MTWE 11
Ligongo Chichi Pachilambopa Pana Yakusawusya Yejinji?
1, 2. Ana ŵandu ŵajinji akusaliwusyaga yiwusyo yamtuli?
LISIKU lililyose tukusapikana ngani syakogoya syasikutendekwa pachilambo chapasi. Mwambone, tusapikana ngani mpela syakuti, mesi gachikumba gajonasile musi. Mundu jwine pakamulichisya masengo uti awuleje soni kuwulasya ŵandu ŵajinji m’chalichi. Jwamkongwe awile ni ulwele wakhasa, nikwaleka ŵanache ŵakwe msano ali mkulaga.
2 Likungu soni yindu yakogoya soni yakutesya chanasa mpela yeleyi payitendekwe, ŵandu ŵajinji akusaliwusyaga kuti, “Ligongo chichi?” Ŵandu ŵajinji akusaliwusyagasoni kuti, “Ana ligongo chichi chilambochi chigumbele ni uŵengani soni yipwetesi?” Ana wawojo pakwete paliwusisye yiwusyo mpela yeleyi?
3, 4. (a) Ana Habakuku ŵawusisye chiwusyo chamtuli? (b) Ana Yehofa ŵamjanjile chamtuli?
3 Baibulo jikusatusalilasoni kuti achalume ŵane ŵaŵakwete chikulupi mnope mwa Mlungu, pakwete paŵawusisye yiwusyo mpela yeleyi. Mwambone, Habukuku, ŵam’wusisye Yehofa kuti, “Ligongo chichi akundendekasya kuyiwona yakusakala, soni akwamba kwalechelela ŵane ali mkwalagasya achimjawo? Ligongo chichi kusakala ni chiwawa yili pameso pangu, soni ligongo chichi pana ukangani ni kumenyana?”—Habakuku 1:3.
4 Pa Habakuku 2 ndime 3 tukusaŵalanga yaŵajanjile Mlungu kwa Habakuku, soni chilanga chaŵatesile pakusaka kumasya yakusawusyayo. Yehofa akusiŵanonyela ŵandu mnope. Baibulo jikusati, ‘Jwalakwe akusatuganichisyaga.’ (1 Petulo 5:7) Kusala yisyene Mlungu yikusampweteka pakwawona ŵandu ali mkusimana ni yakusawusya. (Yesaya 55:8, 9) Sambano kwende tulole kwanga kwa chiwusyo chakuti, Ligongo chichi pachilambopa pana yakusawusya yejinji?
LIGONGO CHICHI PACHILAMBOPA PANA YAKUSAWUSYA YEJINJI?
5. Ana achimlongola ŵa dini ŵajinji akusajiganya yamtuli pakwamba ya yakusawusya yatukusasimana nayo? Ana Baibulo jikusajiganya yamtuli?
5 Ndaŵi syejinji achimlongola ŵa dini akusajiganya kuti lili chakulinga cha Mlungu kuti ŵandu asimaneje ni yakusawusya. Ŵane akusayika pakuŵecheta kuti chindu chilichose chachikusamtendechelaga mundu, kupwatikapo ngosi syamchipago yili yelembedwe ni Mlungu, soni m’weji ngaŵa mkuyipikanichisya. Ŵane akusati achakulungwa soni ŵanache akusawaga kuti akatameje ni Mlungu kwinani. Nambo welewu uli unami. Yehofa jwangatendekasya yindu yakusakala. Baibulo jikusati, “Yili yangakomboleka kwa Mlungu kutenda yakusakala, soni Jwamachiligose ngaŵa mkutenda yindu yakulemwecheka!”—Yobu 34:10.
6. Ana ligongo chichi ŵandu ŵajinji akusamjimba Mlungu magambo kuti ni jwakutendekasya yakusawusya pachilambopa?
6 Ŵandu ŵajinji akusamjimbaga magambo Mlungu gakuti ni jwakusatendekasya yakuwusya yosope yayili pachilambopa. Jemanjaji akusasala yeleyi paganisya kuti Mlungu ni jwakulamulila chilambochi. Nambo mpela mutwalijiganyile mu Mtwe 3, jwakulamulila jusyesyene jwa chilambochi ali Satana.
7, 8. Ana ligongo chichi pachilambopa pana yakusawusya yejinji?
7 Baibulo jikusatusalila kuti, “chilambo chosope chili m’miyala mwa jwakusakala jula.” (1 Yohane 5:19) Jwakulamulila jwa chilambochi ali Satana jwali jwangasa mnope. Jwalakwe ni “jwakuchisokonasya chilambo chosope kwakutama ŵandu.” (Chiwunukuko 12:9) Ŵandu ŵajinji akusasyasyaga ndamo syakwesi. Lyeleli ni ligongo lyakwe chilambochi chigumbele ni unami, uwengani soni ngasa.
8 Nambo panasoni magongo gane gatukusasimanila ni yakusawusya yejinji pachilambopa. Adamu ni Hawa ali alemwisye mwakumjimuchila Mlungu, jemanjaji ŵapelele ŵanache ŵawo ulemwawo. M’yoyo ligongo lya ulemwa welewu, ŵandu akusatendekasya kuti achimjawo asimaneje ni yakusawusya. Ŵandu ŵane akusasaka kuti aŵe ŵapenani mnope kupunda achimjawo. M’yoyo, pakusaka kuti yeleyi yikomboleche, akusamenyana, kutandisya ngondo, soni kwatendela ngasa achimjawo. (Jwakulalichila 4:1; 8:9) Nambo ndaŵi sine ŵandu tukusasimana ni yakusawusya ligongo lya “ndaŵi soni yindu yangayijembechela.” (Jwakulalichila 9:11) Ndaŵi sine ŵandu akusasimana ni ngosi soni yakusawusya yine ligongo lyakuti ali pamalo gakulemwecheka soni pandaŵi jakulemwecheka.
9. Ana mpaka tusimichisye chamtuli kuti Yehofa akwete magongo gakupikanika gakundila kuti yakusawusyayi yijendelechelepe?
9 Yehofa jwangatendekasya yakusawusya. M’yoyo tukamjimbaga magambo gakuti jwalakwe ni jwakutendekasya ngondo, kasa malamusi, soni ngasa. Mlungu jwangatendekasyasoni ngosi syachipago mpela yisichinya, mbungo syakonanga, soni yikumba ya mesi. Nambo komboleka kusimongaga kuti, ‘naga Yehofa ali jwamachili mnope payakupanganyikwa yosope, ligongo chichi jwalakwe jwangayilekasya yindu yakusawusya kuti yikatendekwaga?’ Tukumanyilila kuti Mlungu akusatuganichisya mnope, m’yoyo yili yangakayikasya kuti jwalakwe akwete magongo gakupikanika mnope gakukundila yakusawusyayi kwendelechela.—1 Yohane 4:8.
LIGONGO CHICHI MLUNGU AKUNDILE YAKUSYAWUSYA KUTENDEKWA?
10. Ana Satana jwamsisisye Yehofa chamtuli?
10 Mumgunda wa Edeni, Satana jwalambwisye Adamu ni Hawa. Jwalakwe jwamjimbile Mlungu magambo gakuti nganaŵa jwakulamulila jwambone. Jwasasile kuti Mlungu ŵajimaga yindu yineyakwe yambone. Satana jwasakaga kuti jemanjajo akulupilile kuti jwalakwejo komboleka kuŵa jwakulamulila jwambone kupunda Yehofa soni kuti Mlungu nganaŵa jwakusosekwa kwa jemanjajo.—Genesesi 3:2-5; alole Maloŵe Gakumbesi 26.
11. Ana chiwusyo chapi chatukusosekwa kumanyilila kwanga kwakwe?
11 Adamu ni Hawa nganampikanila Yehofa soni ŵamjimuchile. Jemanjaji ŵaganisyaga kuti akwete ufulu ŵakulisagulila yambone ni yakusakala. Ana Yehofa akatesile yatuli pakusaka kulosya kuti ŵakwimuchilaŵa ŵaliji ŵakulemwa soni kuti jwalakwe ni jwakusamanyilila yindu yakutuŵajilwa.
12, 13. (a) Ana ligongo chichi Yehofa nganiŵajonanga ŵakwimuchilawo ndaŵi jijojo? (b) Ana ligongo chichi Yehofa akundile kuti Satana aŵe jwakulamulila jwa chilambochi, soni kuti ŵandu apanganye maboma gawo?
12 Yehofa nganiŵajonanga Adamu ni Hawa ndaŵi jijojo. M’malo mwakwe jwalakwe ŵakundile kuti aŵeleche ŵanache. Kaneko Yehofa ŵapele upile ŵanache ŵa Adamu ni Hawa ŵakulisagulila jwakulamulila juŵasakaga. Chakulinga cha Yehofa chaliji chakuti chilambo chapasi chigumbale ni ŵandu ŵamlama. Atamose kuti Satana ŵasakaga kulepelekasya chakulingachi, nambo chaliji chakuti chichikwanilichikwa.—Genesesi 1:28; Yesaya 55:10, 11.
13 Satana ŵamsisyaga Yehofa pameso pa malayika mamiliyoni gamajinji. (Yobu 38:7; Danieli 7:10) M’yoyo, Yehofa ŵampele Satana ndaŵi jakuti alosye naga yaŵasisyagayo yaliji yisyesyene. Jwalakwe ŵapelesoni ŵandu ndaŵi jakuti apanganye maboma gawo mwakulongoleledwa ni Satana kuti yiwoneche naga mpaka yindu yijendeje chenene pali pangali chikamuchisyo cha Mlungu.
14. Ana yaka yejinji yipiteyi yisimichisye chichi?
14 Ŵandu aŵele ali mkulilamulila kwa yaka masawusande gejinji, nambo alepele. Nombe Satana awoneche kuŵa jwakulambusya. Ŵandu akusasosekwa chikamuchisyo cha Mlungu. Ni ligongo lyakwe yaŵasasile jwakulochesya Yelemiya yili yisyene. Jwalakwe jwatite, “Yehofa ngumanyilila chenene kuti mundu ngakombola kusamala matala gakwe. Mundu jikape ngakomboleka kulondesya kajende kakwe.”—Yelemiya 10:23.
ANA LIGONGO CHICHI YEHOFA AKUNDILE KUTI PAPITE NDAŴI JELEWU?
15, 16. (a) Ana ligongo chichi Yehofa akundile kuti yakusawusya yijendelechele kwandaŵi jelewu? (b) Ana ligongo chichi Yehofa nganamasya yakusawusya yatendekasisye Satana?
15 Ana ligongo chichi Yehofa akundile yakusawusya kwendelechelape kwandaŵi jelewu? Ligongo chichi jwalakwe ngakulekasya yindu yakusawusya kuti yikatendekwaga? Jimasile ndaŵi jelewu kuti yiwonechele kuti ulamusi wa Satana ulepele. Ŵandu aŵele ali mkulinga kuti maboma gakulekanganalekangana galamulileje, nambo nganiyakamuchisya. Atamose kuti ŵandu ajawile pasogolo pa ngani sya sayansi soni yakupanganyapanganya, nambo ungali chilungamo, usawuchi, kasa malamusi soni ngondo yikutupilatupila. Nganiŵa yikomboleche kulilamulila jika pali pangali chikamuchisyo cha Mlungu.
16 Nambosoni Yehofa nganamasya yakusawusya yatendekasisye Satana. Jwalakwe akatende yeleyi, yikaliji mpela akumkamuchisya Satanajo paulamusi wakwe. Mlungu ngaŵa kumkamuchisya Satana ata panandi. Nambosoni yeleyi yikatendekasisye ŵandu kulupililaga kuti yili yakomboleka kulilamulilaga jika, yindu nikwendaga chenene, yayili yaunami. Yehofa nganaŵa atesile chilichose champaka chatendekasye ŵandu kulupilila yaunamiyi. Yehofa ngaŵa mkulambusya.—Ahebeli 6:18.
17, 18. Ana Yehofa chachitenda chichi ni yindu yayijonasiche ligongo lya Satana?
17 Ana Yehofa mpaka apakombole kulinganya yindu yosope yayijonasiche ligongo lya kwimuchila kwa Satana soni ŵandu? Elo. Yosope yili yakomboleka ni Mlungu. Yehofa akusamanyililaga ndaŵi jakuŵajilwa jele unami wosope wa Satana uchiŵa uli ujanjidwe. Kaneko jwalakwe chachichilinganya chilambochi kuŵa paladaiso mpela mwaŵasachilaga pandanda. Ŵandu wosope ŵali “m’malembe gachikumbuchilo” chachijimuka. (Yohane 5:28, 29) Ŵandu ngasalwalaga kapena kuwa. Yesu chachilinganya yindu yosope yayajonasiche ligongo lya Satana. Yehofa chachimkamulichisya masengo Yesu kuti “ajonanje yitendo ya Satana.” (1 Yohane 3:8) Kwende tuyamichileje kuti Yehofa aŵele jwakuwusimana mtima kwa m’weji kuti tupakombole kummanyilila. Yeleyi mpaka yitukamuchisye kumsagula jwalakwe kuŵa Jwakulamulila jwetu. (Aŵalanje 2 Petulo 3:9, 10.) Atamose patukusimana ni yakusawusya, jwalakwe chachitukamuchisya kuti tupilile.—Yohane 4:23; aŵalanje 1 Akolinto 10:13.
18 Yehofa jwangatukanganichisya kuti tumsagule jwalakwe kuŵa Jwakulamulila jwetu. Jwalakwe ŵapele ŵandu upile ŵakulisagulila yakusaka kutenda. Kwende tulole kusosekwa kwa upile wapenaniwu kwa m’weji.
ANA CHACHIKAMULICHISYA MASENGO CHAMTULI UPILE WATUPELE MLUNGU ŴAKULISAGULILA YAKUTENDA?
19. Ana upile wapenani wapi ŵatupele Yehofa? Ligongo chichi tukusosekwa kuyamichilaga ligongo lya upile welewu?
19 Yehofa atupele upile wapenani wakulisagulila yakutenda. Yeleyi yikusatutendakasya kuŵa ŵakulekangana mnope ni yinyama. Yinyama yikusatendaga yindu mwachipago chawo, nambo m’weji komboleka kusagula mwachitujileje kateme pa umi wetu, soni mpaka tusagule kutenda yindu yakumsangalasya Yehofa kapena iyayi. (Misyungu 30:24) Nambosoni Mlungu nganatupanganya mpela makina gagakusagambaga kamula masengo gaŵagapanganyichisye. Tukwete ufulu wakusagula kuti tuŵe ŵandu ŵatuli, achimjetu aŵe ŵatuli, soni yatukusaka kutenda ni umi wetu. Yehofa akusasaka kuti tutameje ni umi wakusangalala.
20, 21. Ana chisagula chambone chapi champaka atende apano?
20 Yehofa akusasakaga kuti tumnonyeleje. (Mateyu 22:37, 38) Jwalakwe ali mpela mtati jwakusasangalalaga kwapikana ŵanache ŵakwe pakusala ni mtima wosope kuti “ngusinanonyela.” Yehofa ŵatupele ufulu wakusagula kumtumichila kapena iyayi. Satana, Adamu, soni Hawa ŵamkanile Yehofa. Ana wawojo chachikamulichisya masengo chatuli upile ŵakulisagulila ŵatupele Mlunguwu?
21 Akamulichisye masengo upilewu mwakumtumichila Yehofa. Pana ŵandu ŵajinji ŵasagwile kutenda yakumsangalasya Yehofa ni kumkana Satana. (Misyungu 27:11) Ana akusosekwa kutendaga yatuli kuti chasimanikwe m’chilambo chasambano chele Mlungu chachityosya yakusawusya yosope? Mtwe wakuyichisya uchijanga chiwusyo chelechi.