Sɛ Wʋ Alʋbɔ Hɔ Anyunumi Po a, Sa Ɔkʋla Bʋwa Wʋ Asafʋ Yɩ
“Nɩ mʋkʋla mɩyɛ nninyeni sʋ̃maa wɔ mɩ nɣɛdɛkɛ mmɩlɩ nu. Naasʋ̃ nnɛ ebaniyɛlɛ ti, mɩáhʋla mɩyɛ mɔɔ nɩ mʋkʋla mɩyɛ nɩ.”—Connie, inyia alʋbɔ 83.
Ebiye a, wʋzawʋ sʋ̃ iluwa ebaniyɛlɛ ti wʋáhʋla yɛ sʋ̃maa. Ɩávalɩ nwʋmɔ kɛɛ ɛva nɔhʋanlɛlilɛ ɔzʋ̃mɩ Gyehova alʋbɔ sʋ̃maa nɩ, sɛ ɛfa mɔɔ nɩ ɔkʋla yɛ bɔmʋnlɩ nɩ tindiã mɔɔ ɔkʋla yɛ nnɛ nɩ nwʋ a, ɩkɔhʋla kɛma wu padi kogolɔ. Sɛ ɔzɔ yɛ ɛtɩ nɣanlɩ a, mɩnla yɛ ɩkɔhʋla kɔwʋwa wʋ ma ekenyia anyɩnlɩlelɛ a?
MƆƆ GYEHOVA ƖPƖBƐƐ WƆ WƲ KƐNƖ
Bizia wʋ nwʋ kɛɛ, ‘Mɩnla yɛ Gyehova ɩpɩbɛɛ wɔ mɩ kɛnɩ a?’ Ndwokɔ mɔɔ ɩwɔ Ditilonɔmi 6:5 nɩ kɔhʋla kɛyɩkyɩ wʋ ɛɣɛɛlɛ. Ɛkɛnɩ kã kɛɛ: “Ɩsɛ kɛɛ ɛfa wʋ ahʋnlɩnɩ munwatĩĩ, wʋ ɛkɛla munwatĩĩ nɩɩ wʋ anwʋzɩzɩbɛ munwatĩĩ dɔ Gyehova wʋ Nyamɩnlɩ.”
Ɛhɛlɛlɛdwokɔ eyi ma yɛnwʋ kɛɛ, Gyehova kila ɔhʋanɩ kɛɛ ɛkɛva wʋ ahʋnlɩnɩ, wʋ ɛkɛla nɩɩ wʋ anwʋzɩzɩbɛ kɔzʋ̃mɩ yɩ. Eyi kɔhʋla kɔwʋwa wʋ ma ɛlɛ́fa wʋ nwʋ kedindiã mmenii mvʋlɔ nwʋ anzɛnyɩɩ ɛlɛ́fa mɔɔ ɔkʋla ɛyɛ kakɩ yɩ nɩ kedindiã mɔɔ nɩ ɔkʋla ɛyɛ wɔ bɔmʋnlɩ nɩ nwʋ.
Sunzu eyi nwʋ kila: Mmɩlɩ mɔ nɩ ɛdɩ abɩlantɩyɛ anzɛnyɩɩ kɛdɛkɛ nɩ, mɩnla yɛ nɩ ɔkʋla yɛ ma Gyehova a? Gyehova yi mmenii sʋ̃maa kɛhã kɛɛ nɩ bɛyɛ mɔɔ bɔkɔhʋla bela bɔsʋ̃mɩ yɩ. Ɛyɛlɩ mɔɔ ɔkɔhʋla kɛmɔ wʋ bʋwabɩlɛ kɛma ɔhʋanɩ wɔ ɔzɔ mmɩlɩ nɩ. Mɩnla yɛ ɔkʋla yɛ ma Gyehova kakɩ yɩ a? Ebiye a mɔɔ wʋ bʋwabɩlɛ kɛma ɔhʋanɩ ma ɛkɛyɛ yɩ nnɛ nɩ yɛ ɛyɛɛ yɩ a. Sɛ ɔnwʋ yɩ zɔ a, ɩkɛma ekenyia anwʋlazʋ kɛɛ mɔɔ nɩ ɔkʋla yɛ wɔ bɔmʋnlɩ nɩ yɛ ɛyɛɛ yɩ wɔ nnɛ yɩ a. Ɔzɔ mmɩlɩ yɩ, ɛyɛlɩ mɔɔ ɔkɔhʋla bela, na nnɛ sʋ̃ ɛyɛɛ mɔɔ ɔkɔhʋla bela.
Ɛyɛlɩ mɔɔ ɔkɔhʋla bela manlɩ Gyehova wɔ wʋ mmɩlɩɣa mmɩlɩ nu na ɛyɛɛ mɔɔ ɔkɔhʋla bela kɛma Gyehova wɔ wʋ mbanimbani mmɩlɩ nu sʋ̃
WƲ OZUMANLƐNWƲNLƐ KƆHƲLA KƆWƲWA MMENII MVƲLƆ
Sa ɔkʋla sunzu eyi sʋ̃ nwʋ: Kɛ ankɩ ɛkɛva wʋ adwɩnɩ keziye mɔɔ wʋáhʋla yɛ zʋ iluwa wʋ ɔlʋbɔ ti nɩ, sa ɔkʋla bu yi kɛɛ ɩdɩ ɔnwʋmɔ ɔhʋanɩ mɔɔ ɛkɛva kɔwʋwa mmenii mvʋlɔ. Amba, kɛ Kilisinyianii mɔɔ wʋ ɔlʋbɔ hɔ anyunumi nɩ, sa ɔkʋla yɛ nninyeni be mɔɔ ankɩ ɔlɔ́kʋla kɛyɛ mmɩlɩ mɔ nɩ ɛdɩ abɩlantɩyɛ anzɛnyɩɩ kɛdɛkɛ nɩ. Kɛ ndianwʋ nɩ, sa ɔkʋla yɛ nninyeni mɔɔ ilili zʋlɔ yɩ:
Kã wu ozumanlɛnwʋnlɛ kile mmenii mvʋlɔ. Kila mɔɔ mmenii eyimmɔ hanlɩ wɔ Bayɩbʋlʋ yɩ nu:
Bulombunli Devidi: “Nɩ mɩdɩ kuakula na kakɩ yɩ mɩyɛ ebani, naasʋ̃ mʋlɔ́nwʋnlɩ ɛdɩnɣɛlɛnii mɔɔ bɔbʋ yɩ, anzɛnyɩɩ yi nnwuakula kɛɛ besinziãã alɩyɛ.”—Ndw. 37:25.
Dwohyuwa: “Behilá! Mibawu, na bezi wɔ bɛ ahʋnlɩnɩ munwala nɩɩ bɛ ɛkɛla munwala nu kɛɛ anʋhʋba munwatĩĩ mɔɔ Gyehova bɛ Nyamɩnlɩ va wɔlɩ bɛ nɩ, numɔ odwokɔ pɔkɔ ɔkʋ̃ po ɩákalɩ nu. Yi munwala ɩɣa numɔ ɩma bɛ. Odwokɔ pɔkɔ ɔkʋ̃ po ɩlɛ́kalɩ nu.”—Dwh. 23:14.
Ebiye a ɛhã ndwokɔ be mɔɔ ɩdɩ zɔ kyɩ̃. Mɔɔ Devidi nɩɩ Dwohyuwa hanlɩ nɩ, nɩ ɩdɩ bɛzabɛ bo ozumanlɛnwʋnlɛ. Iluwakɛɛ mɔɔ Gyehova yɩ azʋ̃mɩvʋlɔ nɔhʋanlɛmaa eyimmɔ valɩ alʋbɔ sʋ̃maa nwʋnlɩ na bɛdɩlɩ nɩ yɛ bɛhanlɩ nwʋmɔ odwokɔ a. Mɔɔ bɛhanlɩ nɩ, nɩ ntɩyasɩ wɔ nu.
Sɛ wʋzawʋ sʋ̃ ɛva alʋbɔ sʋ̃maa ɔzʋ̃mɩ Gyehova a, sa ɔkʋla kã mfasʋ mɔɔ ɩwɔ zʋlɔ nɩ ekile mmenii mvʋlɔ. Asʋ̃ ɛkakɛ mmɩlɩ be mɔɔ ɔnwʋnlɩ kezimɔ Gyehova wʋwalɩ yi mmenii a? Sɛ ɔzɔ a, kã kile mmenii mvʋlɔ! Eyi kɛma wʋ anyɩ kele paa. Na mmeliyema mɔɔ ɛkɛhã wu ozumanlɛnwʋnlɛ kehile bɛ nɩ sʋ̃ kenyia ɛzɩzɩbɛhyɛlɛ paa.—Wul. 1:11, 12.
Ɔhʋanɩ fʋlɔ mɔɔ ɔkɔhʋla koluwa zʋlɔ kɛhyɛ mmenii mvʋlɔ ɛzɩzɩbɛ yɛ lɛ kɛɛ, ɔkɔhɔ dɩyɛzumanlɛ wɔ Kɩndɔm Hɔɔlʋ. Meti sɛ wʋ bʋwabɩlɛ kɛma ɔhʋanɩ wʋ a, ɩyɛ a ta kɔ. Ɛkɛnɩ yɛ ɔkɔhʋla kɛhyɛ wʋzawʋ wʋ nwʋ nɩɩ wu mmeliyema ɛzɩzɩbɛ a. Connie mɔɔ yeli bɔmʋnlɩ yɛhã yi odwokɔ yɩ kã kɛɛ: “Dɩyɛzumanlɛ mɔɔ mʋkɔ nɩ ɩáma mi padi kolɔ. Iluwa ɔlɔlɛ mɔɔ mmeliyema da yi ali kile mɩ wɔ Kɩndɔm Hɔɔlʋ nɩ ti, mɩ ɛɣɛɛlɛ ɩáwɔ kyɩ̃. Mʋbɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ mɩkɛva akyɛdɩ ngyɩkɩ̃ɩ̃ ngyɩkɩ̃ɩ̃ be mɩkɛma bɛ kɛva kehile mɔɔ bɛyɛ nɩ nwʋ anyɩnlɩzɔlɛ. Na mʋbɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ mɩ nɩɩ mi mmeliyema kɔwɔ numɔ kɔhɔ dasɩlɛlilɛ, dɩyɛzumanlɛ nɩɩ mɔɔ ɩkɩnlahɩnla nwʋmɔ.”
GYEHOVA ANYƖ SƆ MƆƆ ƐYƐ MA YƖ NƖ MUNWALA
Bayɩbʋlʋ yɩ kã mmenii sʋ̃maa mɔɔ iluwa bɔ bʋwabɩlɛ ti nɩ bɛáhʋla bɛyɛ sʋ̃maa naasʋ̃ nɩ Gyehova dɔ bɛ nɩ nwʋ odwokɔ. Kɛ ndianwʋ nɩ, kila Simɩyɔnʋ mɔɔ nɩ ɩdɩ Yizilayanii alɩɣa be mɔɔ nɩ ɩda azɩ mmɩlɩ mɔ bɔwʋlɩ Gyisɛsɩ nɩ. Mmɩlɩ mɔ Simɩyɔnʋ hɔlɩ asɔlɩ pika yi nu nɩ, ɩkɛyɛ kɛɛ ɩnwʋnlɩ mmɩlantɩyɛ mɔɔ nɩ bɛyɛɛ egyima mɔɔ nwʋmɔ hyinyia wɔ kɛnɩ. Na ebiye a, inyianlɩ adwɩnɩ kɛɛ iluwakɛɛ ɩáhʋla ɩyɛ egyima mɔɔ ɩdɩ zɔ be nɩ ti, yɩ zʋ íni mfasʋ ma Gyehova. Naasʋ̃ kɛ ɔzɔ yɛ nɩ Gyehova nwʋ yɩ a. Gyehova nwʋnlɩ Simɩyɔnʋ kɛɛ “ɩdɩ enii baaba mɔɔ nɩ ɩyɛ Nyamɩnlɩ sʋ̃” na ɩmanlɩ inyianlɩ ɔnwʋmɔ ɔhʋanɩ sʋnʋnkʋ̃ ɩnwʋnlɩ Gyisɛsɩ mɔɔ nɩ ɩdɩ abɔdɔma nɩ. Gyehova luwalɩ Simɩyɔnʋ zʋ hyɛlɩ nkɔmɩ po kɛɛ Gyisɛsɩ kɛyɛ Mɛzaya! (Lk. 2:25-35) Ɩda ali petee kɛɛ, Gyehova iákila kezimɔ nɩ Simɩyɔnʋ yɛ alɩɣa nɩ, mfomi ɩnwʋnlɩ yɩ kɛɛ ɩdɩ benyia mɔɔ ɩwɔ dedi “na Sunzuma Nwanzanwanza nɩ ɩwɔ yɩ zʋ.”
Gyehova manlɩ Simɩyɔnʋ nyianlɩ ɔnwʋmɔ ɔhʋanɩ nwʋnlɩ Gyisɛsɩ mɔɔ nɩ ɩdɩ abɔdɔma nɩ, na ɩhyɛlɩ nkɔmɩ po kɛɛ mɛyɩ yɛ ɩkɛyɛ Mɛzaya nɩ a
Wʋzawʋ sʋ̃, sa ɔkʋla nyia anwʋlazʋ kɛɛ Gyehova anyɩ sɔ wʋ nɔhʋanlɛlilɛ ɩávalɩ nwʋmɔ kɛɛ ebiye a wʋáhʋla yɛ sʋ̃maa nɩ. Wɔ Gyehova anyɩ zʋ mɛyɩ, ‘dɩyɛ mɔɔ bɛyɩ bo kunlu bɛma nɩ, yɩ anyɩ ɩsɔ yɩ, sɛ ɩdɩ ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ po a.’—2 Kɔl. 8:12.
Meti fa wʋ adwɩnɩ siye mɔɔ ɔkɔhʋla kɛyɛ nɩ zʋ. Kɛ ndianwʋ nɩ, pɩbɛ dasɩlɛlilɛ egyima yɩ ɔfʋã be mɔɔ ɔkɔhʋla kɛva dɔnɩhwɩlɩ ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ be po kɛyɛ biye nɩ. Akʋ̃ sʋ̃, sa ɔkʋla fʋlɔ mmeliyema wɔ foonu zʋ anzɛnyɩɩ ɛkɛlɛ debe ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ kua kaadɩ zʋ ɛfa hyɛ bɛ ɛzɩzɩbɛ. Nninyeni ngyɩkɩ̃ɩ̃ ngyɩkɩ̃ɩ̃ mɔɔ bɛyɛ bɛfa bɛda ɔlɔlɛ ali nɩ hyɛ mmeliyema ɛzɩzɩbɛ paa, titili sɛ ɩzʋ̃ abiye mɔɔ ɩzʋ̃mɩ Gyehova ɩhyɛ paa dɩkɛɛ wʋzawʋ nɩ kɛnɩ a.
Abiyemmɔ wɔ kɛnɩ a, bɛáhʋla bɛyɛ sʋ̃maa iluwa bɔ pɔkɔdɩlɛ ti. Kila baalɛ be mɔɔ ɩzʋ̃ East Africa yi ozumanlɛnwʋnlɛ mɔɔ ɩwɔ alɩka mɔɔ ise “Nɩ Yɩ Nnwʋanlɩ Gyĩ Zʋ.”
Nwʋ yɩ kɛɛ wu dedi nɩɩ wʋ nɔhʋanlɛlilɛ kɔhʋla kɛhyɛ mmenii mvʋlɔ ɛzɩzɩbɛ. Ɛyɛ pindinyiigyinanlɛ nwʋ ndianwʋba, na sa ɔkʋla nyia anwʋlazʋ kɛɛ ‘Nyamɩnlɩ ɩ́dɩ boniayɛ. Yɩ ɛɣɛɛlɛ iávi egyima mɔɔ mʋnlʋmmɔ bɛyɛ, ɔlɔlɛ mɔɔ mʋnlʋmmɔ behile wɔ yɩ nwʋ, nɩɩ nyɛlɩyɛ mɔɔ sikalɛpɛyɩ mʋnlʋmmɔ bɛla nwʋ bɛyɛɛ bɛma mmeliyema mɔɔ bɔdʋwa Gyisɛsɩ Kɩlayɩsɩ nɩ.’—Hib. 6:10.
KƆ ZƲLƆ YƐ DEBE BƲWA MMENII MVƲLƆ
Ɛbɩbɛlɛnu kile kɛɛ sɛ bɛzabɛ mɔɔ bɔ ɔlʋbɔ hɔ anyunumi nɩ bʋwa mmenii mvʋlɔ a, benyia pɔkɔdɩlɛ baaba, bɔdwɩ̃ bʋwɔ na bɔbʋwa azɩ bɛkyɛ sʋ̃.
Ɩwɔ numɔ, ɔzɔ mɔɔ ɛkɛyɛ nɩ ɩlɛ́yɩ ɔhawʋ mɔɔ ebaniyɛlɛ fa ba nɩ munwala wɔ kɛ. Nyamɩnlɩ Bulombunlililɛ yɩ nkʋ̃ la yɛ ɩkɔhʋla kɛyɩ mɔɔ ɩfa ebaniyɛlɛ ɩba ankasa nɩɩ owulo mɔɔ yenyianlɩ wɔ Adamɩ kɛnɩ nɩ wɔ kɛ a.—Wul. 5:12.
Nnɛ po, sɛ ɛyɛ mɔɔ Gyehova pɛ yɩ, dɩkɛɛ mmenii mvʋlɔ mɔɔ ɔkɔwʋwa bɛ ma bɛkɛɣa kɔnwʋ yɩ nɩ a, ɩkɔhʋla kɛhyɛ wʋ anyɩnlɩlazʋ yɩ nu ɛzɩzɩbɛ na ebiye po a wʋanyia pɔkɔdɩlɛ baaba. Mmeliyema mɔɔ bɔ ɔlʋbɔ hɔ anyunumi, yesiãã bɛ bɔnwʋ́ yɩ kɛɛ Gyehova anyɩ sɔ mɔɔ bɛyɛ wɔ yɩ ɔzʋ̃mɩnlɛ nu nɩ, na asafʋ yɩ sʋ̃ anyɩ sɔ dedi nwʋ ndianwʋba mɔɔ bɛyɛ nɩ.