Kusosekwa Kwa Cikamucisyo Ca Acakulungwa

ANA CIKAMUCISYO CA ACAKULUNGWA CIKUSAPWATIKAPO CICI?

Ŵanace akusasosekwa kupocela cikamucisyo cakwalongolela paumi wawo kutyocela kwa acakulungwa. Mpela nangolo, tuli pamalo gambone gakupeleka cikamucisyo celeci. Nambope, ŵandu ŵane ŵali acakulungwa mpaka atukamucisye kupeleka cikamucisyoci kwa ŵanace ŵetu.

LIGONGO CICI CIKAMUCISYO CA ACAKULUNGWA CILI CAKUSOSEKWA?

M’yilambo yejinji, ŵanace akusakola ndaŵi jamnono jakunguluka ni acakulungwa. Aganicisye yisyasyo yakuyicisyayi:

• Ŵanace akusamalila ndaŵi jawo jejinji kusukulu, kwakukusaŵa ŵanace ŵajinji kulekangana ni aciticala soni acakulungwa ŵane.

• Ŵanace paŵelwice kusukulu ni kwawula kunyumba, akusatama jikajikape ligongo acinangolo ŵawo wosope akusaŵa ali kumasengo.

• Kuwungunya kwine kwakwatendekwe ku United States, kwalosisye kuti ŵanace ŵa yaka ya pasikati pa 8 ni 12 akusamalilaga ndaŵi jawo jejinji ali mkutenda yakusangalasya.a

Buku jine (Hold On to Your Kids) jatite, “Ŵanace ngakusasaka kuti mama, baba, aciticala kapena acakulungwa ŵane ŵajamuceje, kwajiganya kapena kwalongolela yakutenda akaŵepe ŵanace acimjawo.”

ANA MPAKA TWAKAMUCISYE CAMTULI ŴANACE?

Tupateje ndaŵi jakunguluka ni ŵanace ŵetu.

CIWUNDO CA M’BAIBULO: “Mumjiganyani cile mwanace litala lyambone lyakuti ajendemo, nikuti atamose pati acekulwipe ngasatyoka mu lyele litalalyo.”—Misyungu 22:6.

Ndaŵi syejinji ŵanace akusasaka kuti acinangolo ŵawo ŵalongoleleje soni kwakamucisya. Ŵalijiganye ŵane akusaŵeceta kuti ŵanace atamose payice yaka ya m’ma 13 mpaka 19, akusatanda kudalila cikamucisyo ca acinangolo ŵawo kulekangana ni ca acimjawo. Mundu jwine (Dr. Laurence Steinberg) jwatite, “Ndamo sya acinangolo soni yitendo yawo, yikusakwaya mnope yitendo ya ŵanace kutyocela pali ŵacinyamata mpaka pakusile.” Jwalakwe jwajonjecesyesoni kuti, “Ŵacinyamata akusasaka kumanyilila yakuganisya acinangolo soni kupikanila yakuŵeceta, atamose kuti ndaŵi sine ngakusakamulana ni nganisyo sya acinangolowo.”

M’yoyo, ligongo lyakuti ŵanace ŵetu akusasaka cikamucisyo ca acinangolo, tukusosekwa kutenda yiliyose yampaka tukombole kuti twakamucisye. Tupateje ndaŵi jakunguluka ni ŵanace ŵetu soni twasalileje mwatukusapikanila mumtima soni mwatukusayiwonela yindu. Twasalileje yayili yakusosekwa kwetuwe soni yatulijiganyisye paumi wetu.

Tupate mundu jwakuti amlimbikasyeje mwanace jwetu.

CIWUNDO CA M’BAIBULO: “Mundu jwakwenda ni ŵandu ŵalunda nombe najo akusaŵa jwalunda.”—Misyungu 13:20.

Ana mpaka tuganicisye ya mundu jwamkulungwa jwampaka aŵe cisyasyo cambone kwa ŵanace ŵetu? Uli ngalinganya yakuti mundu jwelejo akunguluceje ni mwanace jwetu? Ayi ngayikugopolela kuti udindo wakusamalila mwanacejo wukutyoka m’miyala mwetu. Nambo mundu jwamkulungwa jwatukusamdalila kuti ngaŵa mkumsokonasya mwanace jwetu mpaka atukamucisye kumjiganya mwanacejo. M’Baibulo, Timoteo atamose pajwaliji jwamkulungwa, jwapindwile mnope ligongo lyakunguluka ni ndumetume Paulo. Nombe najo Paulo jwapindwile kutyocela kwa Timoteo.—Afilipi 2:20, 22.

Masiku agano, maŵasa gejinji ngagakusatamila pamo. Ndaŵi syejinji acanganga, acimjomba, baba ŵakongwe soni ŵacibale ŵane komboleka kutamaga kwine. Naga mwelemu ni mwayiŵelele ni m’weji, kwende twakamucisye ŵanace ŵetu kuti alijiganyeje yindu yine kutyocela kwa acakulungwa ŵakwete ndamo syampaka tusace kuti ŵanace ŵetu akole.