Gin ma Itwero Timone me Loyo Miti Maraco

1. Gin ango ma wan ducu wayelle kwede?

TIKA dong kare mo ibedo ki miti matek me timo gin mo ma Jehovah dagi? Ka tye kit meno, ci pe iwek cwinyi otur. Baibul waco ni: “Pe tye bita mo ma makowu ma pe mako dano ducu.” (1 Kor. 10:13) Man tyen lokke ni, miti mo keken marac ma itye ka lweny kwede, nongo jo mukene bene gitye ka lweny kwede. Nge ni pe itye keni, dok ki kony pa Jehovah, itwero loyo miti marac meno.

2. Atematema macalo mene ma Lukricitayo ki lutino kwan me Baibul mogo gilwenyo kwede? (Nen bene cal.)

² Baibul waco ni: “Dano acel acel gire mitine kene aye ma bite, ywaye, kun omo cwinye.” (Yak. 1:14) Wang ginacoya man konyowa me niang ni gin ma bito ngat moni pat ki gin ma bito ngat mukene. Me labolle, Lukricitayo mogo gilwenyo ki miti me donyo i tim tarwang; ento mukene gilwenyo ki miti me timo tim tek gungu. Jo ma gujuko neno cal macilo gitwero bedo ki miti matek me cako nenone odoco. Dano mapol ma gujuko mato kongo nyo tic ki yadi calo jayigi-ni, gitwero bedo ki miti me cako tic ki jami magi doki. Magi aye gubedo miti mogo manok ma Lukricitayo kacel ki lutino kwan me Baibul mogo gilwenyo kwede. I kare mukene, wan ducu nen calo wawinyo kit ma lakwena Paulo onongo winyo kwede, ma oweko en ocoyo ni: “Ka amito tiyo gin ma atir, ci gin marac nyiko cok kweda.”—Rom. 7:21.

3. Gin ango ma ngat moni twero cako tamone ka pol kare lwenyo ki miti marac moni?

³ Ka pol kare ilwenyo ki miti marac moni, itwero cako tamo ni pe itye ki kero me timo gin ma atir. Itwero bene bedo labongo gen mo, kun itamo ni Jehovah pe biye ni inong kwo ma pe tum pien itye ki miti marac. Ento, bed ki gen ni tam aryo magi ducu pe gitye kakare! Me tito pingone, pwony man bigamo lapeny aryo magi: (1) Tam man ni wape ki kero kacel ki gen mono a ki kwene? (2) Itwero loyo lweny i kom miti maraco nining?

KIT MA “LARAC” MITO NI WAWINY KWEDE

4. (a) Gin ango ma Catan mito ni waye iye ka wakemme ki atematema? (b) Pingo watwero bedo ki gen ni waromo loyo miti me timo gin marac?

⁴ Catan mito ni wawiny ni wape ki kero me lweny ki atematema. Yecu onyuto ka maleng ni Catan bitemowa i kare ma en opwonyo lulub kore me lega ni: ‘Pe iterwa i abita, ento ilarwa ki bot Larac.’ (Mat. 6:13) Catan owaco ni dano pe gibigwoko gennegi bot Jehovah ka gukemme ki atematema. (Yubu 2:​4, 5) Pingo Catan tamo kit man? Catan aye obedo ngat mukwongo ma mitine obite, dok onongo pe tye atera me medde ki bedo lagen bot Jehovah. Nen calo en tamo ni watye calo en, dok pe wabibedo ki kero me bedo luwiny bot Jehovah ka wakemme ki atematema. Catan bene otamo ni etwero bito Wod pa Lubanga, ma pe ki roc-ci, me timo bal! (Mat. 4:​8, 9) Ento tika tye ada ni wape ki kero me lweny ki miti maraco? Pe tye kit meno! Wan ducu waye i kom gin ma lakwena Paulo ocoyo ni: “Tek madwong me twero obedo gire pa Lubanga, pe oa ki botwa.”—2 Kor. 4:7.

5. Wangeyo nining ni Jehovah tye ki gen matek ni watwero lweny ki miti maraco?

⁵ Jehovah pe tye calo Catan, pien Jehovah tye ki gen matek ni watwero lweny ki miti maraco. Wangeyo meno nining? Jehovah otito woko con ni lwak dano mapol ata gibigwoko gennegi bote dok gibibwot ki i twon can madit atika-ni. Tam kong i kom lok meno. Jehovah, ma pe twero loko lok goba-ni, owaco ni lwak dano mapol ata gibidonyo i Paradic ma nongo “gurukke ki jor matar,” ma nyuto ni Jehovah nenogi calo jo maleng. (Yabo 7:​9, 13, 14) Dong nen ka maleng ni, Jehovah pe tamo ni wape ki kero me lweny ki miti maraco.

6-7. Gin ango mukene ma Catan mito ni waye iye?

⁶ Catan bene mito ni watam ni pien watye ki miti maraco, Jehovah pe biye ni wanong kwo ma pe tum. Pingo Catan mito ni watam kit man? Pien Catan pe ki gen mo keken; dong Jehovah otyeko ngolo kop i kome ni pe opore me nongo kwo ma pe tum. (Acak. 3:15; Yabo 20:10) Labongo akalakala mo, Catan tye ki akemo madwong pien wan watye ki gen me kwo pi naka. Pi meno, en tute matek wek watam ni watye calo en dok wape ki gen mo pi anyim. Ento wan watye ki gen. Ki lok ada, Baibul cuko cwinywa ni Jehovah mito konyowa wek wanong kwo ma pe tum. En “pe mito ni ngat mo orweny woko matwal, ento mito ni jo ducu guo i ningut.”—2 Pet. 3:9.

⁷ Dong ka ce waye ni wape ki kero me lweny ki miti maraco nyo ni wape ki gen, ci nongo watye ka tam kit ma Catan mito ni watam kwede. Ka waniang lok meno maber, ci man twero konyowa me cung matek i nyim Catan.—1 Pet. 5:​8, 9.

KIT MA WAWINYO KWEDE PIEN WATYE KI ROC

8. Mapat ki timo jami maraco, gin ango mukene ma bal kwako? (Jabuli 51:5) (Nen bene ‘Lok ma Kitito Tere.’)

⁸ Mapat ki Catan, tye dok gin mukene ma twero weko wawinyo ni wape ki kero nyo gen ka watye ka lweny ki miti maraco. Meno obedo gin ango? Obedo bal ma wan ducu walako ki bot lunyodowa mukwongo.a—Yubu 14:4; kwan Jabuli 51:5.

9-10. (a) Adam ki Kawa guwinyo nining i kare ma gutimo bal? (Nen bene cal.) (b) Bal ma walako-ni weko wawinyo nining?

⁹ Tam kong i kom kit ma Adam ki Kawa guwinyo kwede i kare ma gubalo. I nge turo cik pa Jehovah, gukanne woko dok gutemo umo komgi ki pot oboke. Buk me Insight on the Scriptures oloko kit man i kom gin ma Adam ki Kawa gutimo, ni: “Bal oweko gubedo ki poto cwiny, par, lworo, ki lewic.” Onongo bedo calo kiloro wi Adam ki Kawa i ot mo ma tye ki kicika angwen magi: poto cwiny, par, lworo, ki lewic. Adam ki Kawa onongo gitwero longe i kicika angwen magi keken, ento onongo pe gitwero kato woko ki i ot meno. Onongo bene dong pe gitwero bwot ki i roc ma gitye kwede.

¹⁰ Lok ada tye ni, wan pe watye ki kit kwo acel ma Adam ki Kawa gubedo kwede-ni. Tye kumeno pien ginkok pe umo balgi. Ento ginkok weko Lubanga timiwa kica pi balwa dok bene weko wabedo ki wat macok kwede. (1 Kor. 6:11) Kadi bed kit meno, walako bal dok watye ki roc. Pi meno, wan bene cwinywa poto, dok wabedo ki par, lworo, ki lewic. Baibul waco ni bal tye ki teko madit i kwo pa dano dok oloyo wa “jo ma yam pe gutimo bal marom ki bal pa Adam.” (Rom. 5:14) Ento pe omyero watam ni pien kinywalowa ki roc, pe dong bitwere piwa me timo gin ma atir nyo bedo ki gen pi anyim. I yo ma nining ma watwero loyo kwede tam maraco magi?

11. Kadi bed wawinyo ni pe watwero lweny ki mitiwa maraco, ento gin ango ma pud watwero timone? (Jo Roma 6:12)

¹¹ Pien watye ki roc, i kare mukene wawinyo calo pe wabitwero loyo mitiwa maraco. Bedo calo tye dwan mo i wiwa ma wacciwa ni pe wabitwero loyo mitiwa maraco. Ento pe myero wawiny dwan meno. Pingo? Pien Baibul pwonyowa ni pe omyero wawek bal omedde ki ‘loyo komwa.’ (Kwan Jo Roma 6:12.) Man te lokke ni watwero yero pe me lubo mitiwa maraco. (Gal. 5:16) Jehovah tye ki gen matek ni watwero loyo atematema, mumiyo en owacciwa ni walweny ki atematema. (Nwo. 30:​11-14; Rom. 6:6; 1 Tec. 4:3) Dong nen ka maleng ni, watye ki kero me lweny ki mitiwa maraco.

12. Omyero wadok iye nining ka wawinyo ni wape ki gen mo, dok pingo?

¹² I yo acel-lu, i kare mukene wawinyo calo wape ki gen dok ni Jehovah pe biye ni wanong kwo ma pe tum pien watye ki miti maraco. Ento watwero neno meno calo adwogi me roc ma watye kwede dok pe omyero waye tam meno. Pingo? Pien Baibul tittiwa ni Jehovah niang ni kinywalowa ma watye ki roc. (Jab. 103:​13, 14) En “ngeyo lok ducu” madok i komwa, kadi wa kit ma bal ma walako gudowa kwede ki acel acel. (1 Jon 3:​19, 20) Ka wamedde ki lweny ki mitiwa me timo gin marac, ci Jehovah binenowa calo jo maleng. Pingo watwero geno lok meno?

13-14. Tika bedo ki miti maraco tyen lokke ni pe dong waromo bedo ki cwak pa Jehovah? Tit kong.

¹³ Baibul nyuto ni tye apokapoka madit i kin bedo ki miti maraco ki dong cobo mitiwa maraco. Pe watwero gengo miti maraco me ngolle i wiwa, ento watwero jukke kenwa wek pe wacob miti maraco magi. Me labolle, co mogo i kin Lukricitayo ma i kacokke me Korint i cencwari me acel onongo yam gibuto ki co luwotgi. Paulo ocoyo ni: ‘Jo mogo i kinwu bene yam gubedo macalo jo meno.’ Tika man tyen lokke ni co magi pe dong gubedo ki miti me buto ki co luwotgi matwal i nge weko tim man? Pe watwero wacone kit meno, pien pe twero bedo yot me jwayo miti ma kit meno woko ki i wiwa. Ento Lukricitayo ma yam gutute me jukke kengi dok gukwero cobo miti maraco gubedo ki cwak pa Jehovah. En onenogi calo jo ma kityeko ‘lonyogi.’ (1 Kor. 6:​9-11) Gin ma kit man bene twero timme i komi.

¹⁴ Labongo paro pi miti marac ango ma itye ka lweny kwede, pud itwero loyone. Kadi bed pe itwero jwayone woko kwicikwici, pud itwero jukke keni kun ikwero ‘cobo miti me kom ki gin ma itamo piri keni.’ (Ep. 2:3) Dong gin ango ma itwero timone me loyo lweny i kom miti maraco?

GIN MA MYERO ITIM ME LOYO ATEMATEMA

15. Wek walo lweny i kom mitiwa maraco, pingo omyero pe wabwolle kekenwa?

¹⁵ Me loyo lweny i kom miti maraco, mitte ni inge dok iye goroni. Gwokke pe me bwolle kekeni. (Yak. 1:22) Me labolle, ngat ma tiyo ki kongo i yo marac twero tamo ni pekone pe dit tutwal pien ni jo mukene gimato madwong ma loyo en. Nyo ngat mo ma neno cal macilo twero kok i kom ngat mukene kun waco ni, ‘Onongo pe abibedo ki miti me neno cal magi ka onongo dakona nyutta mar muromo.’ Ka icako bedo ki tam ma kit meno, ci weko bedo yot boti me poto i atematema. Dong pe omyero igeng ngeyi pi jami maraco ma itimo. Bal ma itimo cung i wi in.—Gal. 6:7.

16. Itwero jingo keroni me timo gin ma atir nining?

¹⁶ Medo i kom ngeyo goro ma itye kwede, bimitte bene ni ijing keroni me lweny iye. (1 Kor. 9:​26, 27; 1 Tec. 4:4; 1 Pet. 1:​15, 16) Tam i kom atematema mene ma yelli loyo ki dok cawa mene ma yelli kwede. Twero bedo atematema acel moni nyo cawa moni ma atematema meno bino iye. Me labolle, tika ibedo magoro i cawa ma nongo iol nyo i cwiny dyewor? Yubbe woko con dok imok tammi i kom gin ma ibitimo ka ce atematema meno ongolle. Kare maber loyo me timo man obedo ma nongo atematema meno pud peya obino.—Car. 22:3.

17. Labol pa Yucepu pwonyowa gin ango? (Acakki 39:​7-9) (Nen bene cal.)

¹⁷ Nen kong kit ma Yucepu odok kwede iye i kare ma dako pa Potipar otemo bite me buto kwede. En okwero abita pa dako meno cutcut dok ocung matek i tamme. (Kwan Acakki 39:​7-9.) Pwony ango ma wanongo ki i gin mutimme man? Yucepu onongo omoko tamme woko con me timo gin ma atir ma peya dako pa Potipar ocako bite. I yo acel-lu, itwero jingo mitini me timo gin ma atir ma nongo peya atematema obino. I yo ma kit meno, bibedo yot boti me timo gin ma atir ka atematema obino pien nongo dong imoko tammi woko con.

MEDDE KI ‘NGINE KEKENI’

18. Itwero loyo lweny i kom miti maraco nining? (2 Jo Korint 13:5)

¹⁸ Me loyo lweny i kom miti maraco, bimitte ni imedde ki ‘ngine kekeni’ me niang kit ma itye kwede. (Kwan 2 Jo Korint 13:5.) Kare ki kare, ngi tammi ki jami ma itimo ci itim alokaloka ka ma mitte. Me labolle, kadi bed iloyo atematema moni, itwero pennye kekeni ni: ‘Otera kare marom mene me kwerone?’ Ka iniang ni igalle ki kwerone, pe ibed ki akemo madwong i komi kekeni. Me ka meno, tam i kom gin ma itwero timone wek ibed ma iyubbe i nino ma lacen. Pennye ki lapeny macalo magi: ‘Ka atye ki tam marac mo, tika atwero juko tam meno oyotoyot? Tika jami ma aneno, akwano, nyo awinyo weko bedo tek bota me loyo atematema? Tika aloko wanga cutcut ka gin mo macilo ongolle? Tika aniang ni rwom me kit ma atir pa Jehovah aye ber loyo pira kadi bed mitte ni adong cwiny me jukke ken?’—Jab. 101:3.

19. I yo ma nining ma tam matino tino ma pe nyuto ryeko twero weko doko tek piwa me lweny ki miti maraco?

¹⁹ Ka itye ka ngine kekeni, gwokke ki gengo ngeyi pi jami maraco ma itimogi. Baibul waco ni: “Cwiny dano en aye gin ma bwolo dano ma kato gin mukene-gu ducu, opong ki gin marac adada.” (Jer. 17:9) Yecu owaco ni cwiny dano tamo “tam maraco.” (Mat. 15:19) Me labolle, ngat mo ma ojuko neno cal macilo, twero cako tamo i nge kare mo ni pe rac me neno cal mogo ma twero tugo miti me buto pien pe ginyuto dano ma tye ludok. Nyo en romo tamo ni, ‘Pe rac me bedo ka goyo i wiya ni atye ka timo jami maraco teke pe atimo jami magi.’ Ka ngat mo tamo kit meno, ci nongo bedo calo en tye ka keto yub con me ‘cobo miti me kom ma kinywale kwede.’ (Rom. 13:14) Itwero gwokke ki timo meno nining? Bed ki ngec dok igwokke ki moko tam matino tino ma pe nyuto ryeko ento ma twero cwali i moko tam madongo ma pe nyuto ryeko, calo cobo miti maraco me kom.b Kwer lajwac “tam maraco” mo keken ma twero weko igengo ngeyi i kom gin marac ma itimo.

20. Gen mamwonya ango ma watye kwede pi anyim, dok kony ango ma watye kwede i kare-ni?

²⁰ Kit ma dong wapwonyo kwede, Jehovah miniwa teko me loyo atematema. Dok pi mot me ginkok, Jehovah twero timiwa kica pi balwa ma miyo wabedo ki gen me kwo pi naka i lobo manyen. Pud dong wabibedo ki yomcwiny madit ya me tic pi Jehovah ma nongo pe mitte ni walweny ki miti maraco! Ka pud watye ka kuro kare meno, myero wange ni watye ki teko me lweny ki miti maraco kacel ki gen pi anyim. Ki kony pa Jehovah, watwero loyo lweny meno!