Bimɛ Ji “Weto Ní Nɛ Je Yehowa Ngɔ”
KE O nu munyu nɛ ji, “weto ní” ɔ, mɛni baa o juɛmi mi? Eko ɔ, nɔ́ nɛ baa o juɛmi mi ji sika, loo zugba loo we loo june ko nɛ o wekuno ko nɛ e suɔ mo ɔ si kɛ ha mo. Enɛ ɔ tsɔɔ kaa weto ní ji nɔ́ ko nɛ he jua wa wawɛɛ, nɛ bɔ fɛɛ bɔ nɛ ji ɔ, o maa suɔ nɛ o hyɛ nɔ saminya.
Baiblo ɔ de ke, “bimɛ ji weto ní nɛ je Yehowa ngɔ.” (La 127:3) E ngɛ heii kaa fɔli nɛ a suɔ Yehowa a naa a bimɛ ɔmɛ kaa nike ní nɛ he jua wa wawɛɛ nɛ je a hiɔwe Tsɛ ɔ ngɔ. Enɛ ɔ he ɔ, a bɔɔ mɔde kaa a ma ha a bimɛ ɔmɛ níhi nɛ a hia, nɛ a hyɛɔ konɛ a ná nɔmlɔ tso mi he wami kpakpa. Jehanɛ hu ɔ, a suɔ nɛ a bimɛ ɔmɛ nɛ a ná bua jɔmi, nɛ huɛ bɔmi kpakpa nɛ hi a kɛ Yehowa a kpɛti hulɔ.
Se aywilɛho sane ji kaa fɔli komɛ nɛ a bimɛ ɔmɛ kaa weto ní nɛ je Mawu ngɔ. (Yes. 49:15; 2 Tim. 3:1-3) Fɔli komɛ hu suɔ kaa a maa je a tsui mi kɛ hyɛ a bimɛ ɔmɛ, se nyagba komɛ a he je ɔ, a nyɛ we nɛ a pee jã. Mɛni ji nyagba nɛ ɔmɛ ekomɛ? Mɛni Yehowa hyɛɔ blɔ ngɛ fɔli a dɛ? Nɛ mɛni fɔli ma nyɛ maa pee konɛ a ye manye ngɛ a bimɛ ɔmɛ a tsɔsemi mi?
NYAGBAHI NƐ FƆLI KƐ KPEƆ
Nɔ nyɛmi nɛ jeɔ wekuli kɛ ni kpahi a ngɔ. Ngɛ je ɔ mi he komɛ ɔ, a buɔ nihi nɛ a ngɛ bimɛ fuu ɔ wawɛɛ. Enɛ ɔ he ɔ, nihi nɛ a sɛ gba si himi mi ɔ maa suɔ nɛ a fɔ fuu konɛ a kɛ sa a wekuli kɛ ni kpahi a hɛ mi, ke a be nyɛe maa hyɛ a nɔ po.
Hwɔɔ se he susumi. Ngɛ je ɔ mi he komɛ ɔ, niye ní be tsɔ, hiɔ tsami hehi fuu be, nɛ nihi fuu nuɔ hiɔ. Enɛ ɔ he ɔ, nihi fɔɔ fuu konɛ ke ekomɛ gbo po ɔ, ekomɛ nɛ a hi je mi. Fɔli komɛ hu fɔɔ fuu kɛ yi mi tomi kaa ke a bwɔ ɔ, a bimɛ ɔmɛ ma ba hyɛ a nɔ, titli ɔ, ngɛ hehi nɛ amlaalo hyɛ we nihi nɛ a wa ngɛ jeha mi ɔ a nɔ ɔ.
Fɔmi nya tsimi (Family planning). Ngɛ he komɛ ɔ, e he waa ha fɔli komɛ kaa a maa na nɔ́ nɛ a maa pee kɛ tsi fɔmi nya. Ni komɛ hu yeɔ gbeye kaa níhi nɛ a peeɔ kɛ tsiɔ fɔmi nya a be ní tsue, loo e maa wo mɛ hiɔ, nɛ a nami hu maa ye. Jehanɛ hu ɔ, ni komɛ ngɛ nɛ a nyɛ we nɛ a wo fɔmi nya tsimi níhi a he hiɔ ejakaa a he jua wa.a
MƐNI YEHOWA HYƐƆ BLƆ NGƐ FƆLI A DƐ?
Mo ná deka kɛ ha o bimɛ ɔmɛ a kpɛti nɔ fɛɛ nɔ
E sa nɛ fɔli nɛ a ha a bimɛ ɔmɛ a hiami níhi. Yehowa ngɔ blɔ nya ní tsumi kɛ wo fɔli a dɛ kaa a ha a bimɛ ɔmɛ a hiami níhi. E hyɛɔ blɔ kaa fɔli nɛ a tsu ní wawɛɛ konɛ a ha a bimɛ ɔmɛ niye ní kɛ tade. E hyɛɔ blɔ hu kaa fɔli nɛ a ha a bimɛ ɔmɛ he ko nɛ a maa hwɔ kɛ ya si benɛ a maa wa. Jehanɛ hu ɔ, Yehowa hyɛɔ blɔ kaa fɔli nɛ a tsɔɔ a bimɛ ɔmɛ ní. Enɛ ɔ he ɔ, fɔli nɛ a ji Kristofohi ɔ bɔɔ mɔde kaa a kɛ a bimɛ maa hi he kake, nɛ a je we mi kɛ ya sukuu, nɛ a ná deka kɛ ha mɛ. Enɛ ɔ haa nɛ bimɛ ɔmɛ nuɔ he kaa a ngɛ slɔkee, nɛ a fɔli ɔmɛ suɔ mɛ. Se Yehowa pee we kpɛii; e hyɛ we blɔ kaa doo ɔ, fɔli nɛ a pee niatsɛmɛ loko a nyɛ nɛ a hyɛ a bimɛ ɔmɛ. Ngɛ anɔkuale mi ɔ, Yehowa hla fɔli nɛ a tsuɔ ní wawɛɛ, se pi niatsɛmɛ ji mɛ ɔ, konɛ a hyɛ e Bi nɛ e suɔ lɛ ɔ nɔ, nɛ a tsɔse lɛ.—Mat. 13:55, 56; Luka 2:24.
Baiblo sisi tomi mlaa: “Ngɛ anɔkuale mi ɔ, ke nɔ ko hyɛ we lɛ nitsɛ e nihi a nɔ ɔ, titli ɔ, ni nɛmɛ nɛ a ji e we mi bimɛ ɔ, lɛɛ e kua hemi kɛ yemi ɔ, nɛ e ji nɔmlɔ yayami kulaa pe nɔ nɛ e be hemi kɛ yemi.”—1 Tim. 5:8.
Yehowa le kaa ke fɔli ngɛ wae ɔ, a maa hia yemi kɛ buami. Ngɛ anɔkuale mi ɔ, blɔ kake nɔ nɛ bimɛ maa gu kɛ wo a fɔli ɔmɛ a hɛ mi nyami ji kaa a maa to blɔ nya konɛ a hyɛ a nɔ ke a wa. (2 Mose 20:12; 1 Tim. 5:4) Se kɛ̃ ɔ, Yehowa bua jɔɔ ke fɔli ɔmɛ susu nɔ́ nɛ a ma nyɛ maa pee kɛ hyɛ a bimɛ ɔmɛ a nɔ mohu pe nɛ a ma susu nɔ́ nɛ a bimɛ ɔmɛ maa pee kɛ hyɛ a nɔ ɔ he.—2 Kor. 12:14.
E sa nɛ fɔli nɛ a tsɔɔ a bimɛ ɔmɛ Yehowa he ní. E ji fɔli nɛ a ji Kristofohi ɔ a blɔ nya ní tsumi kaa a tsɔse a bimɛ ɔmɛ nɛ a suɔ Yehowa nɛ a ja lɛ. Yehowa naa ní tsumi nɛ ɔ kaa nɔ́ ko nɛ he hia wawɛɛ.—5 Mose 6:6, 7.
Baiblo sisi tomi mlaa: ‘Nyɛɛ ya nɔ nɛ nyɛɛ lɛ [nyɛ bimɛ] ngɛ Yehowa tsɔsemi kɛ e ga womi mi.’—Efe. 6:4.
YEHOWA SUƆ NƐ NYƐƐ YE MANYE
Nyɛɛ sɛ hlami nɛ nyɛ susu bimɛ abɔ nɛ nyɛ maa suɔ kaa nyɛ ma fɔ ɔ he
Nyɛ susu bimɛ abɔ nɛ nyɛ suɔ kaa nyɛ ma fɔ ɔ he. Ke nyɛ ngɛ he susue kaa nyɛ ma fɔ ɔ, nyɛ susu nyɛ si fɔfɔɛ he saminya. Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, anɛ nyɛ ma nyɛ ma ha mɛ niye ní kɛ tade, nɛ nyɛɛ hyɛ mɛ tsuo nɛ a ya sukuu lo? Ke nyɛ be jamɛ a nyɛmi ɔ, lɛɛ nyɛ susu bimɛ abɔ nɛ nyɛ ma fɔ ɔ he konɛ nyɛ nyɛ nɛ nyɛ tsu blɔ nya ní tsumi nɛ Yehowa kɛ wo nyɛ dɛ ɔ he ní. Se kɛ̃ ɔ, Yehowa le kaa pi be fɛɛ be nɛ níhi yaa nɔ kaa bɔ nɛ wa ngɛ blɔ hyɛe ɔ. (Fiɛɛ. 9:11) Se ke nyɛ bɔ mɔde nɛ nyɛ tsɔse nyɛ bimɛ ɔmɛ kaa bɔ nɛ Yehowa ngɛ hlae ɔ, e maa jɔɔ nyɛ.
Baiblo sisi tomi mlaahi: “Nɔ nɛ bɔɔ mɔde ɔ, e blɔ nya tomihi maa ye manye kokooko, nɛ nihi tsuo nɛ a yeɔ oya kɛ peeɔ níhi ɔ maa ye ohia kokooko.”—Abɛ 21:5.
“Nyɛ ti mɛnɔ lɛ ke e ngɛ hlae maa ma mɔ ɔ, kekleekle ɔ, e be si hie nɛ e maa bu nya nɛ e maa hyɛ kaa e ngɛ ní bɔ nɛ sa nɛ maa su nya gbemi lo?”—Luka 14:28.
Nyɛɛ kɛ Yehowa nɛ pee nɔ́ titli ngɛ nyɛ weku ɔ mi. Nyɛɛ ngɔ Yehowa jami kɛ pee nɔ́ titli ngɛ nyɛ weku ɔ mi. Ke o ngɛ bimɛ ɔ, ngɔɔ kɛ pee oti kaa o maa tsɔɔ ati nɔ fɛɛ nɔ ní, nɛ e suɔ Yehowa. Ke nyɛ ya asafo mi kpe ɔ, nyɛɛ ye bua mɛ nɛ a hi si dii, nɛ a bu nɔ́ nɛ ngɛ nɔ yae ɔ tue. Nyɛɛ pee nyɛ Weku Mawu Jami ɔ daa otsi. Nyɛɛ tsɔɔ nyɛ bimɛ ɔmɛ bɔ nɛ a fiɛɛɔ ha, nɛ nyɛɛ kɛ mɛ nɛ ya fiɛɛmi. Nyɛ ko ngmɛɛ nyɛ blɔ nya ní tsumi kaa fɔli ɔ he kɛ fɔ nyɛ bimɛ nɛ a wa a loo wekuno ko nɔ. E biɔ be kɛ mɔde bɔmi loko nyɛ ma nyɛ ma tsɔse nyɛ bimɛ ɔmɛ nɛ a suɔ Yehowa, se jɔɔmihi nɛ maa je mi kɛ ba a se be.
Baiblo sisi tomi mlaa: ‘I be bua jɔmi ko nɛ pe enɛ ɔ: kaa ma nu kaa ye bimɛ ɔmɛ ngɛ nyɛɛe ngɛ anɔkuale ɔ nya.’—3 Yoh. 4.b
Nyɛɛ kɛ nyɛ hɛ nɛ fɔ Yehowa nɔ. Ke nyɛ ngɛ he susue ke ji nyɛ ma fɔ jio, nyɛ ngɛ bimɛ momo jio, nyɛ ná nɔ mi mami kaa Yehowa mlaa amɛ a he ngɛ se nami kulaa pe kusumi nɛ ngɛ he nɛ nyɛ ngɛ ɔ.
E biɔ be kɛ mɔde bɔmi loko fɔli ma nyɛ maa tsɔɔ a bimɛ ɔmɛ Yehowa he ní konɛ a sa e hɛ mi
Ke nyɛ hla kaa nyɛ ma gbɔ bimɛ abɔ nɛ nyɛ ma fɔɔ nɔ ɔ, nyɛ ná nɔ mi mami kaa Yehowa maa hyɛ nyɛ ke nyɛ bwɔ, nɛ e ma ha nyɛ níhi nɛ nyɛ hia. Nyɛ ko susu kaa doo ɔ, e sa nɛ nyɛ fɔ fuu konɛ a nyɛ nɛ a hyɛ nyɛ nɔ ke nyɛ bwɔ. E he hia we nɛ nyɛɛ hao kaa nyɛ be nɔ ko nae nɛ e maa hyɛ nyɛ nɔ. Yehowa wo si kaa e maa hyɛ nyɛ nɔ, nɛ e hɛ be si womi nɛ ɔ nɔ jee gblegbleegble.—Yosh. 23:14.
Baiblo sisi tomi mlaahi: “Ngɔɔ o hɛ kɛ fɔ Yehowa nɔ kɛ o tsui tsuo, nɛ koo ngɔ o hɛ kɛ fɔ mo nitsɛ o nɔ́ sisi numi nɔ. Ngɛ nɔ́ fɛɛ nɔ́ mi ɔ, mo kai lɛ, nɛ e ma ha nɛ o blɔ ɔmɛ maa da tlɔmɔɔ.”—Abɛ 3:5, 6.
“Kɛ je ye nihe mi kɛ ba si ye bwɔmi si nɛ ɔ, I nɛ kaa Mawu kua dalɔ ko gblee, nɛ e bimɛ hu, i nɛ kaa a ngɛ niye ní bae.”—La 37:25.
“Enɛ ɔ he ɔ, nyɛɛ ya nɔ nɛ nyɛ hla Matsɛ Yemi ɔ kɛ níhi nɛ da ngɛ Mawu hɛ mi ɔ kekle, nɛ e maa ngɔ ní nɛ ɔmɛ tsuo kɛ piɛɛ he ha nyɛ.”—Mat. 6:33.
Bimɛ ji nike ní nɛ he jua wa nɛ Yehowa kɛ ha fɔli. Ke Yehowa na kaa fɔli nɛ a ji Kristofohi ɔ ngɛ nike ní nɛ ɔ nɔ hyɛe saminya a, hyɛ bɔ nɛ e bua maa jɔ ha! Fɔli kaa jã a hyɛɛ bimɛ abɔ nɛ a ma fɔ, nɛ a kɛ Mawu suɔmi nya ní peeɔ nɔ́ titli ngɛ a si himi mi mohu pe kusumi nɛ ngɛ he nɛ a ngɛ ɔ. Jehanɛ ɔ hu ɔ, a hyɛɔ kaa a bimɛ ɔmɛ a nine maa su a hiami níhi a nɔ, a ngɛ bua jɔmi, nɛ a suɔ Yehowa. Ke fɔli nɛ a ji Kristofohi pee ní nɛ ɔmɛ, lɔ ɔ tsɔɔ kaa a suɔ a bimɛ ɔmɛ wawɛɛ, nɛ a naa mɛ kaa a ji “weto ní nɛ je Yehowa ngɔ.”
a Baiblo ɔ tsɔɔ heii kaa fɔmi nya tsimi ji nihi nɛ a sɛ gba si himi mi ɔ pɛ a yi mi kpɔ mwɔmi. Mɛ lɛ a maa mwɔ yi mi kpɔ ngɛ bimɛ abɔ nɛ a ma fɔ, kɛ be nɛ a kɛ ma fɔ ɔ he. Jehanɛ hu ɔ, mɛ lɛ a maa mwɔ yi mi kpɔ ke ji a kɛ fɔmi nya tsimi níhi nɛ be hɔ puɛe ɔ ma tsu ní. E sɛ nɛ nɔ ko nɛ kojo mɛ ngɛ yi mi kpɔ nɛ mɛ nitsɛmɛ a maa mwɔ ɔ he. (Rom. 14:4, 10-13) Jehanɛ se hu ɔ, ke Kristofohi nɛ a sɛ gba si himi mi mwɔ yi mi kpɔ ko kaa kikɛ nɛ ɔ, e sa nɛ a kai ga womi nɛ ngɛ 1 Korintobi 7:3-5 ɔ.
b E ngɛ mi kaa bimɛ nɛ a wo a ta ngɛ ngmami nɛ ɔ mi ɔ kɔɔ kaseli komɛ nɛ Yohane tsɔɔ mɛ anɔkuale ɔ a he mohu lɛɛ, se fɔli ma nyɛ maa ngɔ ngmami nɛ ɔ kɛ tsu ní ngɛ a bimɛ nɛ a ngɛ Yehowa sɔmɔe a blɔ fa mi.