19-25 YA OUTUBRO, 2026
NSIPO 106 Nikhalaneke niphento
Yooveka mwaha wa ophenta
“Kiniphavela woovekelani mwaha wa ophenta.” — FIL. 9.
ELE NINROWA AHU WIIXUTTA
Mwaha ola, nnimwiixutta ntakiheryo na Paulo, Fileemoni ni Oneesimo na moota wookhaliha murettele ni anna ni arokora.
1. Ootheene ahu nihaana wiimananiha opaka exeeni?
HIYO ninnivaha efaita murettele nirina ahu ni anna ni arokora. Murettele owo, onninooniherya moota ninrowa ahu okhalaka mparayiisu. (Yes. 32:17, 18) Ekeekhai wiira Yehova, tonnikhaliherya okhalana murettele. Masi khula mmosa a hiyo, ohaana wiimananiha, wiira murettele owo nirina ahu ohihononeye. (Arom. 12:18) Naathokoreryeke sai atthu akina wiira nikhalane murettele mmulokoni? Ninrowa okhaliha sai murettele, okathi nimmutthekela ahu munna aahiiso murokora? Ninrowa okhaliha sai murettele, akhala wiira munna aahiiso murokora oonipakela etthu yoohiloka? Ninniphwanya waakhuliwa wa makoho ala, ni yooveka yaapakiwe ni Paulo mwaha wa ophenta. Yooveka eyo enaahela muhina atthu araru aniromoliwa mbiibiliyani. Atthu ene taala: Murummwa Paulo, Fileemoni ni Oneesimo.
YOOVEKA
2. Muhimye etthu yaamwiiranenle Fileemoni ni Oneesimo. (Fileemoni 8, 9, 17)
2 Mmusome Fileemoni 8, 9, 17. Ekarta aamulepenle awe Fileemoni, Paulo aahimutumererya wiira omwaakhele Oneesimo, yoowo ari epottha ya Fileemoni. Paulo aahinvekela Fileemoni opaka eyo, mwaha woowi Fileemoni aanimphenta Kristu ni aanaaphenta anna ni arokora. Pooti wiira munnuupuwela yoowiiraneya ela eri mbiibiliyani. Fileemoni aari munna a muloko wa oKolosi. Atthu ootheene yaanisuwela wiira Fileemoni, aahikhalana waamini woolipa ni aanaaphenta atthu akina. Fileemoni aahikhalana epottha yahaakhanle mukristau, yeeyo yiihaniwa Oneesimo. Oneesimo aahitthyawa vatthokoni va Fileemoni, onarowa okhala oRoma. Pooti wiira ohinatthi okhuma vatthokoni va Fileemoni, Oneesimo aahiiya musurukhu. (Fil. 18) Ori ene oRoma, Oneesimo aahiixutta ekeekhai ni aahikhala mpatthani a Paulo. (Akol. 4:9) Masi nlamulo na oRoma, naahimya wiira epottha yaatthyanwe, yaahaana otthikela wa pwiya aya. Tivonto, ottharaka nlamulo, Paulo aahinvekela Oneesimo wiira otthikele wa Fileemoni. — Fil. 12, 13; Nwehe enoota ya Bíblia de Estudo eni: “Eu o envio de volta para você.”
3. Exeeni woonasa wene Paulo uupuwela awe wiira yaamwiiraneya, akhala wiira Oneesimo aamutthikela wa Fileemoni? (Nwehe eteseenyu ya vakaapani.)
3 Fileemoni aarowa woonela sai nuumala Oneesimo otthika? Ottharaka nlamulo, Fileemoni aahikhalana etireitu ya ompuniri Oneesimo. Niireke Fileemoni ampaka eyo? Akhala wiira amumpuniri, anna ni arokora yaarowa woonela sai? Pooti wiira Paulo aahixanka uupuwelaka wiira ale yaari mapwiya ni ipottha mmulokoni yaarowa okhalana moonelo woovirikana voohimya sa mwaha ole. Paulo aanisuwela wiira mwaha ole, wanwerya ohonona murettele mmulokoni. Tivonto, Paulo aahilepa ekarta onvaha Tiikhiko wiira omuroihele Fileemoni. (Aef. 6:21, 22; Akol. 4:7-9; nwehe enoota eri Akolosi 4:7, Bíblia de Estudo.) Nave okathi ene yoole, Paulo aahilepa ekarta oroiha muloko wa oKolosi. Mwaha ola, nnoosoma ikarta Paulo aalepenle awe akolosi ni Fileemoni. Nave nnooweha etthu nniixutta ahu ni ntakiheryo na Paulo, Oneesimo ni Fileemoni.
Fileemoni osomaka voowiiwanyeya ekarta, owehiwaka ni atthu akina omuhela muhina Oneesimo ni Tiikhiko, ekarta yeeyo yaalempwale ni murummwa Paulo (Nwehe ettima 3)
ITTHU NNIIXUTTA AHU NI NTAKIHERYO NA PAULO
4-5. Axitokweene ahaana opaka exeeni wiira akhaliherye okhala murettele mmulokoni?
4 Ntakiheryo na Paulo ninniixuttiha exeeni? Enamuna Paulo aathokorerya awe atthu akina, yaanikhaliherya mmulokoni okhala murettele. Ntakiheryo na Paulo, ninninooniherya moota wookhaliha murettele mmulokoni okathi ninkhala ahu ni atthu akina.
5 Paulo aanimuthokorerya Fileemoni ntoko mpatthani awe. (Fil. 17) Paulo khoona oreerela omuleela etthu yoopaka Fileemoni, onakhala ntoko aari epottha awe. (2 Akor. 1:24) Paulo aanimuthokorerya Fileemoni ntoko munnawe, nave aahimuupuxerya wiira yaari apatthani. Nto Paulo aahinvaha ntakiheryo nooloka Fileemoni na moota woomuthokorerya Oneesimo, yoowo vano aari mukristau! Nave oonivaha ntakiheryo nooloka ootheene ahu, otepexa wene axitokweene a mmulokoni. Axitokweene anaathokorerya atthu ntoko apatthani aya, annikhaliherya okhala murettele mmulokoni. Okhala wiira axitokweene amakampusi oophenta, awo khanaapuherya atthu a Muluku. (1 Ped. 5:1-3) Ohiya-vo, anniviriha okathi munceene yaakhapelelaka atthu a Muluku, yaawiriyanaka, yaathokoreryaka ni yaakhaliheryaka okathi wa mixankiho. Amutakihaka Paulo, axitokweene annaathokorerya atthu ntoko apatthani aya, annaavaha ntakiheryo nooloka atthu a Muluku ni annikhaliha murettele mmulokoni.
6. Xeeni vari aya vooloka waattottopela atthu akina?
6 Paulo aahimuttottopela Fileemoni. (Fil. 4, 5, 7) Ootheene ahu onninisivela ottottopeliwa. Mwaha wa xeeni? Mwaha woowi ikwaha sikina, akina a hiyo nnuupuwela wiira khanirina efaita. Hiyo pooti oxanka mwaha wa makhalelo ahu, akhala wiira atthu akina annisiveliwa ni hiyo, aahiiso pooti woova oturukiwa aahiiso omala eparakha ennisivela vanceene mmutthenkesoni mwa Yehova. Wuupuwela siiso, khahiyo etthu yootthekeya. Masi muupuwelo owo, pooti oniiriha oxanka ni waakuva oveeheya. Nave pooti woonaka wiira atthu akina, anoonootherya ni nneererya wooniherya wiira na atthu ooloka waavikana atthu akina. Itthu iyo, pooti ohonona murettele nirina ahu ni atthu akina. Akhala wiira nnoomuttottopela mutthu, eyo enoomukhaliherya woona wiira okhalana efaita. (Mir. 12:25) Nave ennimukhaliherya woona wiira onniphentiwa ni ookhalana efaita. Niireke mwaaniphavela waakhaliherya atthu akina woona wiira anniphentiwa ni aakhalana efaita? Akhala wiira munniphavela, mwaavyeke inamuna sa waattottopela atthu akina ni murima anyu wootheene. Muhimuttottopeleke mutthu mwaha wa itthu sooloka onipaka awe paahi, masi-tho mmuttottopeleke mwaha wa wiimananiha wawe. Etthu nniixutta ahu tiila: Akhala wiira mutthu owo opaka etthu yooloka, mmuttottopeleke.
7. Xeeni ninreerela ahu waalavula saana atthu akina? (Fileemoni 10-12)
7 Paulo aahimulavula saana Oneesimo. (Mmusome Fileemoni 10-12.) Fileemoni oonenle sai moolumo ooreera Paulo aalavunle awe omuhimyaka Oneesimo? Niireke moolumo awo yaahimukhaliherya Fileemoni oturuka moota aamoonela awe ni omuthokorerya Oneesimo? Aayo, yaahimukhaliherya! Mwa enamuna emosa-ru, itthu ninlavula ahu naahimyaka anna ni arokora pooti owiiriha atthu akina owoona saana ni waathokorerya saana. Naalavulaka itthu sooreera sa anna ni arokora ninniwiiriha atthu akina waathokorerya mooreerela murima. Masi naalavulaka itthu soohiloka sa anna ni arokora, pooti owiiriha atthu akina ohaathokorerya saana. Nto wiira naalavule saana atthu akina, nihaana owehaka mikhalelo sooloka arina aya. Etthu exeeni enrowa onikhaliherya opaka eyo? Nrowe niwehe etthu Paulo aapaka awe.
8. Exeeni enrowa onikhaliherya wiira nilavuleke mikhalelo sooreera sa anna ni arokora? (Nwehe ifootu.)
8 Ikwaha sinceene, Paulo aanimuxukhurela Yehova mwaha wa mikhalelo sooloka Fileemoni aarina awe. (Fil. 4, 5) Nave-tho aanimuxukhurela Yehova, mwaha wa mikhalelo sooreera atthu akina yaarina aya. (1 Akor. 1:4-7; Afil. 1:3-5; Akol. 1:3, 4; 1 Ates. 1:2, 3) Paulo aanisuwela mikhalelo soohiloka anna ni arokora yaarina aya. Masi etthu aavaha awe efaita saari mikhalelo saya sooloka. Tivonto, ikwaha sinceene Paulo aanimuxukhurela Yehova mwaha wa apatthani aarina awe. Vakhala wiira vannooxankihani waalavula saana atthu akina, mweererye opaka ela: Mwiimananiheke oweha mikhalelo sooloka sa anna ni arokora ni ikwaha sinceene, munvekeleke Yehova wiira aareelihe. Mwiira siiso,vanimookhweelani olavula itthu sooreera sa anna ni arokora.
Mmutakihaka murummwa Paulo, nwuupuweleke ni mwaalavuleke saana anna ni arokora (Nwehe ettima 8)
9. Nnaamwi Paulo aarina mixankiho, aamuthokorenrye sai Fileemoni?
9 Hata aarina mixankiho, Paulo aahimuthokorerya saana Fileemoni. Woonasa sene, munnuupuwela nihiku mwaakhulumunwe anyu aahiiso oxanka, nto muhimuthokorerya mooreerela murima mutthu mukina. Okathi sinniphwanya aya mixankiho, pooti onivila waathokorerya saana atthu akina. Nuupuwelaka eyo, nrowe niwehe moota aari awe Paulo okathi aamulepenle awe ekarta Fileemoni. Sivinre ene iyaakha vakhaani paahi, Paulo aahimaniwa ni muttitthi wa atthu ni aahitthukweliwa mukhatteya moohixariya. Paulo aahitthukweliwa oYerusalemu ni oKesareya, nuumala-vo aahiroihiwa oRoma, weiwo aatthukweliwe awe vatthokoni. Masi parku anwenle awe aahihononeya mphareya. (Fil. 1) Niireke mixankiho Paulo aarina awe, saahimwiiriha ohimuthokorerya saana Fileemoni? Nnaari. Ekarta Paulo aamulepenle awe Fileemoni, owo aahilavula mooreerela murima ni mwa nttittimiho. Ntakiheryo na Paulo, ninniixuttiha exeeni? Okathi nnaathokorerya ahu saana atthu akina hata nikhulumunwe ene, nixankale ene, ni nirina ene mixankiho, ninnaakhaliherya anna ni arokora okhalana murettele ni wiiraana. Nave, vaavo ninkhalana ahu murettele ni atthu akina, vannikhweya ovilela mixankiho sahu.
ITTHU NNIIXUTTA AHU NI NTAKIHERYO NA ONEESIMO
10. Ntakiheryo na Oneesimo, ninniixuttiha exeeni?
10 Ootheene ahu, ninnipaka aahiiso ohimya itthu sinaawereya atthu akina. Ntakiheryo na Oneesimo, ninninikhaliherya woona etthu nikhanle ahu oopaka wiira nittikiherye murettele nahimya aahiiso opaka etthu eninwereya mutthu mukina. Oneesimo aahipaka etthu enikhala ntoko wiira yaamukhaani, masi enixankiha opaka. Etthu ene tiila: Owo aaheemererya soovonya sawe ni aahiimananiha wiira ottikiherye murettele aarina awe ni Fileemoni. Mweekeekhai, Oneesimo aanisuwela wiira nlamulo na oRoma naahimya wiira yena aahaana otthikela wa pwiya awe. Nto, Oneesimo aaheetta mukwaha waapirisari musurukhu munceene ni wookhulumula wa ikiloomo 1400 wiira otthikele etthoko ya Fileemoni. Oneesimo aaheemererya otthikela okhala epottha ni opuniriwa mwaha wa itthu aapanke awe. Tthiri khivaakhweyale para Oneesimo opaka eyo. Niireke Oneesimo uupuwela wiira aahipaka etthu yooloka okathi aatthyanwe awe etthoko ya Fileemoni? Akhala wiira aahuupuwela siiso, eyo khiyaamukhoottihenrye opaka etthu aawerya awe wiira ottikiherye murettele arina awe ni Fileemoni, yoowo vano aari munnawe.
11. Napaka aahiiso ohimya etthu eninwereya mutthu mukina, nihaana opaka exeeni wiira nittikiherye murettele? (Nwehe ifootu.)
11 Akhala wiira moopaka aahiiso moohimya etthu enwereyale mutthu mukina, murowe mwavaanelane wiira mukhalihe murettele nuuwo. (Math. 5:23-25) Pooti oxankihaka opaka eyo, masi munoohakalala vanceene mwaha woottikiherya murettele. Wanipacerya, nvekeleke oleveleliwa ni murima wootheene. Mwiimananiheke onwiriyana oratteene mutthu owo ni osuwela moota onoonela awe. Nave mweemereryeke wiira moopaka etthu yoohiloka. Muheereryeke wiixaakiha aahiiso waavaha nthowa atthu akina. Mwiira siiso, ovekela wanyu oleveleliwa pooti okhala ntoko wiira khahiyo weekeekhai, aahiiso muxankiho owo pooti ohimala ni otepa. Wiiyeviha, tonrowa wookhaliheryani ovekela oleveleliwa, nnaamwi vahikhweyaka. Ovekela oleveleliwa, tonikhaliherya otthikela okhalana murettele ni atthu akina. — Arom. 14:19.
Mmutakihaka Oneesimo, mukhaleke oowiiyeviha ni mukhaliheke murettele ni anna ni arokora (Nwehe ettima 11)
ITTHU NNIIXUTTA AHU NI NTAKIHERYO NA FILEEMONI
12. Etthu xeeni yaamukupaliha Paulo wiira Fileemoni ammulevelela Oneesimo?
12 Ntakiheryo na Fileemoni, ninninooniherya etthu yoopaka okathi mutthu onipaka awe aahiiso olavula etthu enniwereya. Niireke Fileemoni aahimulevelela Oneesimo ni aahimwaakhela mooreerela murima okathi atthinke awe? Biibiliya khonihimya. Masi Paulo aanikupali wiira Fileemoni ammulevelela ni omwaakhela mooreerela murima Oneesimo. (Fil. 17, 21) Paulo aanisuwela wiira Fileemoni aahikhalana mikhalelo saarowa omukhaliherya omulevelela Oneesimo. Mikhalelo xeeni aarina awe?
13. Xeeni ophenta ori aya mukhalelo muulupale para okumiherya murettele? (Akolosi 3:14)
13 Fileemoni aanaaphenta anna ni arokora. (Fil. 5) Nsina noowi Fileemoni, nintaphulela mutthu “oophenta”, nto Fileemoni aari mutthu oophenta. Tthiri Fileemoni aanisuweliwa okhala mutthu oophenta, mukhalelo yoowo waarowa omukhaliherya omulevelela Oneesimo. Ekarta Paulo aalepenle awe muloko aari awe Fileemoni, wa Akolosi, owo aahihimya wiira ophenta “onniwiiraaniha atthu ootheene voomalela.” (Mmusome Akolosi 3:14.) Eyo enooniherya wiira ophenta mukhalelo muulupale onikhaliherya para okhalana murettele ni wiiraana. Vakhala wiira nnimwaaphentaka atthu akina, vanookhweyaka waalevelela ni waathokorerya mooreerela murima. (1 Akor. 13:4-7) Nrowe niwehe moota ophenta waamukhalihenrye aya Fileemoni omulevelela Oneesimo.
14. Etthu xeeni ennikupaliha wiira Fileemoni aanisuwela owaakhela aletto?
14 Fileemoni, aari mutthu aawaakhela saana aletto, nto eyo yaahimukhaliherya waaphenta atthu akina. Owo aaheemererya wiira mithukumano sa mmulokoni, sipakiweke owannyawe. (Fil. 2) Nave Paulo aahinvekela Fileemoni wiira olokiherye opuro aarowa awe omaka. Nto eyo enooniherya wiira Paulo aanisuwela wiira Fileemoni aaniwaakhela aletto. (Fil. 22) Ninnikupali wiira, atthu yaanisiveliwa omaka etthoko ya Fileemoni, yoowo aasiveliwa owaakhela atthu ni waakurunuxa murima. — Fil. 7.
15. Owaakhela aletto, onlipiha sai waaphenta wahu atthu akina? (Nwehe ifootu.)
15 Vaavo nimmutakiha ahu Fileemoni, niwaakhelaka aletto, waaphenta wahu onnitepa olipa. Tthiri, vaavo ninwaakhela ahu anna ni arokora, eyo enninikhaliherya waasuwela oratteene. Nto nihaana oviriha okathi munceene niri ene ni anna ni arokora hata ale nihinaasuwela ahu saana. Opaka eyo enoonikhaliherya osuwela oratteene mikhalelo saya, seiyo siniiriha mutthenkeso wa Yehova okhala wootepa oreera. Okathi nnaasuwela ahu oratteene anna ni arokora, osuwela moota yiixuntte aya ekeekhai ni moota aavilenle aya mixankiho, eyo enoonikhaliherya otepa waaphenta ni waattittimiha. Nave enninikhaliherya oweha etthu emwiirihale Yehova owiitthana mmutthenkesoni mwawe. (Yoh. 6:44) Akhala wiira nnoowaakhelaka anna ni arokora, nnoolipiha waaphenta ahu, nnoosyakaka waalavula voohiloka ni vanookhweyaka waalevelela okathi annitthekela aya.
Mmutakihaka Fileemoni, nwaakheleke aletto ni mukhaliheryeke muloko okhala woowiiraana (Nwehe ettima 15)
16. Fileemoni eettenle sai miruku sa Paulo siri Akolosi 3:13?
16 Niireke mootthekeliwa, vanooxankihani omulevelela mutthu owo? Hata naaphentaka anna ni arokora, okathi mukina vannixankiha waalevelela. Etthu xeeni enrowa onikhaliherya wiira naalevelele? Nkahaya muupuwele moolumo murummwa Paulo aalempe awe oroihaka muloko wa oKolosi, yoowo aari awe Fileemoni. Moolumo awo ari Akolosi 3:13. (Mmusome.) Nkahaya mmuupuwele moota Fileemoni oonenle awe, okathi aiwale awe asommwaka moolumo awo mmulokoni, yoowo aathukumana owannyawe. Ti pani Fileemoni aamuupuwela awe? Woonasa wene, aamuupuwela Oneesimo, yoowo aamunyoonyihale. Akhala wiira aamuupuwela Oneesimo, owo aanisuwela etthu aareerela awe opaka. Etthu ene tiila: Fileemoni aahaana ohihiya onvilela Oneesimo ni omulevelela ni murima wootheene. Moolumo a Paulo, anrowa onikhaliherya sai okathi nnoona ahu ovila omulevelela mutthu onitthekenle?
17. Murummwa Paulo aaphavela ohimya exeeni vaavo aahimmye awe wiira “nvilelaneke”?
17 Murummwa Paulo aaphavela ohimya exeeni, vaavo aahimmye awe wiira “nvilelaneke”? Owo aanitumererya waapixerya murima ni waareerela murima anna ni arokora okathi anninyoonyiha aya aahiiso anilavula aya wala opaka etthu enniwereya. Eversiikulu emosa-ru, Paulo onnittittimiherya ntakiheryo na Yehova na ophenta ni olevelela. Yehova khonlipelela wiira nnoopakaka itthu nihinwerya ahu. Nnaamwi osuwelaka wiira sookhala itthu nihinwerya ahu, Yehova onwehexexa mikhalelo sahu sooloka. (Esal. 103:13, 14; 130:3) Mwaha waivaavo, Yehova khonihiya onireerela murima ni onimorela ikharari. (Wikh. 3:22, 23) Vakhala wiira nnimwaathokoreryaka anna ni arokora ntoko Yehova onaathokorerya awe, vanoonikhweelaka waapixerya murima okathi annitthekela aya. Nave ninnixukhurela okathi annipixerya aya murima naatthekela vale. Mwa ntakiheryo, okathi nnuupuwelela ahu moota mwiri onireera aya okathi onikhuma awe ifilori, eyo enninikhaliherya okhapelela oratteene mwiri owo ohinatthi okhuma ifilori. Mwa enamuna emosa-ru, akhala wiira nnimuupuwelaka mikhalelo sooloka sa anna ni arokora, eyo enoonikhaliherya waalevelela ni waapixerya murima, okathi anninyoonyiha aya.
18. Etthu xeeni mulakenle anyu opaka?
18 Yehova onnixukhurela vanceene wiimananiha wanyu wiira mukhalihe murettele mmulokoni. Khula nihiku, mwaavyeke inamuna sa okhala ni murettele ni atthu akina. Muhihiye olavula mooreerela murima ni waalavula saana atthu akina. Nave nvekeleke oleveleliwa. Okathi munipaka anyu aahiiso olavula etthu eninwereya mutthu mukina, mmananiheke okhaliha murettele. Muncereryeke waaphenta wanyu anna ni arokora, ophenta weiwo onrowa wookhaliheryani waalevelela ni murima wootheene. Akhala wiira munoopaka itthu iya, munookhaliherya wiira mmulokoni okhale murettele. Nave munookhala hoothe ni atthu oowiiyeviha, yaawo anrowa waakhela elapo ni “anootteeliwaka murima vanceene, maana anookhalana murettele munceene” mahiku ootheene! — Esal. 37:11.
NSIPO 154 Ophenta khonimala