Jihova Sivwinro

Ukuotọ rọyen eshare na eje da fọ. Ọkiọvo edo rẹ odju ro nẹ aton rẹ Arabia cha ọvo kọyen e nyo. Job rha mrẹ ota kpahen ọfa-a, aphro ogrongron na ghwọrerọ oma. Vwẹro roro Job ro nẹ Elifaz, Bildad, kugbe Zofa kiọkiọkiọ sẹ ayen ji yivwin ta ota kẹ ọyen. Ẹkẹvuọvo, ayen sa tobọ no-o, ofu dje ayen kidie ayen sa chochọn rẹ iroro echọchọ vẹ eta rẹ aghwanre rayen re dia “ifefe” na-a. (Job 16:3) Dedena, Job ji choma rọ vwọ chochọn rẹ ọyọnregan rọyen.

Ọkiọvo Job niro nẹ ọyọnregan rọyen kọyen chekọ. Kidie efe rọyen, emọ rọyen, igbeyan vẹ irivẹ rọyen, kugbe omakpokpọ rọyen varọ abọ re. Ọga na nẹrhẹ ohọroma rọyen ru biebi, ihori vẹ inuhu kru ro oma fẹtẹ. Ọnrhe rẹ unu rọyen tobọ gbon hwe ihwo. (Job 7:5; 19:17; 30:30) Dedena, eta ebrabra rẹ eshare erha yena ta kẹ Job nẹrhẹ ophu muo mamọ. Kọ guọnọ dje kẹ ayen nẹ ọyen dia orumwemwu ro ruẹ ogbiru-u. Eta rẹ Job tare kuko da nẹrhẹ ayen fọ. Ayen rhe vwo oborẹ ayen cha ta ọfa-a. Jẹ, emiavwe ri Job na jehẹ etiyin. Ọ guọnọ ukẹcha dẹn!

Iroro rẹ Job ghwa dia abavo-o, jẹ avwanre riẹn oboresorọ. Ọ guọnọ odjekẹ vẹ ọkpọvi. Ọ je guọnọ uchebro, rọ dia oborẹ igbeyan rọyen erha na sa vwọ kẹ-ẹ. O vwo ọkiọvo ru wọ vwọ guọnọ odjekẹ vẹ uchebro mamọ? Ihwo ru wo vwo ru igbeyan ku we phiyotọ dẹvure? Wọ da fuẹrẹn oborẹ Jihova chọn Job uko wan kugbe oborẹ Job ruru, ku wọ cha mrẹ iphiẹrophiyọ vẹ ukẹcha ru wọ guọnọre.

Obruche ro Vwo Ẹguọnọ vẹ Aghwanre

Obo ra rhe vwọphia ukuko na vwẹ ikuegbe rẹ Job na gbe ohwo unu mamọ. Dakẹ ohwo ọfa jehẹ etiyin, ohwo na eghene ọshare ọvo re se Ẹlihu. Ọ vẹ ayen gba hẹ etiyin rhanbae, ọ kerhọ rẹ ekpako rọyen ọke rẹ ayen vwọ ta ota. Oma vwerherọ kpahen oborẹ ayen tare-e.

Ẹlihu muophu gangan kpahen Job. Ọ darọ mamọ nẹ Job rọ dia ọvwata “brorhiẹ kẹ oma rọye nẹ [ọyen] re ase ọ gbe rha dia Ọghẹnẹ-ẹ.” Dedena, Ẹlihu dje erorokẹ phia kẹ Job, ọ mrẹ oja rọ ria, ọ mrẹvughe nẹ obo rehẹ ubiudu rọyen dẹn yen ọ tare, ọ ghene guọnọ uchebro vẹ ọkpọvi. Ọnana yen sorọ Ẹlihu rhe se chirin eta rẹ ibruche erha yena-a! O nyoro ọke rẹ ayen vwọ ta eta ebrabra kẹ Job, eta re sa ghwọrọ esegbuyota vẹ ọyọnregan rọyen, je nẹrhẹ o ni oma kueku. Ma bra kparobọ, ayen ta eta re sa nẹrhẹ e roro nẹ Ọghẹnẹ ohwo vẹ ọkon. Enana rẹ Ẹlihu nyori na da nẹrhẹ o vwo owenvwe rọ vwọ ta ota!—Job 32:2-4, 18.

Ẹlihu da ta: “Omotete mi ruẹ, [ovwan] kpako re; vwẹ ọtiọye na oshọ mu vwe mi de guegue re me vwọ ta evun mẹ kẹ [ovwan].” Ẹkẹvuọvo, o rhe se fotovwi-in. Ọ da ta: “Ọ dia ekpako ọvo re ghwanra-a, ọ je dia ọkpako ọvo ri vwo ọhọ ro shehọ-ọ.” (Job 32:6,9) Ẹlihu da ta eta grongron vwo djephia nẹ obo rọ tare na uyota. Ọ ta ota kẹ Job vwẹ idjerhe rọ fẹnẹ ọ rẹ Elifaz, Bildad, kugbe Zofa. Ẹlihu da vuẹ Job nẹ ọyen cha ta eta ri che toroba ebẹnbẹn rọyen yẹrẹ nẹrhẹ o ni oma rọyen kueku-u. O brọghọ phiyọ Job oma ro vwo se odẹ rọyen je vuẹ nẹ eshare erha na muọghọ kẹ-ẹ.a Vwọrẹ ọghọ ọ da ta: “Asaọkiephana, gbe nyo eta mẹ, e Job.”—Job 33:1, 7; 34:7.

Ẹlihu da vwẹ ọkpọvi re phiọngun nana kẹ Job: “Wọ ta kẹ vwẹ nyo . . . Mi epha fuanfon mi vwo ọyanchọ-ọ; me fọnrọ, orukuruku hẹ evun mẹ-ẹ. Nighe, ohiro du vwe ota.” Ẹlihu da vuẹ asan ro de ru chọ, rọ vwọ nọ: “Wo rori nẹ ọnana ọvwata? Wọ tanẹ ọna ẹkẹn mẹ vwẹ obaro rẹ Ọghẹnẹ.” Ẹlihu che se kuẹrofia kẹ iroro tiọyena-a. Ọ da ta: “Wọ sa dia ọvwata vwẹ ọnana-a.” (Job 33:8-12; 35:2) Ẹlihu riẹnre nẹ ivun miovwo Job fikirẹ erọnvwọn eje re varọ abọ, kugbe erharhe eta rẹ igbeyan rọyen. Dedena, ọ da vwẹ ọkpọvi nana kẹ: “Ni oma te eyẹ ivuemiovwo da be phiẹn wẹ ra ro ehwẹjẹ.”—Job 36:18.

Ẹlihu Kanrunumu Uruemu Esiri ri Jihova

Ọ rọ ma kenu, Ẹlihu chochọn ri Jihova. Ọ da vwẹ eta re nabọ ghwotọ vwọ djẹ uyota ọvo koko: “Ọ bẹbẹ kẹ Ọrovwoẹgba na re o vwo ru chọ . . . Ọrovwoẹgba je rhẹriẹ uyota-a.” (Job 34:10, 12) Ọke ro vwo djisẹ rẹ orhiẹn-abavo vẹ arodọnvwẹ ri Jihova, Ẹlihu da karophiyọ Job nẹ Jihova rhe se gboja kẹ jovwo, fikirẹ eta re gbaegbae rọyen ri dje ọghọ phia-a. (Job 35:13-15) Ukperẹ ọ vwọ shoma kerẹ ohwo rọ riẹn erọnvwọn eje, Ẹlihu da vwomakpotọ ta: “Ọghẹnẹ rhoro, yẹ avwanre riẹnre-e.”—Job 36:26.

Ẹlihu ta eta na dẹndẹn, dede nẹ ọ vwẹ ọkpọvi na phia phiọngun. Ọ ta ota kpahen uvi rẹ iphiẹrophiyọ ro vwori nẹ Jihova cha vwẹ omakpokpọ ri Job kẹ rhivwin ẹdẹ ọvo. Ọghẹnẹ kọ ta eta nana kpahen odibo rọyen rọ fuevun: “Jẹn oma rọye rhe dia wọnwọn kerẹ oma rẹ emeghele; jẹn ogangan rẹ emeghele rhivwi bro rhe.” Emu esiri ọfa rẹ Ẹlihu ruru kọna: Ukpẹrẹ ọyen ọvo vwọ ta eta na eje, Ẹlihu vwẹ uphẹn kẹ Job nẹ ọ ta ota je kpahen kẹ ọyen. Ọ da ta: “Gba ta, kidie me guọnọre ni mi brorhiẹ kẹ wẹ.” (Job 33:25, 32) Job rhọnvwe kpahen kẹ-ẹ. Ọkiọvo o niro nẹ o rhe vwo oboresorọ ọ vwọ chochọn rẹ oma rọye-en, kidie eta esiri yen Ẹlihu ta kẹ. Ọkiọvo ọ joma viẹ fikirẹ eta rẹ uchebro vẹ ọbọngan na.

E se yono emu buebun vwo nẹ uruemu rẹ eshare ivẹ nana djephia. E se yono obo re bru ohwo uche je kẹ ohwo ọkpọvi mie Ẹlihu. Aphro herọ-ọ, uvi rẹ ugbeyan che rhievun si we orhọ kpahen obo wo ruẹ rọ sa so okpetu kẹ wẹ. (Isẹ 27:6) Avwanre guọnọ dia oka rẹ ugbeyan tiọyen, rere avwanre ta eta esiri je vwẹ ọbọngan kẹ ihwo re guọnọ ukẹcha, ọ da tobọ dianẹ ayen ta eta gbaegbae. Avwanre da je guọnọ uchebro, udje ri Job cha nẹrhẹ a karophiyọ obo ro yovwin te ra vwọ vwomakpotọ kerhọ rẹ uchebro ukperẹ a vwọ vwẹ abọ fa erhọ. Avwanre eje guọnọ uchebro vẹ ọkpọvi. O se sivwin arhọ rẹ avwanre siẹrẹ e de rhiabọreyọ.—Isẹ 4:13.

“Nẹ Evun rẹ Aphopho na Rhe”

Ẹlihu vwọ ta ota, o djunute odju, irharheghe, agbrara, kugbe enu rọ nyavwaro. Vwọ kpahen Jihova, ọ da ta: “Kerhọn rẹ agbrara rẹ urhuru rọye.” Ọke evo vwọ wan nu, Ẹlihu de ji djunute “odju.” (Job 37:2, 9) Ọ họhọre nẹ ọke rọ vwọ ta ota na ogiribo cha, jẹ odju na ganphiyọ. Ukuotọ rọyen odju na da rhe gan mamọ. Orọnvwọn ọvo ro gbe ohwo unu da rhe phia. Jihova da ta ota!—Job 38:1.

Wo de se ọbe ri Job, oma cha vwerhen owẹ ọke ru wo de se te iyovwinreta nana re si eta rẹ Jihova ta kẹ Job phiyọ. Kọ ghwa họhọ nẹ eta ri Jihova dju efian rẹ Elifaz, Bildad, kugbe Zofa gunru kufia kirobo rẹ ogiribo se djuẹ ikueku kuẹfia. Jihova ta ota kẹ eshare na ugege yena-a. Ọ tẹnrovi odibo rọyen Job, ọ da kpọvi kirobo rẹ ọsẹ kpọ ọmọ rọyen viẹ.

Jihova riẹn ukpokpogho vẹ odjadja ri Job. Ọ darọ mamọ kirobo rọ je da siẹrẹ ọ da mrẹ emọ rọyen efa re rioja. (Aizaya 63:9; Zekaraya 2:8) Ẹkẹvuọvo, ọ riẹnre nẹ Job “ta eta pruru ri vwo erianriẹ-ẹn,” rọ nẹrhẹ ebẹnbẹn rọyen rhoma ganphiyọ. Ọtiọyena, Jihova da kpọ vi, rọ vwọ nọ enọ re sa nẹrhẹ o roro. Ọ da nọ: “Tivọ wọ epha ọke re me vwọ tọn uchivwo rẹ akpọ na phihọ? Ta kẹ vwẹ, ọ da diane wo vwo ọhọ.” Ọke ra vwọ ma akpọ na, “isio rẹ irhiọke” yerẹ emekashe rẹ Ọghẹnẹ de kperi vẹ aghọghọ fikirẹ igbevwunu rẹ emama na. (Job 38:2, 4, 7) Job riẹn emuvuọvo kpahen enana-a.

Jihova da ta ota kpahen emama rọyen. Vwẹ idjerhe ọvo, a sa tanẹ ọ chọn Job uko vwọ riẹn emerha kpahen isio vẹ erọnvwọn efa rehẹ ophephe na, emama ri vwo arhọ, ikuta, kugbe uyono ri fiziks. Jihova nabọ djisẹ rẹ eranvwe evo ra mrẹ vwẹ ubrakpọ rẹ Job diare. Eranvwe kerẹ okpohrokpo, okpemu, ẹvwe rẹ ugbenu, ekẹtẹkẹtẹ rẹ aghwa, erhuẹn rẹ aghwa, ogomugoro, iyesi, ugo, Bẹhemọt (ọ sa dia eni-ame), kugbe Liviatan (ọ sa dia edjere). Vwẹro roro obo rọ cha dia siẹrẹ wo de vwo uphẹn rẹ Ọmemama na vwo yono uwe kpahen emama rọyen rehẹ akpọ na!b

Uyono Kpahen Omaevwokpotọ vẹ Ẹguọnọ

Diesorọ Jihova vwo ru enana eje? Ofori nẹ Job vwo ureumu rẹ omaevwokpotọ. Job brenu nẹ obọ ri Jihova yen odjadja rọyen nẹ cha, ọnana da rhe nẹrhẹ ebẹnbẹn rọyen rhoma ganphiyọ, ọ da je nẹrhẹ o sherabọ kẹ Jihova. Ọtiọyena, Jihova da nọ Job kpahen asan rọ hepha ọke rẹ ọyen vwọ ma erọnvwọn nana eje. Ọ da je nọ sẹ ọ sa ghẹrẹ ji sun erọnvwọn rẹ ọyen mare. Rọ vwọ dianẹ Job che se sun erọnvwọn rẹ Jihova mare na-a, kẹ mavọ ọ sa vwọ vuẹ Jihova obo ro che ru? Idjerhe vẹ iroro ri Jihova rhe kpenu vrẹ oborẹ Job se vwo ẹruọ rọyen?

Oborẹ Jihova tare eje djerephia nẹ o vwo ẹguọnọ ri Job. Kọ ghwa họhọ nẹ Jihova nene Job jiroro, rọ vwọ ta: ‘Ọmọ mẹ, ọ da dianẹ me sa ma je vwẹrote enana eje, ku wo ghini roro nẹ me cha sa vwẹrote we-e? Mi se ghini hwe emọ wen, ghwọrọ ekuakua ru wo vwori, ji vwẹ ọga mu we? O dia omẹvwẹ ọvo yen sa kẹ wẹ erọnvwọn eje re va wẹ abọ rhivwin, ji sivwin uwe?’

Abọ ivẹ ọvo yen Job kpahen kẹ Jihova. Ọ phraphro yẹrẹ gun oma riase-e. Ọ vwomakpotọ rhọnvwe nẹ ọyen riẹn emuvuọvo-o, o de kurhẹriẹ. (Job 40:4, 5; 42:1-6) Ọnana ghini odjephia rẹ udje rẹ esegbuyota ri Job ro me yovwin kparobọ. Dede nẹ o hirharoku ebẹnbẹn buebun, ọ vwẹ uphẹn kẹ esegbuyota rọyen nẹ o yeghe-e. O rhiabọreyọ ọkpọvi ri Jihova, o de ru ewene. Avwanre sa nọ oma avwanre onọ nana: ‘Me vwomakpotọ rhiabọreyọ uchebro vẹ ọkpọvi?’ Avwanre eje guọnerọ. Avwanre de rhiabọreyọ, kọyen avwanre vwẹrokeri Job.

‘Wọ ta Ota ro Yovwiri Kpahe Ovwẹ-ẹ’

Jihova jowọ rọ vwọ reyọ uchebro vwọ kẹ Job. Rọ wọ ta ota kẹ Elifaz rọ sa dia ọ rọ ma kpako usun rẹ ibruche erha na, Jihova da ta: “Ophu wẹn mu vwe kugbe igbeyan wẹn ivẹ na; kidie wọ ta ota ro yovwiri kpahe ovwẹ, kirobo rẹ odibo mẹ Job epha-a.” (Job 42:7) Roro kpahen eta yena. Jihova kọ guọnọ tanẹ oborẹ eshare erha na tare eje efian yẹrẹ oborẹ Job tare eje kẹ uyota? Ẹjo.c Ẹkẹvuọvo, ofẹnẹ rode herọ vwẹ uvwre rẹ Job vẹ eshare erha na. Job muomaphiyọ, ẹwẹn rọyen kuọrọnre fikirẹ obo re phia kẹ kugbe efian re gun nyẹ. Ọnana yen sorọ ọ vwọ ta eta gbaegbae ọke evo. Ẹkẹvuọvo, Elifaz vẹ igbeyan rọyen ivẹ na hirharoku ẹdia ọbrabra tiọye-en. Esegbuyota rayen rọ vwiẹre nẹrhẹ ayen vwẹ arogba vẹ omaephuo vwọ ta erharhe eta kẹ Job. Ayen ta eta ri je fo kẹ Job ro ru emuvuọvo-o, ma bra kparobọ, ayen ta erharhe eta vwo dje Jihova phiyọ Ọghẹnẹ ro sianro, ohwo vẹ ọkon!

Ọnana yen sorọ rẹ Jihova vwọ tanẹ eshare erha na ze izobo. Ọ vuẹ ayen nẹ ayen vwẹ erhuẹn ighwrẹn kugbe egbon ighwrẹn vwo ze izobo; ọyena dia ọmọrhiẹ izobo-o. Ọke vwọ yanran, Urhi ri Mosis da tanẹ erhuẹn yen orherẹn che vwo ze izobo siẹrẹ o de ru umwemwu rọ nẹrhẹ ẹgborho na eje riabe. (Livitikọs 4:3) Erhuẹn yen ma ghanre kparobọ usun rẹ eranvwe na eje re vwo ze izobo vwẹ otọ rẹ Urhi na. Ọ rọ ma rho, Jihova tare nẹ ọyen che rhiabọreyọ izobo raye-en, jokpa nẹ Job nẹrhovwo kẹ ayen.d (Job 42:8) Jihova djerephia nẹ ọyen Ọghẹnẹ ro brorhiẹn abavo, ro vwo brorhiẹn ọsoso kẹ Job. O muẹro dẹn nẹ ọnana nẹrhẹ oma vwerhen Job!

Jihova vwo imuẹro nẹ Job che vwo ghovwo eshare ri gbere ku na kirobo rọ vuẹrẹ nẹ o ru. Job ku Ọsẹ rọyen rọhẹ obo odjuvwu phiyotọ-ọ. (Job 42:9) Ẹmienyo rọyen yen me dje ọyọnregan rọyen phia vwọ vrẹ eta rẹ unu rọyen. Ọ da nẹrhẹ Jihova se ku ebruphiyọ rọyen kuo.

Ohwo vẹ “Arodọvwẹ”

Jihova gbe “arodọvwẹ” kẹ Job. (Jems 5:11) Mavọ yen o ruro wan? Jihova sivwin ọga ri Job. Vwẹro roro oborẹ oma vwerhen Job te, ọke rọ vwọ mrẹ nẹ oma rọyen rhe dia “wọnwọn kerẹ oma rẹ emeghele” kirobo Ẹlihu tare! Ihwo rẹ orua kugbe igbeyan rọyen de bro rhe rhi bruche ji ruẹse kẹ. Jihova da vwẹ efe ri Job kẹ rhivwin, ọ da vwẹ ọhwọhwọ ivẹ rẹ obo ro vwori jovwo kẹ. Kẹ emọ rọyen ri ghwuru vwo? Job vẹ aye rọyen mrẹ ọnẹrhẹvwe kidie ayen rhi vwiẹ emọ ihwe efa! Jihova ji phiba urhuarho ri Job. Job da rhoma dia akpọ vwẹ ẹgbukpe 140 efa, ọ da mrẹ uvwiẹ ẹne rẹ emọ rọyen. Ukuotọ rọyen “Job de ghwu, ọmare, rọ ghworo hẹrẹhẹrẹ.” (Job 42:10-17) Vwẹ akpọ kpokpọ na, Job vẹ aye rọyen che kuomakugbe emọ ihwe rayen rẹ Eshu hweri.—Jọn 5:28, 29.

Diesorọ Jihova vwo ku ebruphiyọ nana eje ku Job? Baibol na da kpahen: “Ebruba kẹ ihwo ri chirako rhi te oba: ovwan ji nyo usi rẹ obo rẹ Ọrovwohwo ru kẹ Job te.” (Jems 5:11) Job chirakon rẹ ebẹnbẹn sansan rẹ buebun rẹ avwanre che se vwo ẹruọ rọye-en. Ubiota na “chirako” nẹrhẹ a riẹn nẹ Job ru vrẹ o di vwo phi ẹdia na kparobọ. Ọ sẹro rẹ esegbuyota kugbe ẹguọnọ ro vwo kpahen Jihova ọke ro vwo chirakon. Ukperẹ o vwo muophu gangan kpahen ihwo ri vwẹ arogba vwo gbeku, o de vwo ghovwo ayen. Ọ vwẹ ọke vuọvo vwo ku iphiẹrophiyọ vẹ ọyọnregan rọyen re dia obo re ma ghanre kẹ na kufia-a.—Job 27:5.

Ofori nẹ avwanre eje chirakon. Jo mu avwanre ẹro nẹ Eshu cha davwẹngba vwọ nẹrhẹ ofu dje avwanre kirobo ro ru Job. Ẹkẹvuọvo, avwanre de chirakon vwọrẹ esegbuyota, vwomakpotọ ọkieje, vwo owenvwe ra vwọ reyọ vwo ghovwo ihwo, ji brorhiẹn ra vwọ chochọn rẹ ọyọnregan rẹ avwanre, kẹ avwanre sa sẹro rẹ iphiẹrophiyọ ọghanghanre rẹ avwanre vwori. (Hibru 10:36) Oma cha vo Eshu siẹrẹ avwanre da fuevun toba kerẹ Job, ẹkẹvuọvo oma cha vwerhen Jihova rọ dia Ọsẹ ro vwo ẹguọnọ rẹ avwanre!