Mkpọ Orọrọ Ngwugwa Mkpenwene Okupbe Ufiak Inyi Eji

1-2. Keke ke eji eweek ibe enyan̄a eji esibi me emen, bak lek keke? (Ebi Rom 7:​22-24) (Kpọ si ogugo.)

KEEK-NU ibe ke ikaan̄ ogwu enerieen̄ ge ogwu uwu ge ogbugbọbe ikeme. Ogwu enerieen̄ ya igat ugwem, ire, ikakọt inan̄a isibi me ere ya ọmọ gaalek. Otutuuk inu ibokọt irọ ire itataan̄ ukpo ibe enetap ubọk enyi ọmọ mè ikaan̄ ikpọchieen̄ ibe ke menyan̄a ọmọ.

² Eji ge ge ekup kubọk ogwu enerieen̄ ya. Me oniin̄ okukup? Me mgbọ Adam okpakabe ibot inyi Jioba, ikakana ogwu ijo. Bak lek eji erebe nsabọn kan̄, otutuuk ebilene ebọbọkọ ijo me irot mè ikana ebi ijo si. Ike ogwu enerieen̄ ya ikakọtbe isan̄a lek kan̄ isibi me irak uwu ogbugbugbọ ikeme ọmọ ya, ikeya ke eji kpekọt isan̄a lek kiji isibi me emen ufialek echi ijo inu okisa ijet eji. Ogwu otuchieen̄ Pọọlu iriọọn̄ ubọk ikpa mkpọ ofolek irek kiji kubọk ebi ijo me emen ikpa igebe ijet ebi Rom. (Fuk Ebi Rom 7:​22-24.) Ido ibe: “Ìre ekene obotaba emi isibi me ubọk akpalek keyi òbosa emi ijet mkpa?” Pọọlu ikakọt inyan̄a lek kan̄ me ubọk ijo obosa mkpa ijet ọmọ eyi ibọkọbe me irot. (Rom 6:23) Ire irek yaage ke eji eweek lek kiji imun̄ me chereyi. Eji si miweek ogwu obonyan̄a eji isibi!

3. Me oniin̄ echi owa ke ngwugwa mkpenwene obokọt isa inyan̄a eji?

³ Pọọlu ikana usem kan̄ ofolek ijo inu igwook kubọk ogwu okakaan̄ ikpọchieen̄. Ido ibe: “Ìre ekene obotaba emi isibi me ubọk akpalek keyi òbosa emi ijet mkpa?” Inenifọọk ibe: “Itọn̄ ikup inyi Awaji ibe ke mîtaba emi isibi sa me lek Okaan̄ kiji Jisọs Karais!” (Rom 7:25) Pọọlu ikitumu mkpọ ofolek ngwugwa mkpenwene kè Jisọs.a Bak lek ngwugwa mkpenwene yi, (1) Jioba mokọt itele ijo kiji inyi eji, (2) eji mekaan̄ ikpọchieen̄ ibe ke eji meso ikup me mgbọ okup me isi, (3) eji mekaan̄ ata mgbaan̄je melek Jioba. Eji mekpa inu chi me ibot usem yi. Eyi morọ ibe ima eji ekaan̄be me lek Jioba “Awaji ogwu òkinyi ene ikpọchieen̄” ikimin. (Rom 15:13) Morọ si ibe eji ekejeen̄ itọn̄ me lek inu Jisọs ‘ogwu ofafaka eji isibi me usun̄ eyi ijo inu’ orọbe inyi eji.—Kọl 1:14.

NGWUGWA MKPENWENE IRỌ IBE EJI EKEKAAN̄ NTELE-NNYI

4-5. Keke orọ eji ge ge eweek ngwugwa mkpenwene? (Ogwu Etip 7:20)

⁴ Eji miweek ngwugwa mkpenwene inyi Jioba ikọt ikitele ijo kiji inyi eji. Otutuuk kiji ekirọrọ ilọ me usem mè irọrọ kiji. (Fuk Ogwu Etip 7:20.) Usini ijo inu isak mè iyaka ire imin igak usini. Kubọk inu njeen̄, igagan nwa ofifi ene mè ikpakpan̄ ene ire ijo inu oboweek ibe ekpan̄ ogwu orọrọ me ikan kè Mosis. (Lib 20:10; Ifuk 35:​30, 31) Ijo inu ire ijo inu ikerere ibe ke ikamalek isak mè iyaka ire imin kubọk ijo inu iba chi. Debit itumu ibe: “Mâgbala chieen̄ me lek inu nkirọ, inyi otu alọm n̄a ikatap emi me ijo inu.” (Itọn̄ 39:1) Eyi ikijeen̄ ibe ke mkpọ eji ekitumu me otu mokọt ire ijo inu si.—Jemis 3:2.

⁵ Ire owuuk lek itumu mè iyaka ire irọ inu eyi obọnọbe lek inyi ni? Kpunu cheche ibe ke ufọọk-otu kwun̄ ibore iin̄. Baibul itumu ibe: “Ire eji ibe ke kpunu ijo inu me emen ugwem kiji, eji ekifiaan̄ lek kiji. Atikọ ìkakup me emen kiji.”—Jọn Eyi Adasi 1:8.

6-7. Ire bak me lek keke ke Jioba okitele ijo kiji inyi eji? (Kpọ si ogugo.)

⁶ Ire bak lek ngwugwa mkpenwene kè Jisọs ke Jioba okitele ijo kiji inyi eji. (Efes 1:7) Eyi ikasibi ibe ke inu eji ekirọ ikakikaan̄ mgbaan̄ me lek Jioba. Me atikọ, Jioba ikaweek ibe eji ekerọ ijo inu. (Asaya 59:2) Ire bak me lek Jioba orebe ogwu unen oyerebet ke irọ inu ibotet ubọk me lek isa ikitele ijo kiji inyi eji.

⁷ Igọọk me lek ikan kè Mosis, ebi Ijeren ebesasa anam igwa ngwugwa inyi ema ekọt ekaan̄ ntele-nnyi. (Lib 4:​27-31; 17:11) Ngwugwa cha ikitọ ubọk ifo lek ngwugwa omimin ichit eyi Jisọs obosa lek kan̄ igwa mè isa owuwa ugbana ijet ebilene. Mkpa kè Jisọs monyi Jioba mkpọ ibotet ubọk me lek isa itele ijo kiji inyi eji. Pọọlu igobo itet ibe ke mkpa kè Jisọs morọ ebilene oruru. Me mgbọ igebe ikpa ijet ebi eyi Karais me Kọrint, Pọọlu igo esese esese ijo eru echi ema erọbe me mgbọ oraraka mè itumu inyi ema ibe: “Ire, mîgwọk enyi isan̄a me emen ijo kinyi, mè irọ inyi enyi ekup me mbuban, mè irọ si inyi enyi ekana ebi ata irọrọ sa me erieen̄ Okaan̄-ene Jisọs Karais, mè unye eyi ekwukwu Awaji kiji.”—1 Kọr 6:​9-11.

8. Keke ke obokaan̄ me nkeek ike okineen̄ lek inyi orirọ isasa ikeek mkpa kè Jisọs eyi acha keyi?

⁸ Ike okineen̄ lek iban orirọ isasa ikeek mkpa kè Jisọs eyi acha keyi, san̄a mgbọ sibi sa keek dọk ubọk ugwem kwun̄ osabe inwọn bak lek ntele-nnyi okikaan̄ me ubọk Jioba. Kubọk inu njeen̄, mije mkpa kè Jisọs, okakpọkpọk ibia me irek ufieejit bak me lek ijo inu orọbe me mgbọ oraraka eyi ogwube ikom me lek. Ire ikiyọt owu me lek ichechieek ibe ke Jioba itele ijo inu orọbe me mgbọ oraraka eyi ogwube ikom me lek ni? Usini mgbọ ora itumu inyi lek kwun̄ ibe, ‘Nriọọn̄ ibe ke Jioba itele inyi emi, ire, mkpakọt itele inyi lek n̄a.’ Ire ikikup owu me lek ikeya, kikeek lek kwun̄ ibe ke Jioba ire ogwu okitele inyi ene. Jioba inyi Jisọs ikwaan̄ ikekifieek oyerebet. Ikare ebilene geege obogobo ogwu Jioba obotele inyi mè ogwu ikpotele inyi. Baibul itumu ibe: “Ire eji ikije me emen utoon̄, kubọk Awaji me lek kan̄ okupbe me emen utoon̄, . . . eje kè Jisọs Karais, Gwun̄ Awaji, môkigwọk otutuuk ijo kiji isan̄a, mè ikirọ inyi eji etana me isi Awaji.” (Jọn Eyi Adasi 1:​6, 7) Eji mekọt ikaan̄ utoon̄-ejit ibe ke usem yi ire atikọ, ike eji esabe ikaan̄ utoon̄-ejit ibe ke ofifi ofifi ijejeen̄ Baibul ire atikọ. Ngwugwa mkpenwene inyi Jioba unen ijejeen̄ eji nsan, Baibul si itumu ibe ke Jioba ikukup “me mbem-lek itetele ijo inu inyi ene.”—Itọn̄ 86:5.

NGWUGWA MKPENWENE MORỌ IBE EJI ESO EKUP

9. Isan̄a me lek ijo irọrọ, keke si ke ijo inu ogọbọ? (Okwa Itọn̄ 51:5)

⁹ Me emen Baibul, usem ijo inu ikakpọkpọ igọbọ irọrọ ilọ, ire, igọbọ si irek ekasoge kiji eyi eji ebọkọbe me irot me mgbọ emanbe eji. (Fuk Okwa Itọn̄ 51:5.) Ikakpọkpọ ire ekiket mè irọrọ kiji gaalek ke ijo eyi eji ebọkọbe me irot okikaan̄ mgbaan̄ me lek, ikikaan̄ mgbaan̄ si me lek akpalek kiji. Akpalek kiji ikakup ubọk Jioba oweekbe, eya orọ eji ekifiak orukan̄, ikikan, mè ikikwaan̄. Ọmọ orọ si asasa nsabọn emanbe ayaya ebi kperọrọ ijo inu geege ekifiak orukan̄ mè ikikwaan̄. Ire bak me lek eyi si ke ebi ata ife mè ebi ijo ife ekibọkọ ukwook mè ikikwaan̄. Me atikọ, ire bak me lek ijo kè Adam ke otutuuk kiji ekup me ijo irek yi.

10. Kpasi mgbaan̄ ke ijo irek Adam mè Îfu ekupbe me emen okaan̄ me lek kiban̄?

¹⁰ Keek-nu mgbaan̄ ijo irek yi okaan̄be me lek Adam mè Îfu. Mgbọ yaage ema ekpakabe ibot isan̄a mè ikana ebi ekasoge, ejit kiban̄ obebene ikifieek ema ikọ, mije, ema kpegọọk ikan Awaji eyi okukup ‘me emen ejit kiban̄.’ (Rom 2:15) Ema emumun̄ ibe ke mkpọ inwene me ugwem kiban̄. Ema esasa mkpọ ichit lek kiban̄ mè isi ilet. (Ibeb 3:​7, 8) Adam mè Îfu mibọnọ lek, mitet esip, mikaan̄ si sasaak, mè unaan̄. Me irek yi ke ema ebia mege ire usen mkpa kiban̄.—Ibeb 3:​16-19.

11. Kpasi mgbaan̄ ke ekasoge kiji okaan̄ me lek kiji?

¹¹ Kubọk Adam mè Îfu, otutuuk kiji si ekibọnọ lek, ikitet esip, mè ikikaan̄ sasaak usini mgbọ bak lek ekasoge kiji. Ikerere ibe ke eji ekitap efuuk ikirọ inyi ugwem kiji inwọn mè ekakaan̄ si ufialek, ufialek ikpọkpọk ikinu inyi eji. Bak lek keke ni? Baibul ibe ke eji ekup ‘me irek usun̄ ere eji kpebekọt irọ inu geege òsibi oruru.’ (Rom 8:20) Eyi ire atikọ, ikare eji gaalek ekup me irek yi, otutuuk ebilene ekukup me irek yi si. Kubọk inu njeen̄, me chereyi, owuwa ebi ene ekitap efuuk ikikpọ chieen̄ me lek inyọn̄ ijọn̄ yi, ekitap efuuk si isasa itap uyaka me lek inu afa, akọn̄ mè ugbọọri. Me ekakpọge chieen̄ me lek efuuk ema ekitap, ema kpekọt isan̄a ufialek chi isan̄a. Ire, bak me lek ngwugwa mkpenwene, eji mikaan̄ ata ikpọchieen̄. Kpasi ikpochieen̄ ke eji ekaan̄ ni?

12. Kpasi ikpọchieen̄ ke eji ekaan̄ bak lek ngwugwa mkpenwene?

¹² Bak lek ngwugwa mkpenwene, eji mikaan̄ ikpọchieen̄ ibe ke Awaji ‘mosan̄a eji isibi me irek usun̄.’ (Rom 8:21) Mgbọ eji ebebene ikinwọọn̄ oruru ngwugwa mkpenwene me ojot ojot me emen aya inyọn̄, eji kpebeyaka ifiak orukan̄ geege. Eji kpebikaan̄ uga ufieejit, ubọnọ-lek, sasaak mè unaan̄. Eji kpebeyaka itet esip si. Isọkọ me lek, Jisọs, “Ogwu Mkpulu Esuuk” ogwu onyinyi ngwugwa mkpenwene me ibot kiji obokikpulu eji. Ọmọ mokpọ chieen̄ me lek mè isan̄a si otutuuk ufialek echi ebilene ekakọtbe isan̄a.—Asaya 9:​6, 7.

13. Keke si ke obokọt ikikeek ike okineen̄ lek iban orirọ isasa ikeek mkpa kè Jisọs eyi acha keyi?

¹³ Keek-nu ubọk ugwem obokup mgbọ oboso ikup. Omokaan̄ unye akpalek egwe geelek onan̄abe ikeke, okpokaan̄ si sasaak geege ofolek inorie, orukan̄ mè mkpa. Ikerere me mgbọ keyi, omokọt ikaan̄ esuuk ire ‘otet ikpọchieen̄ okaan̄be inye, mije, ọmọ okigọbọ ibot ejit kiji ikaan̄ kubọk iloma, inyi ikeke inye, mè ikaje ilọ.’ (Iburu 6:​18, 19) Ike iloma okigọbọ uji mun̄ ikaan̄, ikeya si ke ikpọchieen̄ okaan̄be kubọk ogwu eyi Karais obokigọbọ owu ikaan̄ inyi okeke onye me ichechieek mè okome si rumurumun̄ geelek okichichini me mgbọ keyi. Me atikọ, omokọt ikaan̄ utoon̄-ejit ibe ke Jioba “môkpe mkpukpe inyi ebi geelek ìkisa otutuuk ejit iweek ọmọ.” (Iburu 11:6) Ire bak lek ngwugwa mkpenwene gaalek ke okikaan̄ ukarajit me mgbọ keyi mè ikaan̄ si ata ikpọchieen̄ ofolek mgbọ okup me isi.

NGWUGWA MKPENWENE IRỌ IBE EJI EKAAN̄ ATA MGBAAN̄JE MELEK JIOBA

14. Ike owa ke ijo inu osa ikaan̄ mgbaan̄ me lek mgbaan̄je kiji melek Jioba, keke orọ ikupbe ikeya?

¹⁴ Bak me lek ijo inu eyi Adam mè Îfu erọbe, ebilene kpeyaka ikaan̄ ata mgbaan̄je melek Awaji. Baibul ibe ke otutuuk ebilene mijọn̄ọ ere me lek Awaji ogwu ororom ema. (Rom 8:​7, 8; Kọl 1:21) Bak lek keke? Jioba isoso ikup, eya orọ, ijo inu ikakineme ọmọ. Ofolek Jioba, Baibul ibe: “Chieen̄ kwun̄ mikup mbuban, ìkpokọt ikikpọ ijo inu; owu òkpokọt itele ibe mfeen̄ ikpọkpọ ikije inyi isi.” (Abak 1:13) Ijo inu idada ebilene ibọkọ enenen me lek Jioba. Ire, bak lek ngwugwa mkpenwene, eji mekọt ikpọk ikaan̄ ata mgbaan̄je melek Jioba.

15. Ike owa ke mkpa kè Jisọs osa irọ ibe ebilene eyaka ekaan̄ ata mgbaan̄je melek Jioba?

¹⁵ Baibul ibe ke Jisọs “ore ogwu esabe igwa ngwugwa iben unaan̄-ejit Awaji isan̄a, mè isiki Awaji ejit, inyi itele ijo kiji inyi eji.” (Jọn Eyi Adasi 2:2) Ike owa ke ngwugwa mkpenwene osa irọ inyi ebilene eyaka ekaan̄ ata mgbaan̄je melek Jioba ni? Mkpa kè Jisọs ire inu eyi Jioba, Awaji ogwu ososo ikup obotet ubọk me lek isa irọ esuuk melek ebilene. (Rom 3:​23-26) Jioba ifufuk ebi igbegbe utoon̄-ejit inyi ọmọ sabum Jisọs onube inikwu kubọk ebi ata irọrọ. (Ibeb 15:​1, 6) Ke orọ ni? Bak lek Jioba ichieek inye ibe ke gwun̄ kan̄ Jisọs monyi ngwugwa mkpenwene me mgbọ okup me isi. (Asaya 46:10) Ngwugwa mkpenwene ochili oniin̄ inyi ebilene ekọt erọ esuuk melek Awaji mè ekaan̄ si ata mgbaan̄je melek kan̄.

16. Keke si ke obokaan̄ me nkeek ike okineen̄ lek inyi orirọ isasa ikeek mkpa kè Jisọs eyi acha keyi? (Kpọ si ogugo.)

¹⁶ Keek-nu ubọk ugwem kwun̄ osa inwọn me mgbọ keyi bak lek ata mgbaan̄je okaan̄be melek Jioba. Kubọk inu njeen̄, omokọt ikigwen Jioba ‘Ute’ ike Jisọs obe mè eji ekerọ. (Mat 6:9) Usini mgbọ si, omokọt igwen Jioba ‘Ogwu Unene’ kwun̄. Eji ebekigwegwen Jioba ‘Nte kiji’ mè iyaka ire ‘Ogwu Unene’ kiji me oniin̄ okijeen̄ ibe ke eji mikaan̄ ulibi mè ire si ebi ikisiki lek. Bak lek keke ni? Bak lek eji erebe ebi ijo, eji kpegbe itataba lek iriaak me lek Jioba. Ire, Awaji ‘isa me eje eyi Gwun̄ kan̄ ofiin̄be mgbọ îkwube me inyọn̄ uti ukwook irọ esuuk melek otutuuk inu geelek, inyi ema otutuuk eyaka egwu ekom eka egọọk ọmọ.’ (Kọl 1:​19, 20) Bak lek mkpa kè Jisọs, eji ekinwọọn̄ ata mgbaan̄je melek Jioba me mgbọ keyi ikerere ibe ke eji kpeso ikup.

NGWUGWA MKPENWENE IKIJEEN̄ IBE KE JIOBA IKAAN̄ NSAN

17. Ike owa ke ngwugwa mkpenwene okisa ijeen̄ ibe ke Jioba ire ogwu nsan? (Ebi Efesọs 2:​4, 5)

¹⁷ Ngwugwa mkpenwene ikijeen̄ ibe ke “ejit nsan (Jioba) îmin me lek kiji enenen.” Awaji ‘itatap eji ayaya ugwem me emen ubọk geelek eji ekwaan̄be ita me emen nrọ-nlọ kiji.’ (Fuk Ebi Efesọs 2:​4, 5.) Kubọk ogwu enerieen̄ ya ogwu uwu ge ogbugbọbe ikeme, ebi ikakaan̄ ata ejit mè ikisiki lek miriọọn̄ ibe ke ebilene miweek ntap-ubọk. Jioba ikitap ubọk inyi ife chi sa me inyinyi ema irek inọnọ etip Ama Ubọọn̄ kan̄ ufuna ema eneriọọn̄ ọmọ mè Gwun̄ kan̄ Jisọs. (Jọn 17:3) Ire Setan ikikeek ibe ke mkpaka-ibot Adam mè Îfu morọ ibe Jioba inwene nkeek kan̄ ofolek ebilene, ikeek ilọ.

18. Ike eji ekigwu nkeek ikom me lek ngwugwa mkpenwene, keke ke eji ebekaan̄ me nkeek?

¹⁸ Ike eji ekigwu nkeek ikom me lek oruru eji ge ge ekikaan̄ bak lek ngwugwa mkpenwene, igbe ibe eji ekekeek si okpan okpan inu orọrọ Jioba onyibe eji ngwugwa ya. Jioba iria Gwun̄ kan̄ ibe inigwa ngwugwa mkpenwene inyi ikọt inyan̄a eji, ire, ikare bak lek eya gaalek. Ngwugwa mkpenwene ire oniin̄ eyi Jioba okisa ifọọk Setan otu me lek rumurumun̄ ofolek ogwu okakaan̄ unen ikpukpulu eyi obebene me emen uko Iden. (Ibeb 3:​1-5, 15) Inan̄a me lek ngwugwa mkpenwene yi, Jioba ikikpọk mbum otutuuk ataak echi Setan okikan̄ ikeme ọmọ. Ikinyan̄a eji isibi me emen ijo inu mè mkpa si, eyi okijeen̄ ibe ke Jioba ire Awaji ima. Ikerere ibe ke eji ire ebi ijo, Jioba isa me ejit nsan kan̄ itele ibe eji egọọk ekekpọk mbum ataak echi Setan okikan̄ ikeme ọmọ. (Urọk 27:11) Ike owa ke obokọt ikijeen̄ itọn̄ me lek ngwugwa mkpenwene? Eji mefọọk idodo yi me ibot usem ogọgọọk.