Watchtower UMTAPO OKUYI-INTHANETHI
Watchtower
UMTAPO OKUYI-INTHANETHI
IsiZulu
  • IBHAYIBHELI
  • IZINCWADI
  • IMIHLANGANO
  • w96 4/15 kk. 11-15
  • Okuyokwenza Inkolo Yezwe Iphele

Ayikho ividiyo kulokhu okukhethile.

Uxolo, kube nenkinga ekufakeni ividiyo oyifunayo.

  • Okuyokwenza Inkolo Yezwe Iphele
  • INqabayokulinda Ememezela UMbuso KaJehova-1996
  • Izihlokwana
  • Indaba Ethi Ayifane
  • IBabiloni Elikhulu Liwe Ngayiphi Indlela?
  • Kumelwe Ukhethe
  • Inkolo Yamanga Imangalelwe
  • Umoya Wenkolo Yamanga KaKayini
  • “Indida Emangalisayo”
  • Ukuphela Kwenkolo Yamanga Kuseduze!
    Ukuphela Kwenkolo Yamanga Kuseduze!
  • Ingabe Izinkolo Zezwe Zihola Ngendlela Okuyiyo?
    Ukuthula Kweqiniso Nokulondeka—Ungakuthola Kanjani?
  • Ingabe UNkulunkulu Uyazamukela Zonke Izinkolo?
    Indlela Eya Ekuphileni Okuphakade
  • Izinkolo Zamanga Zimmelela Kabi UNkulunkulu
    Phila Kuze Kube Phakade!—Izifundo ZeBhayibheli
Bheka Okunye
INqabayokulinda Ememezela UMbuso KaJehova-1996
w96 4/15 kk. 11-15

Okuyokwenza Inkolo Yezwe Iphele

“Phumani kulo, bantu bami, uma ningafuni ukuhlanganyela nalo ezonweni zalo, futhi ningafuni ukwamukela ingxenye yezinhlupho zalo.”—ISAMBULO 18:4.

1. (a) IBabiloni Elikhulu liye lawa ngayiphi indlela? (b) Lesi senzakalo siye sabathinta kanjani oFakazi BakaJehova?

“IBABILONI ELIKHULU liwile!” Yebo, ngokombono kaJehova umbuso wezwe wenkolo yamanga uwile. Lokhu bekulokhu kunjalo kusukela ngo-1919, lapho insali yabafowabo bakaKristu iphuma ngaphansi kwethonya leLobukholwa, ingxenye eyinhloko yeBabiloni eliyimfihlakalo. Ngenxa yalokho, iye yakhululeka ukuba ilahle inkolo yamanga nokumemezela ukubusa kukaNkulunkulu kokulunga ngoMbuso wobuMesiya. Phakathi nalo lonke leli khulu leminyaka oFakazi abathembekile bakaJehova baye badalula ingxubevange yezinkolo zikaSathane ezingonodoli, aye wazisebenzisa ekudukiseni “umhlaba wonke owakhiwe.”—IsAmbulo 12:9; 14:8; 18:2.

IBabiloni Elikhulu Liwe Ngayiphi Indlela?

2. Siyini isimo njengamanje ezinkolweni zezwe?

2 Nokho, omunye angase abuze, ‘Ungasho kanjani ukuthi iBabiloni liwile, kuyilapho inkolo ibonakala ichuma emazweni amaningi kangaka?’ UbuKatolika buthi bunamakholwa angaphezu kwezigidi eziyinkulungwane, neNkolo YamaSulumane isho okufanayo. UbuProthestani busachuma emazweni aseMelika, lapho kuvumbuka khona amasonto nezindlu ezintsha zamasonto njalo. Amakhulu ezigidi alandela amasiko obuBuddha nobuHindu. Kodwa zonke lezi zinkolo zinethonya elihle ngezinga elingakanani ekuziphatheni kwalezi zinkulungwane zezigidi? Ingabe ziye zawavimbela amaKatolika namaProthestani ekubulalaneni eNyakatho Ireland? Ingabe ziye zawalethela ukuthula kwangempela amaJuda namaSulumane eMpumalanga Ephakathi? Ingabe ziye zaholela ekuzwaneni phakathi kwamaHindu namaSulumane eNdiya? Futhi, muva nje, ingabe ziye zavimbela ama-Orthodox aseSerbia, amaKatolika aseCroatia, namaSulumane aseBosnia ekuphokopheleni “ukuhlanzwa kohlanga,” ukuphanga, ukudlwengula, nokubulalana? Ngokuvamile inkolo yinkolo ngegama, isigubezelo esilula okwegobolondo leqanda elifayo uma like lacindezelwa kancane.—Galathiya 5:19-21; qhathanisa noJakobe 2:10, 11.

3. Kungani inkolo yahlulelwa phambi kukaNkulunkulu?

3 Ngokombono kaNkulunkulu, ukuthi uquqaba lusekela inkolo akulishintshi iqiniso elilodwa elingenakubalekelwa—zonke izinkolo ziyahlulelwa phambi kukaNkulunkulu. IBabiloni Elikhulu, njengoba kufakazelwa umlando walo, lifanelwe isahlulelo sokulahlwa ngoba “izono zalo ziye zanqwabelana zaze zafika phezulu ezulwini, noNkulunkulu wakhumbula izenzo zalo zokungabi nabulungisa.” (IsAmbulo 18:5) Ngolimi lwesiprofetho, uHoseya wabhala: “Ngokuba bahlwanyele umoya, bayakuvuna isivunguvungu.” Zonke izinkolo zamanga zikaSathane emhlabeni wonke ziyovuna ngokulahla kwazo uNkulunkulu, uthando lwakhe, igama lakhe, neNdodana yakhe.—Hoseya 8:7; Galathiya 6:7; 1 Johane 2:22, 23.

Kumelwe Ukhethe

4, 5. (a) Siphila kuziphi izimo namuhla? (b) Yimiphi imibuzo okumelwe siyiphendule?

4 Siphila engxenyeni yokugcina ‘yezinsuku zokugcina,’ futhi njengamaKristu eqiniso sizabalazela ukuphila ‘kulezi zikhathi ezibucayi okunzima ukubhekana nazo.’ (2 Thimothewu 3:1-5) AmaKristu eqiniso ayizakhamuzi zesikhashana ezweni likaSathane, lelo empeleni elibonakalisa ubuntu bakhe obonakele njengombulali, umqambimanga, nomnyundeli. (Johane 8:44; 1 Petru 2:11, 12; IsAmbulo 12:10) Sizungezwe ubudlova, ukukhohlisa, ukukhwabanisa, ukonakala, nokuziphatha okubi okuwubulima obuphindiwe. Izimiso ziye zashaywa indiva. Ukuthanda injabulo nokwanelisa izithakazelo zomuntu siqu kungamagama afanele. Futhi ezimweni eziningi abefundisi bathethelela ukonakala kokuziphatha ngokululaza ukubaluleka kokulahla kweBhayibheli ngokucacile ubungqingili, ubufebe, nokuphinga. Ngakho umbuzo uwukuthi, Ingabe usekela futhi uthethelele ukukhulekela kwamanga, noma ingabe uhlanganyela ngenkuthalo ekukhulekeleni kweqiniso?—Levitikusi 18:22; 20:13; Roma 1:26, 27; 1 Korinte 6:9-11.

5 Lesi isikhathi sokuhlunga. Ngakho, kunezizathu eziningi zokuthola umehluko phakathi kokukhulekela kwamanga nokweqiniso. Yikuphi okunye okwenziwe izinkolo zeLobukholwa okuzenza zibe necala kangaka?—Malaki 3:18; Johane 4:23, 24.

Inkolo Yamanga Imangalelwe

6. ELobukholwa liwulahle kanjani uMbuso kaNkulunkulu?

6 Nakuba izigidi kweLobukholwa ziwusebenzisa njalo uMthandazo weNkosi, ezithandaza kuwo ukuba uMbuso kaNkulunkulu ufike, ziye zasekela ngenkuthalo zonke izinhlobo zemibhikisho yezombangazwe, zakhohlwa ukubusa okungokwasezulwini. Emakhulwini eminyaka adlule “amakhosana” eSonto LamaKatolika, njengoKhadinali Richelieu, uMazarin, noWolsey, abuye aba abaphathi embusweni wezwe, ongqongqoshe bakahulumeni.

7. OFakazi BakaJehova baye babadalula kanjani abefundisi beLobukholwa eminyakeni engaphezu kwengu-50 edlule?

7 Eminyakeni engaphezu kuka-50 edlule, encwajaneni enesihloko esithi Religion Reaps the Whirlwind, oFakazi BakaJehova badalula ukuhileleka kweLobukholwa kwezombangazwe.a Okwashiwo ngaleso sikhathi kusebenza ngendlela efana ncamashí namuhla: “Ukuhlola ngokwethembeka ukuziphatha kwabefundisi benkolo bawo wonke amahlelo kuyokwembula ukuthi abaholi benkolo balo lonke ‘eLobukholwa’ bahlanganyela ngesithakazelo esikhulu kwezombangazwe ‘zalelizwe elibi lamanje’ futhi bazigaxa ezindabeni zalo zomhlaba.” Ngaleso sikhathi oFakazi bamgxeka impela uPapa Pius XII ngenxa yezivumelwano zakhe noHitler owayengumNazi (1933) noFranco owayengumFascist (1941), bagxeka nokushintshana ngamanxusa kukapapa nezwe laseJapane elalisuse uthuthuva ngo-March 1942, ezinyangeni ezimbalwa nje ngemva kokuhlaselwa okwaziwayo kwePearl Harbor. Upapa wahluleka ukulalela isixwayiso sikaJakobe: “Ziphingi, anazi yini ukuthi ubungane nezwe buwubutha noNkulunkulu? Ngakho-ke, noma ubani ofuna ukuba umngane wezwe uzenza isitha sikaNkulunkulu.”—Jakobe 4:4.

8. ISonto LamaRoma Katolika lihileleke kanjani kwezombangazwe namuhla?

8 Siyini isimo namuhla? Ubupapa busahilelekile kwezombangazwe, kokubili ngabefundisi babo nangabameleli babo abangabantu abavamile. Opapa bamuva baye babonisa ukwamukela kwabo i-United Nations ngokukhuluma nalomfanekiso owenziwe umuntu ngokuthula kwezwe. I-L’Osservatore Romano yamuva, iphephandaba elisemthethweni laseVatican, yamemezela ukuthi amanxusa amasha ayisikhombisa, “amanxusa eGunya Lababhishobhi Elingcwele,” ayisa izitifiketi zawo “kuFata Ongcwele.” Ingabe ungamcabanga uJesu noPetru behileleke ekushintshaneni okunjalo ngamanxusa? UJesu wenqaba ukwenziwa inkosi yamaJuda futhi wathi uMbuso wakhe wawungewona owalelizwe.—Johane 6:15; 18:36.

9. Kungani singase sithi izinkolo zamaProthestani azingcono kunozakwabo abangamaKatolika?

9 Ingabe abaholi bamaProthestani bangcono kunozakwabo abangamaKatolika? E-United States, izinkolo eziningi zamaProthestani asadla ngoludala, kanye namaMormon, zihlanganiswa nohlangothi oluthile lwezombangazwe. I-Christian Coalition ingene shí kwezombangazwe zase-United States. Abanye abefundisi bamaProthestani bazihlanganisa ngokusobala nohlangothi oluhlukile lwezombangazwe. Ngezinye izikhathi kuyalibaleka ukuthi e-United States, abakhulumeli bezombangazwe abanjengoPat Robertson noJesse Jackson nabo “bangabeFundisi” noma babeyibo, njengoba kunjalo nangelungu lePhalamende laseBrithani u-Ian Paisley waseNyakatho Ireland. Bakuthethelela kanjani ukuma kwabo?—IzEnzo 10:34, 35; Galathiya 2:6.

10. Yimaphi amazwi acacile ashiwo ngo-1944?

10 Njengoba ethi Religion Reaps the Whirlwind yabuza ngo-1944, nathi siyabuza manje: “Ingabe noma iyiphi inhlangano eyenza izivumelwano nemibuso yezwe futhi izigaxe ezindabeni zezombangazwe zalelizwe, efuna ukuzuza kulelizwe noma ukuvikelwa yilo . . . ingaba ibandla likaNkulunkulu noma imelele uKristu Jesu emhlabeni? . . . Ngokusobala, bonke abameleli benkolo abanomgomo ofanayo nemibuso yalelizwe abanakuwumelela umbuso kaNkulunkulu ngoKristu Jesu.”

Umoya Wenkolo Yamanga KaKayini

11. Inkolo yamanga iye yasilandela kanjani isibonelo sikaKayini?

11 Phakathi nawo wonke umlando, inkolo yamanga iye yabonisa umoya kaKayini wokuba umagwazendlini, owabulala umfowabo u-Abela. “Abantwana bakaNkulunkulu nabantwana bakaDeveli babonakala ngaleliqiniso: Wonke umuntu ongaqhubeki enza ukulunga akasuki kuNkulunkulu nalowo ongamthandi umfowabo. Ngoba yilesi isigijimi enisizwile kusukela ekuqaleni, ukuthi kufanele sibe nothando ngomunye nomunye; singafani noKayini, owayesuka komubi futhi wabulala umfowabo. Futhi wambulala ngenxa yani? Ngenxa yokuthi imisebenzi yakhe siqu yayimibi, kodwa eyomfowabo yayilungile.” Engenakukubekezelela ukukhulekela komfowabo uNkulunkulu okuhlanzekile nokwamukeleyo, uKayini wakhetha ubudlova—okuyinto abaphendukela kuyo abantu abangenazo izizathu ezizwakalayo.—1 Johane 3:10-12.

12. Yibuphi ubufakazi obukhona bokuhambisana kwenkolo nezimpi nezingxabano?

12 Ingabe amaqiniso ayakusekela lokhu kumangalelwa kwenkolo yamanga? Encwadini ethi Preachers Present Arms, umlobi wathi: “Emlandweni wempucuko, . . . kunamabutho amabili abelokhu ehlangene eyimbumba. Yimpi nenkolo. Futhi, kuzo zonke izinkolo zezwe ezinkulu, . . . ayikho eye yazinikela [empini] njengoba kuye kwenza [eLobukholwa].” Eminyakeni ethile edlule, i-Sun, iphephandaba laseVancouver, eCanada, lathi: “Mhlawumbe kuwubuthakathaka bazo zonke izinkolo ezihleliwe ukuba isonto lilandele ifulege elithile . . . Iyiphi impi eyake yalwiwa kwangashiwo ukuthi uNkulunkulu usohlangothini ngalunye lwayo?” Kungenzeka ububonile ubufakazi balokhu esontweni elithile langakini. Ngokuvamile, amafulege esizwe ahlobisa i-altare. Ucabanga ukuthi uJesu wayeyomasha ngaphansi kwaliphi ifulege? Amazwi akhe aye aphindwaphindwa phakathi namakhulu eminyaka adlule: “Umbuso wami awuyona ingxenye yalelizwe”!—Johane 18:36.

13. (a) Inkolo yamanga iye yahluleka kanjani e-Afrika? (b) Yiluphi uphawu lobuKristu oluhlukanisayo uJesu alunikeza?

13 Izinkolo zeLobukholwa azizange ziyifundise imihlambi yazo iqiniso ngothando lobuzalwane lwangempela. Kunalokho, ukuhlukana ngokobuzwe, isizwe, nohlanga kuyavunyelwa ukuba kuhlukanise amalungu azo. Imibiko ibonisa ukuthi abefundisi bamaKatolika nabaseSheshi baba nengxenye ekuhlukaneni okwaphumela ekuqothulweni kohlanga eRwanda. I-New York Times yabika: “Izibhicongo zaseRwanda ziye zenza amaRoma Katolika amaningi lapho azizwa ekhohliswe abaphathi besonto. Isonto lalivamise ukuhlukaniswa ngokohlanga, phakathi kwamaHutu namaTutsi.” Lona leli phephandaba lacaphuna umpristi oyiMaryknoller ethi: “Isonto lahluleka ngokudabukisayo eRwanda ngo-1994. Abantu abaningi baseRwanda abasenandaba nesonto. Alisenakho ukwethenjelwa.” Yeka indlela okuphambene ngayo namazwi kaJesu: “Bonke bayokwazi ngalokhu ukuthi ningabafundi bami, uma ninothando phakathi kwenu.”—Johane 13:35.

14. Yimuphi umlando wokuziphatha izinkolo ezinkulu ezingezona ezobuKristu ezinawo?

14 Ezinye izinkolo ezinkulu zeBabiloni Elikhulu azizange zibeke isibonelo esingcono. Izibhicongo ezesabekayo zika-1947, lapho elaseNdiya lihlukaniswa phakathi, zibonisa ukuthi izinkolo ezinkulu lapho azizange zibonise ukubekezela. Udlame lomphakathi oluqhubekayo eNdiya lufakazela ukuthi abantu abaningi abakashintshi. Akumangalisi ukuthi kungani umagazini i-India Today waphetha ngokuthi: “Inkolo iye yaba isigubezelo ubugebengu obukhulu obuye bagqugquzelwa ngaphansi kwaso. . . . Ibangela udlame olukhulu futhi ingamandla abhubhisa kakhulu.”

“Indida Emangalisayo”

15. Siyini isimo senkolo entshonalanga?

15 Ngisho nabakhulumeli bezwe baye bakuphawula ukuhluleka kwenkolo ukuqinisekisa abantu, ukugxilisa izindinganiso zeqiniso, nokumelana nokuhlaselwa kokwenqatshwa kwenkolo. Encwadini yakhe ethi Out of Control, owayengumeluleki kwezokulondeka kwesizwe e-United States uZbigniew Brzezinski wabhala: “Kuyindida emangalisayo ukuthi ukunqoba okukhulu kakhulu kwesiphakamiso sokuthi ‘uNkulunkulu ufile’ akwenzekanga emazweni abuswa ngenqubo kaMarx . . . kodwa emiphakathini ekhululekile nebuswa ngentando yeningi eNtshonalanga, eye yakhuthaza ukunganakwa kokuziphatha. Kulemiphakathi, iqiniso liwukuthi inkolo ayisewona amandla amakhulu ashukumisayo emphakathini.” Waqhubeka: “Amandla enkolo esikweni laseYurophu asenciphe kakhulu, futhi iYurophu namuhla—ngisho nangaphezu kweMelika—isiwumphakathi ongenankolo.”

16, 17. (a) Yisiphi iseluleko uJesu asinikeza mayelana nabefundisi bosuku lwakhe? (b) Yisiphi isimiso esihle esanikezwa uJesu mayelana nezithelo?

16 Wathini uJesu ngabefundisi bamaJuda bosuku lwakhe? “Ababhali nabaFarisi bazihlalise esihlalweni sikaMose [ukuze bafundise iTorah, uMthetho]. Ngakho-ke zonke izinto abanitshela zona, zenzeni futhi nizigcine, kodwa ningenzi ngokwezenzo zabo, ngoba bayakhuluma kodwa bangenzi.” Yebo, ubuzenzisi obungokwenkolo abuyona into entsha.—Mathewu 23:2, 3.

17 Izithelo zenkolo yamanga ziyayilahla. Isimiso esanikezwa nguJesu sisebenza impela: “Yonke imithi emihle ithela izithelo ezinhle, kodwa yonke imithi ebolile ithela izithelo ezingenanzuzo; umuthi omuhle awunakuthela izithelo ezingenanzuzo, nomuthi obolile awunakuthela izithelo ezinhle. Yonke imithi engatheli izithelo ezinhle iyagawulwa iphonswe emlilweni. Khona-ke, ngempela lababantu niyobazi ngezithelo zabo.”—Mathewu 7:17-20.

18. ELobukholwa bekufanele liwagcine ngayiphi indlela amalungu alo ehlanzekile?

18 Uma izinkolo zeLobukholwa bezingaqikelela ukusebenzisa isiyalo sobuKristu sokususa ekuhlanganyeleni, noma ukunquma ebandleni, ngenxa yazo zonke izenzo zokweqa umthetho ezenziwa yilabo abathi bangamalungu azo, bekungenzekani? Bekuyokwenzekani kubo bonke abangabaqambimanga abangaphenduki, izifebe, iziphingi, ongqingili, abakhwabanisi, izigebengu, abathengisa izidakamizwa nemilutha yazo, namalungu obugebengu obuhleliwe? Ngokungangabazeki, izithelo ezibolile zeLobukholwa zilenza lifanelwe ukubhujiswa uNkulunkulu kuphela.—1 Korinte 5:9-13; 2 Johane 10, 11.

19. Yikuphi ukuvuma okuye kwenziwa mayelana nabaholi benkolo?

19 Umkhandlu oshaya umthetho weSonto LaseHabe e-United States wavuma: “Sibhekene nenkinga esabekayo ngokwezinga nangalokho ekusikiselayo. . . . Abefundisi abangamaphesenti aphakathi kuka-10 no-23 esizweni sonke baye bahileleka ekuziphatheni okusikisela ubulili noma bahlanganyela ubulili namalungu esonto, abadinga izinkonzo zabo, izisebenzi, njll.” Usomabhizinisi wase-United States wafushanisa leli phuzu kahle: “Izinhlangano zenkolo zihlulekile ukudlulisela izindinganiso zazo zokuziphatha ezindala, futhi ezimweni eziningi, ziye zaba yingxenye yenkinga zona ngokwazo.”

20, 21. (a) UJesu noPawulu bakulahla kanjani ukuzenzisa? (b) Yimiphi imibuzo okusamelwe iphendulwe?

20 Ukulahla kukaJesu ubuzenzisi obungokwenkolo kusasebenza ngendlela efanayo nanamuhla njengasesikhathini sakhe: “Nina bazenzisi, u-Isaya waprofetha ngokufanele ngani, lapho ethi, ‘Lesisizwe singidumisa ngezindebe zaso, nokho inhliziyo yaso iqhelele kude nami. Siqhubeka singikhulekela ngeze, ngoba sifundisa imiyalo yabantu njengezimfundiso.’” (Mathewu 15:7-9) Amazwi kaPawulu kuThithu nawo achaza isimo esinaso namuhla: “Bavuma obala ukuthi bayamazi uNkulunkulu, kodwa bayamphika ngemisebenzi yabo, ngoba bayanengeka futhi abalaleli futhi abamukelekeli msebenzi omuhle wanoma iluphi uhlobo.”—Thithu 1:16.

21 UJesu wathi uma impumputhe ihola impumputhe, zombili ziyowela emgodini. (Mathewu 15:14) Ingabe ufuna ukuphela kanye neBabiloni Elikhulu? Noma ufuna ukuhamba ezindleleni eziqondile amehlo akho evulekile futhi ujabulele isibusiso sikaJehova? Imibuzo esibhekene nayo manje yile: Iyiphi inkolo, uma ikhona, eveza izithelo zokuhlonipha uNkulunkulu? Singakubona kanjani ukukhulekela kweqiniso okwamukelekayo kuNkulunkulu?—IHubo 119:105.

[Umbhalo waphansi]

a Yakhishwa i-Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc., ngo-1944; ayisanyatheliswa manje.

Uyakhumbula?

◻ Siyini isimo seBabiloni Elikhulu samanje phambi kukaNkulunkulu?

◻ Inkolo yamanga imangalelwe ngasiphi isisekelo?

◻ Inkolo yamanga iwubonise kanjani umoya kaKayini?

◻ Yisiphi isimiso esanikezwa uJesu sokwahlulela noma iyiphi inkolo?

[Isithombe ekhasini 13]

Phakathi nawo wonke umlando abaholi benkolo baye bazigaxa kwezombangazwe

[Izithombe ekhasini 15]

Laba befundisi babengabaphathi abakhulu futhi embusweni

UKhadinali Mazarin

UKhadinali Richelieu

UKhadinali Wolsey

[Imithombo]

Cardinal Mazarin and Cardinal Richelieu: From the book Ridpath’s History of the World (Vol. VI and Vol. V respectively). Cardinal Wolsey: From the book The History of Protestantism (Vol. I).

    Zulu Publications (1975-2026)
    Phuma
    Ngena
    • IsiZulu
    • Thumela
    • Okukhethayo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Imibandela Yokusebenzisa Le Webusayithi
    • Imithetho Yokugcinwa Kwemininingwane Eyimfihlo
    • Amasethingi Okugcinwa Kwemininingwane Eyimfihlo
    • JW.ORG
    • Ngena
    Thumela