51 BA-NA-BA
“Con trai của sự an ủi”
Khi Sau-lơ người Tạt-sơ trở lại Giê-ru-sa-lem sau ba năm vắng mặt, ông tìm đến những tín đồ ở đó (Ga 1:15-19). Đối với Sau-lơ, giờ đây họ là anh em của ông, nhưng đối với họ, Sau-lơ vẫn là kẻ bắt bớ tàn nhẫn. Nhiều người không biết ông đã thật sự thay đổi. Nhưng có một người đàn ông đủ can đảm và trắc ẩn để giúp Sau-lơ. Ông được gọi là Ba-na-ba.
Các tín đồ ở Giê-ru-sa-lem sợ không dám giúp Sau-lơ người Tạt-sơ, nhưng Ba-na-ba can đảm giúp ông
Kinh Thánh cho biết Ba-na-ba có một tên khác là Giô-sép. Nhưng các sứ đồ gọi ông là Ba-na-ba, có nghĩa là “con trai của sự an ủi”, vì ông là người nhân từ và luôn sẵn lòng an ủi người khác. Chẳng hạn, không lâu sau Lễ Ngũ Tuần năm 33 CN, ông bán mảnh đất và đóng góp số tiền ấy để giúp các anh em có nhu cầu. Sau đó, khi Sau-lơ trở lại Giê-ru-sa-lem vào khoảng năm 36 CN, Ba-na-ba can đảm chào đón Sau-lơ. Kinh Thánh nói: “Ba-na-ba đến giúp và dẫn ông đi gặp các sứ đồ”.
Từ đó trở đi, Sau-lơ và Ba-na-ba trở thành bạn tốt của nhau. Sau-lơ sốt sắng rao giảng ở Giê-ru-sa-lem đến mức một số người Do Thái cuồng tín muốn giết ông. Vì thế, anh em đã phái ông đến Tạt-sơ, là nơi mà ông sinh ra. Còn về Ba-na-ba, khoảng chín năm sau, ông được phái đi khích lệ những người mới tin đạo ở An-ti-ốt thuộc xứ Sy-ri. Kinh Thánh nói: “Ông là người tốt, tràn đầy thần khí thánh và đức tin”. Nhiều người ở An-ti-ốt hưởng ứng tin mừng đến mức Ba-na-ba cần sự trợ giúp. Ông đi đến Tạt-sơ để tìm bạn mình là Sau-lơ. Thế là hai người cùng nhau rao giảng rất hiệu quả. Họ cũng giúp tổ chức công việc cứu trợ cho anh em gặp khó khăn.
Sau-lơ, người sau này được biết đến là Phao-lô, đã thực hiện chuyến hành trình truyền giáo cùng với Ba-na-ba. Hết lần này đến lần khác, lòng can đảm của họ bị thử thách. Tại Y-cô-ni, một số người Do Thái muốn giết họ, nên hai giáo sĩ ấy đã khôn ngoan rời khỏi đó và đến Lít-trơ. Tại đây, lúc đầu dân chúng nghĩ họ là các vị thần! Nhưng những kẻ chống đối từ An-ti-ốt và Y-cô-ni đến thuyết phục đám đông. Thế là đám đông trở mặt với Phao-lô, ném đá ông và bỏ mặc ông bên ngoài thành vì tưởng ông đã chết. Khi các tín đồ ở Lít-trơ xúm lại quanh Phao-lô thì nhận ra ông còn sống. Ông đứng dậy và đi vào thành. Hãy hình dung Ba-na-ba vui mừng biết bao khi thấy Phao-lô vẫn còn sống! Sau đó, họ rời khỏi Lít-trơ một cách an toàn. Nhưng không lâu sau, Ba-na-ba và Phao-lô quay trở lại Lít-trơ để an ủi các tín đồ ở đó. Họ quả rất can đảm!
Ba-na-ba và Phao-lô cùng nhau đối mặt với nhiều nguy hiểm khủng khiếp, nhưng cũng có nhiều trải nghiệm đầy hào hứng. Tuy nhiên, có lần, tình bạn của họ bị rạn nứt. Ba-na-ba nhất quyết dẫn em họ là Mác đi cùng trong chuyến hành trình tiếp theo. Nhưng Phao-lô không đồng ý vì Mác từng lìa bỏ họ. Cả hai đều không chịu nhượng bộ. Họ “cãi nhau dữ dội” và tách nhau ra.
Đó là thử thách mới cho Ba-na-ba. Ông cần can đảm để làm điều đúng và không oán giận Phao-lô. Khi xảy ra bất đồng, chúng ta dễ nuôi lòng oán giận, nói xấu về người kia, thậm chí ngưng tham dự buổi nhóm họp. Cần có sự can đảm để kháng cự khuynh hướng đó và nỗ lực gìn giữ sự hòa thuận với Đức Chúa Trời và anh em đồng đạo.
Rõ ràng, cả Ba-na-ba và Phao-lô đều không để cho sự bất đồng đó cản trở mình phụng sự Đức Giê-hô-va. Ba-na-ba và Mác đi thuyền đến đảo Síp, và tiếp tục công việc đào tạo môn đồ tại đó. Còn Phao-lô thì thực hiện chuyến hành trình tiếp theo cùng với Si-la và đạt được những thành quả lớn nhờ sự giúp đỡ của Đức Giê-hô-va.
Ba-na-ba và Phao-lô có nuôi lòng oán giận nhau không? Không. Sau này, Phao-lô nói tốt về Ba-na-ba trong các thư được soi dẫn. Chẳng hạn, Phao-lô nói rằng giống như ông, Ba-na-ba cũng làm việc siêng năng để chu cấp cho bản thân khi làm thánh chức (1 Cô 9:6). Ông cũng khuyến khích anh em đối xử tốt với “em họ của Ba-na-ba” là Mác (Cô 4:10, 11). Dù Phao-lô và Ba-na-ba không còn đi chung với nhau, nhưng họ vẫn là bạn tốt của nhau. Ba-na-ba tiếp tục sống xứng đáng với tên gọi của mình bằng cách an ủi người khác qua tin mừng. Khi đi cùng Mác, hẳn ông đã dạy người trẻ ấy nhiều điều. Chúng ta sẽ xem sự can đảm của Mác trong chương kế tiếp.
Đọc lời tường thuật trong Kinh Thánh:
Để thảo luận:
Ba-na-ba thể hiện sự can đảm qua những cách nào?
Đào sâu
1. Ba-na-ba là người Lê-vi. Theo Luật pháp Môi-se, người Lê-vi không nhận phần đất thừa kế ở Y-sơ-ra-ên. Nếu vậy, làm thế nào Ba-na-ba có được một mảnh đất? (Dân 18:20; Công 4:36, 37; w98 15/4 trg 20 đ. 4, chú thích)
2. Tại sao Ba-na-ba được gọi là sứ đồ? (Công 14:14; it “Ba-na-ba” đ. 3-wcgr)
3. Ở đảo Síp, Ba-na-ba và Phao-lô rao giảng cho một người tên là Sê-giút Phau-lút. Trong sách Công vụ, Lu-ca gọi Sê-giút Phau-lút là “thống đốc”. Tại sao cách gọi này là chính xác? (Công 13:7, 12; it “Síp” đ. 7-wcgr) A
Bank of Cyprus Cultural Foundation Collection
Hình A: Một đồng tiền tìm thấy ở đảo Síp có hình Cơ-lo-đi-ô, là hoàng đế La Mã lúc Ba-na-ba và Phao-lô ghé đảo này. Đồng tiền ấy gọi quan tổng đốc của đảo là “thống đốc”
4. Tại sao không ngạc nhiên gì khi dân Lít-trơ muốn chào đón Ba-na-ba và Phao-lô bằng cách dâng vật tế lễ cho họ? (bt trg 97, khung)
Rút ra bài học
Chúng ta có thể noi theo lòng rộng rãi của Ba-na-ba qua những cách thực tế nào?
Dường như lúc đầu, Ba-na-ba dẫn đầu trong chuyến hành trình truyền giáo của ông và Phao-lô. Sau này, Phao-lô trở nên nổi bật hơn. Dù vậy, Ba-na-ba không ghen tị với Phao-lô. Chúng ta có thể noi theo Ba-na-ba trong những trường hợp nào? B
Hình B
Cá nhân anh chị có thể noi theo sự can đảm của Ba-na-ba như thế nào?
Suy ngẫm về bức tranh tổng thể
Lời tường thuật này dạy mình điều gì về Đức Giê-hô-va?
Lời tường thuật này liên quan thế nào đến ý định của Đức Giê-hô-va?
Tại sao anh chị biết ơn vì Ba-na-ba được chọn để cùng cai trị với Đấng Ki-tô ở trên trời?
Tìm hiểu thêm
Làm thế nào mối quan hệ giữa Ba-na-ba và Phao-lô cho thấy những người có tính cách khác nhau vẫn có thể làm việc hòa hợp?
“Hãy giải quyết mối bất hòa và đẩy mạnh sự bình an” (w17.06 trg 16-20)
Trong video này, hãy xem cách anh em đồng đạo có thể giải quyết mối bất đồng, giống như Ba-na-ba và Phao-lô đã làm.