“Me Mrẹ Ọrovwohwo na” Re!

Meri ri Magdala riẹn ameoviẹ nẹ ẹro rọyen jẹ o nẹ obenu. E hwe Ọrovwori ro vwo ẹguọnọ rọyen na mu urhe rẹ oja. “Ebri de rhi mu vwẹ otọ na ejobi,” dede nẹ omarẹ oghẹruvo yen ọke na hepha vwẹ ọke rẹ osio. (Luk 23:44, 45) Ọ da ghwẹ ewun obenu rọyen kpahen igabọ, o de sikẹre aye ro mudia kẹrẹ. Ọ dia uvo vẹ emeranvwe re gbaoma yen so ebri ro muru inọke erha na-a, kidie imibrẹro krẹn yen ebri muẹ siẹrẹ uvo vẹ emeranvwe da gbaoma. Ọkiọvo Meri vẹ eya efa ri mudia kẹrẹ Jesu nyo edo rẹ eranvwe ri kperẹ vwẹ ason jovwo vwẹ oghẹruvo rẹ ẹdẹ yena. “Oshọ de mu” ihwo evo ri nughe, ayen da ta: “Uyota ohwo nana ghine Ọmọ rẹ Ọghẹnẹ.” (Matiu 27:54) Idibo ri Jesu vẹ ihwo efa se roro nẹ Jihova komobọ yen dje oborẹ ivun miovwiro te rọ vwọ mrẹ ihwo ri gboja ọgangan kẹ Ọmọ rọyen.

Meri ri Magdala se chiri obo rọ mrẹ na-a, jẹ o ji se vrẹn nẹ etiyi-in. (Jọn 19:25, 26) O muẹro nẹ Jesu rhiẹromrẹ odjadja vwẹ ọke yena. Oni ri Jesu je guọnọ uchebro vẹ obicha.

Meri guọnọ ru obo ro se ru eje vwọ kẹ Jesu fikirẹ oborẹ Jesu ru kẹ. Ọyen aye rẹ ẹwẹn rọyen hra totọ rẹ ihwo ji nẹ saka jovwo, ẹkẹvuọvo Jesu wene ẹdia rọyen na. Jesu nẹrhẹ ọ rhe dia ohwo re muọghọ kẹ. Ọ rhe dia aye ro vwo esegbuyota ọgangan re. Vwẹ idjerhe vọ? Die yen e se yono vwo nẹ udje rẹ esegbuyota rọyen nonẹna?

“Vwẹ Emu rẹ Obọ Rayen Vwọ Ghẹrẹ Ayen”

Vwẹ Baibol na, ikuegbe rẹ Meri ri Magdala tonphiyọ vẹ okẹ. Jesu kẹrẹ ugbomọphẹ ro vwo sivwon vwo nẹ obọ rẹ ẹwẹn rẹ Eshu ri muoshọ ri kpokpo jovwo. Vwẹ ọke yena, ẹwẹn rẹ Eshu vọn asan eje, ayen ji kpokpo ihwo buebun, ayen tobọ kua ro ihwo evo oma ji sun ayen. Avwanre riẹn oborẹ ẹwẹn rẹ Eshu na kpokpo Meri ri Magdala te-e, ẹkẹvuọvo avwanre riẹnre nẹ ẹwẹn rẹ Eshu ighwrẹn re djoma yehẹ oma rọyen. Jẹ, ọ vwerhoma nẹ Jesu djẹ ayen eje nẹ oma rọyen!—Luk 8:2.

Meri cha ton akpeyeren kpokpọ phiyọ kidie o rhi vwo ugbomọphẹ vwo nẹ obọ rẹ ẹwẹn rẹ Eshu ri kpokpo jovwo na re. Mavọ yen o se vwo dje ọdavwaro phia? Ọ da rhe dia odibo ri Jesu rọ fuevun. Ọ je vwẹ ukẹcha phia ọke rọ vwọ mrẹ ihwo re guọnọ ukẹcha. Jesu vẹ iyinkọn rọyen guọnọ emu, iwun, kugbe asan rẹ ayen cha vwerhẹn. Ayen dia edafe-e, ayen ji ruiruo vuọvo rọ kẹ ayen igho vwẹ ọke yena-a. Ayen guọnọ ukẹcha rẹ ugboma rere ayen sa vwọ nabọ muomaphiyọ iruo rẹ eghwoghwo vẹ eyono.

Meri vẹ eya efa vwẹ ukẹcha kẹ ayen vwẹ ẹdia yena. Eya na “vwẹ emu rẹ obọ rayen vwọ ghẹrẹ ayen.” (Luk 8:1, 3) Ọ sa dianẹ evo usun rẹ eya na feri. Ayen chere emu, fọrhọn iwun, yẹrẹ ru ọrhuẹrẹphiyotọ rẹ asan rẹ ayen cha vwerhẹn vwo nẹ ọko kpo ọko? Baibol na vuẹ avwanre-e. Ẹkẹvuọvo, oma vwerhen ayen rẹ ayen vwo bicha ẹko rẹ eyoyan nana ri se bun te omarẹ ihwo 20. Ẹgbaẹdavwọn rẹ eya yena vwẹ ukẹcha kẹ Jesu vẹ iyinkọn rọyen vwo muomaphiyọ iruo aghwoghwo na vọnvọn. Meri riẹnre nẹ ọyen cha sa hwosa rẹ oborẹ Jesu ru kẹ-ẹ, ẹkẹvuọvo oma vwerhenrọ ro vwo ru oborẹ ẹgba rọyen muru!

Nonẹna ihwo buebun sa vwẹ ẹro okueku vwo ni ihwo ri ruiruo re ni fiemu-u vwọ kẹ ihwo efa. Ẹkẹvuọvo ọ dia ẹro yena yen Ọghẹnẹ vwo no-o. Vwẹ ẹro roro oborẹ oma vwerhenrọ te rọ vwọ mrẹ Meri rọ davwẹngba rọyen rere ọ sa vwọ vwẹ ukẹcha kẹ Jesu vẹ iyinkọn rọyen! Nonẹna, Inenikristi buebun ji ruiruo rẹ ihwo ni fiemu-u vwọ kẹ ihwo efa. Ọkievo ẹse re ruru yẹrẹ ota ọvwevwerhen ra tare se ru erhuvwu buebun. Jihova nẹ ukẹcha tiọyena ghanghanre.—Isẹ 19:17; Hibru 13:16.

“Kẹrẹ Agbagba [“Urhe rẹ Oja,” NW] ri Jesu”

Meri ri Magdala ọyen ọvo usun rẹ eya ri nene Jesu kpo Jerusalẹm vwẹ ọke rẹ orẹ rẹ Ọwanvrẹ re ruru vwẹ 33C.E. (Matiu 27:55, 56) O muẹro nẹ ivun miovwiro ro vwo nyo nẹ e mu Jesu je reyọ vwo guẹdjọ vwẹ ason yena. Ọyena teri-i, Osun Pọntiọs Pailet de brorhiẹn rẹ ughwu ku Jesu vwẹ urhe rẹ oja, fikirẹ okeke ro nẹ obọ rẹ Ilori rẹ ẹga rẹ ihwo ri Ju vẹ otu na rhe. Ọ sa dianẹ, Meri mrẹ Onini rọyen rẹ oma bruku vẹ ebara re vọn oma rọyen, rọ vwọ yan vwẹ irhuvwu na jẹ o kpolo urhe ogrongron ra cha kanrọ mu na nene oma.—Jọn 19:6, 12, 15-17.

Meri ri Magdala vẹ eya efa mudia “kẹrẹ agbagba [“urhe rẹ oja,” NW] ri Jesu” ọke rẹ ebri vwo mu nu vwẹ omarẹ oghẹruvo vwẹ asan re de hwe na. (Jọn 19:25) Meri rọ dia etiyin re duvwun ọke ri Jesu vwo ghwu, mrẹre ji nyo Jesu rọ vwo reyọ ẹroevwote rẹ oni rọyen vwọ kẹ ọyinkọn Jọn ro vwo ẹguọnọ kpahen na. O nyo oviẹ rẹ odjadja ri Jesu viẹ kẹ Ọsẹ rọyen. Meri ji nyo eta ri Jesu re koba ro vwo kperi phia “O reri” tavwen o ki ghwu. Oma bajerọ mamọ. Dedena, ọ muẹro nẹ ọ jehẹ etiyin ọke ri Jesu vwo ghwu nu. Ọke re vwo sho phiyọ ushi kpokpọ rẹ ọshare ọvo re se Josẹf rẹ Arimatia nu, Meri je daji etiyin.—Jọn 19:30; Matiu 27:45, 46, 57-61.

Udje ri Meri nẹrhẹ a karophiyọ obo re se ru ọke iniọvo avwanre de hirharoku edavwini egangan. Ọkievo a cha sa dobọ rẹ imuoshọ ro te ihwo efa oma ji yẹrẹ si ọmiaovwẹ rayen no-o. Ẹkẹvuọvo, e se fiudugberi ji dje erorokẹ phia. Siẹrẹ emu da phia ke ohwo, ukẹcha rẹ ugbeyan vwọ phia se fierere. Ukẹcha tiọyena djephia nẹ e vwo esegbuyota rọ ghwotọ, ọ je sa nẹrhẹ ẹwẹn rẹ ugbeyan na totọ.—Isẹ 17:17.

“Mi re Muo Yanran”

Re vwo sho Jesu nu, Meri hẹ usun rẹ eya ri reyọ ishani efa rhe vwo ghworo oma ri Jesu. (Mak 16:1, 2; Luk 23:54-56) O de vrẹn vwẹ edegburhiọke rẹ ẹdẹ rẹ urovwoma na vwọ wan nu. Vwẹ ẹro roro Meri rọhẹ usun rẹ eya efa re yan vwẹ irhuvwu na vwẹ edegburhiọke na kpo asan re shi Jesu phiyọ. Ayen vwọ yanran na, jẹ ayen roro oborẹ ayen se vwo ghorie ukuta ọhọhọhọ re vwo din unu rẹ ushi na no. (Matiu 28:1; Mak 16:1-3) Dedena, ayen kuomarhẹriẹ-ẹ. Esegbuyota rayen mu ayen vwo ru asan ẹgba rayen teri je yanjẹ oborẹ ayen se ru-u vwo vwọ kẹ Jihova.

Ọ sa dianẹ Meri ka obaro kẹ eya ichekọ na ro vwo te asan rẹ ushi na. Ọ da domaji vẹ uguegue. E ghorie ukuta na no re, ushi na ofefe! Meri hwọke-e, ọ da djẹ ra niyẹnrẹn obo rọ mrẹre kẹ Pita vẹ Jọn. Vwẹ ẹwẹn roro Meri rọ wẹn frẹkpẹ frẹkpẹ jọ ta: “Ayen mu Ọrovwohwo nẹ evun rẹ ushi na, avwanre rha riẹn asan rẹ ayen muro phihọ-ọ”! Pita vẹ Jọn de fronẹ djẹ kpo asan rẹ ushi na, ayen da mrẹvughe nẹ ofefe, ayen de rhivwin kpo uwevwin rayen.a—Jọn 20:1-10.

Meri vwo rhivwin kpo asan rẹ ushi na, ọyen ọvo yehẹ etiyin, ko gbeghẹrẹ. Oborẹ asan ejobi fọre riẹn wan vwẹ edegburiọke yena vẹ ushi ofefe na nẹrhẹ o muomaphiyọ mamọ te ẹdia ọ da viẹ. Kidie nẹ o ji rhi muẹro nẹ Ọrovwori na hẹ etiyi-in, o de rhuẹn ni evun rẹ ushi na, ọ da mrẹ obo re nẹrhẹ oshọ muo. Emekashe ivẹ ri ku emwa efuanfon phiyọ chidia etiyin! Ayen da nọ: “Aye, die wọ vwọ viẹ?” Ọ da vwarhiẹn obo rọ vuẹ iyinkọn na jovwo re: “Ayen mu Ọrovwovwe reyọ, ye me riẹn asan rẹ ayen muro phihọ-ọ.”—Jọn 20:11-13.

O kuoma rhẹriẹ, ọ da mrẹ ọshare ọvo ro mudia obuko rọyen. O vughire-e, kọ vwerọ roro ohwo rọ vwẹrote ogba na. Ọshare na da nọ: “Aye, die wọ vwọ viẹ? Ono wọ guọnọ?” Meri da kpahen, “Ọga, ọ da dia owẹ ri muro reyọ ta kẹ vwẹ asan wo muro phihọ, rere mi re muo yanran.” (Jọn 20:14, 15) Roro kpahen oborẹ Meri tare na. Ọyen ọvo ghini se mu Jesu rọ dia ohwo ro te ọshare, ro ji vwo ẹgba jovwo na? Meri nama fọ rere o roro kpahen erọnvwọn yena-a. Ọ riẹnre nẹ ofori o vwo ru asan ẹgba rọyen muru.

Avwanre sa vwẹrokere Meri ri Magdala siẹrẹ e de muomaphiyọ ji hirharoku ebẹnbẹn re rorori nẹ e che se chirakon raye-en? Siẹrẹ a da tẹnrovi ovwiẹrẹ avwanre vẹ obo re che se ru-u, ọ sa nẹrhẹ oshọ mu avwanre je nẹrhẹ ofu dje avwanre. Ẹkẹvuọvo, e de ru asan ẹgba rẹ avwanre teri je yanjẹ i ri chekọ vwo kẹ Ọghẹnẹ, ke se ru obo ra vwẹro roro-o. (2 Kọrẹnt 12:10; Filipae 4:13) Ma rho, ọ cha nẹrhẹ oma vwerhen Jihova. Ọtiọyen yen Meri ruru, Jihova de bruba kẹ vwẹ idjerhe ro rhẹro rọye-en.

“Me Mrẹ Ọrovwohwo na” Re!

Ọshare ro mudia obuko rẹ Meri na dia ohwo rọ vwẹrote ogba na-a. Ọ ka dia ọkanrirhe, oyono, ukuko na ọ da rhe dia Ọrovwori ri Meri vwo ẹguọnọ kpahen. Ẹkẹvuọvo, Meri rhe vughe ọfa-a, ko kuomarhẹriẹ. Meri nama riẹn nẹ a rhọvwọn Jesu nushi kerẹ ohwo rẹ ẹwẹn re-e. Jesu vwomaphia kẹ Meri kerẹ ohworakpọ, ẹkẹvuọvo ọ dia ugboma ro vwori jovwo yen ọ vwọ vwomaphia kẹ-ẹ. Ra vwọ rhọvwọn nushi nu, ihwo re nabọ vughe jovwo rhe vughe ọfa-a.—Luk 24:13-16; Jọn 21:4.

Mavọ yen Jesu vwo djoma kẹ Meri? Womarẹ obo ro sere wan: “Meri!” Meri de kuomarhẹriẹ, o de kperi phia rọ vwọ reyọ ubiota ri Hibru ro vwo se abọ buebun jovwo re vwo se, “Raboni!” Dakẹ Oyono ro vwo ẹguọnọ rọyen na! Oma vwerhenrọ mamọ. Ọ da yọnrọn, ọ rha guọnọ siobọno-o.—Jọn 20:16.

Jesu riẹn oborẹ Meri roro. Ọ da ta: “Wọ yọnrọn ovwẹ-ẹ.” Avwanre sa vwẹ ẹwẹn roro obo rọ ta ota na kẹ wan bọrọbọrọ, ọkiọvo vẹ emehwẹ vwẹ opharo rọyen ro vwo memerha si oma rọyen nẹ obọ ri Meri, jọ kẹ imuẹro nana: “Mi ji yeri bru Ọsẹ na-a.” O ji te ọke ro vwo kpo odjuvwu-u. O ji vwo iruo ro che ru vwẹ otọrakpọ na, ọ guọnọre nẹ Meri vwẹ ukẹcha phia. Erhọ ri Meri nabọ rhiephiyọ vwọ kẹ obo ri Jesu guọnọ vuẹ eje. Jesu da vuẹ: “Yanran bru imoni mẹ re wọ ta kẹ ayen, Mi yerẹ bru Ọsẹ mẹ kugbe Ọsẹ rẹ ovwan, Ọghẹnẹ mẹ kugbe Ọghẹnẹ rẹ ovwan.”—Jọn 20:17.

Ọnana iruo rẹ oghẹresan yen Onini rọyen vwọ kẹ na. Meri ọyen ọvo usun rẹ idibo re ka mrẹ Jesu ra rhọvwọn nushi na, enẹna o ji vwo uphẹn ro vwo ghwoghwo iyẹnrẹn esiri nana kẹ ihwo efa. Vwẹ ẹwẹn roro aghọghọ vẹ oruru ro muro vwọ guọnọ idibo na mrẹ. Ọ da vuẹ ayen nẹ, “Me mrẹ Ọrovwohwo na” re! Vwẹ ẹro roro ọke rọ vwọ wẹn frẹkpẹ frẹkpẹ ta eta yena kẹ idibo na, o muẹro nẹ eta yena fobọ chọrọ ekpuyovwin rọyen vẹ idibo na ẹro-o. Meri da vuẹ ayen vẹ omavwerhovwẹn emu eje rẹ Jesu vuẹ rẹ. (Jọn 20:18) Ikuegbe rọyen nẹrhẹ imuẹro rẹ idibo na ganphiyọ kpahen oborẹ ayen ke nyo mie eya ichekọ ri kpo asan rẹ ushi ri Jesu je mrẹ nẹ ushi na ofefe.—Luk 24:1-3, 10.

“Ayen Gbi se Ayen Gbuyota-a”

Die yen ẹkpahanphiyọ rẹ eshare na? Ayen se eya na gbuyota ẹsosuọ-ọ. Baibol na da ta: “Enana ke họhọ esia vwọ kẹ ayen, ayen gbi se ayen gbuyota-a.” (Luk 24:11) A yọnrọn eshare yena ghwanre vwẹ ekogho re de jẹ eta rẹ eya e se gbemu. Vwo nene ẹkuruemu rẹ ihwo ri Ju, aye che se se oseri vwẹ aguare-e. Ọ sa dianẹ ẹkuruemu rẹ ekogho rẹ iyinkọn na nurhe phoriẹn mu ayen, jẹ ayen riẹnre-e. Ẹkẹvuọvo, Jesu vẹ Ọsẹ rọyen fẹnẹ ihwo-o. Ayen vwẹ uphẹn rẹ oghẹresan vwọ kẹ aye yena rọ fuevun na.

O muẹro nẹ ivun miovwin Meri fikirẹ ẹkpahanphiyọ rẹ eshare na-a. Ọ riẹnre nẹ Onini rọyen vwẹroso ọyen, ọyena ọvo te kẹ. Kerẹ Meri, a je vwẹ ovuẹ kẹ ihwo ri nene Jesu eje rẹ ayen che ghwoghwo. Baibol na se ovuẹ yena, “iyẹnrẹ esiri rẹ Uvie rẹ Ọghẹnẹ.” (Luk 8:1) Jesu jẹ idibo rọyen riẹn nẹ ọ dia ihwo eje yen che se ayen gbuyota yẹrẹ ni iruo rayen ghanghanre-e. (Jọn 15:20, 21) Ọtiọyena ofori nẹ Inenikristi karophiyọ Meri ri Magdala. Dede nẹ evo usun rẹ idibo na sere gbuyota ẹsosuọ-ọ, o ji ghwoghwo iyẹnrẹn esiri ro shekpahen evrẹnushi ri Jesu vẹ aghọghọ ghene!

Ọke vwọ yanran, Jesu da vwomaphia kẹ iyinkọn rọyen kugbe ihwo efa buebun ri nenire. Vwẹ ọke ọvo, ọ vwomaphia kẹ ihwo re vrẹ 500 ẹsiẹvo! (1 Kọrẹnt 15:3-8) O muẹro nẹ esegbuyota ri Meri ganphiyọ kọke kọke rọ da mrẹ yẹrẹ nyo nẹ Jesu vwomaphia. Meri ri Magdala sa dia ọvo usun rẹ eya ra niyẹnrẹn rọyen nẹ e hẹ usun rẹ ihwo ri kokori vwẹ Jerusalẹm vwẹ Pẹntikọst ọke re vwo ku ẹwẹn ọfuanfon ku ayen.—Iruo 1:14, 15; 2:1-4.

Obo rọ wanre eje, e se vwo imuẹro nana: Meri ri Magdala sẹro rẹ esegbuyota rọyen re toba. E jẹ avwanre ohwo ọvuọvo brorhiẹn re vwo ru ọtiọyen! Avwanre cha vwẹrokere esegbuyota rẹ Meri ri Magdala siẹrẹ e de dje ọdavwaro phia kpahen erọnvwọn eje rẹ Jesu ru kẹ avwanre, je vwomakpotọ chọn ihwo efa uko womarẹ ukẹcha ri Jihova.