DƖYƐZƲMANLƐ ODWOKƆ 42
NDWOMI 44 Enii Mɔɔ Yɩ Nwʋ Yɛ Nwɔkɛ Yɩ Mpayɩwɔlɛ
Kezimɔ Ɔzʋ̃ Wʋ Ahʋnlɩnɩ Nu Kɔwɔ Gyehova Mpayɩ
“ Mɩva mɩ ahʋnlɩnɩ munwala mʋvʋlɔ wʋ. O Gyehova, tiye mɩ.” —NDW. 119:145.
BƲTAYƖ
Yekehila kezimɔ sɛ yɛdwɩnɩndwɩnɩ mpayɩ azʋlɔtʋ mɔɔ ɩwɔ Bayɩbʋlʋ nu nɩ nwʋ a, ɩkɔwʋwa yɛ ma yɛ mpayɩwɔlɛ kodu mpʋnɩ.
1-2. (a) Mɩnla yɛ ɩkɔhʋla kezi yɛ ɔhʋanɩ kɛɛ yɛzʋ̃ yɛ ahʋnlɩnɩ nu kɔwɔ Gyehova mpayɩ a? (b) Mɩnla yɛ ɩma yɛnwʋ kɛɛ Gyehova yɛ azʋnlɩ tiye yɛ mpayɩ a?
ASƲ̃ ɩyɛ a, ɛtɩ nɣanlɩ kɛɛ dɩyɛ kʋ̃ yɩ la yɛ ɛta kã nwʋmɔ odwokɔ wɔ wʋ mpayɩ nu, na wʋáhʋla kã kezimɔ ɛtɩ nɣanlɩ nɩ kile Gyehova a? Sɛ ɔzɔ a, nɩ ɩ́dɩ wʋzawʋ nkʋ̃. Iluwakɛɛ yéni alagyɩ nɩ ti, yɛta yɛbɔ mpayɩ nzikalɛ na yɛ ɛɣɛɛlɛ fi kɛɛ yɛkɛma yɛ mpayɩ kɔwalɩ. Anzɛnyɩɩ ɩkɔhʋla kɛyɛ sɩ kɛɛ yɛzʋ̃ yɛ ahʋnlɩnɩ nu kɔwɔ Gyehova mpayɩ, iluwakɛɛ yɛtɩ nɣanlɩ kɛɛ yɛávata kɛɛ yɛ nɩɩ yɩ kɛdɩndɛ.
2 Bayɩbʋlʋ yɩ ma yenyia anwʋlazʋ kɛɛ, kɛ mɔɔ ihyinyia Gyehova yɛ lɛ kɛɛ yɛkɛhã ndwokɔ sʋ̃maa wɔ yɛ mpayɩwɔlɛ nu a, mfomi ɩpɛ kɛɛ yɛzʋ̃ yɛ ahʋnlɩnɩ nu yɛbɔ yɩ mpayɩ. Itiye “kãnwʋazɩmaa bɛ dɩyɛzianlɛ.” (Ndw. 10:17) Ɩyɛ azʋnlɩ itiye ye ndwokɔ munwatĩĩ iluwakɛɛ ɩdwɩnɩ yɛ nwʋ ankasa.—Ndw. 139:1-3.
3. Mɩnla ndwokɔɣizialɛ yɛ yɛbazunzu nwʋmɔ wɔ dɩyɛzumanlɛ eyi nu a?
3 Ebiye a, ekeɣizia wʋ nwʋ kɛɛ: Mɩnla ti mɔɔ yɛkɔhʋla kɔzʋ̃ yɛ ahʋnlɩnɩ nu kɔwɔ Gyehova mpayɩ a? Kɛ ɩkɛyɛ na yɛ mpayɩ ɩahwɩ̃ yɛ iaɣike Gyehova a? Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ sɛ yɛdwɩnɩndwɩnɩ mpayɩ azʋlɔtʋ mɔɔ ɩwɔ Bayɩbʋlʋ nu nɩ nwʋ a, ɩkɔwʋwa yɛ ma yɛ mpayɩwɔlɛ kodu mpʋnɩ a? Na sɛ yɛánwʋ mɔɔ yɛhã nwʋmɔ odwokɔ wɔ yɛ mpayɩwɔlɛ nu sʋ̃ a, mɩnla yɛ yɛkɔhʋla kɛyɛ a? Bɛmá yehila ndwokɔɣizialɛ eyimmɔ nwʋ munwalɩyɛ.
MÁMA WU KUNLU TU KƐƐ ƆKƆWƆ GYEHOVA MPAYƖ KYƖ̃
4. Mɩnla yɛ ɩkɔwʋwa yɛ ma ye kunlu ilótu kɛɛ yɛkɔwɔ Gyehova mpayɩ a? (Ndwomi 119:145)
4 Sɛ yɛtɩ yɩ tʋ kɛɛ Gyehova dɩ yɛ ɔhɔnwʋ mɔɔ ɩpɛ kɛɛ isi yɛ bʋwɔ a, ye kunlu ilótu kɛɛ yɛkɔwɔ yɩ mpayɩ. Ndwomi 119 yɩ ɛhɛlɛlɛvʋlɔ yɩ wɔlɩ mmɔdɩnɩ kɛɛ ɩ nɩɩ Gyehova kenyia ɔhɔnwʋvalɛ mɔɔ ɩdɩ zɔ. Nɩ iyiyiaa ndwokɔzɩzɩbɛ wɔ yɩ ɛbɩlawɔlɛ nu. Ebiye yɛ lɛ kɛɛ, mmenii be hanlɩ yɩ nwʋ ndwokɔ tanɩ. (Ndw. 119:23, 69, 78) Akʋ̃ sʋ̃, nɩ ɩsɛ kɛɛ idi yɩzayɩ yɩ mɛlɛkɛyɛlɛ nwʋ egyima. (Ndw. 119:5) Mɛyɩ po nɩ, yi kunlu iátu kɛɛ ɩkɔwɔ Gyehova mpayɩ.—Kɩnga Ndwomi 119:145.
5. Mɩnla ti mɔɔ íni kɛɛ yɛma dɩyɛ bela si yɛ ɔhʋanɩ kɛɛ yɛkɔwɔ Gyehova mpayɩ a? Ma nwʋmɔ ndianwʋ.
5 Gyehova pɛ kɛɛ bɛzabɛ po mɔɔ bɛyɛ tanɩ nɣezile nɩ bɔ yɩ mpayɩ. (Ayɩ. 55:6, 7) Meti íni kɛɛ yɛma dɩyɛ bela si yɛ ɔhʋanɩ kɛɛ yɛkɔwɔ Gyehova mpayɩ. Kɛ ndianwʋ nɩ, fa yɩ kɛɛ ɔkɔɔ dɩka be mɔɔ ézi kɛnɩ, yɛɛ abiye hileli ɔhʋanɩ wʋ a. Akʋ̃ enii kʋ̃ nɩ hã hileli wʋ kɛɛ sɛ otwu dɩka be na eminli a, fʋlɔ yɩ. Asʋ̃ ɩsɛ kɛɛ ɔtwɩnhwɩ̃ wʋ agyia azɩ anzɛnyɩɩ ɛma wʋ anyɩ tʋ̃ kɛɛ ɔkɔvʋlɔ yɩ mmɩlɩ mɔ eminli nɩ a? Anhã! Ɔzɔ la sʋ̃ yɛ sɛ yɛánwʋ mɔɔ yɛyɛ́ anzɛnyɩɩ yɛyɛ tanɩ a, yɛkɔhʋla kɔzʋ̃ anwʋlazʋ nu kɔwɔ Gyehova mpayɩ a.—Ndw. 119:25, 176.
MƆƆ ƖKƐYƐ NA WƲ MPAYƖ ƖAHWƖ̃ WƲ IAƔIKE GYEHOVA
6-7. Mɩnla yɛ ɩkɔwʋwa yɛ ma yɛkɛhã kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ ankasa kehile Gyehova wɔ mpayɩwɔlɛ nu a? Ma ɔnwʋmɔ ndianwʋ. (Kila azɩkɛnɩ odwokɔ yɩ sʋ̃.)
6 Sɛ yɛbɔɔ mpayɩ na yɛkã kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ nɩɩ mɔɔ yɛdwɩnɩɩ nwʋmɔ yekile Gyehova a, ɩkɛma yɛkɔhwɩ̃ keɣike yi. Meti mɩnla yɛ ɩkɔwʋwa yɛ ma yɛkɔwɔ mpayɩ wɔ ɔzɔ ɔhʋanɩ yɩ zʋ a?
7 Dwɩnɩndwɩnɩ Gyehova yi subanɩ ngɩnlɩma yɩ nwʋ.a Sɛ yɛdwɩnɩndwɩnɩ Gyehova yi subanɩ ngɩnlɩma yɩ nwʋ a, ɩkɛma ɩkɛyɛ mɛlɛkɛ kɛɛ yɛzʋ̃ yɛ ahʋnlɩnɩ nu kɔwɔ yɩ mpayɩ. (Ndw. 145:8, 9, 18) Bɛmá yehila eliyema baalɛ be mɔɔ bɔfʋlɔ yɩ Kristine mɔɔ nɩ yɩ papa yɛ basabasa nɩ yi ndianwʋ yɩ. Ɩkã kɛɛ: “Nɩ ɩ́la azɩ kɛɛ mɩ nɩɩ Gyehova kɛdɩndɛ kɛɛ mɩ Zɩ. Nɩ mɩtɩ nɣanlɩ kɛɛ mi sinidɔlɛ ti ɩkɔbʋ mɩ.” Mɩnla yɛ ɩwʋwalɩ yɩ a? Ɩkã kɛɛ: “Mʋdwɩnɩndwɩnɩnlɩ Gyehova yɩ ɔlɔlɛ kanyɩɩ nwʋ, na mɛyɩ yɛ ɩwʋwalɩ mɩ a. Mizi kɛɛ iléyiaki mi kyɩ̃. Sɛ midi mfʋmɩ po a, ɩkɔhɔ zʋ kɔlɔ mɩ na ɩawʋwa mɩ. Eyi bʋwa mɩ ma sɛ mɩ anyɩ de anzɛnyɩɩ midii alɔbɔ sʋ̃maa po a, mʋkʋla mɩkã nwʋmɔ odwokɔ mikile yi.”
8-9. Sɛ yɛdwɩnɩndwɩnɩ mɔɔ yɛkɛhã wʋ ansaana yɛawɔ mpayɩ a, mɩnla mfasʋ yɛ yenyia a? Ma nwʋmɔ ndianwʋ.
8 Dwɩnɩ mɔɔ ɛkɛhã nwʋ. Ansaana ɔkɔwɔ mpayɩ nɩ, sa ɔkʋla bizia wʋ nwʋ ndwokɔ azʋlɔtʋ be. Kɛ ndianwʋ nɩ: ‘Mɩnla ndwokɔzɩzɩbɛ yɛ miyiyiaa yɩ kakɩ yɩ a? Asʋ̃ abiye wɔ kɛnɩ mɔɔ ɩsɛ kɛɛ mɩfa yɩ tanɩ mɩkyɛ yɩ a? Asʋ̃ miyiyiaa ndwokɔzɩzɩbɛ fʋlɔ be mɔɔ mɩpɛ kɛɛ Gyehova bʋwa mɩ ma midi zʋlɔ a?’ (2 Aw. 19:15-19) Akʋ̃ sʋ̃, sa yɛkʋla yedi ndianwʋ mɔɔ Gyisɛsɩ yɛlɩ wɔ mpayɩwɔlɛ nwʋ nɩ mɛda na yɛadwɩnɩndwɩnɩ mɔɔ yɛkɔhʋla kɛhã kɛvalɩ Gyehova yi dima, yi Bulombunlililɛ, nɩɩ yɩ apɛdɩ nwʋ.—Mt. 6:9, 10.
9 Mmɩlɩ mɔ eliyema baalɛ be mɔɔ bɔfʋlɔ yɩ Aliska ɣa nwʋnlɩ kɛɛ yi hũ nyia kansa wɔ yɩ adwɩnɩ nu nɩ, nɩ ɩyɛ sɩ ɩma yɩ kɛɛ ɩkɔwɔ mpayɩ. Ɩkã kɛɛ: “Nɩ adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ mʋ zʋ nkʋ̃ʋ̃ ma nɩ mɩánwʋ mɔɔ mʋwɔ nwʋmɔ mpayɩ po.” Mɩnla yɛ ɩwʋwalɩ yɩ a? Ɩkã kɛɛ: “Ansaana mʋkɔwɔ mpayɩ nɩ, mide mmɩlɩ ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ mʋdwɩnɩ mɔɔ mɩkɛhã nwʋ na eyi bʋwa mɩ ma mɩáva mɩ adwɩnɩ misiye mɩzamɩ nɩɩ mu hũ yɩ adimakɛlɛ yɩzayɩ nkʋ̃ zʋ. Sɛ mɩyɛ zɔ a, ɩbʋwa ma mɩábɩlɩ mʋ nwʋ wɔ mɩ mpayɩwɔlɛ nu na mʋkʋla mɩkã nninyeni sʋ̃maa nwʋ odwokɔ.”
10. Mɩnla ti mɔɔ sɛ yɛbɔɔ mpayɩ a íni kɛɛ yɛpɩlɩ yɛ nwʋ a? (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
10 Sɛ ɔbɔɔ mpayɩ a áma ɛpɩlɩ wʋ nwʋ. Ɩwɔ numɔ, mpayɩ nzikalɛ kʋla ma yebike Gyehova dɩyɛ, naasʋ̃ sɛ yede mmɩlɩ yɛbɔ mpayɩ tɩndɩnlɩ a ɩkʋla ma yɛkã kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ nwʋ odwokɔ sʋ̃maa yekile Gyehova.b Aliska yi hũ Elijah kã kɛɛ: “Mʋbɔ mmɔdɩnɩ mʋbɔ mpayɩ mbɔmɩ sʋ̃maa wɔ eɣile yi nu, na ɩma miɣike Gyehova iluwakɛɛ mide mmɩlɩ mɩkã ndwokɔ sʋ̃maa wɔ mɩ mpayɩ nu. Gyehova wɔ abʋtalɩ sʋ̃maa mɔɔ ɩkɛva kediye mɩ, meti sa mʋkʋla mɩdɩdagyɩ mɩtɩndɛ.” Twe eyi kila: Pɛ mmɩlɩ nɩɩ dɩka mɔɔ ɔkɔhʋla kɔwɔ mpayɩ kɛhyɛ mɔɔ dɩyɛ bela ɩlɔ́twɩnhwɩ̃ wʋ adwɩnɩ, na ebiye a wʋawɔ ma iavindeli wu munwa po. Na bɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ ɛkɛda kɛyɛ zɔ.
Pɛ mmɩlɩ nɩɩ dɩka mɔɔ ɔkɔhʋla kɔwɔ Gyehova mpayɩ mɔɔ dɩyɛ bela lɔ́twɩnhwɩ̃ wʋ adwɩnɩ (Kila nkyɩkyɛmi 10)
DWƖNƖNDWƖNƖ MPAYƖ AZƲLƆTƲ MƆƆ ƖWƆ BAYƖBƲLƲ NU NƖ NWƲ
11. Sɛ yɛdwɩnɩndwɩnɩ mpayɩ azʋlɔtʋ mɔɔ ɩwɔ Bayɩbʋlʋ nu nɩ nwʋ a, mɩnla mfasʋ yɛ yekenyia a? (Kila alɩka mɔɔ ise “Asʋ̃ Ɛtɩ Bɔ Bʋwabɩlɛ Yɩ Tʋ a?”)
11 Sɛ ɔdwɩnɩndwɩnɩ mpayɩ azʋlɔtʋ nɩɩ ayɛlɛyɩlɛ ndwomi mɔɔ ɩwɔ Bayɩbʋlʋ nu nɩ nwʋ a, ekenyia zʋlɔ mfasʋ. Sɛ ɔnwʋ kezimɔ Nyamɩnlɩ yɩ azʋ̃mɩvʋlɔ zʋ̃ bɛ ahʋnlɩnɩ nu wɔlɩ mpayɩ a, ɩkɔwʋwa wʋzawʋ sʋ̃ ma ɛkɛyɛ zɔ. Akʋ̃ sʋ̃, ebiye a ɔkɔnwʋ ndwokɔ mvʋlɔ mɔɔ ɔkɔhʋla kɛva keli egyima wɔ wʋ mpayɩwɔlɛ nu. Na ebiye sʋ̃ a, ɔkɔnwʋ mpayɩ be mɔɔ ɩfalɩ wʋ bʋwabɩlɛ nwʋ.
12. Sɛ yɛdwɩnɩndwɩnɩɩ mpayɩ be mɔɔ ɩwɔ Bayɩbʋlʋ nu nɩ nwʋ a, mɩnla ndwokɔ yɛ yɛkɔhʋla keɣizia yɛ nwʋ a?
12 Mmɩlɩ mɔ ɔdwɩnɩndwɩnɩɩ mpayɩ be mɔɔ ɩwɔ Bayɩbʋlʋ nu nwʋ nɩ, bizia wʋ nwʋ kɛɛ: ‘Aninyia yɛ ɩhanlɩ ndwokɔ eyi a, na mɩnla bʋwabɩlɛ yɛ nɩ ɩwɔ numɔ a? Asʋ̃ mɩtɩ sianti mɔɔ ɩwɔlɩ mpayɩ eyi nɩ tʋ a? Mɩnla yɛ mʋkɔhʋla kozuma wɔ nu a?’ Ikehyinyia kɛɛ ɛkɛyɛ ɛbɩbɛlɛnu sʋ̃maa na ama wʋanyia ndwokɔɣizialɛ eyimmɔ nwʋ munwalɩyɛ, na ekenyia zʋlɔ mfasʋ sʋ̃. Yehilá mpayɩwɔlɛ anla be.
13. Mɩnla dɩyɛ ɔkʋ̃ yɛ yɛkɔhʋla kozuma wɔ Hana yɩ mpayɩ yɩ nu a? (1 Samʋwɛlɩ 1:10, 11) (Kila yi anyunu mfonyini yi sʋ̃.)
13 Kɩnga 1 Samʋwɛlɩ 1:10, 11. Mmɩlɩ mɔ Hana wɔlɩ mpayɩ eyi nɩ, nɩ iyiyiaa ndwokɔzɩzɩbɛ nɣezile anwɩ̃. Nɩ ɩáhʋla ɩwʋ, na nɩ yɩ hʋla sʋ̃ ɩtɩɩdɩɩ yɩ. (1 Sa. 1:4-7) Sɛ wʋzawʋ sʋ̃ eyiyiaa ndwokɔzɩzɩbɛ be mɔɔ ɩma nninyeni nu yɛ sɩ ma wʋ a, mɩnla yɛ ɔkɔhʋla kozuma wɔ Hana yɩ mpayɩ yi nu a? Ileli mmɩlɩ ɩhanlɩ mɔɔ ididee yɩ nɩ munwatĩĩ ihileli Gyehova, na mɛyɩ mɛda nɩ, yɩ ahʋnlɩnɩ dɔlɩ yi kunlu. (1 Sa. 1:12, 18) Sɛ amɩyɛ sʋ̃ ‘yɛtʋ yɛ adɩsʋwa yekua Gyehova zʋ,’ kile kɛɛ, sɛ yɛkã kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ wɔ bʋwabɩlɛ be nwʋ yekile yi a, yɛ ahʋnlɩnɩ kɔdɔ ye kunlu.—Ndw. 55:22.
Nɩ Hana ɩáhʋla ɩwʋ, na nɩ yɩ hʋla sʋ̃ ɩtɩɩdɩɩ yɩ, naasʋ̃ ɩdʋlɩ yɩ adɩsʋwa igualɩ Gyehova zʋ (Kila nkyɩkyɛmi 13)
14. (a) Mɩnla dɔkʋ̃ yɛ yesuma wɔ Hana yi odwokɔ yɩ nu a? (b) Mɩnla ti mɔɔ sɛ yesuma Bayɩbʋlʋ na yɛdwɩnɩndwɩnɩ nwʋmɔ a, ɩkɔwʋwa ma yɛ mpayɩwɔlɛ kodu mpʋnɩ a? (Kila azɩkɛnɩ odwokɔ yɩ.)
14 Mmɩlɩ mɔ Hana wʋlɩ yɩ ɣa benyia Samʋwɛlɩ mɛda alʋbɔ ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ be nɩ, ɩvalɩ yɩ hɔ manlɩ Ɔsɔfʋ Ebani Ilayɩ. (1 Sa. 1:24-28) Ɩzʋ̃ yɩ ahʋnlɩnɩ nu ɩwɔlɩ mpayɩ, na ɩhanlɩ kezimɔ Gyehova bɔ yɩ azʋ̃mɩvʋlɔ nɔhʋanlɛmaa nwʋ banɩ na ikila bɛ nɩ nwʋ odwokɔ.c (1 Sa. 2:1, 8, 9) Nɩ ɩlanwʋ la iyiyiaa ndwokɔzɩzɩbɛ dɩyɛ, naasʋ̃ Hana valɩ yɩ adwɩnɩ ziyeli kezimɔ Gyehova yila yɩ nɩ zʋ. Mɩnla yɛ yesuma wɔ nu a? Sɛ yɛfa yɛ adwɩnɩ yesiye kezimɔ Gyehova ɩbʋwaa yɛ nɩ zʋ a, ɩkɔwʋwa yɛ ma yekegyina ye ndwokɔzɩzɩbɛ munwa.
15. Mɩnla yɛ yɛkɔhʋla kozuma wɔ nkɔmɩhyɛnii Gyɛlɩmaya yɩ mpayɩ yɩ nu a? (Gyɛlɩmaya 12:1)
15 Kɩnga Gyɛlɩmaya 12:1. Gyɛlɩmaya yi padi golɔlɩ iluwakɛɛ ɩnwʋnlɩ kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛyɛ nninyeni tanɩ nɩ bedii bʋwɔ. Akʋ̃ sʋ̃, yi padi golɔlɩ iluwakɛɛ yi mmenii Yizilayamaa yɩ lili yɩ nwʋ nwɔwɩ. (Gyɛ. 20:7, 8) Sɛ yɛnwʋ kɛɛ mmenii tanɩ bedii bʋwɔ anzɛnyɩɩ mmenii di yɛ nwʋ nwɔwɩ a, ɩma yɛtɩ yi odwokɔ yɩ tʋ. Ɩwɔ numɔ, Gyɛlɩmaya hanlɩ kezimɔ ɩtɩ nɣanlɩ wɔ odwokɔ yɩ nwʋ hileli Gyehova dɩyɛ, naasʋ̃ ɩátɩndɛ tiyia Gyehova kɛɛ ɩ nɩɩ yɩ iáli yi bʋwɔ. Na mmɩlɩ mɔ ɩnwʋnlɩ kezimɔ Gyehova dɩnɣɛnlɩ yi mmenii nɩ, ɩmanlɩ inyianlɩ anwʋlazʋ kezile kɛɛ Gyehova buwa ndɛnɩ mɔɔ ɩtɩnɣɛ. (Gyɛ. 32:19) Amɩyɛ sʋ̃, sa yɛkʋla yɛkã kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ wɔ nsisi nwʋ nɩ yekile Gyehova, na yeanyia anwʋlazʋ kɛɛ Gyehova kɛyɩ yi munwatĩĩ kɛnɩ wɔ mmɩlɩ baaba nu.
16. Mɩnla yɛ yɛkɔhʋla kozuma wɔ Levinii be mɔɔ nɩ ɩwɔ alɔngɔzʋ̃mɩnlɛ nu nɩ yɩ mpayɩ nu a? (Ndwomi 42:1-4) (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
16 Kɩnga Ndwomi 42:1-4. Levinii be mɔɔ nɩ ɩwɔ alɔngɔzʋ̃mɩnlɛ nu mɔɔ nɩ ɩáhʋla ɩ nɩɩ yɩ ɔhɔnwʋmmɔ dedimaa bo numɔ sʋ̃mɩ wɔ asɔlɩ pika yɩ nu nɩ yɛ ɩhɛlɛlɩ ndwomi eyi a. Yi ndwomi yi ma yɛnwʋ kezimɔ nɩ ɩtɩ nɣanlɩ. Sɛ ɩbayɩ kɛɛ adimakɛlɛ be ti yɛáhʋla yɛkɔ dɩka bela anzɛnyɩɩ betiã yɛ fiyiadɩ iluwa ye dedi ti a, ɩkɛma yɛkɛdɩ yi odwokɔ yɩ tʋ bʋwɔ. Ɩyɛ a yɛ anyɩ kele, na ɩyɛ sʋ̃ a ye padi kogolɔ, naasʋ̃ ɩkɛyɛ baaba kɛɛ yɛkɛhã kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ nɩ yekehile Gyehova. Eyi kɔwʋwa yɛ ma yɛkɛdɩ kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ nɩ tʋ bʋwɔ na yeanyia yɛ bʋwabɩlɛ yɩ nwʋ adwɩnɩba. Kɛ ndianwʋ nɩ, Levinii yi ɣa nwʋnlɩ kɛɛ inyia nwʋmɔ ɔhʋanɩ mvʋlɔ mɔɔ ɩkɔhʋla kɛva kɛyɩ Gyehova ayɛlɛ. (Ndw. 42:5) Akʋ̃ sʋ̃, ɩdwɩnɩndwɩnɩnlɩ kezimɔ Gyehova ɩbʋwaa yɩ nɩ nwʋ. (Ndw. 42:8) Sɛ yɛzʋ̃ yɛ ahʋnlɩnɩ nu yɛbɔ Nyamɩnlɩ mpayɩ a, ɩkɔhʋla kɔwʋwa yɛ ma yɛkɛdɩ yɛ nɣanlɩdɩlɛ tʋ, yeanyia azʋ̃nudwolɩyɛ na yɛahʋla yeagyina pindinyii.
Levinii mɔɔ ɩhɛlɛlɩ Ndwomi 42 yɩ hanlɩ yɩ ahʋnlɩnɩ nu odwokɔ hileli Nyamɩnlɩ. Sɛ yɛkã kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ yekile Gyehova wɔ yɛ mpayɩ nu a, ɩkɔwʋwa yɛ ma yekenyia yɛ bʋwabɩlɛ yɩ nwʋ adwɩnɩba (Kila nkyɩkyɛmi 16)
17. (a) Mɩnla yɛ yɛkɔhʋla kozuma wɔ nkɔmɩhyɛnii Dwona yɩ mpayɩ yi nu a? (Dwona 2:1, 2) (b) Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ ndwokɔ be mɔɔ ɩwɔ Ndwomi buuku yi nu nɩ kɔhʋla kɔwʋwa yɛ ma yekegyina ye ndwokɔzɩzɩbɛ munwa a? (Kila azɩkɛnɩ odwokɔ yɩ.)
17 Kɩnga Dwona 2:1, 2. Nkɔmɩhyɛnii Dwona wɔlɩ mpayɩ eyi mmɩlɩ mɔ nɩ ɩla egyeni kezile be yi kunlu nɩ. Ɩwɔ numɔ kɛɛ Dwona yɛlɩ Gyehova zʋ azʋ̃nzɩzɩbɛ dɩyɛ, naasʋ̃ nɩ ɩwɔ anwʋlazʋ kɛɛ Gyehova kediye yi. Wɔ yɩ mpayɩ yɩ nu nɩ, ɩvalɩ Ndwomi buuku yi nu ndwokɔ sʋ̃maa ilili egyima.d Ɩkɛyɛ kɛɛ nɩ izi ndwokɔ eyimmɔ bʋwɔ. Mmɩlɩ mɔ ɩdwɩnɩndwɩnɩnlɩ nwʋmɔ nɩ, inyianlɩ anwʋlazʋ kɛɛ Gyehova kɔwʋwa yɩ. Ɔzɔ la sʋ̃ yɛ sɛ yɛbɔ mmɔdɩnɩ yetwi ɛhɛlɛlɛ ndwokɔ be yekua ye ti nu a, mmɩlɩ mɔ yeyiyiaa ndwokɔzɩzɩbɛ na yɛbɔɔ Gyehova mpayɩ nɩ yɛkɛhakɛ a, na eyi kɛyɩkyɩ yɛ ɛɣɛɛlɛ.
KƆ ZƲLƆ DUWA MPAYƖWƆLƐ ZƲ BIKE GYEHOVA
18-19. Sɛ ɩyɛ na yɛánwʋ mɔɔ yɛhã wɔ yɛ mpayɩwɔlɛ nu a, mɩnla anwʋlazʋ yɛ Wulomimaa 8:26, 27 ma yenyia a? Ma nwʋmɔ ndianwʋ.
18 Kɩnga Wulomimaa 8:26, 27. Itwu mmɩlɩ be a, adwɩnɩndwɩnɩ kʋla hyɛ yɛ zʋ nkʋ̃ʋ̃ ma nɩ yɛánwʋ mɔɔ yɛhã wɔ yɛ mpayɩwɔlɛ nu po. Naasʋ̃ mmʋwalɩyɛ wɔ kɛnɩ. Wɔ mmɩlɩ mɔ ɩdɩ zɔ nu nɩ, Nyamɩnlɩ yi sunzuma nwanzanwanza yɩ “isiã” ɩma yɛ. Kɛ eyi tʋ kile a? Gyehova valɩ yi sunzuma nwanzanwanza yɩ hanlɩ Bayɩbʋlʋ ɛhɛlɛlɛmaa yɩ ma bɛhɛlɛlɩ mpayɩ sʋ̃maa wɔ Bayɩbʋlʋ yɩ nu. Ɩyɛ na sɛ yɛánwʋ mɔɔ yɛhã wɔ yɛ mpayɩwɔlɛ nu na yɛfa mpayɩ mɔɔ ɩwɔ Bayɩbʋlʋ yɩ nu ndwokɔ be yedi egyima a, Gyehova kediye yɛ na iawuwa yɛ mpayɩ yɩ.
19 Eyi wʋwalɩ eliyema baalɛ be mɔɔ ɩwɔ Russia mɔɔ bɔfʋlɔ yɩ Yelena nɩ. Bɛhyɩlɩ yɩ iluwakɛɛ nɩ ɩbɔɔ mpayɩ na ɩkɩngaa Bayɩbʋlʋ nɩ ti. Adwɩnɩndwɩnɩ hyɛlɩ Yelena zʋ nkʋ̃ʋ̃ ma nɩ ɩáhʋla bɔ mpayɩ po. Ɩkã kɛɛ: ‘Akʋ̃ mɩhakɛlɩ kɛɛ sɛ ndwokɔ hyɛ mʋ zʋ na sɛ mɩánwʋ mɔɔ mɩhã wɔ mɩ mpayɩ nu, na mɩfa mpayɩ mɔɔ ɩwɔ Bayɩbʋlʋ yɩ nu ndwokɔ be midi egyima a, Gyehova kediye mɩ na iawuwa mɩ mpayɩ yɩ. Eyi wʋwalɩ mɩ paa wɔ ɔzɔ mmɩlɩ yɩ mɔ nɩ numɔ yɛ sɩ nɩ nu.’
20. Mɩnla yɛ ɩkɔhʋla kɛma ɩkɛyɛ mɛlɛkɛ kɛma wʋ kɛɛ ɔkɔwɔ mpayɩ mmɩlɩ mɔ adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ wʋ zʋ nɩ a?
20 Sɛ adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ yɛ zʋ na yɛbɔɔ mpayɩ a, ɔkɔnwʋ yɩ nɩ, nɩ yɛ adwɩnɩ luwaluwa dɩka be. Mɔɔ ɩkɔwʋwa yɛ ma yekeziyeziye yɛ adwɩnɩ kɛma mpayɩ nɩ, sa yɛkʋla yetiye Ndwomi buuku mɔɔ bɛyɛ yɩ odiyo nɩ be. Dɩkɛɛ Bulombunli Devidi nɩ, sa yɛkʋla yɛkɛlɛ kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ nɩ sʋ̃. (Ndw. 18, 34, 142; tisʋlɔ odwokɔ.) Odwokɔ yɩ yɛ lɛ kɛɛ, bɛlɛ́hyɩhyɛlɩ mmɛla bela mɔɔ ikile kezimɔ yekeziyeziye yɛ nwʋ kɛma mpayɩ. (Ndw. 141:2) Yɛ́ mɔɔ ɩkɔwʋwa wʋ.
21. Mɩnla ti mɔɔ yɛkɔhʋla kɔzʋ̃ yɛ ahʋnlɩnɩ munwala nu kɔwɔ mpayɩ a?
21 Iluwakɛɛ yezi kɛɛ Gyehova tɩ kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ nɩ tʋ ansaana yɛawɔ yɩ mpayɩ ti, ɩma yɛ ahʋnlɩnɩ tɔ ye kunlu. (Ndw. 139:4) Naasʋ̃, ɩpɛ kɛɛ yɛkã kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ nɩɩ anwʋlazʋ mɔɔ yɛlɛ wɔ yɩ nu nɩ yekile yi. Meti áma ɔtwɩnhwɩ̃ wʋ agyia azɩ kɛɛ ɔkɔwɔ wʋ sʋlɔ Ɛzɩlɛ yɩ nɩ mpayɩ. Sa ɔkʋla fa ndwokɔ mɔɔ ɩwɔ mpayɩ mɔɔ ɩwɔ Bayɩbʋlʋ nu nɩ be di egyima. Ɔzʋ̃ wʋ ahʋnlɩnɩ munwala nu bɔ mpayɩ. Kã mɔɔ ɩma wʋ anyɩ de nɩɩ mɔɔ ɩma edi ɛyɛkɛ munwala kile yi. Gyehova mɔɔ ɩdɩ wʋ ɔhɔnwʋ baaba nɩ kɔwʋwa wʋ eɣile bela!
NDWOMI 45 Mɩ Ahʋnlɩnɩ Nu Nzunzunlɩyɛ
a Sunzu “Gyehova yi subanɩ ngɩnlɩma” mɔɔ bɛhã nwʋmɔ odwokɔ wɔ Bible Mu Nsɛm a Kristofo De Bɔ Wɔn Bra yi odwokɔtile mɔɔ ise “Yehowa” yɩ tʋ nɩ nwʋ.
b Ɩsɛ kɛɛ mpayɩ mɔɔ abiye kyina asafʋ yɩ iagyia nu bɔ wɔ yɛ ayiyialɩyɛ azʋlɔtʋ tʋ nɩ yɛ sikalɛ.
c Wɔ Hana yɩ mpayɩ yɩ nu nɩ, ɩvalɩ ndwokɔ be mɔɔ ɩdɩ kɛɛ mɔɔ Mosisi hɛlɛlɩ nɩ be ilili egyima. Ɩkɛyɛ kɛɛ ileli mmɩlɩ ɩdwɩnɩndwɩnɩnlɩ ɛhɛlɛlɛ ndwokɔ yɩ nwʋ bʋwɔ. (Dit. 4:35; 8:18; 32:4, 39; 1 Sa. 2:2, 6, 7) Alʋbɔ sʋ̃maa mɛda nɩ, Gyisɛsɩ yɩ maamɩ Mɛɛlɩ valɩ ayɛlɛyɩlɛ ndwokɔ be mɔɔ ɩdɩ kɛɛ Hana yɩ dɩyɛ nɩ be ilili egyima.—Lk. 1:46-55.
d Kɛ ndianwʋ nɩ, fa Dwona 2:3-9 tindiã Ndwomi 69:1; 16:10; 30:3; 142:2, 3; 143:4, 5; 18:6; nɩɩ 3:8, mɔɔ ɩ nɩɩ ndwokɔ mɔɔ Dwona va lili egyima yiyia nɩ nwʋ.