15 NOWEMI NI RUTI
Awo yaahivilela mixankiho hoothe
NOWEMI saahimphwanya mixankiho sinceene. Okathi yaakhumelenle aya etala wIsarayeli, iyawe aahithaama oBetelehemu ni emusi awe, anarowa okhala elapo ya oMowabi. Nihiku nimosa, iyawe Nowemi aahikhwa, vano owo aahanle ni anaawe anli elapo ele. Nuuvira okathi, anaawe ale anli yaahaathela athiyana a oMowabi yahaamukokhorela Yehova. Nuuvira iyaakha 10 waahimphwanya muxankiho mukina: Anaawe Nowemi yaahikhwa! Awo yaakhwiiye ahaayanre anamwane. Vano Nowemi aahikhweliwa iyawe, nave-tho anaawe yaahikhwa ni khaarina nlipelelo wiira aamukhalana osuulu.
Nuumala Nowemi oweha wiira khivaareerela okhala-tho oMowabi, aahithanla otthikela oBetelehemu, mukwaha yoowo aarowa awe omaliha esumana ntero eettaka. Axaara a anamwane a Nowemi, Ruti ni Orpa, yaahipacerya omutthara. Nowemi khaaphavela waakumiha elapo aya ni waahiya amusi aya. Woonasa wene, uupuwela wiira yamutthara, eyo yaamwaakhoottiherya otheliwa-tho wiira yaayareke anaaya. Ohiphavelaka mureerelo awe, Nowemi aahinvekela Ruti ni Orpa wiira atthikele elapo aya wiira yakhaleke ni aximaama aya. Mwaha wa olipa murima, Nowemi aahithanla weetta mukwaha ole mekhawe. Orpa aahinla, nto aahitthikela owaani. Nave-tho Ruti aahinla, masi aahikhootta otthikela oMowabi, khuthanla omutthara maathi awe.
Vano Ruti aahimuhimeerya Nowemi wiira: “Muhikikhanyererye woohiyani, . . . Tthiri, opuro onrowa anyu ni miyo kinrowa weiwo, nave opuro onrowa anyu oviriha ohiyu, ni miyo kinrowa oviriha ohiyu weiwo. Atthu anyu anrowa okhala atthu aka, nave Muluku anyu onrowa okhala Muluku aka. Opuro onrowa anyu okhwa ni miyo kinrowa okhwa weiwo, nave kinrowa ovithiwa weiwo.” Muthiyana ole oororomeleya ni oolipa murima aahithanla omukokhorela Muluku, ntoko Nowemi.
Anaamukhweli anli yaahivilela oriipiwa murima ni yaahimaalihiwa eriyari ya arumeyi a Yehova
Nto, Ruti aahimutthara Nowemi wIsarayeli, aahiyaka amusi awe, soolema ni amuluku awe. Okathi Ruti ni Nowemi yaaphiyale aya oBetelehemu, athiyana akina yaahitikinihiwa nuumala oweha moota makhalelo a Nowemi yaaturukeyale aya. Owo aahaaleela athiyana ale, wiira Yehova khaareere omuhaaxa, okhala wiira Muluku aahimwaakha sooreera sootheene aarina awe, amuhiya matata-ru. Biibiliya khonihimya akhala wiira moolumo ale yaahinwereya Ruti, yoowo aalenve itthu sinceene wiira okhale ni maathi awe. Masi etthu ninsuwela ahu, okhala wiira Ruti aahipacerya ottotta etiriku wiira ophwanyeke yoolya, yena ni Nowemi.
Mwaneene ematta eyo aari Bowazi, mwaana a Rahabi, aari thaaciri ni a xariya. Owo aahimoona Ruti ottottaka etiriku mmatta mwawe ni onaphavela osuwela itthu sikina sa yena. Nave aanisuwela wiira Ruti aaniimananiha vanceene, wiira omukhaliheryeke Nowemi. Bowazi aahimuttottopela vanceene Ruti, mwaha woothanla omuroromela Yehova ni ompaka okhala ntthyawelo nawe. Owo aahaaleela anamuteko awe wiira ahimukhoottiherye Ruti ottotta etiriku.
Ohiyu yoole, nuumala Nowemi oweha wiira Bowazi aahimureerela murima, owo aahihakalala. Niireke Bowazi ammuthela Ruti? Bowazi aari mmusi a Nowemi. Okathi ole, nlamulo na Muluku naahimya wiira akhwa mulopwana oothela ohinatthi waayara anamwane, mmusi awe aahaana omuthela muthiyana ole okhweliwe. Siiso, vanweryaneya muthiyana ole okhalana mwaana wiira nloko na iyawe ole okhwiiye nihimala-male. (Otum. 25:5, 6) Nto Nowemi aahimuleela Ruti etthu aakhanle awe oopaka.
Ruti aahipaka itthu sootheene aavekeliwe awe ni Nowemi, nnaamwi yaakhala ntoko yaari etthu yoowoopiha. Ohiyu, owo aahirowa owannyawe Bowazi, nipuro naathukumanyiwa etiriku. Waari opuro yoowo alopwana yaarupa aya, waattamela opuro yaapwehiwa mavisi a etiriku. Ruti aahimwaattamela Bowazi ni ephoole nuumala-vo, aahimmaathi vamettoni vawe. Nuumala Bowazi ovenya, Ruti aahimuleela ele nlamulo naahimya aya ni moota naavareleya aya muteko para yena. Mulopwana ole ooreera murima aahiweha moota Ruti aaxankale awe. Otikinihiwe ene mwaha wa olipa wawe murima ni moota amphenta awe Yehova ni emusi awe, Bowazi aaheemererya oweha akhala wiira vanweryaneya opaka ele Ruti aavekenle awe.
Nihiku naattharelana, Bowazi aahirowa wa axitokweene a oBetelehemu ni aahipaka itthu sootheene moovarihana ni ele nlamulo na Muluku naatumererya aya. Owo aahimuthela Ruti, nave nuuvira okathi, aahimuyara mwaana. Nowemi aanimphenta vanceene musulwaawe, aihaniwa Obedi. Yoowo muhoolo mwaya aari taata awe mwene Davidi, emusi yeeyo aayariwe awe Mesiya! (Math. 1:5, 6, 16) Moohaanyiherya, Yehova aahimureeliha vanceene Nowemi ni Ruti mwaha wa olipa waya murima!
Musome yoowiiraneya ela mbiibiliyani, soolepa sinittharelana:
Nikoho para ovaanela:
Ruti ni Nowemi yoonihenrye sai olipa murima?
Mutokose itthu sikina
1. Xeeni nlamulo Yehova aavanhe awe atthu a Isarayeli sa ohepha, naakhaliherya aya atthu oothoiwa? (Mutakiheke waamini waya epaax. 39 etti. 23, enoota) A
Eteseenyu A
Eteseenyu A
2. Xeeni ninhimya ahu wiira okathi Ruti aamwaattamenle awe Bowazi, khahiyo aaphavela orupana? (Mutakiheke waamini waya epaax. 47 itti. 17-18)
3. Exeeni nniixutta ahu ni Bowazi mwaha wa omwiitthana Ruti okhala “mwanawe?” (Ruti 2:8; Owehaweha 11/2016 epaax. 3 itti. 4-6)
4. Moovirikana ni mulopwana ole onihimmwa okhala “mmusi”, xeeni Bowazi ahootherenrye awe itthu sikina, okathi eemerenrye awe omuthela Ruti? (Owehaweha 03/2023 epaax. 14) B
Eteseenyu B
Muupuwelele ele mwiixuntte anyu
Ruti aari muthiyana ooxukhuru ni aimananiha ovara muteko. Mikhalelo Ruti oonihenrye awe sinrowa onikhaliherya sai okathi ninthoiwa ahu musurukhu? C
Efootu C
Okathi Nowemi samphwanya aya mixankiho, Ruti aahimukhaliherya oxintta. Ntakiheryo na Nowemi ninniixuttiha exeeni okathi ninkhaliheriwa ahu? Etthu xeeni nniixutta ahu ni Ruti wiira naalipihe atthu akina?
Munrowa otakiha sai olipa murima wa Nowemi ni Ruti?
Muupuwele yoowiiraneya yootheene
Yoowiiraneya ela enikiixuttiha exeeni sa Yehova?
Yoowiiraneya ela enivarihana sai ni ele Yehova oniphavela awe?
Etthu xeeni kiniphavela aka omukoha Nowemi ni Ruti nuumala ohihimuxiwa?
Mwiixutte itthu sikina
Nniixutta exeeni ni ophenta woororomeleya onilavuliwa eliivuru ya Ruti, nave ninrowa ovarihela sai muteko? Musome mwaha oni:
“Muhihiye wooniheryana ophenta weekeekhai mukina ni mukhwaawe” (Owehaweha 11/2021 ipaax. 8-13)