Ngonda Yintatu

Befu tunlongukanga mu Kibibila ti batu basonga, balenda ba batu bambi. Tala kifuani ki Ntinu Salomo. Tona mu bumuana banlonga zinzila zi Yave ayi Yave wunsakumuna. Vayi kheti bobo kuntuala nandi wuyiza buongimina zi Nzambi zi luvunu. Masumu kavola mafuemisa Yave ayi matuadisa ziphasi ziwombo mu zimbandu zilanda. Bukiedika, Kibibila kintuba ti Salomo ‘banzika va kimueka na bakulu bandi,’ kubunda mvandi batu bakuikama dedi Ntinu Davidi. (1 Minti. 11:​5-9, 43; 2 Minti. 23:13) Mawu masinsundula ko ti, baboso bafua bala vulubuka buka ti Yave widi mu lukuiku lu kuba vana luzingu lu mvu ka mvu. Luvulubukusu widi nkhailu wu Nzambi yi luzolo. Nandi mvananga wawu kuidi batu bake luaku lu kunsadila mvu ka mvu. (Yobi 14:​13, 14; Yoa. 6:44) Bukiedika ti Salomo wala vulubuka? Yave to zebi. Befu tusa zaba ko, vayi tuzebi ti makani Yave kala baka, mawu malutidi. w24.05 4 ¶9

Bo tukivana kuidi Yave, befu tunkuiza banga buka zinzenza mu tend’andi. Tuntambulanga bidia biwombo bi kiphevi ayi tumbanga kinkundi kimboti na bankaka bake mvandi zinzenza zi Yave. Tenda yi Yave yisi ko yisikama vama vamueka. Tenda beni yilenda ba koso kua kuke bisadi bi kuikama bi Yave. (Nzai. 21:3) Buabu, abu bisadi bi Yave bikuikama bamana fua? Dike diambu dimboti kutuba ti bawu mvawu bakidi mu tenda yi Yave? Ngete! Kibila mbi? Kibila bawu bake bamonyo mu kilunzi ki Yave. Yesu wutuba: “Bafua bala vulubuka. Diawu Mose katubila mawu mu kinongo ki nti wu zitsendi, bo nandi katedila Yave, ‘Nzambi yi Abalahami, Nzambi yi Isaki ayi Nzambi yi Yakobi.’ Nandi widi Nzambi kubika kuandi ti yi bafua, vayi yi batu bamonyo, kibila kuidi nandi baboso badi bamonyo.”—Luka 20:​37, 38. w24.06 3 ¶6-7

Bo Zadoki kayenda ku Hebeloni, nandi wuba wukubama muingi kunuana mvita. (1 Lusa. 12:38) Nandi wuyendila kuna muingi kabuela mioku Davidi mu mvita ayi kunuanina dikabu di Isaeli kuidi zimbeni ziawu. Ḿba Zadoki kasa ba ko beni wupisuka mu kunuana mvita, vayi nandi wuba beni kibakala. Kuidi Zadoki kalongukila khadulu yi kibakala? Nandi wuzingila va khati babakala baba mangolo ayi kibakala. Nandi wubaka ndandu mu kifuani ki babakala abobo. Dedi kifuani ki Davidi ki ‘kutuadisanga masodi ma basi Isaeli’ mu mimvita, kivanga dikabu dioso kumbuela mioku mu ntima woso. (1 Lusa. 11:​1, 2) Davidi wununga zimbeni ziandi mu kufiatila mu lusadusu lu Yave. (Minku. 138:3) Zadoki wuba bifuani binkaka bimboti bi kulandakana dedi—Yoada, muan’andi Benaya ayi 22 di zimfumu zi makanda ma basi Isaeli baba ku khonzo Davidi. (1 Lusa. 11:​22-25; 12:​26-28. w24.07 3 ¶5-6

Saulu waba kuamisanga minlandikini mi Yesu. Diawu Baklistu bawombo bamona ti nandi kalendi balula ko luzingu luandi. Vayi Yesu kasa kuntadila ko mu phila ayoyo. Nandi ayi tat’andi bamona zikhadulu zimboti Saulu kaba. Yesu wutuba: “kibila dibakala adiodio, widi wusolu kuidi minu.” (Mav. 9:15) Yesu mvandi wuvanga mangitukulu muingi kusadisa Saulu kunyongina masumu mandi. (Mav. 7:58–8:3; 9:​1-9, 17-20) Bo kayiza ba wumueka mu Baklistu, Saulu wuyiza tedulu mvuala Polo. Khumbu ziwombo wuvutula matondo kuidi Yave, kibila mu mambu kamonikina, nandi wulonguka ti Yave widi nkua mamboti ayi nkua nlemvu. (1 Ti. 1:​12-15) Khumbu mueka mvuala Polo wuyuwa ti, mu kimvuka ki Kolintu muba dibakala dimueka diaba vanganga kitsuza, vayi kheti bobo wutatamana mu kimvuka. Kuzaba mambu Polo kaba kamba bavanga, malenda kutulonga phila Yave kammonisinanga luzolo bo kansembanga bisadi biandi ayi kammonisinanga kiadi bo bawu banyongina masumu mawu. w24.08 13 ¶15-16

Buviokila thangu, Yave malembi malembi, wunsudikisanga buidi batu ba masumu balenda kumfikimina. Bo mambu maphasi mayiza monika ku Edeni, Abeli muana wummuadi wu Adami ayi Eva, nandi mutu wutheti wuyiza kuna kiminu mu Yave. Nandi waba zolanga Yave, waba tomba kunkuangidika ayi kumfikama. Diawu kamvanina nkhailu. Mu kuba nsungi wu mamemi, nandi wubonga mua bana ba mamemi, wuvonda ayi wuvana nkhailu kuidi Yave. Buidi Yave kamuena mawu? Nandi ‘wukikinina nkhailu wu Abeli.’ (Ngene. 4:4) Yave mvandi wukikinina minkhailu mi batu bankaka baba kunzolanga ayi baba kumfiatilanga dedi Nowa. (Ngene. 8:​20, 21) Mu kukikinina minkhailu beni, Yave wumonisa ti batu ba masumu balenda baka lunungu luandi ayi kumfikama. w24.08 3 ¶5-6

Tumbanga beni mu kiunda mu kibila ki mambu makhambulu masonga. (Mpovi 7:7) Bisadi bikuikama bi Yave, dedi Yobi ayi Abakuki mvawu baba mu kiunda. (Yobi 6:​2, 3; Haba. 1:​1-3) Kheti disi ko diambu dimbi kuba mu kiunda, tufueti ba keba keba muingi mayindu amomo mabika kutu nata kuvanga diambu dimbi dilenda buela tuadisa ziphasi. Bo tummona luzingu lu batu bamvanganga mambu mambi kukuenda buboti, tulenda yindula! Disi ko diambu dinkinza kuvanga mambu masulama. Wumueka mu bisadi bi Yave wumona bankua mambi kuvanga mambu makhambulu masonga kuidi batu bamboti. Vayi kheti bobo, luzingu luawu luaba monikina buka ti lunkuenda buboti. Diawu katubila: ‘Abobo badi bankua mambi bakhambu kuazukanga.’ (Minku. 73:12) Nandi mvandi wuyiza ba beni mu kiunda, mu kibila ki mambu mambi mabina kumvanga kumanisa lufiatu luandi mu Yave. Diawu katubila: ‘Bo yaba tomba kuvisa mambu moso amomo, yiyiza ba phuda.’—Minku. 73:​14, 16. w24.11 3 ¶5-7

Befu tunkembisanga Yave kibila tukunkinzikanga. Befu tuidi bibila biwombu muingi kuvanga mawu. Dedi, Yave lutidi zangama ayi mangolo mandi masukanga ko. (Minku. 96:​4-7) Ndueng’andi yimmonikanga mu biuma kavanga. Nandi wu tuvana luzingu ayi biuma bioso bintombulu muingi kuzinga. (Nzai. 4:11) Nandi widi wukuikama. (Nzai. 15:4) Mamoso kavanga mantuadisanga ndandu ayi wundukisanga zikhanu ziandi. (Yosua 23:14) Diawu Yelemia katubila: ‘Mu batu boso banduenga ba mimvila mioso ayi kubunda mvandi mintinu miawu mioso, vasi ko mutu wulenda dedakana na ngiewu’! (Yele. 10:​6, 7) Bukiedika, befu tuidi bibila biwombu muingi kukinzika Tat’itu yi diyilu. Vayi kubika to kunkizika, befu mvitu tu kunzolanga. Ayi tu kunzitisanga kibila tu kunzolanga. w25.01 3 ¶5-6

Zimbeni zi Yave bamvanganga mamoso muingi kutu vanga kudekula lufiatu luitu mu kimvuka ki Yave. Dedi, befu tumana longuka mu Kibibila ti Yave wuntomba bisadi biandi baba badiodila mu nyitu, mu mayindu ayi mu kiphevi. Ayi boti vadi kisadi kiandi wukhambu ba wudiodila mu ziphila aziozio ayi wukhambu nyongina masumu mandi, nandi kafueti vaikusu mu kimvuka. (1 Ko. 5:​11, 12; 6:​9, 10) Befu tunlandakananga lutumu alolo lu kibibila. Vayi zimbeni zitu bantubanga ti kuvanga mawu, befu tummonisanga ti tuisi ko kiadi, tumfundisanga bankaka ayi tuisi ko luzolo. Zaba nani tho yi mambu ma luvunu. Satana nkadi’ampemba, nandi tho yi mambu moso ma luvunu. Nandi widi “tata yi luvunu.” (Yoa. 8:44; Ngene. 3:​1-5) Diawu tulenda ba lufiatu ti nandi wunsadilanga batu ba kumbuelanga mioko muingi batiamuna mambu ma luvunu matedi kimvuka ki Yave. w24.04 10-11 ¶13-14

Kheti bo ziphasi zingolo ziala tona, ḿba bankaka bo bala mona ti “Babiloni Yinneni” yima tuluka, bala tebuka moyo ti Zimbangi zi Yave batona kutubila mawu tona thama. Bukiedika ti bankaka bo bala mona mambu amomo bala balula mavanga mawu? (Nzai. 17:5) Mambu amomo ma kumonika, mala ba dedi mueka buka mo mamonika ku Ngipiti mu bilumbu bi Mose. Tebuka moyo ti ‘batu bawombo ba mimvila minkaka’ bayenda va kimueka na basi Isaeli. Ḿba bankaka mu bawu batona kuba kiminu mu Yave, bo bamona zindubu Mose kaba kuba zabikisanga matedi Kumi di Zitsingulu kumonika. (Esodu 12:38) Bo Babiloni Yinneni yala tuluka, va kumonika batu bala buela mioko mbuongimini yikiedika, bukiedika ti befu tufueti ba mu kiunda? Ndamba! Befu tuntomba kumonisa zikhadulu zio Tat’itu yi diyilu kadi. Dedi, nandi widi ‘nkua nlemvo, nkua kiadi, nkua mvibudulu, widi luzolo lu kuikama ayi nkua kiedika.’—Esodu 34:6. w24.05 11 ¶12-13

Mbi bilenda monika befu kukhambu simbidila “thuadusulu yi mambu mamboti”? Tala kifuani. Mu sekulu yitheti, Baklistu bankaka batona kutuba ti kilumbu ki Yave kituka. Ḿba vaba nkanda wumueka waba monikina buka ti Polo wusonika wawu wuba nata kuyindudila mu phila ayoyo. Mu khambu botula thangu muingi kufiongunina bivisa, Baklistu bankaka ku Tesalonika, bakikinina mu mambu beni ayi batiamuna mawu kuidi bankaka. Boti bawu babotula thangu muingi kuyindula mu mambu Polo kaba kamba bo kaba yawu, khanu basa vunuka ko. (2 Te. 2:​1-5) Polo wulubula zikhomba ziandi, babika kukikininanga mu moso kua mambu bankuwa. Ayi muingi kuba sadisa kuntuala, nandi wumanisa nkand’andi wummuadi kuidi basi Tesalonika mu bikuma abibi: “Azizi, ziawu zimboti ziama minu Polo, zio minu veka yisonika. Akiki kiawu kidimbu yintulanga mu minkanda mioso mio minu yinsonikanga.”—2 Te. 3:17. w24.07 12 ¶13-14

Vaba tombulu Baklistu ku Yuda kukindama mu kisalu kiawu kuidi Yave kibila baba belama kumonikina mambu maphasi. Kheti bawombu mu bawu baviokila mu zikhuamusu vayi bankaka bakikinina kiedika mu thangu yimua ndembama. Mvuala Polo wutuba ti kheti bawu bakindama mu zikhuamusu vayi bawu basa tovuka ko dedi Yesu, kibila nandi wuviokila mu mambu mannata nati ku lufua. (Ebe. 12:4) Bawombu mu basi Yuda bayiza ba beni nganzi ayi bamonisa buphunya kibila bankaka mu basi Yuda basola kuawu kuba baklistu. Mua mimvu kumbusa, kuvioka 40 di basi Yuda “babaka makani ayi bavanga tsila yi kubika nua ni kudia nati bankuiza nunga kuvonda Polo.” (Mav. 22:22; 23:​12-14) Kheti mu mambu amomo maphasi, vaba tombulu Baklistu bakutakana muingi kubuongimina Yave, kusamuna zitsangu zimboti ayi kutatamana kukindisa kiminu kiawu. w24.09 12 ¶15

Yesu waba zolanga beni mvuala Yoane. (Mat. 10:2) Yoane wulandakana Yesu mu kisalu kiandi ki kusamuna, wumona mangitukulu kavanga ayi wuba yandi va kimueka mu thangu ziphasi. Nandi wumona bo bavonda Yesu ayi bo kavulubuka. Wumona kimvuka ki Baklistu mu sekulu yitheti kukonzuka ayi zitsangu zimboti ‘kusamunu kuidi batu boso va ntoto.’ (Kolo. 1:23) Kutsuka luzingu luandi, mvuala Yoane wubaka luaku lu kusonika Diambu di Nzambi. Nandi wumona ‘bimona mesu bitedi Yesu Klistu.’ (Nzai. 1:1) Yoane wusonika buku yinnata dizina diandi ayi zibuku zinkaka zitatu zi Kibibila. Mu nkanda wuntatu, nandi wufila wawu kuidi Ngaio no Yoane katadila muana wu kiphevi. (3 Yoa. 1) Mambu dibakala adiodio dikuikama kasonika, makindisa minlandikini mioso mi Yesu nati mu bilumbu bitu. w24.11 12 ¶15-16

Nnuni wunzolanga nkazi’andi, wukumvuanga nkinza ayi wu kunkiebanga buboti. Nandi wuntadilanga nkazi’andi nkhailu Yave kamvana. (Zinga. 18:22; 31:10) Mawu mala kumvanga kunkieba mu luzolo ayi mu lukinzu kheti mu thangu bambundana nyitu. Nandi kalasa kunkuika ko kuvanga mambu makhambu fuana bo bambundana nyitu, malenda kumfuisa tsonyi voti kutatisa kilunzi kiandi. Na kuvanga mawu, nandi mvandi wala ba kilunzi kidiodila vantuala Yave. (Mav. 24:16) Banuni, banu lufiatu ti Yave wummonanga ayi wumvuanga nkinza mangolo mumvanga muingi kuzitisa bakazi binu mu mambu moso ma luzingu luawu. Ba wukubama muingi kuzitisa nkazi’aku mu kubika kumvangila diambu dilenda nyongisa ntim’andi, mmonisa mamboti, lukinzu ayi luzolo. Ngie kuvanga mambu amomo, wala monisa ti wu kumvuanga nkinza ayi wu kunzolanga. Ngie kukieba buboti nkazi’aku, kikundi kiaku na Yave kinkuiza tatamana kingolo.—Minku. 25:14. w25.01 13 ¶17-18

Zimbangi zi Yave, banzolanga beni kusamuna zitsangu zimboti. Mawu ma bavanganga kuba disuasana na baklistu ba luvunu. Diawu mbi binkuiza tusadisa, kutatamana kusamuna voti kubuela kifuza kitu mu kisalu ki kusamuna? Kulonguka kifuani ki Yesu, kunkuiza tusadisa kuba kifuza mu kisalu ki kusamuna. Bo kaba va ntoto nandi, wutatamana kuba kifuza mu kisalu ki kusamuna. Dedi bo dibakala Yesu katubila kaviokisa mimvu mitatu muingi kuvata mfigu wabasa butanga ko ni makundi, Yesu mvandi wuviokisa mimvu mitatu mu kusamuna kuidi basi Yuda, vayi bawombo mu bawu basa kikinina ko zitsangu beni. Dedi bo dibakala beni kasa vonga ko kuvata mfigu, Yesu mvandi kasa dekula ko kifuza mu kulonga zitsangu zimboti. (Luka 13: 6-9.) Kusadila malongi kavana ayi kulandakana kifuani kiandi, kulenda tusadisa kutatamana kumonisa kifuza bubu. w25.03 14-15 ¶1-4

Abu boti mabakula mutu no ngie wunyindula ti ke wufuana muingi kukuela? Fueti yoluka yandi mu nsualu ayi kunkamba mabanza maku? Kibibila kintuba ti mutu wu nduenga, wumbakanga theti nzailu ava kuvanga dioso diambu. Diawu, yike mbonosono yinduenga ngie kuzaba mua mambu matedi mutu beni, ava kunzabikisa mabanza maku. Buidi ngie wulenda zabila mutu buboti? Mu zikhutukunu zi kimvuka voti bo lumviokisa thangu na zikhomba zinkaka, ngie wulenda zaba mambu matedi kiphevi kiandi, kimutu kiandi ayi zikhadulu ziandi. Wukiyuvusa: Banani bakundi bandi ayi mambu mbi kanluta kolukilanga beni? (Luk. 6:45) Bukiedika ti makani mandi make madedakana ayi mami? Boti kuba, wulenda yoluka na bakulutu ba kimvuka kiandi voti na khomba yinkaka wuyonzuka mu kiphevi zabizi mutu beni buboti. (Zinga. 20:18) Ngie wulenda kuvula zikhadulu zi mutu beni ayi kimutu kiandi. (Luti 2:11) Bo wumbotula thangu muingi kuzaba mutu beni, ba keba keba muingi wubika kuntatisa. Kinzika mabanza mandi ayi bika kutomba kuzaba mamoso matedi nandi. w24.05 22 ¶7-8

Mu kulandakana kifuani ki Yesu, bakulutu ba kimvuka bamonisanga ko lukasu mu kuyindula ti khomba bevola disumu kalendi nyongina ko masumu mandi. Batu bankaka bamvolanga disumu dingolo, banyonginanga masumu mawu, muna lukutukunu lutheti bambanga na mua dingumba di bakulutu ba kimvuka. Vayi kuidi bankaka ḿba vankuiza tombulu kuba bikila mua thangu. Diawu bakulutu balenda kutakana ayi mutu bevola disumu dingolo khumbu ziwombo. Ḿba bo lukutukunu lutheti lumvioka, khomba bevola disumu kalenda yindula beni matedi mambu babe nkamba. Ayi ḿba kalenda kukikulula ayi kusambila kuidi Yave. (Minku. 38:18) Mu phila ayoyo mu lukutukunu lunkaka ḿba nandi kalenda ba mayindu masuasana kena mo kaba mu lukutukunu lutheti. Muingi kusadisa mutu bevola disumu kunyongina masumu mandi, bakulutu ba kimvuka bafueti monisa luzolo ayi mamboti. Bawu bantombanga ayi bansambilanga muingi Yave kasakumuna mangolo bawu bamvanga ayi kasadisa khomba bevola disumu, kuvisa mambu kabe vanga ayi kanyongina masumu mandi.—2 Ti. 2:​25, 26. w24.08 22-23 ¶12-13

Yave kasintomba ko ni mutu kabungu. Nandi katomba batu boso ba masumu baba kikundi ayi nandi. (2 Ko. 5:20) Kiawu kibila tona thama, kambikilanga thangu ayi kanlubudilanga batu bamvanganga mambi, kuba kuandi dikabu dimvimba voti mutu wumueka, babalula mavanga mawu ayi bavutuka kuidi nandi. Bakulutu ba kimvuka badi luaku lu kusala va kimueka na Yave bo bamvanga mangolo muingi kusadisa batu bavola disumu, banyongina masumu mawu. (Lom. 2:4; 1 Ko. 3:9) Yindula Mayangi zimbasi ku diyilu bambanga, bo batu babotuka mu kimvuka banyonginanga masumu mawu. Tat’itu Yave ku diyilu, wumbanga beni mu mayangi, khumbu zioso wumueka mu mamemi mandi mazimbala, mamvutukanga mu kimvuka kiandi. Luzolo luitu mu Yave, lumbuelamanga bo tunyindulanga matedi kiadi kiwombo ayi mamboti malutidi ka tumonisanga.—Luk. 1:78. w24.08 31 ¶16-17

Boti Yesu wukikinina mambu amomo, khanu nandi wukota mu mambu ma pulitika ma basi Yuda baba mu luyalu lu basi Loma. Vayi Yesu ‘wutina ku mongo’. Kheti baba kunkuika, Yesu kasa kota ko mu mambu ma pulitika. Nandi widi kifuani kimboti kuidi befu! Tuzebi ti batu basinkuiza tudinda ko kuvanga mangitukulu muingi kufunisa mapha, kubelusa bimbevu, voti ku tukuika muingi kuba ntinu. Bawu balenda ku tukuika kubuela mioko mambu ma pulitika mu kuvota voti kubuela mioko mutu banyindula ti, kalenda dedikisa mambu ku tsi tukala. Vayi Yesu wuvana kifuani kimboti, nandi wumanga kukota mu mambu ma pulitika, diawu katubila: “Kintinu kiama, kisi ko ki nza ayiyi.” (Yoa. 17:14; 18:36) Baklistu bubu banlandakananga kifuani ki Yesu mu mayindu ayi mu mavanga. Ayi dedi nandi, befu tumbuelanga mioko Kintinu ki Nzambi, tunlonganga bankaka matedi kiawu ayi tunsambilanga muingi kiawu kiza.—Mat. 6:10. w24.12 4 ¶5-6

Bo wunlonguka, tomba ziphila zi kusadila mambu widi mu kulonguka. Dedi, landakana kifuani ki busonga bu Yave ki kukhambu monisa luvasanu. Mvandi landakana kifuani ki luzolo Yesu kaba mu Tat’andi ayi mu bankaka, mu kuba wukubama muingi kutovuka mu kibila ki dizina di Yave ayi kusadisa bankaka kheti khumbu zinkaka dilenda ba diambu diphasi. Mvandi landakana kifuani ki Yesu mu kuvana kimbangi kuidi bankaka, muingi mvawu babaka luaku lu kutambula nkhailu wu luzingu lu mvu ka mvu, mu nzila khudulu Yesu. Bo tuntatamana kulonguka matedi khudulu, luzolo luitu mu Yave ayi mu Yesu lumbuelamanga. Ayi mu kibila ki luzolo luwombo tuidi mu bawu, bawu mvawu bala luta tuzola. (Tia. 4:8) Diawu, tusadila mambu moso Yave ka tuvangilanga muingi tutatamana kulonguka matedi khudulu. w25.01 25 ¶16-17

Matangu ma bubu mu zithubulu zinkaka mansundula Ngie wuvengumuna masumu mami moso vantual’aku.’ Kifuani akiokio kimmonisa ti bo mutu kanyongina masumu mandi, Yave wuntatulanga mawu va ntual’andi ayi kabue sikikanga ko thalu mu mawu. Mu matangu amomo, buka nandi wutuba: ‘Kuidi ngie buka ti yisa vola ko masumu.’ Muingi kukindisa diyindu adiodio, Kibibila kinsadila mvandi kifuani kinkaka kidi mu Mika 7:​18, 19. Matangu beni mammonisa ti Yave wuntibulanga masumu mitu mu bibuangu bilutidi thibu voti kuneni ḿbu. Mu thangu yikhulu, batu babasa bakanga ko bu kuelandila kiuma babe tibula kuneni ḿbu. Bifuani abiobio bi tulonga ti bo Yave katulemvukilanga, nandi wu tubotulanga bizitu bi masumu mitu. Davidi wutuba, “Mayangi kuidi batu bo Nzambi kalemvukila zinzimbala ayi masumu mawu.” (Lom. 4:7) Amomo, mawu mansundula kulemvukila mu bukiedika. w25.02 9 ¶7-8

Vadi paladizu yimboti beni va ntoto mu bilumbu bitu ayi muawu muidi mu kumonika mambu mawombu. Bumviokila thangu, bivevi na bivevi bi batu bankotanga muawu bambakanga ndembama yikiedika. Batu bamana kota mu paladizu beni, badi makani ma kutatamana kukala muawu. Bawu mvandi bantomba kutumisa batu boso balenda nunga muingi bakota muawu. Paladizu mbi tuntubila? Paladizu yi kiphevi! Diambu di kukuitukila kumona ti Yave wuntuadisanga ndembama ayi kithuadi mu batu, kheti mu nza ayiyi yimana wala mambi ayi yintuadisanga beni boma kuidi batu. (1 Yoa. 5:19; Nzai. 12:12) Tat’itu yi luzolo, wummonanga mambu maphasi mammonikanga mu nza ayiyi yi Satana ayi nandi wutusadisanga kuba mu nsika muingi tuyonzuka buboti mu kiphevi. Kibibila kintuba ti paladizu yi kiphevi, yidi buka ‘kisuamunu’ ayi buka ‘lumbu banlembilanga nlangu’. (Yesa. 4:6; 58:11) Mu lusakumunu lu Yave, batu bankotanga mu paladizu beni bambakanga mayangi ayi nsika kheti mu bilumbu abibi biphasi.—Yesa. 54:14; 2 Ti. 3:1. w24.04 20 ¶1-2

Boti ngie wuntomba kukuela, tuidi lufiatu ti mana sambila mu mambu amomo, muingi kubakula mutu wufuana wu kukuela. Bukiedika, Yave kasinkuiza kutombila ko mutu muingi wukuela. Vayi nandi wumvuanga nkinza zitsatu ziaku, mabanza maku ayi nandi kalenda kusadisa kubakula mutu wufuana muingi kukuela. Diawu tatamana kunkamba mambu ngie wuntomba ayi mabanza maku. (Minku. 62:8) Sambila muingi kakuvana mvibudulu ayi nduenga. (Tia. 1:5) Kheti wisimfika bakula ko mutu wufuana muingi kukuela, Yave wunkanikisa ti wala tatamana kukeba zitsatu ziaku zi kinsuni ayi mabanza maku. (Minku. 55:22) Vayi fueti ba keba keba: Boti wuntomba mutu wu kukuela, ka wubika mawu maluta ba diambu dilutidi nkinza kuidi ngiewu. (Fil. 1:10) Mayangi makielika, mayizilanga ko mu kuba wukuela. Vayi mu kuba kikundi kifikama na Yave. (Mat. 5:3) Ayi boti wukueliziabu ko, ngie ke luaku lu kubuela kukivana mu kisalu ki kusamuna. (1 Ko. 7:​32, 33) Sadila buboti thangu ayoyo. w24.05 21 ¶4; 22 ¶6

Thangu kua mufueti viokisa mu bumasi? Batu bambakanga makani mu thinu, bammonikinanga mambu mawombu mambi. (Zinga. 21:5) Diawu bumasi buinu bufueti viokisa thangu yintombulu muingi luzabasana buboti. Vayi, mulendi viokisa ko thangu yiwombu mu khambu kibila. Kibibila kintuba: ‘Kivuvu kikhambu dukusu kinluekanga ntima.’ (Zinga. 13:12) Mbi bankaka balenda vanga boti bazebi batu bake bumasi? Phila yimueka yidi, mu kuba tumisa muingi badia yitu va kimueka, baba yitu mu mbuongimini yi dikanda voti muingi baviokisa yitu thangu. (Lom. 12:13) Phila yinkaka yidi mu kuyikuvusa: Bukiedika ti mutu bantomba muingi kaba yawu? Mutu bantomba muingi kaba nata mu dikalu? Voti, kibuangu bantomba muingi basolula? Boti ngie wulenda sadisa, buboti kuvanga mawu. (Nga. 6:10) Ba ku kudinda muingi wuba yawu, tadila luawu luaku lunneni. Ba keba keba muingi wubika kuba vama va suama, vayi mvandi zaba kuba bikila thangu muingi basolula masolu mawu. w24.05 30 ¶13-14.

Bakulutu ba kimvuka bamvanganga mangolo muingi bavisa mambu mbi mabe vanga mutu beni kubua mu disumu dingolo. Dedi, bukiedika ti khomba beni, malembe malembe wutona kulenza ndongukulu’andi yi Kibibila voti kisalu ki kusamuna? Bukiedika ti nandi wubika kuvanga minsambu, voti minsambu miandi misiala ko beni tsundu? Bukiedika ti nandi wubika mayindu mambi mantuadisa? Ove, bukiedika ti nandi wuyiza ba minkangulu mimbi ayi kuviokisa thangu na biuma Yave kanlendanga? Buidi mambu amomo mabaludila phil’andi yi kuyindudila? Bukiedika ti nandi wunkikinina ti disumu dingolo kabe vola dibentatula kuidi tata’andi Yave? Bo Bakulutu ba kimvuka bamvana biuvu binkinza kuidi mutu bevola disumu dingolo, bafueti ba keba keba muingi babika kukota mu mambu ma mutu beni bakhambulu nsua wu kuzaba. Vayi mu luzolo bawu bankuiza nsadisa kukoluka ayi kumona mbi bibe kunnata kubua mu disumu beni. (Zinga. 20:5) Mvandi, muingi kunsadisa, bawu balenda sadila bifuani muingi kusadisa mutu beni kuyindula ayi kumona buidi mambu kabe vanga, mabe bifisila kikundi kiandi na Yave. Ḿba mu lukutukunu lutheti ayi mutu beni, nandi wunkuiza tona kumona kiunda mu mambu kabe vanga ayi mu kibila akiokio kalenda tona kunyongina mawu. w24.08 22 ¶9-11

Yesu wusamuna mu kifuza “zitsangu zimboti zi Kintinu,” kibila wuzaba ti kiawu kisalu Nzambi kaba tomba kavanga. Kheti ku tsuka kisalu kiandi, Yesu wutula kisalu ki kusamuna va theti mu luzingu luandi. Nandi wuvangila mawu mu kue longanga mu “kadika divula ayi kadika buala”. (Luka 13:22) Mvandi wukubika milandikini minkaka muingi bavanga kisalu beni. (Luka 10:1.) Bubu mvandi kuvanga kisalu ki kusamuna diawu diambu dilutidi nkinza Yave ayi Yesu bantomba tuvanga. (Mat. 24:14; 28:​19, 20) Kutadila batu mu phila Yave ka batadilanga, mala tusadisa kubuela kifuza mu kisalu ki kusamuna. Nandi tidi batu boso bayuwa ayi bakikinina zitsangu zi kintinu. (1 Timoti 2: 3, 4.) Diawu ka tukubikilanga muingi tuba bapisuka mu kusamuna zitsangu aziozio zimvukisa miela mi batu. Kheti bubu batu basimvua ko nkinza mambu tuba longa, ḿba balenda mavua nkinza mu thangu ziphasi zingolo. w25.03 15-16 ¶5-7

Kadika khomba kalenda sadila kilunzi kiandi kikubuku mu Kibibila mu matedi phila kankuiza tadila mutu babotula mu kimvuka. Dedi bankaka balenda bila voti kuvana ndizulu yimboti boti mutu beni wumbaka makani ma kulandakana zikhutukunu. Vayi tulendi yoluka ko beni yandi voti kuba yandi kikundi. Bankaka balenda yindula ti phisulu ayoyo yimona, yisiko kithuadi na lutangu lu Kibibila luntuba: “Woso mutu wu kumvana mboti, widi mu kubuela mioko mavanga mandi mambi?” (2 Yoa 9-11) Befu kufiongunina buboti mambu nsoniki wu lutangu alolo kasonika, tunkuiza mona ti nandi waba tubila matedi batu babalukila kimvuka ki Yave, ove baboso bamvukumunanga bankaka kuvanga mambu Yave kankandiminanga. (Nzai. 2:20) Diawu, boti mutu widi mu kutuadisa malongi mantubila bubi kimvuka ki Yave voti zikhadulu zimbi, bakulutu ba kimvuka balendi baka ko makani ma kuentala. Ḿba, bumviokila thangu, nandi kalenda balula mavanga mandi. Vayi ma kukhambu monika, tulendi kumbila ko ni kuntumisa kayiza mu lukutukunu. w24.08 30-31 ¶14-15

Bo kamana kudikila nkangu wu batu, Yesu wukamba bapostolo bandi muingi bamaka mu buatu ayi bavutuka ku Kafalinawu. Bosi nandi wuyenda kumongo muingi nkangu wu batu babika kumbieka ntinu. (Yoa. 6:​16-20.) Bo bapostolo baba mu buatu mu ḿbu, vamonika kivuka kinneni. Bosi Yesu wabe kuenda vo baba mu kudiata vayilu nlangu. Ayi wutumisa Petelo muingi mvandi kadiata va mbata nlangu. (Mat. 14:​22-31) Bo kamana kumaka mu buatu, kivuka kilembama. Diawu minlandikini miandi batubila: “Bukiedika ngie widi Muana Nzambi.” (Mat. 14:33) Kheti bobo, bawu basa visa ko kithuadi ki mangitukulu kavanga mu ḿbu ayi mambu mamonika bo baba na nkangu wu batu. Tala mbi Malaku katuba matedi mambu amomo: “[Bapostolo] bayituka beni; kibila basa visa ko tsundu yi mangitukulu nandi kavanga bo kakaba mapha.” (Mala. 6:​50-52) Bukiedika bawu basa visa ko kitesu ki lulendu Yave kavana Yesu muingi kuvanga mangitukulu. w24.12 5 ¶7

Phila yinkaka tulenda vutudila matondo mu luzolo lu Yave yidi, mu kuvanga mamoso tulenda nunga muingi kutumisa batu bankaka baba yitu mu Mbambukulu Moyo. Ayi mvandi kuba sudikisa mambu mala vangama mu thangu Mbambukulu Moyo. Mvandi tulenda kuba monisa zivideo zidi mu jw.org zintuba: Kibila Mbi Yesu Kafwila? Ayi Mbambukulu Moyo Lufwa lu Yesu. Bakulutu ba kimvuka, bafueti vanga mamoso muingi kutumisa batu bavonga mu kiphevi. Yindula mayangi mambanga ku diyilu ayi va ntoto, bo mamemi mankaka ma Yave mazimbala bamvutuka mu kimvuka kiandi! (Luk. 15:​4-7) Mu Mbambukulu Moyo bika to kubila zikhomba, vayi mvandi batu bamona ayi bo basiala bue landakananga ko zikhutukunu mu thangu yiwombo. Befu tufueti kuba yamba buboti!—Lom. 12:13. w25.01 29 ¶15

Kheti khudulu yitusadisa kuvisa busonga bu Yave, vayi yawu yinluta ku tusadisa kuvisa luzolo luandi. (Yoa. 3:16; 1 Yoa. 4:​9, 10) Khudulu yimmonisa ti Yave kasintomba to ku tuvana luzingu lu mvu ka mvu vayi mvandi tuba mu khati dikanda diandi. Bo Adami kasumuka, nandi kasa bue tatamana ko mu dikanda di bisadi bi Yave. Diawu, befu boso tumbutukanga mu kukhambu bue ba mu dikanda di Yave. Vayi mu nzila khudulu, Yave wunlemvukilanga masumu mitu ayi wala vana luaku batu badi kiminu ayi ba kuntumukinanga muingi kubue ba mu dikanda diandi. Ayi bubu, befu tulenda ba kinkundi kifikama na Yave ayi zikhomba zitu. Ayi befu tummonanga luzolo lukiedika lu Yave!—Lom. 5:​10, 11. w25.01 21 ¶6

Tuidi lufiatu ti ngie wumvuanga beni nkinza nkhailu wu khudulu! (2 Ko. 9:15) Yesu wuvana luzingu luandi muingi ngie wubaka kikundi kifikama na Yave Nzambi. Mvandi wulenda ba kivuvu ki kuzinga mvu ka mvu. Diawu tuidi bibila biwombo muingi kutonda Yave mu luzolo katumonisa mu kutuvana khudulu! (Lom. 5:8) Muingi kutusadisa kutatamana kuvutulanga matondo mu khudulu, Yesu wutubikila lutumu lu kulandakananga Mbambukulu Moyo lufua luandi kadika mvu. ( Luk. 22:​19, 20) Mu mvu awuwu, Mbambukulu Moyo yala vangama mu kinna kilumbu 2 Ngonda Yinna mvu 2026. Tuisi ko divuda ti befu boso tunkuiza kubama muingi kulandakana nkungi awowo. Befu tuala luta baka ndandu befu kubotula thangu ava Mbambukulu Moyo muingi kuyindula mu mambu Yave ayi Muan’andi ba tuvangila. w25.01 20 ¶1-2

Ngie wulenda tatamana kulonguka matedi luzolo lu Yave ayi Yesu, mu kuyindulanga mu mambu bawu ba tuvangila. Wulenda vanga mawu mu mvu awuwu mu Mbambukulu Moyo, mu kutanga mu phila yifuana zibuku zintubila matedi Yesu. Bika kutanga zikapu ziwombo vayi tangila mu phila yinkuiza kusadisa kuvisa kibila tufueti zodila Yave ayi Yesu. Boti mana sadila Yave mu mimvu miwombo, ḿba wulenda yindula ti vasiedi ko mawombo muingi kulonguka matedi busonga bu Yave, luzolo luandi ayi khudulu. Vayi zaba ti kulonguka matedi mambu amomo ayi mankaka, masi ko tsukulu. Buabu, mbi wulenda vanga? Tanga ayi longuka mambu madi mu Kibibila ayi mu bilongulu bitu. w25.01 24-25 ¶13-15