Watchtower UMTAPO OKUYI-INTHANETHI
Watchtower
UMTAPO OKUYI-INTHANETHI
IsiZulu
  • IBHAYIBHELI
  • IZINCWADI
  • IMIHLANGANO
  • w89 12/1 kk. 10-14
  • Isizathu Sokuba Sidinge Ulwazi Oluqondile

Ayikho ividiyo kulokhu okukhethile.

Uxolo, kube nenkinga ekufakeni ividiyo oyifunayo.

  • Isizathu Sokuba Sidinge Ulwazi Oluqondile
  • INqabayokulinda Ememezela UMbuso KaJehova Ka-1989
  • Izihlokwana
  • Indaba Ethi Ayifane
  • Uyini Umahluko?
  • Isizathu Sokubaluleka Kolwazi Oluqondile
  • Indodana Yolahleko Yosuku Lwanamuhla
  • Imiphumela Esabekayo Yokudebeselela Ingokomoya
  • Intshiseko Yolwazi Oluqondile
  • Ingabe Uyawafuna Amagugu Afihliweyo?
    INqabayokulinda Ememezela UMbuso KaJehova Ka-1989
  • ‘Qhubekani Nanda Olwazini Olunembile’
    INkonzo Yethu YoMbuso Ka-1996
  • Isintu Sidinga Ulwazi NgoNkulunkulu
    INqabayokulinda Ememezela UMbuso KaJehova-1996
  • Yandisa Ulwazi Olunembile “Ngengqondo Enokulangazela”
    INqabayokulinda Ememezela UMbuso KaJehova Ka-2008
Bheka Okunye
INqabayokulinda Ememezela UMbuso KaJehova Ka-1989
w89 12/1 kk. 10-14

Isizathu Sokuba Sidinge Ulwazi Oluqondile

“Ngalokho nathi, kusukela osukwini esezwa ngalo, asiyeki ukunikhulekela nokuninxusela ukuba nigcwaliswe ngo[lwazi oluqondile lwentando, “NW”] yakhe ngokuhlakanipha konke nokuqonda okungomoya.”—KOLOSE 1:9.

1. Fanekisa umahluko phakathi kolwazi oluvamile nolwazi oluqondile.

CISHE wonke umuntu uyalazi iwashi, kodwa bangaki abaziyo ukuthi lisebenza kanjani? Kungenzeka ukuthi unawo umqondo ovamile, kodwa ingabe ungaliqaqa, ulikhande, ubuye ulihlanganise futhi? Umenzi wamawashi ngokuqinisekile angakwenza lokho. Ngani? Ngoba unolwazi oluqondile, olubanzi lwendlela iwashi elisebenza ngayo. Futhi lokho kubonisa umahluko phakathi kolwazi oluvamile nolwazi oluqondile ngento ethile.

2. Yimuphi umahluko phakathi kwalezinhlobo ezimbili zolwazi owuphawulile kwezenkolo?

2 Izigidi zabantu zinomqondo ovamile ngoNkulunkulu. Zithi ziyakholelwa kuNkulunkulu, nakuba izenzo zazo ngokuvamile zikuphikisa lokho kusho kwazo. Ngezinye izikhathi esinye isithunywa sevangeli sasiye sibuze umninikhaya: “NjengomKatolika, kumelwe ukuba uyakholelwa kuNkulunkulu, akunjalo?” Isandla sikhombé ezulwini, impendulo yayiba ukuthi: “Nokho, ngiyakholelwa ukuthi kumelwe kube khona okuthile laphaya.” Ingabe lokho ubungakubiza ngokuthi ulwazi nokuqonda okuqondile ngoNkulunkulu? Lutho neze. Futhi ngokuvamile umphumela wokungaqondi kahle okunjalo uwukuziphatha okungekhona okobuKristu kwalabo abathi bangamaKristu. (Qhathanisa noThithu 1:16.) Isimo esiwumphumela sinjengoba uPawulu asichaza: “Nanjengalokho bengakunakanga ukumazi [ngokuqondile] uNkulunkulu, uNkulunkulu wabanikela engqondweni yokunganaki.”—Roma 1:28, qhathanisa neNW.

3. Uba yini umphumela uma abantu benqaba ulwazi oluqondile lwentando kaNkulunkulu?

3 Lokho kuntula ulwazi oluqondile kwaphumelaphi ekhulwini lokuqala leminyaka? Abantu babenza “okungafanele, begcwele konke ukungalungi, nokonakala, nesangabe, nobubi; begcwele umhawu, nokubulala, nokuphikisana, nenkohliso, no-buqili, nokuhleba; beyizinyevuzi, nabazonda uNkulunkulu, nezidlova, nabazidlayo, nabazigabisayo, nabaqambi bokubi, nabangalaleli abazali, nabangenangqondo, nabangathembekile, nabangenaluthando, nabangenasihawu.” Ukuntula kwabo ulwazi oluqondile kwakusho ukuthi izinhliziyo zabo azishukunyiselwa ezenzweni ezilungile.—Roma 1:28-31; IzAga 2:2, 10.

Uyini Umahluko?

4, 5. Ngokwezazi zesiGreki, yimuphi umahluko okhona phakathi kwegama elithi gnoʹsis nelithi e·piʹgno·sis?

4 Lomahluko phakathi kolwazi oluvamile noluqondile uveziwe emiBhalweni YesiGreki. IsiGreki sakuqala sikhuluma ngegnoʹsis, ulwazi, ne-e·piʹgno·sis, ulwazi oluqondile. Elokuqala, ngokwesazi sesiGreki uW. E. Vine, lisho “ngokuyinhloko ukufuna ukwazi, ukubuza, ukuphenya,” ikakhulukazi iqiniso elingokomoya emongweni wemiBhalo.

5 Elithi e·piʹgno·sis, ngokwesazi sesiGreki uThayer, lisho “ulwazi olunembile noluqondile.” Futhi uma liyisenzo, lisho “ukujwayelana ngokuphelele nokuthile, ukwazi ngokuphelele; ukwazi ngokuqondile, ukwazi kahle.” UW. E. Vine uthi elithi e·piʹgno·sis “libonisa ulwazi oluthe ngqó noma olugcwele, ukuqonda, ukuqaphela.” Unezela ngokuthi lisho “ulwazi olugcwele ngokwengeziwe noma olugcwele, ukuba nengxenye enkudlwana kwalowo owaziyo kuleyonto eyaziwayo, kanjalo imthonye ngokunamandla ngokwengeziwe.” (Omalukeke sizenzele.) Njengoba sizobona, lamazwi okugcina abaluleke kakhulu kumKristu.

6. Yibaphi ababhali beBhayibheli abasebenzisa amagama asho “ulwazi” ‘nolwazi oluqondile,’ futhi kungani ulwazi oluqondile lubalulekile?

6 Babili kuphela ababhali beBhayibheli abasebenzisa igama lesiGreki elithi e·piʹgno·sis. BangoPawulu noPetru, abasebenzisa leligama izikhathi ezingama-20 sekukonke.a Ngaphandle kukaLuka, yibona kuphela futhi abasebenzisa igama elithi gnoʹsis, uPawulu elisebenzisa izikhathi ezingama-23 uPetru izikhathi ezingu-4. Ngakho imibhalo yabo iyisiqondiso esibalulekile ngokuqondene nokubaluleka kolwazi oluqondile sinombono wokusindiswa. Njengoba uPawulu asho kuThimothewu: “Lokhu kuhle, kuyabongeka emehlweni kaNkulunkulu uMsindisi wethu othanda ukuba abantu bonke basindiswe, bafinyelele ekulazini [ngokuqondile] iqiniso.”—1 Thimothewu 2:3, 4.

Isizathu Sokubaluleka Kolwazi Oluqondile

7. (a) Ukuze lube oluzuzisayo, ulwazi kumelwe lusithinte kanjani? (b) Iyiphi ingozi ekhona uma singaludebeselela ulwazi?

7 Ngakho, ukuzuza ulwazi oluqondile lweqiniso njengoba lufundiswa eBhayibhelini kuyisihluthulelo sokusindiswa. Nokho, lololwazi kumelwe lufinyelele inhliziyo, isizinda sezisusa. Alunakuhlala luwukuhlakanipha kwengqondo. Ngaphezu kwalokho, lapho nje seluzuziwe, ulwazi lweqiniso kumelwe lusetshenziswe futhi lunezelwe. Kungani kunjalo? Ngenxa yokuthi inkumbulo, njengomsipha ongasetshenziswa, ingaba buthaka futhi isilele, okungathi uma kunjalo silidebeselele kalula ingokomoya lethu futhi siqale ukukhukhuleka futhi sintengantenge okholweni lwethu. Singase siphunyukwe “ukumazi uNkulunkulu.” Ngokushesha, lokhu kuntengantenga kungase kubonakale ekhonweni lokucabanga eliyekethisayo, kubonakale ngisho nasekuziphatheni okungekhona okobuKristu.—IzAga 2:5; Heberu 2:1.

8. Iyiphi inzuzo uSolomoni ayibona ekuhlakanipheni nasolwazini?

8 Khona-ke, siyaqonda ukuthi kungani uSolomoni, lapho ayesathembekile, akwazisa kakhulu ukuhlakanipha, ukuqonda, nekhono lokucabanga. Wabhala: “Ngokuba ukuhlakanipha kuyakungena enhliziyweni yakho, ukwazi kube-mnandi emphefumulweni wakho. Amasu ayakukulinda, ukuqonda kukugcine, ukuze wophulwe endleleni yobubi.”b (IzAga 2:10-12) Lamazwi asikisela ukuthi kumelwe sithuthukise isifiso sentshiseko solwazi oluqondile, olungathinta inhliziyo nawo kanye umphefumulo. Ngaphezu kwalokho, luyisisekelo sekhono elihle lokucabanga. Futhi kungani lubaluleke kangaka namuhla?

9. Zingobani ezinye zezitha zengokomoya lamaKristu?

9 Siphila “ezinsukwini zokugcina” lapho, njengoba uPawulu aprofetha, kufike “izikhathi zokucindezeleka” noma “isikhathi sezinkinga.” (2 Thimothewu 3:1, Revised Standard Version; The New English Bible) Kuya kuba nzima kakhulu ukulondoloza uboqotho bethu bobuKristu kulelizwe eliwohlokile. Ukuziphatha okuhle, nezindinganiso zobuKristu kuhlekwa usulu futhi kuyadelelwa. Ukholo loFakazi BakaJehova luhlaselwa nxa-zonke—abefundisi beLobukholwa abasizondayo isigijimi soMbuso esisiyisa endlini ngendlu, izihlubuki ezisizana nabefundisi beLobukholwa, izikhulu zezokwelapha ezifuna ukuphoqelela ukumpontshelwa kwegazi kithi nakubantwana bethu, ososayensi abangakholelwa kuNkulunkulu abakwenqabayo ukukholelwa kuNkulunkulu nasendalweni, nayilabo abazama ukusiphoqelela ukuba silahle ukungathathi-hlangothi kwethu. Konke lokhu kuphikiswa kuhlelwa uSathane, umbusi wobumnyama nokungazi, isitha solwazi oluqondile.—2 Korinte 4:3-6; Efesu 4:17, 18; 6:11, 12.

10. Yikuphi ukucindezela okungase kwande kusicindezele, futhi yini esiyidingayo ukuze simelane nakho?

10 Ukucindezela kungase kwande ekuphileni kwansuku zonke ukuze kuthonye umKristu ukuba enze lokho abanye abakwenzayo, kungaba ukusebenzisa izidakamizwa, ukuphuza ngokweqile, ukuziphatha kabi nokuba nobudlova, ukweba, ukuqamba amanga, ukukhohlisa, ukusiyeka phakathi isikole, noma ukufuna nje ukuphila kwenjabulo yobugovu. Yingakho ulwazi oluqondile lubalulekile. Ulwazi olugcwele ngokwengeziwe lweZwi likaNkulunkulu nenjongo lungakuthonya ngokunamandla ngokwengeziwe ukucabanga kwethu nokwenza kwethu ngendlela eqondile.—Roma 12:1, 2.

Indodana Yolahleko Yosuku Lwanamuhla

11, 12. Yikuphi okuhlangenwe nakho okwenzeka ngempela okubonisa ubuwula bokwenqaba ulwazi oluqondile lweqiniso?

11 Lokhu singakufanisa nendaba eyenzeka ngempela yensizwa okwathi lapho ineminyaka engaba yi-14 ubudala futhi isingumKristu obhapathiziwe kakade, uthando lwayo ngeqiniso lwavivinywa. Njengentsha eningi, yayizithanda ezemidlalo, ikakhulukazi ibhola likanobhutshuzwayo. Kodwa kwakunenkinga. Isikole eyayifunda kuso sasidlala ibhola ngobusuku ibandla elaliba nemihlangano ngabo. Ingokomoya layo lalingaqinile ngokwanele ukuba ilinganise ngokufanele ukungabi nanzuzo kwebhola likanobhutshuzwayo uma kuqhathaniswa nenzuzo ehlala njalo yokuba khona emihlanganweni yobuKristu nonina ongumfelokazi nomfowabo nodadewabo abasebancane. Ngakho yayeka ukwenza ngokolwazi oluqondile futhi yanquma ukulishiya iqiniso. Ekugcineni, yasuswa ekuhlanganyeleni. Kamuva, yaya koqeqeshelwa impi, lapho yahileleka khona ekusebenziseni izidakamizwa.

12 Ngo-1986, lapho lensizwa ikhululwa ebuthweni lempi, yasanguluka engqondweni, futhi yabhalela umngane womkhaya wakubo owayekhonze ekomitini yokwahlulela eyayiyisuse ekuhlanganyeleni. Yathi kuye: “Ngiyajabula ngokukwazi ukukutshela izindaba ezithile ezibalulekile: Sengibuyele eqinisweni. . . . Ngikubonile lokho umphostoli uPawulu akusho kweyesi-2 Korinte 4:4, ukuthi kunonkulunkulu walesimiso sezinto ophuphuthekisa ingqondo. Isikhathi eside, bengiyimpumputhe ngokomoya ngingaziboni izinto ezenzeka eduze kwami. Lapho ngishiya iqiniso, ngangingazi ukuthi ngingena engozini engakanani. Kodwa ngokuhamba kwesikhathi, nangosizo lukaJehova uNkulunkulu, ngikwazile ukuqonda ngokucacile ukuthi ngangisephutheni enkambweni yami embi.”—Qhathanisa noLuka 15:11-24.

13. Uma bephenduka ngempela, ungaba yini umphumela omuhle kwabanye abaye bachezuka endleleni? (2 Thimothewu 2:24-26)

13 Lensizwa ibuyele endleleni yolwazi oluqondile. Manje isiyakwazi ‘ukuhamba ngokufanele iNkosi, iyithokozisa ngakho konke.’ Futhi isingaqhubeka ‘ithela izithelo emisebenzini yonke elungileyo, ikhula ekumazini [ngokuqondile] uNkulunkulu’ njengoba iqhubeka ihlanganyela nebandla lobuKristu. Futhi yeka isibusiso ebe yiso emkhayeni wakubo ngokuphinda futhi ibe umlandeli kaKristu! Ingabe zikhona izibonelo ezinjalo ozaziyo?—Kolose 1:9, 10; Mathewu 11:28-30.

Imiphumela Esabekayo Yokudebeselela Ingokomoya

14. (a) Ukuze sigweme ukuchezuka, yini okumelwe siyenze? (b) Yini eye yenzeka kwamanye amaKristu?

14 Yisiphi isifundo esingafundwa kulendaba nakwezinye ezifana nayo? Ukuthi lapho sesilutholile ulwazi oluqondile lweqiniso, sidinga ukuyivuselela njalo indlela engokomoya yokucabanga kwengqondo ukuze singawi. Ingokomoya lethu lingaba buthakathaka uma sidebeselela isifundo somuntu siqu nesomkhaya, imihlangano yobuKristu, nenkonzo. Khona-ke yini engabe seyenzeka? UmKristu owayeqinile angase akhukhuleke okholweni, mhlawumbe aze awele ngisho nasenkambweni engalungile, njengokuziphatha okubi, noma awele ekuhlubukeni ngenxa yokuhamba endleleni eshelelayo yokungabaza nokwamukela ukwaziswa okungeyikho. (Heberu 2:1; 3:12; 6:11, 12) Ngobuwula, abanye baye babuyela ngisho nasezimfundisweni zobuBabiloni zikaZiqu-zintathu nokungafi komphefumulo!

15. Yisiphi isixwayiso uPetru asinikeza ngokuqondene nokuchezuka?

15 Ngokuqinisekile amazwi kaPetru ayafaneleka: “Ngokuba uma bebuye bahilelwe, bahlulwe yikho, sebebalekele ukungcola kwezwe ngokuyazi iNkosi, noMsindisi uJesu Kristu, khona ukugcina kwabo kubi kunokuqala. Ngokuba nga kwaba-ngcono kubo ukuba babengayazanga indlela yokulunga kunokuba kuthi sebayazile bafulathele umyalo ongcwele ababewunikeziwe. Kubehlele njengokwesaga esiqinisileyo esithi: Inja yabuyela ebuhlanzweni bayo, nokuthi: Ingulube igezwé qede yaphindela ukuzibhixa odakeni.”—2 Petru 2:20-22.

16. (a) Abanye badukiswe kanjani ezikhathini zamuva? (b) Abanye abadukisiwe baye bawela kuziphi izenzo zokuziphatha?

16 Labo abalwenqabayo ulwazi oluqondile lweqiniso ngokuvamile bakhetha indlela yokwanelisa izithakazelo zabo. Ababe besawamukela umthwalo wemfanelo wokuba khona njalo emihlanganweni yobuKristu noma wokuhlanganyela enkonzweni yendlu ngendlu. Abanye baze babuyele ngisho nasekubhemeni! Abanye bayajabula ngokuthi akusadingekile ukuba bahluke empikiswaneni yokungathathi-hlangothi kobuKristu neyokusetshenziswa kabi kwegazi. Oh, yeka inkululeko! Manje sebengavotela ngisho nelinye lamaqembu ezombangazwe ‘esilo.’ (IsAmbulo 13:1, 7) Kanjalo, njengemiphefumulo engagxilile, abanye baye bayengwa futhi bachezukiswa endleleni eqondile yolwazi oluqondile yilabo abathi “bebathembisa inkululeko, kanti bona uqobo lwabo bayizigqila zokubhubha.”—2 Petru 2:15-19.

17. Kunayiphi ingozi ngalabo abachezukayo olwazini oluqondile lweqiniso?

17 Ngaphandle kokuba abanjalo baphenduke futhi babuyele eqinisweni, bazichaya esahlulelweni uPawulu asichaza: “Ngokuba uma sona ngamabomu emva kokuba sesamukele [ulwazi oluqondile lweqiniso], akusekho umnikelo ngezono, kepha kuphela ukulindela okwesabekayo ukwahlulelwa nomlilo oshisayo ozakuqeda amaphikankani.” Yeka ukuthi kuwubuphukuphuku nobuwula kangakanani ukulahla ulwazi oluqondile ngoJehova uNkulunkulu nangoJesu Kristu ngenxa yezimfundiso zeLobukholwa zokuhlubuka!—Heberu 6:4-6; 10:26, 27, qhathanisa neNW.

Intshiseko Yolwazi Oluqondile

18. NgokukaPawulu, kungani abefundisi abangamaJuda bahluleka ukwamukela uKristu?

18 Ngokuqinisekile abefundisi abangamaJuda bosuku lukaPawulu babenalo ulwazi lwemiBhalo yesiHeberu. Kodwa ingabe kwakuwulwazi oluqondile? Ingabe lwabasondeza kuKristu njengoMesiya othenjisiwe? UPawulu uthi babekhathalela kakhulu ukubonakalisa ukulunga kwabo siqu ngoMthetho kangangokuthi babengenakuzithoba ‘kuKristu oyisiphetho somthetho.’ Ngakho uPawulu wayengathi ngabo: “Ngokuba ngiyabafakazela ukuthi bashisekela uNkulunkulu kodwa [hhayi ngokolwazi oluqondile, NW].”—Roma 10:1-4.

19, 20. (a) Singaluzuza kanjani ulwazi oluqondile? (b) Yimiphi imibuzo esele edinga ukuphendulwa?

19 Ngakho singaluzuza kanjani lolulwazi oluqondile? Ngesifundo somuntu siqu nangokuzindla, kanye nomthandazo nokuba khona emihlanganweni. Lokhu kusho okufana nokuwagcwalisa njalo amabhethri ethu angokomoya. Asinakuthembela kuphela olwazini esaluthola okokuqala lapho samukela iqiniso. Ngokuqhubekayo, kumelwe sidle ukudla okungokomoya okuqinile, ulwazi oluqondile, ngesifundo somuntu siqu esenziwa ngokuqaphela imininingwane. Ngakho iseluleko sikaPawulu siyafaneleka: “Ukudla okuqinileyo kungokwabakhulileyo, abathi ngokujwayela ukuwusebenzisa umqondo, sebenawo osulungele ukwahlukanisa okuhle nokubi. Ngakho-ke masidlule esifundisweni sokuqala ngoKristu, siqhubekele kokupheleleyo, singabuyi sibeke isisekelo sokuphenduka emisebenzini efileyo, nokukholwa nguNkulunkulu, . . . siyakukwenza lokho, uma uNkulunkulu evuma.”—Heberu 5:14–6:3.

20 Manje imibuzo iwukuthi, imaphi amathuluzi esinawo okusisiza ukuba sizuze ulwazi oluqondile? Futhi uma sibheka ukuphila kwethu okumatasa, singalitadisha nini iZwi likaNkulunkulu? Isihloko esilandelayo sizoxoxa ngalezindaba nangezinye ezihlobene nazo.

[Imibhalo yaphansi]

a Njengoba ihlelwe kuyiComprehensive Concordance of the New World Translation of the Holy Scriptures, ikhasi 17; noFilemoni 6 (Bheka iKingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures.).

b Ukuze uziqonde kangcono izincazelo ezihlukahlukene zamagama athi “ulwazi [knowledge],” “ikhono lokucabanga [thinking ability],” “ukuhlakanipha [wisdom,]” namanye atholakala encwadini yezAga, bheka i-Insight on the Scriptures, uMqulu 2, amakhasi 180, 1094, 1189, ekhishwe ngesiNgisi yiWatchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.

Imibuzo Edinga Ukuphendulwa

◻ Uyini umahluko phakathi ‘kolwazi’ ‘nolwazi oluqondile’?

◻ Kungani ulwazi oluqondile lubaluleke kangaka kulezinsuku zokugcina?

◻ Abanye bangalingeka kanjani ukuba bachezuke eqinisweni?

◻ Yisiphi isixwayiso uPetru asinika sona ngokwenqaba ulwazi oluqondile?

◻ Yini okumelwe siyenze ukuze sizuze futhi silondoloze ulwazi oluqondile?

    Zulu Publications (1975-2026)
    Phuma
    Ngena
    • IsiZulu
    • Thumela
    • Okukhethayo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Imibandela Yokusebenzisa Le Webusayithi
    • Imithetho Yokugcinwa Kwemininingwane Eyimfihlo
    • Amasethingi Okugcinwa Kwemininingwane Eyimfihlo
    • JW.ORG
    • Ngena
    Thumela