JULAYI 13-19, 2026
NYIMBO NA. 127 Mtundu wa Mundu Jwangusaka Mbe
Achijiganyeje Chikumbumtima Chawo Mfundo sya M’Baibulo
“Pakuŵa jwalijose chachitwichila katundu jwakwe.”—AGAL. 6:5.
CHAKULINGA CHA NGANIJI
Chitulijiganye yampaka tutende pakuchijiganya chikumbumtima chetu mfundo sya m’Baibulo ni chakulinga chakuti chitukamuchisyeje kusagula yindu chenene.
1-2. (a) Ana ni mtuka wapi waŵapochele Adamu ni Hawa? (b) Ana jemanjaji akalosisye chamti uli kuyamichila mtukawu?
YINYAMA yikusatenda yindu mkaniyiŵe kuganisya. Nombenago machini gakusakamula masengo pakujigalila pologalamu ja mu kompyuta jaŵaŵisilemo mundu. Nambo ŵandu tuli ŵakulekangana ni yindu yeleyi. Mlungu paŵatupanganyisye, jwatupele mtuka wapadela wawuli wakusosekwa mnope. Mtukawu uli ufulu wakusagula yakutenda. Baibulo jikusatusalila kuti Mlungu jwampanganyisye mundu jwandanda Adamu m’chiwanichisyo chakwe kuti aŵe jwakulandana najo. (Gen. 1:26, 27) Jwalakwe ŵampele Adamu ni Hawa ufulu wakuti asaguleje yindu yakusaka kutenda.
2 Yehofa nganampa Adamu ni Hawa malamusi gejinji gakuti akuyeje. Jwalakwe jwagambile kwasalila kuti achisamalileje chilambochi, achigumbasye ni ŵanache ŵawo, soni amdalileje jwalakwe kuti ni jwali jwakuŵajilwa kwasalila yakusosekwa kutenda. (Gen. 1:28; 2:16, 17) Ana Adamu ni Hawa akalosisye chamti uli kumyamichila Mlungu juŵapele ufulu wakusagula yindu? Pa yindu yosope yele Yehofa ŵapele, jemanjaji ŵasosekwaga kupikanila lilamusi lyaŵapeleli ligongo lyakumnonyela Yehofa soni kusachilila kumsangalasya.—Mis. 23:15.
3. Ana Adamu ni Hawa ŵakamulichisye masengo chamti uli ufulu wawo wakusagula yakutenda?
3 Baibulo jikusatusalila kuti Adamu ni Hawa nganakamulichisya masengo mwalunda ufulu wawo wakusagula yakutenda. Jemanjaji ŵasagwile kuti akampikanila Yehofa. Ŵasagwile yeleyi ligongo lyakulinonyela mmalo mwakumnonyela soni kumyamichila Yehofa. (Gen. 3:1-7) Yaŵasagwileyi ni yayikusatendekasya kuti tusimaneje ni yakusawusya lelojino.—Alo. 5:12.
4. (a) Mwakamulana ni Agalatiya 6:5, ana wosopewe tukusasosekwa kutenda chichi? (b) Ana mungani ajino chitukambilane ya mtuka wine wapi?
4 Lisiku lililyose tukusasosekwa kusagula yakutenda yejinji. Yeleyi yikusatendekasya kuti umi wetu uŵeje wakusawusya. (Aŵalanje Agalatiya 6:5.) Yindu yine yatukusasagula yikusaŵa yangasawusya nambo yine yikusaŵa yekulungwa mnope. Ana mpaka tusagule chamti uli yindu yampaka yimsangalasye Yehofa? Chandanda, tukusosekwa kwitichisya kuti ŵanduwe, tukusasosechela chikamuchisyo cha Yehofa. (Mis. 16:3; Yel. 10:23) Atamose Yesu Klistu juŵaliji mundu jwamlama, jwamanyililaga kuti jwasosekwaga Mlungu kuti amkamuchisyeje. (Aheb. 5:7) Nambi uli m’weji ŵandu ŵangali umlama? M’weji ni ŵatukusosechela mnope chikamuchisyo cha Yehofa kulekangana ni muyaŵelele ni Yesu. Sambano, kwende tukambilane mtuka wine waŵatupele Yehofa wampaka utukamuchisye kuti tusaguleje yindu mwalunda. Mtuka welewu uli chikumbumtima chetu.
ANA CHIKUMBUMTIMA CHILI CHICHI?
5. (a) Ana chikumbumtima chili chichi? (b) Ana chikumbumtima mpaka chitukamuchisye chamti uli? (Aloma 2:14, 15)
5 Chikumbumtima chili umundu wetu wamkati wawukusatukamuchisya kumanyilila naga yatukusaka kutenda yili yambone kapena yakusakala. Atamose mundu jwele ngakusamanyilila malamusi ga Mlungu akwete chikumbumtima. (2 Akoli. 4:2) Chikumbumtima chetu chili mpela jwakuwelusya magambo jwakusatusalila naga yindu yatukuganisya kapena yatutesile yili yambone kapena yakusakala. (Aŵalanje Aloma 2:14, 15.) Chikumbumtima chetu mpaka chitukalamusye kuti tukatenda yindu yatukumanyilila kuti yili yakusakala. (1 Sam. 26:8-11) Kapena mpaka chitulimbikasye kuti tutende yindu yatukumanyilila kuti yili yambone. Nambope, gamba kukola ufulu wakusagula, ngayikusagopolela kuti yindu yiliyose yampaka tusagule chiyiŵeje yakamulana ni yakusasaka Yehofa. Mmalomwakwe, chikumbumtima chetu ni champaka chitukamuchisye kumanyilila naga yindu yatukusaka kusagula yili yambone kapena yakusakala.
6. Ligongo chichi ndaŵi sine chikumbumtima chetu nganichiŵa chitulongolele chenene?
6 Nambo chakutesya chanasa chili chakuti ndaŵi sine chikumbumtima chetu ngachikusatulongolela kutenda yindu yambone. Ŵanduwe tuli ŵangali umlama yayikugopolela kuti chikumbumtima chetusoni chili changali umlama. Chikumbumtima chetu mpaka chigumbidwe ligongo lya liŵasa lyatwatyochele, ndamo jetu, soni yakumbila yakulemwecheka yatukusakola. Ni ligongo lyakwe Baibulo jikusasala kuti chikumbumtima chetu mpaka chiŵe “changalimba,” mpaka ‘chikole liŵasi mpela kuti achijochiche ni chisyano cha moto,’ kapenasoni mpaka chiŵe “chakusakala.” (1 Akoli. 8:12; Tit. 1:15; 1 Tim. 4:2; Aheb. 10:22) Chikumbumtima mpela chelechi nganichiŵa chitulongolele kutenda yindu yambone ligongo lyakuti chikusaŵa mpela sikelo jejonasiche jajikusasosekwasoni kujilinganya. Myoyo, tukusasosekwa kutenda yampaka tukombole kuti tukole chikumbumtima chambone. (1 Pet. 3:16) Nambo ana mpaka tutende chamti uli yeleyi?
YAMPAKA TUTENDE PAKUCHIJIGANYA CHIKUMBUMTIMA CHETU
7-8. (a) Ana mpaka tuchijiganye chamti uli chikumbumtima chetu? (b) Ana mfundo sya m’Baibulo mpaka situkamuchisye mwamti uli? Alondesye. (Alolesoni chiwulili.)
7 Ana mpaka tuchijiganye chamti uli chikumbumtima chetu? Mpaka tutende yeleyi mwakuŵalanga Baibulo ndaŵi syosope soni kumanyilila yindu yele Yehofa akusayiwona kuti yili yambone soni yakusakala. Kulijiganya malamusi ga Mlungu mpaka kutukamuchisye kumanyilila mwakusaganichisya Yehofa. Nambo mpela mwatwalijiganyichisye mungani jipite jila, ndaŵi syejinji malamusi gakusagamba kukamula masengo pachakutendekwa chimpepe. Ni ligongo lyakwetu tukusosekwa tukamulichisyeje masengo mfundo sya m’Baibulo syele sikusatukamuchisya kumanyilila mwakusaganichisya soni mwakusapikanila Yehofa payakutendekwa yakulekanganalekangana.—Yes. 55:9.
8 Umi wetuwu mpaka tuwulandanye ni kwenda m’chipululu chele nganichikola misewu soni yikwangwani. Nambo kuti tukayiche kwatukwawula mpaka tusosekwe kuti tugambeje kulola lyuŵa nambosoni ndondwa. Nambope, kukola mapu gakulosya yindu yine yayili m’chipululucho, mpela matumbi nambosoni sulo ni kwampaka kutukamuchisye mnope. Mapu gelega ni gampaka gatukamuchisye kumanyilila kuti nganitusokonechela. Chakulinga chatukusakola paumi wetu chili kumsangalasya Yehofa. Myoyo, Baibulo jili mpela mapu gakutusalila yatukusosekwa kutenda. Naga tukusakamulichisya masengo mfundo sya m’Baibulo, yichitukamuchisya kumanyilila kuti nganitusokonechela soni tuchikombola kukwanilisya chakulinga chetu chakumsangalasya Yehofa.
Mfundo sya m’Baibulo sili mpela yindu yampaka tuyiwone mwangasawusya patukwenda m’chipululu. Yinduyi mpaka yiŵe mpela matumbi soni sulo mwamti mpaka yitukamuchisye kumanyilila kuti nganitusokonechela (Alole ndime 8)
9. Mwakamulana ni Aloma 9:1; ana ni chindu chine chapi champaka chitukamuchisye kuti tukombole kuchijiganya chenene chikumbumtima chetu?
9 Kuti tukombole kuchijiganya chenene chikumbumtima chetu, tukusasosechela chikamuchisyo cha msimu weswela. (Aŵalanje Aloma 9:1.) Msimu weswela wa Mlungu mpaka utukamuchisye kuti tumanyilile mwakusaganichisya Yehofa pangani syakulekanganalekangana. Msimuwu mpaka utupe machili soni kutulimbikasya kuti tutendeje yindu yakusasaka Yehofa. (Afil. 2:13) Nambo ana tukusosekwa kutenda chichi kuti Yehofa atukamuchisyeje ni msimu wakwe?
10. Ana tukusosekwa kutenda chichi kuti msimu weswela utukamuchisyeje? (Luka 11:10, 13)
10 Amŵendeje Mlungu kuti ŵape msimu weswela. (Aŵalanje Luka 11:10, 13.) Tukusosekwa tukulupilileje kuti Yehofa ali jwakusachilila kutupa msimu weswela. (Yoh. 3:34) Jwalakwe akusapeleka msimuwu mwakoloŵa makono kwa ŵandu wosope ŵakusakuya malamusi gakwe. (Mis. 1:23; Yak. 1:5) Nambo ana tukusosekwa kutendasoni chichi kuti tukomboleje kuchijiganya chikumbumtima chetu?
11. (a) Ana tukusosekwa kukola chakulinga chamti uli? (b) Ligongo chichi tukusosekwa kulolechesya kuti chikumbumtima chetu tuchijiganyisye soni chikukamula masengo chenene?
11 Ndaŵi syosope atendeje yindu yakumsangalasya Yehofa. (Mis. 8:34, 35) Chelechi chiŵeje chakulinga chetu. Naga tukukumbuchila chakulingachi ndaŵi jilijose jatusimene ni yineyakwe, yichitukamuchisya kuti tuchijiganye chenene chikumbumtima chetu. Mpaka tumanyilile kuti chikumbumtima chetu chikutulongolela chenene naga tukumanyilila mwakuganichisya soni kupikanila Yehofa pangani syakulekanganalekangana. Masiku agano, yili yakusosekwa mnope kulolechesya kuti tuchijiganyisye chenene chikumbumtima chetu ligongo yindu yikwamba kusakalilasakalilape. Ndaŵi syejinji, tukusasosekwa kusagula yindu yele Baibulo nganijipeleka lilamusi lyachindunji. Yindu yeleyi mpaka yiŵe kusagula yakusangalasya, masengo, majiganyo, kapena ŵandu ŵatukusosekwa kukungulukaga nawo. Sambano, ana mpaka tuŵe ŵakusimichisya chamti uli kuti yatukusasagula pambali syelesi yikusamsangalasya Yehofa?—2 Akoli. 1:12.
12. Ana mpaka tumanyilile chamti uli naga chikumbumtima chetu chikutulongolela chenene? (Aefeso 5:10)
12 Aganichisyeje mwakusokoka yaŵalasile m’Maloŵe ga Mlungu. (Sal. 49:3) Pakuŵalanga Baibulo, awungunyeje mfundo syampaka syakamuchisye kumanyilila mwakusaganichisya Yehofa. (Aŵalanje Aefeso 5:10.) Kaneko, akamulichisyeje masengo mfundo syelesi pakumalana ni yakusawusya yakusimana nayo paumi wawo. Kutenda yeleyi kuchakamuchisya kumanyilila naga chikumbumtima chawo chikwakamuchisya kuti asaguleje yindu mwalunda. (Mis. 2:4-9, 11-13) Mfundo sya m’Malemba sichakamuchisya kumanyilila yakusosekwa kongolela kuti chikumbumtima chawo chakamuchisyeje kutenda yindu mwakamulana ni yakusasaka Yehofa.—Aheb. 5:14.
13. Ana tukusosekwa kuŵambala kutenda chichi? Apeleche chisyasyo.
13 Aŵambaleje kusagula yindu mkanaŵe kumanyilila nganisyo sya Yehofa panganijo. Ngatukusaka kuŵa mpela Ayisalayeli ŵaŵapitilisye kutama m’chilambo cha Yuda panyuma pakuti msinda wa Yelusalemu ujonanjidwe mu 607 B.C.E. Jemanjaji ŵamsalile Yelemiya kuti: ‘Mpopele kwa AMBUJE, Mlungu jwenu atusalile kwatukwenela kwawula ni yatukatende kweleko.’ (Yel. 42:3-6) Jemanjaji paŵamsalilaga Yelemiya yeleyi, ŵaliji ali asagwile kala yakusaka kutenda. Mwamti Yehofa paŵasalile yindu yakuti nganiyasangalasya, ŵakakamile kutenda yindu yaŵasagwile kala yila. Yakuyichisya yakwe, ŵasimene ni yakogoya. (Yel. 42:19-22; 43:1, 2, 4) Myoyo, mkanituŵe kusagula yakutenda tukusosekwa tuwungunyeje kaje mfundo sya m’Baibulo syampaka situkamuchisye kumanyilila nganisyo sya Yehofa pa yindu yatukusaka kusagulayo. Kaneko, tukamulichisyeje masengo yindu yatupatileyo.
14. Ligongo chichi tukusosekwa kukamulichisya masengo mfundo sya m’Baibulo patukusagula yakutenda?
14 Akamulichisyeje masengo mfundo sya m’Baibulo pakusagula yindu. (Mat. 7:24-29; Yak. 1:23-25) Naga tukusagula yindu mwakamulana ni mfundo sya m’Baibulo, tukusalosya kuti tukukunda msimu weswela kutulongolela. Yakuyichisya yakwe, Yehofa chachipitilisya kutupa msimu wakwe. (Mase. 5:32) Nambope, naga tukukana kulongoleledwa ni msimu wa Yehofa, yikusaŵa kuti ‘tukuwutesya chanasa’ msimuwo. (Aef. 4:30; Yes. 63:10; Mase. 7:51) Yakuyichisya yakwe, Yehofa mpaka atutyochesye msimu wakwe. (Sal. 51:11; 1 Ates. 5:19) Yeleyitu mpaka yiŵe yakogoya mnope ligongo wosopewe tukusasosekwa kuti Yehofa atupeje msimuwu ni chakulinga chakuti utulimbikasyeje soni utupeje machili.—Aef. 3:16.
ANA MPAKA TUPATE CHAMTI ULI MFUNDO SYA M’BAIBULO?
15-16. (a) Ana mpaka tupate chamti uli mfundo sya m’Baibulo syampaka tukamulichisye masengo? (b) Ana ni mfundo sya m’Baibulo syapi syampaka simkamuchisye jwakulijiganya Baibulo kuleka kukwemba soona?
15 Akamulichisyeje masengo yindu yakwiganyila. Mkanituŵe kukamulichisya masengo mfundo sya m’Baibulo, tukusasosekwa tumanyilileje kaje pasikusimanikwa mfundosyo. Mwachisyasyo, ana mpaka amkamuchisye chamti uli jwakulijiganya Baibulo jwawo jwele ngakusaka kuleka kukwemba soona? Komboleka jwalakwe mpaka aganisyeje kuti: ‘Baibulo jangasalaga ya kukwemba soona. Ni mpaka tumanyilile chamti uli kuti kukwemba soona kuli kulemwa?’ Ana mpaka amkamuchisye chamti uli kumanyilila mfundo sya m’Baibulo syasikusalosya kuti kukwemba soona kuli kulemwa? Akusosekwa kukamulichisya masengo Kabuku Kakamuchisya Kuwungunya Ngani ka Mboni sya Yehofa. Pakusaka kumkamuchisya jwakulijiganya jwawojo, mpaka amlosye kabukuka nambo ka Chichewa pamtwe wakuti “Fodya.” Pasi pa kamtwe keleka chachipata ngani ja mtwe wakuti “Kodi Mawu a Mulungu Amati Chiyani pa Nkhani ya Kusuta Fodya?” (Alole Sanja ja Mlonda ja Chichewa ja Juni 1, 2014.) Jwalakwe pakuŵalanga nganiji, ana mpaka apate malemba soni mfundo syapi?
16 Aganichisye mfundo msanu sya m’Baibulo asi syasisasile munganijo. (1) Ngatukusosekwa kuŵa achikapolo ŵa yindu yampaka yitulongolele ku chiwa. (Alo. 6:16) (2) Tuŵambaleje chilichose champaka chijonanje chilu chetu. (2 Akoli. 7:1) (3) Yehofa akusasaka kuti tumtumichileje ni mtima wetu wosope. (Mat. 22:37) (4) Tukusosekwa tuŵambaleje kwawulasya ŵane. (Mat. 22:39; 1 Akoli. 10:24) (5) Yehofa mpaka atupe machili gakutukamuchisya kuti tutendeje yakuŵajilwa. (Afil. 4:13) Myoyo, atamose kuti Baibulo ngajikusasala mwachindunji ya kukwemba soona, nambope mfundo sya m’Baibulo mpaka simkamuchisye jwakulijiganya jwawo kumanyilila nganisyo sya Yehofa panganiji.
17. Ana ni mfundo sya m’Baibulo syapi syampaka syakamuchisye Aklistu ŵakusaka kutenda ukwati?
17 Ana ni mfundo sya m’Baibulo syapi syampaka syakamuchisye Aklistu ŵakusaka kutenda ukwati kusagula yindu mwalunda? Jemanjaji mpaka akamulichisyesoni masengo Kabuku Kakamuchisya Kuwungunya Ngani. Naga akwawula pa mtwe wakuti “Yindimba ya Ulombela Soni Ulombela,” mpaka apate mfundo sya m’Baibulo syampaka syakamuchisye. Aganichisye mfundo 6 syakuyichisyasi syakusosekwa kusiganichisya ŵandu ŵakusaka kutenda ukwatiwo. (1) Yindu yosope yakutendekwa pa lisiku lya ukwati yikusosekwa kuŵa yakumchimbichisya Yehofa. (1 Akoli. 10:31, 32) (2) Yakuwala yawo yikusosekwa kuŵa yakulichimbichisya soni yangakuŵasya ŵane. (1 Tim. 2:9; 1 Pet. 3:3, 4) (3) Akusosekwa kuŵambala kutenda yindu yakulilosya mpela mwakusatendela ŵandu ŵa kuchilamboku. (Yoh. 17:14; Yak. 1:27; 1 Yoh. 2:15, 16) (4) Yakutendekwa ya pa ukwati yikusosekwa yiŵe yadongosolo. (1 Akoli. 14:40) (5) Akusosekwa kulolechesya kuti pa ukwatiwo ŵandu akasamwa mnope ukana soni pakapagwa masegwe mnope. (Agal. 5:21) (6) Akusosekwa kusagula mundu jwakuti chaloleleje yakutendekwa ya pa ukwatiwo.—Yoh. 2:8, 9.
18-19. (a) Ana ni buku jine japi jampaka tukamulichisye masengo? (b) Ana ni mfundo sya m’Malemba syapi syampaka asipate m’bukuji syampaka syakamuchisye kusagula yindu mwalunda pangani ja yisangalalo? (Alole libokosi lyakuti “Ana Akumanyilila Mfundo sya M’Baibulo pa Yindu Yakuyichisyayi?”)
18 Buku jine jampaka jakamuchisye jili ja Malemba Gakamuchisya Paumi wa Chiklistu. Bukuji jikwete malemba gakamuchisya mnope pangani syakulekanganalekangana. Naga akuwugula mtwe wakamulana ni ngani jakusaka chachiyiwona kuti pana yiwusyo soni malemba gampaka gakamuchisye kupikanichisya nganisyo sya Yehofa. Mwachisyasyo, Mklistu mpaka asache kumanyilila naga akusosekwa kwawula ku chisangalalo chinechakwe. Kuti amanyilile nganisyo sya Yehofa panganiji, akusosekwa kwawula pa mtwe wakuti “Yisangalalo Soni Yikumbuchilo.” Kaneko, chachipata kamtwe kakuti “Yisangalalo Yele Aklistu Ŵangatenda Nawo.”
19 Agambe ganichisya yindu yayisasile pa kamtwe kakuti: “Ligongo chichi yili yangaŵajilwa kutenda nawo yisangalalo yakamulana ni dini syaunami? (1 Akoli. 10:21; 2 Akoli. 6:14-18; Aef. 5:10, 11).” Nganiji jisasile yisangalalo yine yele Mklistu ngakusasosekwa kutenda nawo. Pa kamtwe kakuti “Yisangalalo yakulosya kuchinonyela mnope chilambo chawukutama,” pana malemba gampaka gamkamuchisye Mklistu kumanyilila naga akusosekwa kutenda nawo yisangalalo yayikusasala mbili ja chilambo, kusangalalila kuwina ngondo, kapena yisangalalo yakwachimbichisya soni kwalambila ŵandu ŵakumanyika mnope. Kusala yisyene, tukusosekwa kujiyamichila mnope gulu ja Yehofa ligongo lyakutupa yindu yakutukamuchisya kuchijiganya chikumbumtima chetu.
ALOLECHESYEJE KUTI CHIKUMBUMTIMA CHAWO ACHIJIGANYISYE CHENENE
20. Ana mpaka tulosye chamti uli kuti chikumbumtima chetu tuchijiganyisye chenene?
20 Kusala yisyene tukusamyamichila mnope Yehofa ligongo lyakutupa mtuka wakusagula yakutenda. Nambope, tukusamanyilila kuti tukusasosekwa kuchijiganya chenene chikumbumtima chetu kuti tuwukamulichisyeje masengo chenene mtukawu. Naga tukuchijiganya chenene chikumbumtima chetu, tuchikombola kusagula yindu yampaka yimsangalasye soni kumchimbichisya Yehofa. Nambo kuti yeleyi yikomboleche, tukusasosechela chikamuchisyo cha msimu weswela wa Yehofa. Myoyo, kwende tupitilisye kumŵenda Yehofa kuti atupeje msimu wakwe soni tuwukundeje msimuwo kutulongolela. Mfundo sya m’Baibulo sichitukamuchisyasoni kuti tukombole kuchijiganya chikumbumtima chetu. Kwende tutendeje yiliyose yampaka tukombole kuti tukamulichisyeje masengo chenene mituka jele Yehofa ŵatupeleji. Kaneko, tuchiyiwona yagachitenda Maloŵe ga Mlungu pakutukamuchisya paumi wetu.—2 Tim. 3:16, 17; Aheb. 4:12.
NYIMBO NA. 135 Yehofa Akuŵenda Mwachinonyelo: “Mwanangu, Mŵe Ŵalunda”