LAIBULALE JA PA INTANETI ja Watchtower
Sanja ja Mlonda
LAIBULALE JA PA INTANETI
Chiyao
  • BAIBULO
  • MABUKU
  • MISONGANO
  • w21 Juni pp. 26-30
  • Namŵikaga Yehofa pa Malo Gandanda Pangusagula Yakutenda

Mbali jeleji pangali fidiyo.

Pepani, pana chachitendekasisye kuti fidiyoji jikawugula

  • Namŵikaga Yehofa pa Malo Gandanda Pangusagula Yakutenda
  • Sanja ja Mlonda Jakwenesya Ucimwene wa Yehofa (Jakulijiganya)—2021
  • Tumitwe
  • MASENGO GAKULALICHILA KU LEBANON
  • TWAGANICHISYE YAKUSAMILA M’CHILAMBO CHINE
  • PATENDEKWE YAKUTESYA CHANASA
  • KUSAGULA YINDU YAKUSOSEKWA MNOPE
  • KUCHENGA KWINE KWANATESILE
  • CHINDU CHANGANITUCHIJEMBECHEYAGA
  • TWASAMILESONI KWAWULA KU DELA JINE
  • NDILI JWAKUSANGALALA NI YINASAGWILE KUTENDA
Sanja ja Mlonda Jakwenesya Ucimwene wa Yehofa (Jakulijiganya)—2021
w21 Juni pp. 26-30

MBILI JANGU

Namŵikaga Yehofa pa Malo Gandanda Pangusagula Yakutenda

JAKUŴECHETEDWA NI DYAH YAZBEK

Dyah Yazbek ali jwachinyamata.

LISIKU line kundaŵi mu 1984 nalaŵile kujakamula masengo mumsinda watwatamaga wa Caracas ku Venezuela. Ndili mkwawula kumasengoku naganichisyaga ya ngani jine ja mu Sanja ja Mlonda jajakopweche pachangakaŵa. Nganiji jasalaga yamwakusatuwonela ŵandu ŵatukusatama nawo mwakuŵandikana nyumba. Naliwusyaga kuti, ‘Ana jemanjaji akusagamba kumbona mpela mundu jwamsichile jwakamula masengo ku banki? Kapena akusambona kuti ndili jwakutumichila jwa Mlungu jwakusakamulaga masengo ku banki pakusaka kulikamuchisya liŵasa lyakwe?’ Naganichisye yakutendapo kandu ligongo nayiwonaga kuti jemanjaji akusagamba kumbona mpela mundu jwakamula masengo ku banki. Myoyo yeleyi yasakalisyaga mnope.

Napagwile mu 1940 pa Meyi 19, mtawuni jine ja ku Lebanon. Pali pagambile kupita yaka yamnono liŵasa lyetu lyasamile mu msinda wa Tripoli. Naleledwe mliŵasa lyalyasangalalaga soni wosope ŵamnonyelaga Yehofa. Mu liŵasa lyetu twapali ŵanache 5, asikana ŵatatu ni anyamata ŵawili. Pa ŵanache wosope 5 ŵa mliŵasa lyetu, une naliji jwakumalisya kupagwa. Achinangolo ŵangu kapate ka mbiya nganijiŵa ngani jekulungwa mwamti patwatamaga twaganichisyaga mnope yakulijiganya Baibulo, kusongana nambosoni kwakamuchisya ŵandu ŵane kuti ammanyilile Mlungu.

Mumpingo watwasonganaga mwapali ŵasagule ŵajinji. Jumo mwa ŵasagulweŵa ŵaliji M’bale Michel Aboud, juŵatendesyaga lijiganyo lya buku. Jwalakwe jwalijiganyisye usyesyene ku New York soni ni juŵatandisye masengo gakulalichila ku Lebanon chakundanda kwa yaka ya m’ma 1920. Ngusakumbuchila yaŵatendaga m’baleju pakwachimbichisya soni kwakamuchisya alongo ŵachisikana ŵaŵamalisye kwene majiganyo ga ku Giliyadi ŵele mena gawo ŵaliji Anne soni Gwen Beavor. Jemanjaji ŵaliji achimjetu. Pali pamasile yaka yejinji nasangalelesoni ndili wonegene ni Anne juŵatamaga ku United States. Ndaŵi sine najawulaga kujakuwonegana ni Gwen juŵalombedwe ni Wilfred Gooch juŵatumichilaga pa Beteli ja Nyambi ja ku London ku England.

MASENGO GAKULALICHILA KU LEBANON

Panaliji jwachinyamata, ku Lebanon kwaliji ŵa Mboni ŵakuŵalanjika. Nambo twakamwile masengo mwakulimbichila kwasalila ŵane yajikusajiganya Baibulo. Twatendaga yeleyi atamose kuti amchilongola ŵadini ŵane ŵatusisyaga. Ngusakumbuchila yindu yine yayatutendechele.

Lisiku line une ni chemwali ŵangu lina lyawo Sana twalalichilaga nyumba ni nyumba. M’busa jwine jwatusimene panyumba jatwalalichilaga. Nambo yawonekaga kuti apali ŵaŵamjimbile foni m’busaju kuti ayiche. M’busajo jwatandite kutenda yindu yachiwawa mwamti jwatutile chemwali ni ŵagwile mpaka ŵawulele. Mundu jwine ŵajimbile foni ŵapolisi. Jemanjaji ali ayiche ŵalolechesye kuti chemwaliŵa apochele chikamuchisyo. Ŵamjigalile m’busajo kupolisi kwele kwaŵamsimene kuti jwakwete wuti. Jwamkulungwa jwa ŵapolisi jwamwusisye m’busaju kuti, “Ana mmwejo mliŵani? Ana mli jwamkulungwa jwa yigaŵenga kapena m’busa?”

Chakutendekwa chine changusakumbuchila chili chakuti mpingo wetu watesile hayala galimoto kuti tukalalichile mtawuni jine dela jajaliji kwakutalika. Kweleku yindu yajendaga chenene mpaka pandaŵi jele m’busa jwine jwapikene kuti tukulalichila. Jwalakwe paŵapikene jwasongangenye ŵandu kuti atutende chipongwe. Jemanjaji ŵatunyosyaga, kutusoma maganga mpaka baba ŵawulesye. Pandaŵiji babaŵa ngope jawo jaliji miyasimyasipe. Mama ŵajigele babaŵa kwawula nawo kujaliji galimoto kula, ŵanewe tuli mkukuya munyuma soni chanasa chili chitukamwile. Ngasindiŵalila maloŵe gaŵaŵechete mama paŵachapaga baba maŵanga. Mamaŵa ŵaŵechete kuti, “Yehofa ŵakululuchile ŵanduŵa ligongo ngakumanyilila yakutenda.”

Chindu chinesoni chatendekwe pandaŵi jitwapite kujakwalola ŵachibale ŵetu kumusi. Kwa anganga ŵangu twasimene ni bishopu jwine jwakumanyikwa mnope. Bishopuju jwamanyililaga kuti achinangolo ŵangu ali ŵa Mboni sya Yehofa. Jwalakwe jwanjigalile pambali kuti akambusye yine ni yine, atamose kuti pa ndaŵiji naliji ni yaka 6. Jwalakwe jwatite, “Mmwe ligongo chichi nganimŵe kubatisidwa?” Najanjile kuti ndili mwanache myoyo kuti batisidwe nasosekwaga kumanyilila yejinji yajikusajiganya Baibulo soni kukola chikulupi chakulimba. Bishopuju nganasangalala ni yanajanjile. Myoyo ŵasalile anganga kuti une ndili kamwanache kamwano.

Nambope yakusakala mpela yeleyi, nganiyitendekwaga kaŵilikaŵili. Kusala yisyene ŵandu ŵa ku Lebanon ali ŵakunguluchika soni akusiŵapochela chenene ŵandu. Kweleku twakambilanaga ni ŵandu ŵajinji yajikusajiganya Baibulo soni twakwete majiganyo ga Baibulo gejinji.

TWAGANICHISYE YAKUSAMILA M’CHILAMBO CHINE

Panalijiganyaga sukulu payiche m’bale jwachinyamata jwakutyochela ku Venezuela. M’baleju twasonganaga yimpepe mumpingo wetu, mwamti ŵajigaliche ni chemwali lina lyawo Wafa. Kaneko ŵatandite chitomelo. Pali papitile ndaŵi jemanjaji ŵalombene ni ŵapite kutama ku Venuzuela. Kaneko chemwaliŵa ŵatandite kulemba yikalata yakwalimbikasya baba kuti liŵasa lyosope lisamile ku Venezuela. Chemwaliŵa ŵatendaga yeleyi ligongo lyakuti ŵatusoŵaga mnope. Liŵasa lyosope twakamulene ni nganisyo syawo kuti tusamile ku chilambo chiŵatamaga.

Mu 1953 twanyakwiche kwawula ku Venezuela, ni twajile kutama mu dela ja Caracas, mwakuŵandikana ni kunyumba kuŵatamaga apulesidenti. Pakuŵa naliji mwanache nasangalalaga kwawona apulesidenti ali mkupita ali akwesile chigalimoto chakudula mnope. Nambo yaliji yakusawusya kwa achinangolo ŵangu kuti asyoŵelele chiŵecheto, ndamo, yakulya soni nyengo ja mchilambo chitwapitechi. Nambo kaneko ŵatandite kukusyoŵelela kumaloku pandaŵi jichatendekwe chindu chinechakwe.

Kutyochela kumchiji kwawula kumlyo: Baba ŵangu. Mama ŵangu. Une, pandaŵi jitwapite ku Venezuela mu 1953

PATENDEKWE YAKUTESYA CHANASA

Baba ŵangu ŵatandite kulwala mnope. Yeleyi yatusimonjesye mnope ligongo twawonaga babaŵa kuti chilu chawo chaliji chambone soni chamachili. Mwamti nganitukumbuchilaga naga baba pakwete palwasile. Kaneko ŵasimene ni ulwele wa kansa, mwamti ŵatesile opaleshoni. Chakutesya chanasa wiki jakuyichisya jakwe ŵawile.

Yili yakusawusya kulongosola mwayatupwetechele mumtima. Pandaŵiji nakwete yaka 13. Nganitujembecheyaga kuti babaŵa chawe. Yeleyi yatukwayiye mnope mwamti twayiwonaga kuti yindu ngasiyitujendelasoni chenene. Ndaŵi sine yaliji yakusawusya kuti mama akulupilile yakuti baba ŵawile. Nambope twayiwonaga kuti mwelemu ni mwawukusaŵela umi, ni chikamuchisyo cha Yehofa twakombwele kupilila yakusawusyayi. Panaliji ni yaka 16, namalisisye majiganyo gangu ga kusekondale. Nawuweni kuti waliji upile wangu wakulikamuchisya liŵasa lyetu.

Chemwali ŵangu lina lyawo Sana soni wamkwawo lina lyawo Ruben, ni ŵaŵangamuchisye kuti njawule pasogolo mwa usimu

Mkupita kwa ndaŵi chemwali lina lyawo Sana ŵalombene ni Rubén Araujo, jwele ŵaliji ali amalisisye majiganyo gakwe ga ku Giliyadi ni ŵamtumisye ku Venezuela. Jemanjaji ŵasagwile kuti akatameje ku New York. Liŵasa lyetu lyasagwile kuti ndendeje majiganyo ga ku Yunifesite. Myoyo napite ku New York kwanatamaga ni chemwaliŵa ni alamu panatendaga majiganyo gangu. Ligongo lyakuti liŵasali lyanonyelaga yindu yausimu, ŵangamuchisye kuti namnonyeleje mnope Yehofa. Konjechesya pelepa kumpingo watwasonganaga wa Brooklyn Spanich mwapali abale ŵajinji ŵakomangale mwausimu. Ŵandu ŵaŵili ŵanamanyililaga mnope soni kwayamichila ŵaliji M’bale Milton Henschel soni Frederick Franz. Wosopeŵa ŵatumichilaga ku Beteli ja Brooklyn.

Palisiku lya ubatiso wangu mu 1957

Panamalisyaga chaka changu chandanda ku Yunifesite, natandite kuganichisya mnope yangutenda ni umi wangu. Naŵalasile soni kuganichisya mnope ngani ja m’magasini ja Sanja ja Mlonda ja mtwe wakuti “Aklistu Ŵakwete Yakulinga Yakumtumichila Yehofa.” Nawonaga apayiniya soni ŵakutumichila ŵa pa Beteli ŵatwasonganaga nawo mu mpingo mwetu kuti ŵaliji ŵakusangalala, mwamti une nasakaga kuŵa mpela jemanjajo. Nambo pandaŵiji naliji mkanimbatisidwe. Kaneko natandite kuganichisya umbone ŵakulipeleka kwa Yehofa. Nabatisidwe pa 30 Malichi mu 1957.

KUSAGULA YINDU YAKUSOSEKWA MNOPE

Panagambile kubatisidwa natandite kuganichisya chindu chakusosekwa mnope, chachaliji kutenda utumiki wandaŵi syosope. Nasachililaga kutenda utumikiwu nambo nayiwonaga kuti yili yakusawusya. Naliwusyaga kuti, ana mpaka ngombole chamtuli kutenda utumiki wandaŵi syosope kwineku ni kutendaga majiganyo ga ku Yunifesite? Nalembelega yikalata ŵachibale ŵangu kwasalila kuti ngusaka kuleka majiganyo ga ku Yunifesite ni chakulinga chakuti wujile ku Venezuela kuti ngatendeje upayiniya.

Nawujile ku Caracas mu Juni 1957. Nambo kweleku ŵachibale ŵangu yindu paumi wawo nganiyijendaga chenene. Jemanjaji ŵasosekwaga mundu jwine jwakuti jwakamuchisyeje. Natandite kukamula masengo ga ku banki. Nambope mumtimamu nasakaga kuti ndendeje upayiniya. Ligongo lyekulungwa lyalyandendekasisye kuti wujile ku Venezuela lyaliji kutenda upayiniya. Nayiwonaga kuti mpaka ngamuleje masengo kwineku ndili mkutenda upayiniya. Mwamti kwa yaka yejinji nakamulaga masengo ga ku banki kwineku ndili mkutenda upayiniya. Atamose kuti naŵaga jwakutanganidwa, nambope naŵaga jwakusangalala.

Chakusangalasya mnope chaliji chakuti nasimene ni mlongo jwine jwakusalala mnope jwa ku German lina lyakwe Sylvia. Mlongoju jwamnonyelaga mnope Yehofa mwamti twalombene. Sylvia jwayiche ku Venezuela yimpepe ni achinangolo ŵakwe. Mkanipapite ndaŵi twakwete ŵanache ŵaŵili, jwamlume lina lyakwe Michel soni jwamkongwe lina lyakwe Samira. Udindo wangu watandite kukula ligongo natanditesoni kwasamalila mama. Napitilisyepe kutenda upayiniya atamose kuti nasakaga kuleka ni chakulinga chakuti nasamalileje ŵandu ŵamwiŵasa mwangu. Naganisyaga kuti une ni Sylvia chitutendeje upayiniya wakamuchisya pandaŵi ja holide.

KUCHENGA KWINE KWANATESILE

Payatendekwaga yindu yine yasasile kundanda kwa nganiji ŵanache ŵetu ŵaliji mkanaŵe kumalisya sukulu. Kusala yisyene yindu yanjendelaga chenene mwamti achimjangu ŵanakamulaga nawo masengo ku banki ŵanjimbichisyaga mnope. Nambo nasakaga kuti ŵandu amboneje kuti ndili jwakutumichila jwa Yehofa. Napitilisye kuganichisya yangusosekwa kutenda kuti yeleyi yikomboleche. Myoyo une ni ŵamkwangu twakambilene ya mbiya syatwakwete. Kaneko twayiweni kuti ndili lesile masengo ga ku banki mpaka mbochele mbiya syejinji syapeshoni. Ligongo lyakuti nganitukola ngongole jilijose twayiweni kuti tukwete mbiya syakwanila syampaka tukamulichisye masengo paumi wetu.

Yaliji yakusawusya kuleka masengoga nambo ŵamkwangu soni mama ŵangamuchisye. Myoyo natandilesoni kutenda upayiniya. Kusala yisyene naliji jwakusangalala mnope. Pandaŵiji yindu yawonekaga kuti chiyijende chenene. Nambo kaneko patendekwe chindu changanitujembecheyaga.

CHINDU CHANGANITUCHIJEMBECHEYAGA

Dyah ni Sylvia ali ni mwanache jwawo jwanapagwape lina lyakwe Gabriel.

Kupagwa kwa mwanache jwetu jwatatu lina lyakwe Gabriel

Adokotala ŵatusalile kuti ŵamkwangu akwete msigo. Yeleyi yatusimonjesye wosope. Mmalo mwakudandawula ni nganiji twaganichisyagape yakutenda upayiniya. Nambo naliwusyaga kuti, ana mpaka yikombolechepe kutenda upayiniya? Twatandite kujiwona mwakuŵajilwa nganiji soni kosechela yatuchitenda pakumsamalila mwanache jwetu. Nambope nakayichilaga kuti naga tinjikombola kutenda upayiniya?

Panyuma pakukambilana yakulinga yetu twayiwenipe kuti tukusosekwa kutenda upayiniya. Mwanache jwetu jwamlume lina lyakwe Gabriel jwapagwile mu Epulo 1985. Mu Juni 1985 nalesile masengo ga ku banki nikutanda kutenda upayiniya ŵakutamilichika. Kaneko natandite kutumichila mu Komiti ja Nyambi. Nambo Ofesi ja Nyambi nganijiŵa mu msinda wa Caracas. Myoyo najendelaga kwa masiku gaŵili kapena gatatu pa wiki, palutando lwa makilomita 80.

TWASAMILESONI KWAWULA KU DELA JINE

Ofesi ja Nyambi jaliji mu msinda wa La Victoria. Myoyo twaganichisye yakuti tusamile ku La Victoria ni chakulinga chakuti tukatameje chiŵandika Beteli. Kwelekutu kwaliji kuchenga kwekulungwa mnope. Ngusayamichila yaŵatesile ŵamwiŵasa mwangu pakungamuchisya kuti ngombole kutenda utumikiwu. Muŵatendelaga yindu jemanjaji yangamuchisye mnope. Chemwali ŵangu lina lyawo Baha ŵalipeleche mnope kuti ŵakamuchisyeje mama. Pandaŵiji Mike ŵaliji ali alombele, nambo Samira soni Gabriel twaliji tuli mkutama nawo panyumba. Kusama ku Caracas kwawula ku La Victoria nganijiŵa ngani jamasanje ligongo twasosekwaga kwaleka achimjetu ŵa pamtima. Yalijisoni yakusawusya kwa ŵamkwangu Sylivia kuti akatameje mtawuni ja mwana ligongo ŵaliji ali asyoŵelele kutama mu msinda wekulungwa. Mwamti wosope twasosekwaga kusyoŵelela kutama mkajumba kamwana. Kuti tukombole kutama ku La Victoria twasosekwaga kulijima yindu yejinji.

Kaneko yindu yachenjilesoni. Gabriel jwalombele soni Samira jwatandite kutama pa jika. Mu chaka cha 2007 une ni Sylvia ŵatuŵilasile kuti tukatameje pa Beteli mwamti ni patukutumichilape mpaka apano. Mike mwanache jwetu jwamlume jwandanda, ali jwamkulungwa jwa mumpingo soni akutenda upayiniya yalumo ni ŵamkwakwe lina lyawo Monica. Nombenajo Gabriel ali jwamkulungwa jwa mumpingo akutama ku Italy yalumo ni ŵamkwakwe Ambra. Konjechesya pelepa Samira akutenda upayiniya soni akusajendela pa Beteli.

Kutyochela kumchiji kwawula kumlyo: Ndili ni ŵamkwangu Sylvia ku Ofesi ja Nyambi ja ku Venezuela. Mwanache jwetu jwandanda Mike ni ŵamkwakwe lina lyakwe Monica. Mwanache jwetu jwamkongwe, lina lyakwe Samira. Mwanache jwetu jwakumalisya ni ŵamkwakwe lina lyawo Ambra

NDILI JWAKUSANGALALA NI YINASAGWILE KUTENDA

Kwa ndaŵi jelewu paumi wangu nasosekwaga kusagula yakutenda. Apano jwangalijimbaga magambo ni yindu yanasagwile kutenda. Ndili jwakusangalala mnope ni yanatesileyi. Mwamti ndili jwakusimichisya kuti ngasindeka kumtumichila Yehofa. Ngusayamichila upile wosope wanakwete wakutenda mautumiki gakulekanganalekangana pakumtumichila Yehofa. Kwa yaka yosopeyi nawuweni umbone wa kulimbisya unasi wangu ni Yehofa. Chinga yatukusagula yili yekulungwa kapena ya mwana Yehofa mpaka atupe mtendele “wawuli wakupunda umanyilisi wosope wa ŵandu.” (Afil. 4:6, 7) Une ni ŵamkwangu Sylvia tukusangalala kutumichila pa Beteli. Apano tukusalipikana kuti yosope yatuŵele tuli mkutenda pa kumtumichila Yehofa, yitutendekasisye kuti tupate upile wejinji. Yosopeyi yikomboleche ligongo lyakuti twamŵikaga Yehofa pamalo gandanda.

    Mabuku ga Chiyao (2000-2026)
    Akopoche
    Ajinjile
    • Chiyao
    • Ŵagaŵile ŵane
    • Yakusaka
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Malamusi
    • Yindu Yachimsisi
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Ajinjile
    Ŵagaŵile ŵane