUE DUNGU TAMI NGÜNEDUAMAL
10. Deuteronomio 32:29 ñi feipin, ¿chumngechi quelluafeimu tami estudiayal cam tami femnoal?
10 Eimi deu raquiduamcüleimi chi chem adümuhun tami llohual, huelu ca cümeafui tami ngüneduamal ñi mülen caquerumechi adümuhun (ca ngüneduamafuimi Proverbios 18:17). Fachantü mülei doi fentren curso ñi femngeafel internet mu. Ca ngüneduamafuimi tañi duamfalngenon tami doi estudiayal tami mongeluhual. Quiñe lamngen, Johanna pingelu Finlandia mu tuulu, doi estudialai, fei feipi: “Tripalu colegio mu, rangiñ antü cüdauquen ca precursorangerpun. Niequefun caque rume cüdau. Pequen Jehová ñi huechunentuquen tañi feipicünuel. Rumel eluqueiñmu taiñ duamnieel” pi. Loncontucunge: chem rume tami dulliel, quiñeque dungu cümelcayaimu, huelu ca mülei cüdaungechi dungu. Ramtuhuaimi: “Tañi dulliel, ¿doi cümelcayaeneu cam doi chaftuafiñ cüdaungechi dungu?” (papeltunge Deuteronomio 32:29; 1 Cor. 10:23). Peaiñ quiñeque dungu tami quelluaeteu ñi dullial.
11. ¿Chemu falin-ngei tami raquiduamal tunten hora estudiayal caque semana? (Ca inaduamnge ti adentun).
11 Tunten tiempo. Quiñe semana mu, ¿tunten hora amuaimi tami estudiayal ca tami adümcantual tami estudiaqueel? ¿Niepeaimi mai tiempo tami serfiafiel Jehová ca tami müleal tami pu che engün? (Filip. 1:10). Fente tami cansalen, ¿niepeaimi mai nehuen tami chillcatual Biblia ca tami pepicahual amual trahun meu? Peñi Jeroz India mu tuulu, feipi: “Cüdautuquefun doi amuldungual ca ñi amual com ti trahun meu ca tañi cüme allcütual. Feula ngüneduamün tañi estudianoafel feichi curso. Ngünamcafiñ tañi nehuen ca tañi tiempo” pi. Huelu ca mülei quiñeque curso duamfalnolu fentren tiempo tañi entungeal. Rabeca tuulu Mozambique ayüucülei tañi dulliel mu, feipi: “Estudiaquefun 2 hora müten caque antü, feimu amulen tañi precursorangen”.
Raquiduamülmi tami doi estudiayal, ramtuunge: “¿Niepean mai tiempo ñi femal caquelu falinque dungu?”. (Inaduamnge parrafo 11).
12. Tami ngünamcanoal tami tiempo, ¿chem ramtuhuafuimi? (Eclesiastés 12:1).
12 Chumte puhuai tami estudio. Raquiduamnge: ¿tunten cüyen, tripantu chi fente puhuafui tami chillcatun? ¿Cüme pünepeafuimi mai tami tiempo? (Efes. 5:15-17). Doi estudialmi, ¿com nehuen mu cüdahuelafuimi Jehová petu tami huechengen? ¿Precursorngepeafuimi mai? (Papeltunge Eclesiastés 12:1). Feichi adümuhun, ¿quimelngepeafuimi mai doi pichiñmachi curso mu? Mülei quiñeque instituto ca curso, quimelngeafuimi adümuhun doi pichin tiempo mu, ca fente gastalayafuimi plata, trürlai universidad mu. Mario, Chile mu mülelu feipi: “Conün quiñe curso mu 2 tripantu puulu. Doi faratu tripai universidad mu. Meli antü semana mu estudiaquefun, feimu precursorngerpun”.
13. ¿Chemu cuñihun-ngeafui huiñamtuhulmi tami estudiameal?
13 Cheu tami estudiayal. Ti chillcatuhue püllelecayafui chi tami ruca mu, huelu ¿mülele tami huiñamtuhual caque huaria mu cam quiñe mu müleal caquelu estudiante engün? Acordange, huiñamtuhulmi tami müleal caquelu che engün cam familia serfiquenofilu Jehová, cuñihun-ngeafui, püntünentuafeimu Chau Jehová mu (Prov. 22:3; 1 Cor. 15:33). Matias, Mozambique mu mülelu, 1 tripantu estudiai, müte gastalai plata. Femnolu rume, repentiutui tañi estudian, ¿chemu? Fei feipi: “Mülequefun quiñe internado mu, fill antü mülefui ñi chaftuafiel ti huesaque femün. Inei no rume estudiamequilpe camapu piafun iñche”. Quiñe lamngen mülelu Rusia mu feipi: “Petu tañi estudian, mülequefun tañi pu che engün. Mülefuli caquelu estudiante engün, chaftuafun cuñihun-ngechi dungu” pi. Ca peafuimi quiñe curso internet mu.
14. Tañi feipin Lucas 14:28, ¿chumngechi quelluafeimu tami cüme dullial?
14 Tunten plata fali. Quiñeque estudio falilai fentren plata ca quiñeque culliquei tati gobierno, femngechi quimelngeafuimi quiñe cüdau, huelu gastalayafuimi fentren plata. Huelu quiñeque mu rume faliafui tami estudiayal. Tami lloungeal cheu tami cüpa estudialen, duamafuimi tami culliafiel caquelu quimelfe tami pepicayaeteu. Ca quiñeque che defelequei alün tripantu tañi doi estudian mu. Peñi Adilson, Mozambique mu mülelu, repentiutui tañi doi estudian mu. Fei feipi: “Iñche 4 tripantu mu entun tañi estudio, huelu feichi mu, tañi pu che pepi ngillaquelafui com ñi iyael ca chemcün tañi duamnieel” pi. Feimu cümei tami ramtuhual: “¿Tunten plata gastayan tañi cüpa estudianieel? ¿Niepeaiñ mai feichi plata? ¿Mülepei mai caquelu curso müte falinolu?” (papeltunge Lucas 14:28). Ca ramtuhuafuimi: “Defeconli, ¿tunteñmayan ñi cullial? Deule tañi estudio, ¿niepean mai cüdau tañi mongeluhual ca tañi cullial ñi defen?” (Prov. 22:7).
15. Petu tami estudianon, ¿chemu ngüneduamafuimi tami nieal cüdau?
15 ¿Mülepeai mai cüdau? Ngüneduamnge chem cüdau femngequei cheu tami mülen cam tami müleafel. Tami estudiayal, ¿niepeaimi mai cüdau? Quiñeque che doi estudialu rume, huelu quimelngequelai ñi adümafiel quiñe cüdau (Col. 2:8). Quiñe lamngen India mu mülelu feipi: “Chem tañi estudiael quellulaeneu ñi peal ti cüdau tañi raquiduamniefel”. Caquelu quimelngequei adümuhun, huelu femngechi cüdau mülelai cheu tañi mülen. Femngechi dungu rupai quiñe peñi mülelu República Centroafricana mu. Fei coni quiñe curso mu ñi cüme elcünutuafiel tati aire acondicionado. Fei feipi: “Cheu tañi mülen, tati pu che quisutu cüme elcünutuquefi tañi chemcün, feimu müte nielan cüdau”.
16. ¿Chemu raquiduamafuimi chem cüdau tami nieal doi estudialmi?
16 Ca raquiduamafuimi chem cüdau nieafuimi eimi tami estudiael. ¿Ayühulaimu feichi cüdau? (Ecl. 3:12, 13). ¿Chem che conquei feichi cüdau mu? ¿Cuñihun-ngepeai mai feichi cüdau? ¿Rume cansan-ngepeai mai? Pu nielu feichi cüdau, ¿hunencauquepei mai tañi doi cüme cüdaufe pingeal? ¿Tunten cullingequei feichi cüdau mu? ¿Niepeaimi mai tami mongeluhual? ¿Duampeaimi mai tami estudialerpual tami nieal feichi cüdau? Doi falin-ngei tami ramtuhual: “Nieli feichi cüdau, ¿doyümniepeafiñ mai tañi cüdahuelafiel Jehová?” (Ecl. 12:13). Müte mülenole cüdau tami ayüfiel, raquiduamafuimi ca cüdau tami femal. Femfule rume, falin-ngei tami cüme dullial chem tami estudiayal, femngechi tami nierpual cüdau. Lamngen Tabita India mu mülelu, coni ñi estudiayal costura 6 cüyen mu. Feipi: “Dullin tañi modistangeal tañi precursorangeal. Pu modista faltalequelai cüdau. Iñche quisu dulliquen tunte tañi cüdahual ca müte gastalan plata tañi entual tañi cüdau”. Tañi estudiael Tabita quellueyu tañi mongeluhual ca tañi precursorangeal.
17. 1) ¿Chem quelluafeimu tami cüme dullial? 2) ¿Chem ngülam mülelu Biblia mu quelluafeimu? (Inaduamnge ti huichulechi dungu “Biblia ñi ngülam quelluafeimu”).
17 Feitachi troquiñ mu, peiñ fentren ngülam tami raquiduamal. ¿Ca chem quelluafeimu tami cüme dullial? Raquiduamcülelmi tami doi estudiayal, amuafuimi cheu ñi quimeltungequen tami ayünieel cam quintuafuimi internet mu. Ca ngüneduamnge: estudialmi tami ayünieel, ¿niepeaimi mai cüdau? Ca nütramcayafuimi tati pu che estudialu ca femngechi quimeltun cam pu nielu ti cüdau eimi tami ayünieel (Prov. 13:10). Ca ramtuafuimi: “¿Chumngechi quelluqueimu tami estudio cam feitachi cüdau? Ca, ¿chem cüdaungechi dungu mülei?”. Ca nütramcayafuimi pu peñi ca pu lamngen ayühunquechi serfiquefilu Jehová (Prov. 15:22). Ramtuafuimi: “¿Chem ngülamtuafen eimi? ¿Chem estudio ca cüdau doi cümeafui tañi nieal?”. Feipiafeimu chi quiñe cüdau tami raquiduamquenofel.
18. ¿Chem duamfali taiñ rüf ayüucüleal?
18 Taiñ inaduampeel tüfachi troquiñ mu, doi estudialmi, nieafuimi cümeque dungu ca cüdaungechi dungu. Feimu tami cüme dullial, llellipuafimi Jehová ca cüme ngüneduamafimi ti dungu. Doi estudialmi, nieafuimi quiñe cüme cüdau, huelu tami rüf ayüucüleal, ¿chem am ta duamfali? Tami cüme hueniyeafiel Jehová (Sal. 16:9, 11). Chau Jehová cuidaquefi com tañi pu poyequeteu, tunten estudio niele rume engün (Heb. 13:5). Felei, deu dullilmi cai tami doi estudiayal, ¿chem quelluaimu tami cüme hueniyenieafiel Jehová? Cüpalechi troquiñ mu peafiyiñ.
ÜLCANTUN 45 Tañi piuque ñi raquiduamqueel
a FALIN DUNGU: Tüfachi troquiñ mu ca ti cüpalelu feipile ñi doi estudiayal quiñe che, ¿chem cüpa feipi? Tüfa chem rume ñi estudiaqueel che deu entulu tañi cuarto medio cam secundaria. Tüfa mu coneltulei conal universidad mu, instituto mu cam caquelu chillcatuhue mu. Quiñeque curso alüñmaquei, caquelu doi pichiñmaquei.
b Cuifi mu, taiñ publicacion ngülamtuquefui pu cristiano ñi amunoal universidad mu. Feiti articulo “Padres, ¿qué futuro desean para sus hijos?” tripalu La Atalaya 1 conchi octubre 2005 tripantu feipi ñi cuñihun-ngen amual universidad mu. Tüfa petu cuñihun-ngei, huelu caque quiñeque mülei ñi dullial ñi amual cam amunoal. Petu ñi femnon, caque quiñeque cristiano mülei ñi llellipual, quintual ngülam Biblia mu ca cüme ngüneduamal tunteñma ñi enturpual ñi estudio ca fillque dungu coneltulelu tüfa mu. Ca femngechi femai pu loncolelu ñi familia mu tañi pu yall petu puhulnole 18 tripantu. Quiñe cristiano dullile ñi doi estudiayal, inei no rume juzgalayafui tañi dulliel mu, pu loncolelu ca femlayafui (Sant. 4:12).