Usongo Lwenuzi
Cabanga ngabafana ababili egalaji elivaliwe, bemi endaweni egcwele uphethiloli ochithekele phansi. ngamunye uphethe ibhokisi likamentshisi . . .
Lokhu kusifanekisela kahle isimo esikhona namuhla phakathi kwemibuso emikhulu emibili. Yomibili inezindawo zokugcina izikhali zenuzi ezisabekayo okungathi uma zisetshenziswa kuphumele ekubhujisweni kwayo yomibili. Izikhali zayo ezicitshwayo zimi ngendlela esongelayo zilungele ukubulala, imishini esasondo ephenduphendukayo eqondisa isimiso sayo iphenduka ngejubane elikhulu.
Izinkulungwane zalezithunywa zokufa zicashe ngaphansi komhlaba ezindaweni zikakhonkolo zokugcina izikhali. Amakhulu engeziwe acashe ngaphakathi ezindikimbeni zemikhumbi-ngwenya futhi ezengeziwe zingaphansi kwezimpiko zangemuva zezindiza zempi. Izwe elithukile liyazibuza, Yini eyokwenzeka uma izikhali zisetshenziswa?
Ujenene onezindondo ezine uyaphendula. Uthi impi yenuzi iyoba “inhlekelele enkulu yezinga eliphakeme kakhulu emlandweni.” Isazi sesayensi siyanezela: “Kunengozi yangempela yokubulawa kwesintu.”
Inganekwane yesiGreki yasendulo ikhuluma ngendoda okuthiwa uDamocles eyahlaliswa ngaphansi kwenkemba eyayibanjwe umucu owodwa wonwele. Leyonkemba ingazimelela kahle izikhali zenuzi, futhi uDamocles, asimelele kahle sonke isintu. Abanye bathi, susa inkemba yikhona uDamocles ezolondeka. Ingabe likhona ithemba elinjalo? Izenzakalo eminyakeni yamuva ziye zanikeza ithemba kwabaningi:
March 1983: UMongameli uReagan waseU.S. uhlongoza iStrategic Defense Initiative, ukuhlola kwesayensi okuklanyelwe ukuba kwenze izikhali zenuzi “zingasetshenziswa futhi zingabi namandla.”
January 1986: Umholi weSoviet uMikhail Gorbachev uhlongoza ukuqeda zonke izikhali zenuzi ekupheleni kwalelikhulu leminyaka. Kamuva uthi: “Silungele izinkulumo hhayi zokuqeda ukuncintisana ngezikhali kuphela, kodwa zokuncishiswa kwezikhali okukhulu kakhulu okungenzeka, kuze kufinyelele ekubekweni phansi kwezikhali okuphelele nokwezwe lonke.”
December 1987: UGorbachev noReagan basayina isivumelwano sokunciphisa izikhali zenuzi. Ngokombiko wezindaba, “kungokokuqala kusukela ekuqaleni kwenkathi yeathomu ukuba imibuso emikhulu ivume hhayi nje ukuvimbela izikhali zenuzi kodwa ukuqeda zonke izinhlelo.”
Nokho, kuqiniseke kangakanani ukuthi lezizenzakalo zamuva ziyophumela ezweni elingenazo izikhali zenuzi? Yiziphi izithiyo ezivimbela impumelelo?