GIN MUTIMME I KWO
Adoko Lamiconari Kadi Bed Onongo Abedo Ngat ma Lwor
MA ONONGO pud atidi, abedo ngat ma lalewic dok onongo alworo dano. Ento ka kare woto ki kato, Jehovah okonya me doko ngat ma pe lwor ki me doko lamiconari. Man otimme nining? Mukwongo, Jehovah otiyo ki babana me pwonya jami mapol mabeco madok i Kome. Me aryo, en otiyo ki lanen maber pa lamego mo matidi ma onongo tye ki mwaka 16 keken. Me agikkine, en otiyo ki cwara ma onongo loko kweda i yo me kica dok ki diro. Wek kong dong atittiwu jami mutimme i kwona.
Kinywala i mwaka 1951 i boma me Vienna, i lobo Austria, i gang ma onongo jone gitye Katoli. Onongo abedo ngat ma lwor adada, ento onongo aye i kom Lubanga dok alego kare ducu. I kare ma onongo atye ki mwaka abongwen, Lucaden pa Jehovah gucako kwano Baibul ki babana dok i nge kare manok, kicako kwano Baibul bene ki mamana.
An kacel ki lamera Elisabeth, (ma tye tung acam)
Ma pe orii, wacako wot i kacokke me Döbling ma onongo tye i Vienna. Macalo jo me ot, onongo watimo jami mapol kacel. Onongo wakwano Baibul kacel, wawoto i cokke, dok bene onongo wajalle me miyo kony i gure me adwol. I kare ma onongo pud atidi, babana okonya me dongo mar matut i kom Jehovah. Ki lok ada, babana pol kare onongo lego ni an ki lamera matidi omyero wadok painia, ento meno aye onongo pe gin ma amito timone.
ACAKO TIC PI KARE MALAC
Anongo batija i mwaka 1965 ma onongo atye ki mwaka 14. Kadi bed kit meno, onongo alworo tito kwena bot jo ma pe angeyogi. Onongo atamo ni jo matino mukene giber giloya, dok onongo amito ni gumara. I nge kare manok ma anongo batija, acako mako lirem ki jo ma onongo pe giworo Jehovah. Kadi bed onongo amaro bedo kwedgi, cwinya onongo pida pien angeyo ni omyero pe acwal cawa malac tutwal ki jo ma pe giworo Jehovah. Ento onongo ape ki kero mo keken me juko ribbe kacel kwedgi.Gin ango ma okonya?
Apwonyo jami mapol ki bot Dorothée, ma ocung tung acam
I kare meno, anyaka mo ma onongo tye ki mwaka 16 ma nyinge Dorothée obino i kacokkewa. Aneno kit ma en onongo maro kwede tic me tito kwena i ot ki ot ci meno oguda adada. An onongo adit aloye manok, ento onongo pe amaro nywako i tic me tito kwena maber-ri kare ducu. Acako tam kekena ni: ‘Lunyodona gitye Lucaden, ento Dorothée pe ki watte mo keken i ada. En bedo kacel ki minne ma kome lit ento kare ducu nongo tye ka nywako i tic me tito kwena!’ Lanen maber ma aneno ki bot Dorothée otugo cwinya me cako tic matek pi Jehovah. Ma pe orii i nge meno, an kacel ki Dorothée wacako tic macalo painia. Mukwongo, wacako tic macalo painia pi tutunu ka dok lacen macalo painia marii. Mit kom pa Dorothée oguda adada dok okonya me cako kwano Baibul ki latin kwanna me acel. I nge kare mo, odoko gin mayot bota me cako lok ki dano i ot ki ot, i dye lwak ki dong i kare mogo ma owec.
I mwaka mukwongo ma acako tic macalo painia marii, omego mo ma nyinge Heinz ma obedo anywalli me lobo Austria, obino i kacokkewa. En opwonyo ada ki i lobo Canada i kare ma onongo ocito kunnu ka limo ominne ma tye Lacaden. Kicwalo Heinz i kacokkewa ma onongo tye i Vienna ka tic macalo painia keken. Cwinya omaro Heinz cutcut ma anene. Kadi bed kit meno, en onongo mito tic macalo lamiconari, ento an onongo ape ki tam mo keken me doko lamiconari. Pi meno, pe anyuto bote ni atye ki miti mo i kome. Ento lacen, wacako winnye, wanyomme, ci i ngeye wacako tic macalo painia i lobo Austria.
KETO YUB ME TIC MACALO LAMICONARI
Heinz pol kare onongo titta mitine me tic macalo lamiconari. Kadi bed en onongo pe keto lyeto i koma me doko lamiconari, ento en okonya me tamo pi yub meno kun penya ki lapeny mogo calo, “Tika watwero medo ticwa pi Jehovah kit macalo wape ki lutino-ni?” Kit macalo onongo abedo ngat ma lalewic, onongo atye ki lworo me doko lamiconari. Ada, kadi bed onongo atiyo macalo painia, ento onongo awinyo calo doko lamiconari bibedo gin matek adada bota. Kadi bed kit meno, Heinz omedde ki konya me bedo ka tam me tic macalo lamiconari. En bene ocuko cwinya pe me bedo ka keto tamma tutwal i koma kekena, ento me keto tamma i kom kit ma atwero konyo kwede jo mukene. Tam ma Heinz omina okonya adada.
Heinz tye ka doro Wi Lubele i kacokke mo matidi ma kiloko iye leb Yugoslavian i Salzburg, lobo Austria i mwaka 1974
Motmot, adongo miti me tic macalo lamiconari, ci wapongo fom me cito i Cukul me Gilead. Ento, omego ma onongo neno wi tic i jang gang kal omina tam ni kong apwony leb Muno maber. Alubo tam meno dok atute me pwonyo leb Muno maber. Ento i nge mwaki adek, kilwongowa atura me cito ka tic i kacokke mo ma kiloko iye leb Yugoslavian i boma me Salzburg, i lobo Austria. Pi mwaki abiro, watito kwena bot jo ma giloko leb Serbo-Croatian. Kicimo cwara me doko laneno me adwol dok pi mwaka acel, wabedo ka limo kacokke me leb Serbo-Croatian kacel. Leb Serbo-Croatian onongo tek adada, ento wabedo ki lutino kwan me Baibul mapol.
I mwaka 1979, omego ma onongo neno wi tic i jang gang kal owacciwa ni wacit i yweyo mo manok i lobo Bulgaria. Kit macalo onongo kiketo kigeng i kom ticwa me tito kwena i lobo meno, gupenyowa me poro odenge calo watye ka cito kunnu i yweyo mo manok. Kiwacciwa ni pe omyero watit kwena kunnu ento water ginakwana mo manok i mung bot lumegiwa abic ma onongo gibedo i Sofia, ma obedo boma madit me lobo Bulgaria. Abedo ki lworo matek, ento Jehovah okonya me cobo tic meno maber ki yomcwiny. Neno tekcwiny kacel ki yomcwiny pa lumege abic magi kadi bed onongo kitwero bologi i buc, omiya tekcwiny me timo gin mo keken ma dul pa Jehovah omina ni atim.
Pi meno, an ki Heinz dok wanwoyo pongo fom me Gilead odoco ci i wang-ngi, kilwongowa me bedo tye i cukul man. Onongo watamo ni cukul man bibedo i leb Muno i lobo Amerika. Ento i Novemba 1981, kicako jang Cukul me Gilead i jang gang kalwa me Wiesbaden, i lobo Germany. Pi meno, omiyo onongo twerre botwa me bedo i cukul meno i leb German, ma onongo yot bota me niang maber. Dong onongo kibicwalowa ka tic kwene i nge tyeko cukul man?
TIC MACALO LUMICONARI I LOBO MA LWENY TYE IYE
Kicwalowa ka tic i lobo Kenya! Ento, jang gang kal me lobo Kenya openyowa ka watwero cito ka tic i lobo Uganda ma otenne kwede. Ladit mony ma nyinge Idi Amin onongo oturo woko gamente me lobo Uganda mwaki apar mukato angec. I kare me locce, en oneko lwak dano alip mapol adada. Dok i mwaka 1979, dul pa adwii guturo gamente me Uganda woko. Man dong twero weko iniang pingo onongo alwor me cito ka tic i lobo ma kit man ma opong ki lweny. Ento Cukul me Gilead onongo dong otyeko yubowa me keto genwa i kom Jehovah. Pi meno, waye me cito ka tic i Uganda.
Kwo i lobo Uganda onongo tek adada. Gamente onongo pe gitwero miyo pii, mac, kacel ki jami mukene ma mitte me kwo. Cim ducu onongo bene pe tiyo. Jo mogo onongo gicelo dano ki muduku i dyewor dok giyako dano bene. Dong ka piny col, dano ducu onongo gibedo gang dok gilego ni ngat mo pe myero obin ka yakogi nyo ka nekogi. Kadi bed kwo onongo tek adada, ento omege ki lumege ma i Uganda gumedde ki tic pi Jehovah ki yomcwiny!
Watye ka tedo dek i gang pa Omego Waiswa
I mwaka 1982, an kacel ki Heinz wao i Kampala, boma madit me Uganda. Pi dwe abic, wabedo i gang pa Omego Sam Waiswa gin ki dakone Christina kacel ki lutinogi abic ki wadigi angwen. Jo me ot pa Omego Waiswa onongo pol kare gicamo kicel keken i nino ducu, ento onongo kare ducu gibedo atera me nywako gin manok ma gitye kwede kwedwa. Wapwonyo jami mapol i kare ma wabedo i gang pa Omego Waiswa ma okonyowa i kwowa macalo lumiconari. Me labolle, wapwonnye me lwok ki pii manok dok bene onongo watiyo ki pii meno lacen me lwoko coron. I mwaka 1983, an ki Heinz wakobo i kabedo mukene i Kampala ka ma piny-nye pe tye marac.
Wanongo mit pa tito kwena i Kampala. Me labolle, i dwe mo acel wapoko magajin makato 4,000 kulu! Ento gin maber loyo aye obedo me neno kit ma dano onongo gijolo kwede ada. Onongo gitye ki woro i kom Lubanga kacel ki miti i lok me Baibul. Pol kare onongo wan ki Heinz wabedo ki wel lutino kwan me Baibul cakke i 10 me o i 15. Dok bene wapwonyo jami mapol ki bot lutino kwanwa. Me labolle, kadi bed onongo mitte ni guwot ki tyengi me bino i cokke cabit ducu, ento pe tye ngat mo acel i kingi ma obedo ka nguru dok kare ducu onongo cwinygi yom.
I mwaka 1985 ki mwaka 1986, lweny aryo mukene dok ocakke i Uganda. Pol kare, onongo waneno ka lutino matino nongo gutingo muduku madongo. Onongo kitiyo ki lutino magi macalo lumony dok onongo gidoro jo ma giwoto i gudu. I kare meno, onongo pol kare walego Jehovah me konyowa me bedo ryek ki dok me gwokke ki i kom gin marac ka nongo watye i tic me pwony. Jehovah ogamo legawa. Pol kare onongo lworo rwenyo woko ka warwatte ki ngat mo ma tye ki miti me pwonyo lok i kom Jehovah.
An ki Heinz kacel ki Tatjana, ma tye i dyewa
Wanongo bene yomcwiny me tito kwena bot jo ma pe gubedo anywalli me Uganda. Me labolle, wakwano Baibul ki luot mo ma nyinggi Murat ki Dilbar Ibatullin, ma onongo gia ki i Tatarstan i lobo Russia. Murat onongo obedo daktar. Luot man gunongo batija dok pud gitye ka medde ki tic pi Jehovah ki gen. Lacen, arwatte ki dako mo ma a ki i lobo Ukraine ma nyinge Tatjana Vileyska, ma onongo cwinye otur adada dok tye ki tam me kwanyo kwone woko. I ngeye ma Tatjana onongo batija, en odok cen i lobo Ukraine dok lacen obedo ka miyo kony me gonyo bukkewa i leb pa jo Ukraine.a
TIC MACALO LUMICONARI I LOBO MUKENE
I mwaka 1991, ma onongo wacito i yweyo i lobo Austria, jang gang kal me lobo meno ocwalo botwa waraga ma nyuto ni kibicwalowa ka tic i lobo mukene: Bulgaria. Pi mwaki mapol, onongo kiketo kigeng i kom ticwa me tito kwena i lobe mapol ma tye i Ulaya. Ento alokaloka otimme dok kiye ni Lucaden pa Jehovah gucak tito kwena odoco i lobe magi. Dok Bulgaria onongo tye i kin lobe magi. Kit ma atito kwede con, an kacel ki Heinz onongo yam wacwalo bukke kunnu i wi alii i kare ma kiketo kigeng i kom ticwa. Ento kombeddi dong onongo kitye ka cwalowa kunnu ka tito kwena.
Kiwacciwa ni dong pe wadok cen i lobo Uganda. Pi meno, pe wadok cen i Uganda ka coko jamiwa nyo ka ciko omege ki lumege ma kunnu. Me ka meno, wacito i Betel ma i lobo Germany, wawilo mutoka, ci wacito i Bulgaria. Kicwalowa i gurup mo ma onongo tye ki lutit kwena 20 i boma madit me Sofia.
Wakemme ki ariya mapol i lobo Bulgaria. Mukwongo, onongo pe wangeyo leb ma kunnu. Me aryo, onongo tye bukke aryo keken ma nonge i leb Bulgarian. Bukke magi aye: The Truth That Leads to Eternal Life ki Bukka me Ododo me Baibul. Me adek, wanongo ni tek adada me cako kwano Baibul ki dano. Kadi bed wakato ki i ariya magi ducu, gurup pa utmege magi manok-ki gumedde ameda ki tito kwena ki mit kom. Dul dini me Orthodox ma i lobo Bulgaria guniang lok meno ci gucako keto aunauna magwar i komwa.
I mwaka 1994, gamente me lobo Bulgaria gungolo woko nying Lucaden pa Jehovah ki i kin dini ma onongo gingeyo i Bulgaria. Omege mukene bene kitweyogi i buc. I gajeti akwana kacel ki telebijon, dano gubedo ka waco goba mapol i komwa. Guwaco ni Lucaden pa Jehovah gineko lutinogi pien pe giye ni kimed remo i komgi dok ni Lucaden giwaco ki luwotgi ni gukwany kwogi woko. Odoko tek adada ki wan me tito kwena. Pol kare ka onongo watye ka tito kwena, dano onongo gidange i wiwa, gigoyo cim bot polic dok bene gibayo jami i komwa. Onongo pe twerre me kelo bukkewa i lobo man dok pango ot ma watwero rwatte iye pi cokke odoko tek adada. I nino mo acel, polic gudonyo atura ci gujuko gurewa madit woko. An ki Heinz onongo pe wangi ki bedo i kin dano ma gitye ki adegadega kit meno. Onongo dano ma kunnu gipat adada ki dano ma i Uganda ma onongo gimaro lok me Baibul! Gin ango ma okonyowa me jolo alokaloka man kun bene wamedde ki bedo ki yomcwiny?
Gin ma okonyowa aye bedo kacel ki omege ki lumege. Onongo gimaro lok me ada dok gubedo ki pwoc matek ni wabedo kacel kwedgi. Wan ducu onongo waparo dok wakonyo ngat acel acel. Wanongo pwony ki i jami mutimme magi ni, watwero bedo ki yomcwiny i mot me tic mo keken ma Jehovah ominiwa ka wabedo jo ma maro dano.
I kare ma onongo watye i jang gang kal me Bulgaria, i mwaka 2007
Ento i nge mwaki mogo, tito kwena pe dok obedo tek tutwal kit ma onongo tye kwede con. I mwaka 1998, gamente dok oye ni Lucaden gucone i te cik dok bene kicako gonyo bukkewa mapol i leb Bulgarian. I mwaka 2004, kidyero jang gang kalwa manyen. I kare-ni, watye ki kacokke ma romo 57 i Bulgaria, ki lutit kwena 2,953. Dok i mwaka 2024, wel jo ma gubedo tye i kwer me Nipo obedo 6,475. Kadi bed lumege abic keken aye onongo gitye i boma me Sofia i kare mukato angec, kombeddi dong watye ki kacokke abongwen! Adada, waneno kit ma ‘ngat matidi mada odoko twon rok mo matek.’—Ic. 60:22.
WALWENYO KI PEKO ME TWO
I kare me kwona, abedo ka yelle ki two mapatpat. Pi tyen mapol, ludaktari gunongo ni atye ki gin mo ma tye ka lot i wiya. Kibedo ka wango gin meno ma olot i wiya-ni ci lacen acito i lobo India ka ma ludaktari guyanga pi cawa 12 kulu me kwanyo but gin meno mudong-ngi. I nge ayango man, wabedo i Betel me India pi kare mo wek kong acang maber. I nge meno, wadok cen ka medde ki ticwa me pwony i lobo Bulgaria.
Ento lacen, two mo ma kite dok pat adada ma kilwongo ni Huntington’s dok ocako yelo Heinz. Pi peko me two man, en onongo nongo tek adada me wot, lok ki dong doro dul kome. Twone omedde matek dok onongo mitte ni an abed ka konyo en i cawa ducu. I cawa mogo, onongo aol adada dok par nura matek ma weko atamo ni pe dong abitwero gwoko Heinz. Kadi bed kit meno, omego mo matidi ma nyinge Bobi onongo pol kare limowa. Bobi onongo pe paro lok ma dano twero tamo i kom Heinz kadi bed onongo en pe loko maber nyo pe twero doro kit ma en woto kwede. Bobi onongo kare ducu bedo tye me miyo kony ka dong pe atwero konyo Heinz. Kadi bed onongo wamoko tamwa pe me nywalo latin mo i kare-ni wek wamed ticwa pi Jehovah, ento wawinyo calo Jehovah ominiwa Bobi me bedo latinwa!—Mar. 10:29, 30.
Heinz bene oyelle ki two kanca. Ki cwercwiny, cwara me amara oto woko i mwaka 2015. Aparo cwara matek adada. En aye onongo kare ducu konya me bedo ma par pe nura tutwal. Onongo tek adada me kwo labongo cwara. Ento pud atamo pire matek dok bedo calo en tye makwo! (Luka 20:38) Kare ki kare, onongo abedo ka tamo i kom kit ma en onongo loko kwede ki kica bota kacel ki tam mabeco ma onongo mina. Atye ki pwoc madit adada ni watiyo pi Jehovah pi mwaki mapol wan ki cwara.
ATYE KI PWOC ADADA PI KONY PA JEHOVAH
Jehovah okonya me ciro pekki ducu ma abedo ka kato ki iye. En bene okonya me doko lamiconari ma maro dano kadi bed onongo alwor. (2 Tem. 1:7) Apwoyo Jehovah matek, pien wan ki lamera watye i tic pi kare malac. I kare-ni, lamera gin ki cware gitye i tic me limo adwol ma tye i Ulaya ma kiloko iye leb Serbian. Jehovah ogamo lega ma babana obedo ka legone ma wan pud watino!
Kare ducu ka akwano Baibul, konya me bedo ma wiya opye mot dok ki kuc ma Jehovah miniwa. Apwonnye me lega ki ‘cwinya ducu’ i kare ma kwo tek, kit ma Yecu bene otimo kwede. (Luka 22:44) Yo acel ma Jehovah ogamo kwede ki legana aye ki i mar kacel ki kica ma utmege ma i kacokkena me Nadezhda i Sofia ginyuta. Pol kare gilwonga me ribbe kacel kwedgi dok giweko angeyo ni gimara adada. Meno ducu weko abedo ki yomcwiny adada.
Kare ducu abedo ka tam i kom gen me nicer. Agoyo i wiya ni jo me pacowa gitye ka kwo i paradic. Dok ni lunyodona gubedo kacel i nyim otwa, ma nongo nenogi mit ma bedo calo i kare ma onongo pud gunyomme anyoma. Agoyo cal pa lamera ma tye ka tedo dek. Agoyo bene cal pa Heinz ma ocung cok ki aguragurane. Ka atamo i kom jami magi ducu, miyo abedo ki yomcwiny dok konya me medde ki kanyo pekki ki me bedo ki pwoc bot Jehovah.
Ka atamo i kom jami mabeco mapatpat ma Jehovah omiya kacel ki jami mabeco ma en pud bimina i anyim, miyo awinyo calo Daudi ma owaco i Jabuli 27:13, 14 ni: ‘Aye ni abineno ber pa Jehovah ma pud abedo i kin jo makwo i lobo. Kur Jehovah; bed matek, dok ibed ki tekcwiny; iyo, kur Jehovah!’
a Nen gin mutimme i kwo pa Tatjana Vileyska i Awake! me Decemba 22, 2000, pot 20-24.